Thời gian gần đây, trên các hội nhóm bàn chuyện yêu đương và hôn nhân, cụm từ “tiểu thư nhà nghèo” xuất hiện với tần suất dày đặc. Nhiều người dùng cách gọi này để chỉ những cô gái xuất thân trong gia đình bình thường nhưng quen được chiều chuộng, có đòi hỏi cao hoặc kỳ vọng người yêu phải đáp ứng nhiều nhu cầu vật chất lẫn cảm xúc.
Từ một câu nói mang tính đùa vui, cụm từ nhanh chóng lan rộng và tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều. Người cho rằng đây là cách gọi phản ánh đúng thực tế, trong khi số khác nhận định nó đang trở thành nhãn dán mới để phán xét phụ nữ.
Bùi Nhật Tân, ở đường số 20, P.An Nhơn, TP.HCM, cho biết anh biết đến cụm từ này qua mạng xã hội và cho rằng nó phản ánh một phần thực tế hiện nay.
Theo Tân, đây là cách gọi dành cho những người thích chạy theo xu hướng mua sắm, ăn mặc theo trào lưu nhưng chưa thực sự quan tâm đến điều kiện tài chính hiện tại của bản thân.
“Tôi từng quen một người như vậy rồi. Điều khiến tôi thấy khó đồng hành là họ thường yêu cầu những món đồ đắt tiền theo trend, trong khi kinh tế cá nhân lúc đó chưa ổn định”, Tân chia sẻ.
Tân cho rằng vấn đề đến từ cả kinh tế lẫn tư duy sống. “Có tài chính tốt thì mới theo được lối sống đó, còn tư duy tốt sẽ giúp mình biết điều gì phù hợp với hoàn cảnh hiện tại”, Tân nói.
Cùng quan điểm, Nguyễn Ngọc Hải Long, ở Vinhomes Ocean Park Gia Lâm, TP.Hà Nội, cho rằng phụ nữ xứng đáng được nuông chiều nhiều hơn trong tình yêu, nhưng điều đó không có nghĩa sự chăm sóc trở thành mặc định.
“Tôi gặp khá nhiều bạn luôn nghĩ mình cao giá hay tiểu thư đài các, từ đó sinh ra tâm lý ỷ lại vào những người xung quanh, không chỉ riêng với bạn trai hay bạn đời”, Hải Long chia sẻ.
Hải Long cho biết từng trải qua những mối quan hệ mang tính một chiều, khi mình là người chủ động chăm sóc còn phía đối phương chủ yếu mang lại niềm vui về mặt cảm xúc. “Ngoài việc tỏ ra vui vẻ với mình, thì mọi thứ khác đều giống kiểu muốn gì cũng cần người khác lo liệu”, Long nói.
Theo Hải Long, điều quan trọng trong một mối quan hệ là sự công bằng và biết sẻ chia. “Đồng hành chưa hẳn lúc nào cũng tốt, nhưng kề cạnh để sẻ chia mới là điều tạo nên một mối quan hệ lâu bền”, anh bày tỏ.
Ở chiều ngược lại, Hoàng Thu Hà (Định Công Thượng, P.Định Công, TP.Hà Nội) cho rằng cụm từ này dễ khiến nhiều người cảm thấy bị đánh đồng.
Theo Hà, “tiểu thư nhà nghèo” thường bị hiểu là những cô gái xuất thân bình thường nhưng lại mang tâm lý “con nhà quan”, phản ứng thái quá với việc nhỏ nhặt và cho rằng một số việc không phù hợp với vị thế của mình.
“Tuy nhiên, phụ nữ muốn được yêu chiều không liên quan đến sự lười biếng. Muốn được yêu chiều là mong muốn được quan tâm về mặt cảm xúc, còn lười biếng là vấn đề thuộc về tính cách và thái độ sống. Hai điều này hoàn toàn khác nhau”, Hà nói.
Thu Hà cũng cho rằng phụ nữ hiện đại đang chịu nhiều áp lực khi bước vào hôn nhân: vừa phải là người mẹ tốt, người vợ chu toàn, vừa có sự nghiệp ổn định, thu nhập tốt và vẫn là người con hiếu thảo.
“Nếu bản thân không thấy mình như vậy thì lời nói của người khác cũng không ảnh hưởng quá nhiều. Chỉ khi cảm thấy bị chạm đến, người ta mới phản ứng mạnh”, Hà chia sẻ.
Trong khi đó, một tài khoản ẩn danh trên Threads cho biết bản thân có thể được xem là “tiểu thư nhà nghèo”. Gia đình không khá giả, thậm chí từng có nợ, nhưng từ nhỏ vẫn được bố mẹ chiều chuộng và tôn trọng lựa chọn cá nhân.
“Bố mẹ chưa bao giờ bắt tôi làm gì. Tôi thích học gì, làm gì, chơi gì đều được ủng hộ. Từ bé đến lớn hiếm khi phải đi xe máy, chủ yếu đi xe công nghệ, ăn uống cũng thường chọn nhà hàng”, người này kể.
“Nói tôi con nhà lính tính nhà quan cũng không sai. Nhưng chắc vì thích sống sướng nên tôi cố gắng để có được cuộc sống như thế bằng chính năng lực của mình”, người này chia sẻ.
Trước những tranh luận gay gắt, tiến sĩ tâm lý học Nguyễn Tuấn Anh, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, cho rằng người trẻ dùng những cụm từ như “tiểu thư nhà nghèo”, “công tử nhà nghèo” để gọi tên nỗi lo về một mối quan hệ thiếu công bằng. “Nhiều người sợ bước vào mối quan hệ mà một bên phải nỗ lực quá nhiều, còn bên kia chỉ chờ được đáp ứng”, tiến sĩ Tuấn Anh nói.
Theo tiến sĩ tâm lý học Nguyễn Tuấn Anh, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc người đó sinh ra trong gia đình giàu hay nghèo, mà là có đủ trưởng thành để cùng chia sẻ trách nhiệm hay không.
Trong khi đó, thạc sĩ Võ Minh Thành, giảng viên khoa Tâm lý học, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng những cụm từ này trước hết là ngôn ngữ mạng xã hội: ngắn, dễ nhớ, có tính châm biếm và dễ tạo tranh luận.
“Người trẻ dùng những nhãn gọi như vậy để gọi tên nhanh một nỗi lo trong tình yêu: sợ gặp người chỉ muốn được chăm sóc, được hưởng thụ nhưng không sẵn sàng cùng nhau đi qua thực tế đời sống”, ông Thành nhận định.
Cũng theo thạc sĩ Võ Minh Thành, dấu hiệu của người thiếu tinh thần đồng hành là bước vào tình yêu với tâm thế “tiêu dùng mối quan hệ”, muốn được quan tâm, hỗ trợ nhưng ít sẵn sàng chia sẻ trách nhiệm khi đối phương gặp khó khăn.
“Không chịu khổ không sai, nhưng chỉ muốn người khác gánh khổ thay mình thì đó là vấn đề”, thạc sĩ Võ Minh Thành nhấn mạnh.
Cả hai chuyên gia đều cho rằng khi chọn bạn đời, người trẻ không nên chỉ nhìn vào các nhãn dán trên mạng xã hội mà cần quan sát khả năng tự lập, thái độ với khó khăn, năng lực giao tiếp, sự công bằng trong cho và nhận. Tình yêu hiện đại không nên cổ vũ việc chịu khổ mù quáng, nhưng cũng không thể chỉ dựa trên quyền được yêu chiều mà thiếu trách nhiệm đồng hành.
Điện thoại không rời tay, tín hiệu online mạng xã hội vẫn sáng đèn thường xuyên cả ngày, thế nhưng khi được hỏi "rảnh không?", câu trả lời quen thuộc của nhiều người trẻ vẫn là "bận lắm".
Trần Thị Mỹ Trúc (24 tuổi, làm việc tại số 2 Ngô Đức Kế, P.Sài Gòn, TP.HCM) cho biết mỗi sáng dậy, việc đầu tiên làm là cầm điện thoại lướt mạng. Tin nhắn công việc, thông báo mạng xã hội, những video ngắn trên Facebook, TikTok… nối tiếp nhau.
Trúc kể đến trưa sẽ tranh thủ xem thêm vài video để giải trí cho đỡ stress, buổi tối sau giờ làm cũng tiếp tục lướt mạng cho... hết ngày. Trúc thừa nhận: "Cảm giác lúc nào cũng bận. Nhưng bận gì thì không rõ nữa".
Cô nàng cũng cho hay, dù online gần như liên tục nhưng lại thường xuyên trì hoãn những việc quan trọng: tập thể dục, học thêm kỹ năng, thậm chí cả việc trả lời tin nhắn của bạn bè.
Huỳnh Minh Đức (27 tuổi, làm việc tại đường Lê Lai, P. Bến Thành, TP.HCM) cũng nhận ra nghịch lý càng online nhiều lại càng cảm thấy không có thời gian. Theo Đức, thời gian mỗi ngày của anh đã bị chia nhỏ. "Không giống như những đầu việc rõ ràng, thời gian trên mạng xã hội thường bị chia nhỏ thành những khoảng rất ngắn: vài phút xem video, vài giây lướt newsfeed (dòng thời gian cập nhật tin tức, hoặc bài viết mới nhất mà người dùng nhận được từ các tài khoản, nhóm, hoặc trang mà họ theo dõi - PV). Nhưng khi cộng dồn lại, những khoảng thời gian vụn này chiếm phần lớn trong ngày", Đức nói.
Thử nhẩm tính, Đức cho hay: "Tôi hay nghĩ chỉ lướt mạng xã hội 5 - 10 phút thôi, nhưng nhìn lúc nào cũng 1 - 2 tiếng đồng hồ trôi qua lúc nào không biết".
Tương tự, Tô Nguyễn Đăng Vũ (26 tuổi, làm việc tại hẻm số 7 Thành Thái, P.Diên Hồng, TP.HCM) nói: "Việc luôn online và chuyển đổi liên tục giữa các nội dung trên mạng xã hội khiến tôi luôn thấy bận, dù thực chất không hoàn thành được điều gì cụ thể".
Tìm lại quyền kiểm soát thời gian bằng nhiều cách đơn giản
Theo chuyên gia tâm lý Hoàng Thị Như Mai, Trung tâm tham vấn tâm lý Safe Zone (561A Điện Biên Phủ, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), một trong những lý do khiến người trẻ cảm thấy "không có thời gian" là vì họ luôn ở trong trạng thái tiếp nhận thông tin.
"Tin tức, video, tin nhắn, email… tạo ra cảm giác đang làm việc, đang cập nhật, đang không bị tụt lại phía sau. Nhưng thực tế, đó chỉ là cảm giác bận rộn, không phải hiệu suất thật", bà Mai phân tích.
Thực tế, có những người trẻ thừa nhận như vậy. Anh Lê Hoàng Khánh (31 tuổi, làm việc tại 16 Nguyễn Trường Tộ, P.Xóm Chiếu, TP.HCM) nói: "Có khi tôi online cả ngày, nhưng cuối ngày không nhớ mình đã làm được gì".
Anh Khánh cho rằng khác với trước đây, khi làm một việc có thể tập trung hàng giờ, hiện nay anh gặp khó khăn trong việc duy trì sự chú ý. "Một thông báo nhỏ cũng đủ khiến tôi dừng lại, kiểm tra điện thoại, rồi "lạc" sang một chuỗi nội dung khác. Như khi đang làm việc, có tin nhắn là mình mở ra xem, rồi tiện lướt luôn. Quay lại thì mất hứng làm tiếp", anh Khánh cho biết.
Chuyên gia tâm lý Nguyễn Thúy Diễm, Trung tâm tư vấn tâm lý Tâm Lực (số 3 Lê Trọng Tấn, P.Phương Liệt, Hà Nội) cho rằng thật ra thời gian vẫn hiện hữu, người trẻ vẫn có thời gian nhưng lại dành cho những thứ dễ tiếp cận hơn như lướt mạng xã hội. Trong khi đó, những việc đòi hỏi nỗ lực như học tập, rèn luyện, gặp gỡ trực tiếp… thường bị trì hoãn vì "không đủ thời gian".
"Đó là một vòng lặp khó thoát. Càng cảm thấy bận, người trẻ càng tìm đến mạng xã hội như một cách xả stress. Nhưng chính việc này lại khiến thời gian tiếp tục bị tiêu tốn, công việc bị trì hoãn, từ đó tạo ra áp lực mới. Một vòng lặp hình thành, là cảm thấy bận sẽ lướt mạng để nghỉ. Nhưng lướt mạng sẽ mất thời gian. Khi mất thời gian cảm thấy càng bận hơn", bà Diễm phân tích.
Theo chuyên gia tâm lý Thúy Diễm, việc online vốn dĩ giúp con người kết nối nhanh hơn, tiện lợi hơn. Nhưng khi thời gian online vượt quá kiểm soát, nó lại trở thành yếu tố khiến cuộc sống bị phân mảnh.
"Thực tế có không ít người thừa nhận họ dành nhiều thời gian trên mạng, nhưng lại ít thời gian cho gia đình, bạn bè hay chính bản thân. Như có bạn trẻ từng chia sẻ với tôi, có hôm online cả buổi tối, nhưng lại không gọi điện cho ba mẹ được 3 phút. Thiết nghĩ, cần tìm lại quyền kiểm soát thời gian. Chẳng hạn như thử thay đổi: tắt bớt thông báo, đặt giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội, và dành những khoảng thời gian cố định cho từng việc", bà Diễm chia sẻ.
Theo chuyên gia tâm lý Như Mai, nghịch lý này không phải câu chuyện cá nhân mà đang là một lát cắt của đời sống người trẻ thời nay. "Giữa hàng trăm thông báo mỗi ngày, điều khó nhất có lẽ không phải là tìm thêm thời gian, mà là giữ được sự tập trung cho những điều thực sự quan trọng. Hãy dành thời gian cho những thứ ưu tiên: học tập, làm việc, những công việc quan trọng, rồi sau đó mới đến những yếu tố khác như thông báo trên mạng xã hội", bà Mai nói.
Sau giờ làm, nhiều người trẻ ở TP.HCM không về nhà vì sao? Họ tiếp tục với "ca thứ hai" - học ngoại ngữ, kỹ năng hay theo đuổi một lĩnh vực mới. Việc học thêm dần trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống, và đằng sau đó là những câu chuyện rất khác nhau: người xem là cơ hội, người lại đối diện với không ít áp lực.
Không chỉ dừng lại ở việc nâng cao kỹ năng, với nhiều người trẻ, học thêm sau giờ làm còn là bước chuyển hướng nghề nghiệp. Nguyễn Đình Chương (27 tuổi, ngụ P.Hiệp Bình, TP.HCM) hiện theo học khóa thiết kế với mục tiêu chuyển ngành. Anh cho biết bản thân đã yêu thích lĩnh vực này từ lâu, nhưng chưa có điều kiện theo đuổi.
"Trước đây gia đình không ủng hộ nên mình chưa thể học. Bây giờ mình tự chi trả toàn bộ chi phí, từ học phí đến sinh hoạt nên cũng áp lực hơn", Chương chia sẻ. Vừa đi làm vừa học, anh phải sắp xếp lại toàn bộ thời gian cá nhân. "Có những hôm đi làm xong phải chạy qua lớp, nếu có bài tập thì gần như phải thức đêm, có khi kéo dài cả tuần", anh nói.
Theo Chương, việc học không chỉ dừng lại ở trên lớp mà còn cần tự học thêm, đầu tư cho các đồ án để xây dựng hồ sơ năng lực phục vụ ứng tuyển sau này. "Mình xác định giai đoạn đầu sẽ làm song song, nếu ổn thì sẽ chuyển hẳn sang ngành mới", anh cho biết, đồng thời dự định sẽ học thêm tiếng Anh để mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Trong khi đó, Nguyễn Trần Vỹ (24 tuổi, ngụ P.Thông Tây Hội, TP.HCM) lựa chọn học thêm truyền thông đa phương tiện sau giờ làm để nâng cao lợi thế cạnh tranh. Ban ngày làm việc tại một công ty truyền thông, buổi tối từ 18 - 20 giờ, anh tham gia lớp học 3 buổi mỗi tuần. Sau khi hoàn thành khóa học, Vỹ dự định tiếp tục học IELTS để phục vụ định hướng trở thành quản lý cấp cao trong tương lai.
"Ngành thiết kế bây giờ khá khắc nghiệt khi cung nhiều hơn cầu, nên mình nghĩ phải cố gắng để trở thành một cá thể nổi bật hơn", Vỹ nói. Tuy nhiên, việc học thêm cũng kéo theo không ít áp lực. Anh cho biết có những giai đoạn phải thức trắng nhiều đêm để xử lý đồng thời công việc và đồ án học tập.
Không phải người trẻ nào cũng lựa chọn các khóa học cố định với cường độ cao. Mai Thị Thúy (29 tuổi, ngụ P.Tân Thới Hiệp, TP.HCM) cho biết cô chủ yếu học thêm thông qua tài liệu và khóa học trực tuyến.
"Mình đã có nền tảng nên chỉ học bổ sung thêm. Nhiều nội dung trên mạng được hướng dẫn khá kỹ, dễ hiểu, nên vẫn hiệu quả mà tiết kiệm chi phí", Thúy nói. Theo cô, cách học linh hoạt giúp cân đối giữa công việc và cuộc sống, tránh cảm giác quá tải.
Không chỉ dừng lại ở nhóm người trẻ mới đi làm, việc học thêm sau giờ làm còn xuất hiện ở những người đã có nhiều năm kinh nghiệm và đảm nhận nhiều vai trò trong cuộc sống.
Chị Bùi Thị Thu Thủy (35 tuổi, P.Cầu Kiệu, TP.HCM), hiện là giám đốc sáng tạo tại một tập đoàn trang sức, cho biết việc học thêm với chị không xuất phát từ áp lực cạnh tranh mà là nhu cầu tự làm mới bản thân. "Trong ngành sáng tạo, nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ thì rất dễ rơi vào trạng thái ổn định nhưng thiếu đổi mới. Việc học giúp mình mở rộng góc nhìn và tiếp cận thêm nhiều lớp kiến thức về nghệ thuật, thẩm mỹ", chị chia sẻ.
Theo chị, điều lớn nhất nhận lại không chỉ là kiến thức mà còn là cảm giác bản thân vẫn đang phát triển. "Không bao giờ là quá muộn để học. Chỉ cần bắt đầu từ những bước nhỏ và duy trì, mỗi người đều có thể tiến lên theo cách của mình", chị chia sẻ.
Theo ông Lê Trần Tuấn Anh, giảng viên Digital Product Design (thiết kế sản phẩm số) tại Arena Multimedia, ranh giới giữa phát triển bản thân và tự tạo áp lực không hề dễ xác định.
"Việc đầu tư cho bản thân gần như luôn đi kèm áp lực về thời gian, tiến độ và chi phí. Ở mức hợp lý, đó có thể là động lực. Nhưng khi việc học không xuất phát từ nhu cầu thực sự mà chỉ chạy theo xu hướng, áp lực sẽ dễ trở thành gánh nặng", ông nhận định.
Theo ông Tuấn Anh, người trẻ cần hiểu rõ bản thân đang thiếu gì và phù hợp với hướng đi nào, thay vì học dàn trải. "Khi giữ được sự cân bằng và học một cách nghiêm túc, việc học mới thực sự là khoản đầu tư hiệu quả", ông nói.
Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, học tập có thể là một lựa chọn cần thiết. Tuy nhiên, với mỗi người, xác định mục tiêu và nhịp độ phù hợp có lẽ quan trọng không kém, để hành trình phát triển không trở thành một cuộc chạy đua quá sức.
Theo thông tin từ Bộ Nội vụ, dịp lễ Quốc khánh năm 2026, cán bộ, công chức, viên chức được nghỉ 2 ngày theo quy định, gồm ngày 2.9 và 1 ngày liền kề trước là ngày 1.9. Ngày làm việc thứ hai 31.8 sẽ được hoán đổi sang thứ bảy 22.8. Như vậy, tính cả 2 ngày nghỉ cuối tuần, kỳ nghỉ Quốc khánh năm 2026 của nhóm này kéo dài 5 ngày liên tục, từ thứ bảy 29.8 đến hết thứ tư 2.9.
Vừa hay tin lịch nghỉ lễ Quốc khánh 2.9, Nguyễn Thị Kim Truyền (23 tuổi), chuyên viên tại bệnh viện đa khoa Tiền Giang (tỉnh Đồng Tháp), hào hứng: “Ngay khi biết tin kỳ nghỉ 2.9 năm 2026 có thể kéo dài gần một tuần, mình đã cùng nhóm bạn lên lịch trình để đi du lịch. Lễ 30.4 vừa rồi, tụi mình đã đi biển, nên lần này muốn dành thời gian để tìm hiểu về những mốc son lịch sử của đất nước. Tụi mình đang dự định đi thăm một địa danh lịch sử nào đó. Một kỳ nghỉ dài như vậy là rất quý giá để chúng mình có thể tái tạo năng lượng và cống hiến hết sức cho quý làm việc cuối năm”.
Theo Truyền, việc hoán đổi lịch làm việc không quá ảnh hưởng gì nhiều đến lịch sinh hoạt của cô.
Theo Bộ Nội vụ, với người lao động trong doanh nghiệp, người sử dụng lao động sẽ quyết định phương án nghỉ Quốc khánh năm 2026, gồm ngày 2.9 và lựa chọn thêm 1 trong 2 ngày liền kề là 1.9 hoặc 3.9.
Mặc dù doanh nghiệp chưa có thông báo lịch nghỉ lễ 2.9 chính thức, nhưng bạn trẻ làm việc tại các công ty được nghỉ vào thứ bảy vẫn rất mong doanh nghiệp có thể áp dụng lịch nghỉ giống như lịch của công chức, viên chức.
Cao Ngọc Kỳ Anh (27 tuổi), đang làm việc tại Công ty cổ phần xi măng Thăng Long (xã Nhà Bè, TP.HCM), cho biết: “Mình cảm thấy rất hào hứng sau khi nghe được thông báo từ phía Bộ Nội vụ về lịch nghỉ lễ 2.9 năm nay. Công ty mình không làm vào thứ bảy nên mình cũng rất mong có thể nghỉ được nhiều ngày liên tục như đợt lễ vừa qua”.
Anh cho hay nếu được sắp xếp nghỉ dài 5 ngày chàng trai sẽ có một chuyến đi phượt bằng xe gắn máy đi xuyên miền Trung, sau đó ghé ở quê tại tỉnh Gia Lai.
“Điểm dừng chân trọng tâm của mình sẽ là Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn và thành cổ Quảng Trị. Mình nghĩ rằng, là người trẻ, việc dành kỳ nghỉ lễ để gắn kết với những giá trị cội nguồn là một cách ăn mừng độc lập ý nghĩa nhất”, Anh hào hứng.
Tương tự, Nguyễn Phú Cường (29 tuổi), đang làm việc cho một công ty xuất nhập khẩu trên đường Vườn Lài, P.Phú Thọ Hòa, TP.HCM, cho biết: “Mình và gia đình đang thảo luận về một chuyến đi ra thăm Thủ đô Hà Nội đúng dịp mùng 2.9. Mình rất muốn có mặt tại Quảng trường Ba Đình để dự lễ chào cờ vào đúng ngày Quốc khánh. Việc sắp xếp nghỉ bù và hoán đổi ngày làm việc năm nay thực sự rất hợp lý, giúp những người làm việc xa nhà như mình có đủ thời gian để vừa về quê, vừa có thể đi du lịch cùng người thân.Mình rất mong các doanh nghiệp cũng có thể áp dụng lịch nghỉ này”.
Chị Trịnh Thị Kim Tràng, chủ doanh nghiệp Changmi (P.Phú Lâm, TP.HCM), cho biết sau khi hay tin có lịch nghỉ lễ 2.9 đã cân nhắc để công ty nghỉ lễ liên tục 5 ngày.
“Chúng tôi nhận thấy việc có một quãng nghỉ dài giúp đội ngũ tái tạo năng lượng tốt hơn là những ngày nghỉ ngắt quãng. Tôi cũng sẽ khuyến khích nhân viên chia sẻ những hình ảnh về các chuyến đi về nguồn hoặc hành trình tìm hiểu lịch sử lên mạng nội bộ để lan tỏa tinh thần tích cực trong dịp đại lễ của đất nước”, chị Trang nói.
