“Chúng tôi đang chuẩn bị các bước có thể tăng cường phản ứng chung: các lệnh trừng phạt phải khiến tác động đến Nga nhiều hơn”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky viết trên Telegram ngày 14/5, kêu gọi các đồng minh phương Tây thắt chặt các lệnh trừng phạt đối với Moscow.
Ông cho biết, trong làn sóng tấn công ồ ạt vào ngày 13 và14/5, Nga đã phóng tổng cộng 1.567 máy bay không người lái (UAV) và 56 tên lửa bao gồm tên lửa đạn đạo Iskander, tên lửa hành trình Kh-101 và tên lửa không đối đất siêu thanh Kinzhal vào Ukraine.
Cuộc tập kích nhắm vào thủ đô Kiev và hàng loạt khu vực khắp Ukraine và có thể coi là làn sóng không kích lớn nhất từ trước đến nay của Nga kể từ khi xung đột giữa 2 nước nổ ra. Các cuộc tấn công đã khiến ít nhất 14 người thiệt mạng và hơn 80 người bị thương.
“Đây là một chiến thuật của Nga. Họ đã tích trữ UAV và tên lửa trong một khoảng thời gian và tính toán cuộc tấn công quy mô lớn, tạo ra khó khăn tối đa cho hệ thống phòng không của chúng ta”, ông nói.
Ông chỉ ra, tỷ lệ đánh chặn máy bay không người lái của Ukraine đã đạt 94%, nhưng đối với tên lửa chỉ là 7% do tình trạng thiếu hụt trầm trọng tên lửa cho hệ thống phòng không có khả năng chống tên lửa đạn đạo.
“Tôi đã chỉ đạo Lực lượng Phòng vệ Ukraine và các dịch vụ đặc biệt đề xuất các phương án phản ứng khả thi đối với cuộc tấn công này của Nga”, Tổng thống Zelensky nói thêm, ẩn ý về kho vũ khí tấn công tầm xa của Ukraine.
Đợt tập kích diễn ra không lâu sau khi giới chức Nga cho biết cuộc chiến ở Ukraine sắp kết thúc.
Ngoại trưởng Andrii Sybiha cho biết sau vụ tấn công, ông đã chỉ đạo khởi xướng một cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Về phía Nga, Bộ Quốc phòng nước này cho biết cuộc tấn công nhằm đáp trả các vụ tập kích trước đó của Ukraine vào các mục tiêu dân sự ở Nga.
Tổng thống Zelensky cảnh báo Nga có thể tiếp nối các làn sóng tấn công bằng UAV và tên lửa để làm quá tải hệ thống phòng không của Ukraine.
Cảnh báo này dựa trên thông tin từ cơ quan tình báo quân sự Ukraine (HUR), cho biết lực lượng Nga đang lên kế hoạch tiếp tục cuộc tấn công với một số lượng đáng kể tên lửa hành trình phóng từ trên không và trên biển, cũng như tên lửa đạn đạo.
Cơ quan này cho biết các mục tiêu của Điện Kremlin có thể bao gồm cơ sở hạ tầng trọng yếu tại các thành phố lớn, bao gồm các cơ sở năng lượng, xí nghiệp công nghiệp quốc phòng và các tòa nhà chính phủ.
Báo Wall Street Journal ngày 9/5 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết Israel đã xây dựng một tiền đồn ở sa mạc trên lãnh thổ Iraq ngay trước khi xung đột Trung Đông bùng phát, nhằm hỗ trợ các cuộc tấn công nhằm vào Iran. "Washington đã biết về thông tin trên", một quan chức nói.
Căn cứ là nơi đồn trú của đặc nhiệm Israel, cũng là trung tâm hậu cần tiền phương cho không quân. Tel Aviv đã triển khai các đội tìm kiếm, cứu hộ cứu nạn tại đây để đề phòng trường hợp phi công gặp nạn khi tham gia chiến dịch.
Căn cứ bí mật từng suýt bị phát hiện hồi đầu tháng 3. Truyền thông Iraq cho biết một người chăn cừu đã báo cáo về hoạt động quân sự bất thường ở khu vực, trong đó có các chuyến bay bằng trực thăng, khiến quân đội Iraq triển khai lực lượng đến điều tra.
"Quân đội Israel đã tiến hành các cuộc không kích nhằm ngăn binh sĩ Iraq tiếp cận căn cứ", một nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Wall Street Journal.
Chính phủ Iraq khi đó đã lên án cuộc tấn công. "Chiến dịch liều lĩnh được thực hiện mà không có sự phối hợp hay phê duyệt", tướng Qais Al-Muhammadawi, phó chỉ huy Bộ tư lệnh Tác chiến Liên hợp Iraq, cho biết khi bình luận về những cuộc tập kích.
Ông thêm rằng sau khi nhận được thông tin, các binh sĩ Iraq đã dùng xe đa dụng Humvee để di chuyển tới khu vực lúc rạng sáng. Họ bị tấn công dữ dội, khiến một quân nhân thiệt mạng và hai người bị thương. Giới chức Iraq đã điều thêm hai đơn vị từ Cơ quan Chống khủng bố để tham gia tìm kiếm. Họ đã phát hiện bằng chứng cho thấy từng có lực lượng quân sự hiện diện ở đây.
"Dường như đã có đơn vị nào đó ở thực địa trước cuộc tấn công. Họ nhận được hỗ trợ từ trên không, các đơn vị của chúng tôi không đủ năng lực đối phó với hoạt động của họ", tướng Muhammadawi cho hay.
Cuộc đụng độ được truyền thông Iraq và các nước Arab đưa tin rộng rãi, làm dấy lên đồn đoán về danh tính của bên tấn công. Trong đơn khiếu nại gửi lên Liên Hợp Quốc hồi tháng 3, Iraq cho biết vụ tấn công "có sự tham gia của lực lượng nước ngoài" và quy trách nhiệm cho Mỹ. Dù vậy, nguồn tin của Wall Street Journal nói rằng Washington không liên quan cuộc tập kích.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) từ chối bình luận về thông tin của Wall Street Journal. Phát ngôn viên chính phủ Iraq không trả lời khi được hỏi liệu nước này có biết về căn cứ Israel hay không.
Thông tin về tiền đồn, trong đó có những rủi ro mà Israel chấp nhận để thiết lập và bảo vệ nó, đã hé lộ thêm về cách Tel Aviv tiến hành chiến dịch không kích đối thủ ở cách khoảng 1.600 km.
Xây dựng căn cứ ở Iraq giúp các đơn vị Israel áp sát chiến trường hơn, rút ngắn thời gian phản ứng và bổ sung phương án xâm nhập lãnh thổ đối phương.
Michael Knights, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu của công ty tư vấn chiến lược Horizon Engage, chỉ ra rằng vùng sa mạc phía tây Iraq rất rộng lớn và có dân cư thưa thớt, khiến nó trở thành địa điểm lý tưởng để xây dựng tiền đồn bí mật. "Trinh sát và thiết lập các địa điểm như vậy trước khi phát động chiến dịch là điều bình thường", ông nói.
Theo Đài CNN, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng tình trạng thiếu bộ máy lãnh đạo rõ ràng ở Tehran đang cản trở các cuộc đàm phán, trong bối cảnh tác động kinh tế toàn cầu do cuộc chiến này đang gây áp lực ngày càng lớn.
Khi cuộc chiến sắp bước sang tuần thứ tám vào cuối tuần này, thế bế tắc đang ngày một trầm trọng hơn: Iran vẫn gần như đóng cửa eo biển Hormuz, ảnh hưởng tới kinh tế toàn cầu, trong khi ông Trump tìm cách bóp nghẹt nền kinh tế Iran bằng lệnh phong tỏa các cảng.
Vì vậy, câu hỏi có thể quyết định kết cục của màn đối đầu này là: bên nào có đủ ý chí chính trị để trụ vững lâu hơn đối phương?
Ông Trump hiểu rõ phép tính đó. "Tôi có thừa thời gian, còn Iran thì không" - ông Trump nhấn mạnh trên mạng xã hội ngày 23-4.
Sau đó, ông chỉ trích các bài báo cho rằng ông đang sốt ruột muốn chấm đứt cuộc chiến này. "Đừng giục tôi. Đừng giục tôi!" - ông Trump nói với các phóng viên.
"Bài báo nào tôi đọc cũng nói kiểu 'Ồ, ông Trump đang chịu áp lực thời gian'. Nhưng tôi thì không. Không đâu. Biết ai mới là người đang bị áp lực thời gian không? Chính là họ" - ông Trump bình luận.
Cây bút Stephen Collinson của Đài CNN nhận định rằng để có thể giành chiến thắng và tạo dựng được sự ủng hộ muộn màng từ công chúng Mỹ vốn đang hoài nghi, điều tối quan trọng với ông Trump là những lời nói của ông phải nhận được sự tin tưởng.
"Nhưng ông Trump đã bắt đầu từ một vị thế khó khăn, khi suốt nhiều tuần qua ông đã đưa ra những tuyên bố mâu thuẫn về chiến lược của mình, mà thường trái ngược với thực tế. Và cũng có khả năng việc Tổng thống liên tục khẳng định mình không lo ngại về thời gian thực chất là nhằm che giấu áp lực ngày càng gia tăng đối với ông khi xung đột kéo dài" - ông Stephen Collinson bình luận.
Ngoài ra, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy Iran tin rằng nước này đang nắm lợi thế trong cuộc chiến, khi họ tận dụng lợi thế địa lý như đòn bẩy bất đối xứng chống lại một siêu cường và sẵn sàng trả bất cứ giá nào để giành chiến thắng, theo CNN.
Tối 12.4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài viết dài trên mạng xã hội Truth Social, nói về tình hình Iran.
Nhà lãnh đạo cho biết đã được Phó tổng thống J.D. Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner báo cáo đầy đủ về cuộc đàm phán đã diễn ra tại Islamabad (Pakistan). "Cuộc họp với Iran bắt đầu từ sáng sớm và kéo dài suốt đêm - gần 20 giờ. Tôi có thể đi vào chi tiết và nói về nhiều điều đã đạt được, nhưng chỉ có một điều quan trọng - Iran không sẵn sàng từ bỏ tham vọng hạt nhân", ông Trump viết.
Ông Trump cho biết "cuộc họp diễn ra tốt, hầu hết các điểm đã được đồng ý, nhưng điểm duy nhất thực sự quan trọng - hạt nhân - thì không". Nhà lãnh đạo còn cáo buộc Iran cố tình không mở eo biển Hormuz như đã hứa, gây ra lo lắng, gián đoạn và đau khổ cho nhiều người và nhiều nước trên thế giới.
Do đó, chủ nhân Nhà Trắng tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu quá trình "phong tỏa bất kỳ và tất cả các tàu thuyền cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz", với hiệu lực ngay lập tức. Ông gọi việc Iran rải thủy lôi ra eo biển là hành động "tống tiền toàn cầu" và tuyên bố lãnh đạo các nước, đặc biệt là Mỹ, sẽ không bao giờ bị tống tiền.
"Tôi cũng đã chỉ thị cho hải quân tìm kiếm và chặn mọi tàu thuyền trong vùng biển quốc tế đã trả phí cho Iran. Không ai trả khoản phí bất hợp pháp đó sẽ được đảm bảo an toàn khi đi lại trên biển. Chúng tôi cũng sẽ bắt đầu phá hủy các quả mìn mà Iran đã rải trong eo biển. Bất kỳ người Iran nào bắn vào chúng tôi hoặc vào các tàu thuyền dân sự sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn", ông Trump viết.
Ông cho biết cuộc phong tỏa sẽ sớm bắt đầu với sự tham gia của các nước khác. "Iran sẽ không được phép kiếm lợi từ hành động tống tiền bất hợp pháp này", Tổng thống Trump viết.
Tổng thống Mỹ cho rằng Iran biết rõ hơn ai hết cách để kết thúc tình hình này, đồng thời cảnh báo rằng quân đội Mỹ đã sẵn sàng khai hỏa và sẽ kết thúc những gì còn lại của Iran.
Iran chưa bình luận về những tuyên bố trên.
Trước đó, viết trên mạng xã hội X ngày 12.4, vào thời điểm phái đoàn Mỹ và Iran kết thúc đàm phán thỏa thuận hòa bình tại Islamabad, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết trong 2 ngày đàm phán, các bên đã thảo luận nhiều vấn đề chính. Trong đó bao gồm vấn đề eo biển Hormuz, hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh cấm vận và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran cũng như xung đột khu vực.
Quan chức ngoại giao Iran cho rằng thành công của tiến trình ngoại giao phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối lập, gồm việc ngừng đưa ra những yêu sách quá đáng và bất hợp pháp, cũng như chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran.
Trước đó, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance có cuộc họp báo ngắn để thông tin về kết quả đàm phán. Ông Vance nói Iran không chấp nhận từ bỏ chương trình hạt nhân và nhấn mạnh đề nghị mà Mỹ đưa ra là cuối cùng.
