Sáng 6/4, phát biểu chỉ đạo tại phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 16, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh đây là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở đầu nhiệm kỳ mới của cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, đồng thời kiện toàn tổ chức bộ máy Nhà nước theo Hiến pháp và thể chế hóa Nghị quyết Đại hội 14, tạo nền tảng pháp lý và động lực chính sách cho giai đoạn phát triển mới.
Tổng Bí thư Tô Lâm ghi nhận nhiệm kỳ vừa qua, Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp đã đổi mới tổ chức, nâng cao chất lượng lập pháp, giám sát, quyết định nhiều vấn đề hệ trọng, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, phục hồi và phát triển kinh tế – xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao vị thế quốc tế của đất nước.
Trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, các chuỗi cung ứng, dòng vốn và công nghệ toàn cầu tái cấu trúc, cùng sự phát triển đột phá của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ số, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ quốc gia nào chủ động chiến lược, cải cách thể chế kịp thời, giải phóng được sức sáng tạo, huy động được nguồn lực toàn dân sẽ nắm bắt cơ hội và phát triển.
Ông cho rằng Việt Nam sau 40 năm đổi mới đã đạt được những thành tựu to lớn, song yêu cầu giai đoạn phát triển mới đặt ra đòi hỏi cao hơn, nhanh hơn và quyết liệt hơn về thể chế, mô hình tăng trưởng, chất lượng quản trị quốc gia, năng lực phản ứng chính sách, kỷ luật thực thi và nâng cao mức sống của nhân dân. Vì vậy, Quốc hội phải đổi mới mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn để thực hiện đầy đủ, xứng đáng trọng trách hiến định.
Người đứng đầu Đảng khẳng định Quốc hội là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân; quyết định những vấn đề lớn của đất nước; chuyển hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách và sức mạnh tổ chức thực tiễn. Do đó mỗi đại biểu Quốc hội phải ý thức rõ trách nhiệm không chỉ với cử tri mà còn với vận mệnh quốc gia và tương lai các thế hệ.
Từ đó, ông đề nghị Quốc hội khóa 16 tập trung thực hiện 4 nhiệm vụ lớn. Trước hết là đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển. Pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn mà còn kiến tạo tương lai; không chỉ mở đường mà còn phải sửa đường. Quá trình xây dựng pháp luật phải khoa học, dân chủ, minh bạch, xuất phát từ lợi ích quốc gia – dân tộc và lợi ích chính đáng của nhân dân; kiên quyết phòng, chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ.
Tổng Bí thư chỉ ra hệ thống pháp luật vẫn còn tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu liên thông; một số quy định chưa rõ, chưa ổn định, chưa theo kịp thực tiễn, làm tăng chi phí tuân thủ, làm chậm cơ hội phát triển và gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp. Quốc hội cần rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật quốc gia, khắc phục tình trạng chồng lấn, bảo đảm luật ban hành đi vào cuộc sống.
Tiếp đó, Quốc hội phải nâng tầm giám sát tối cao theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Giám sát không chỉ để phát hiện hạn chế mà phải trở thành công cụ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia; không chỉ kiểm tra việc đã làm mà còn định hình việc cần làm, nhận diện sớm những bất cập và đi đến cùng việc giải quyết vấn đề. Hoạt động giám sát phải dựa trên dữ liệu, bằng chứng, chỉ số định lượng, gắn với trách nhiệm cụ thể, thời hạn cụ thể và kết quả cụ thể.
Về quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn, bảo đảm quyết định đúng, trúng, kịp thời, không để chậm trễ trở thành điểm nghẽn. Các vấn đề về kinh tế – xã hội, ngân sách nhà nước, đầu tư công, các chương trình mục tiêu quốc gia và các dự án quan trọng quốc gia đều là những quyết sách lớn, gắn với lợi ích lâu dài của quốc gia, dân tộc, phải được xem xét toàn diện, khoa học, thận trọng. “Quốc hội quyết định cho hiện tại, nhưng phải chịu trách nhiệm trước tương lai”, ông nhấn mạnh.
Cuối cùng, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn. Quốc hội cần nghiên cứu tăng hợp lý số kỳ họp, đa dạng hóa và linh hoạt hóa các hình thức hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, đồng thời nâng cao chất lượng đại biểu, phát huy vai trò các Đoàn đại biểu Quốc hội và tăng cường gắn bó với nhân dân.
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16 bắt đầu với trọng trách lớn, mỗi đại biểu cần không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao trình độ, năng lực, gắn bó với nhân dân, phản ánh trung thực ý chí, nguyện vọng của cử tri và đặt lợi ích quốc gia – dân tộc lên trên hết trong mọi quyết định.
Đại biểu cần tầm nhìn dài hạn và khả năng phân tích
Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 16 và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và đồng thuận cao của cử tri, nhân dân.
Ông cho biết các đại biểu Quốc hội khóa 15 đã để lại nhiều dấu ấn trong bối cảnh đất nước gặp khó khăn khi Quốc hội đổi mới tư duy lập pháp, khẳng định vai trò đi trước về thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
Theo Chủ tịch Quốc hội, sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đạt nhiều thành tựu với quy mô kinh tế khoảng 514 tỷ USD, tăng trưởng bình quân 5 năm gần đây đạt 6,2% mỗi năm, riêng năm 2025 đạt 8,02%, thu nhập bình quân đầu người khoảng 5.026 USD.
Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu khóa 16 tiếp tục phát huy kết quả các nhiệm kỳ trước, đồng thời nâng cao tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị, tư duy quản trị hiện đại và năng lực phản biện khách quan, trên tinh thần xây dựng.
Ông yêu cầu đại biểu có tầm nhìn dài hạn, khả năng phân tích và tiếp cận các vấn đề mới, đáp ứng sự phát triển nhanh của khoa học, công nghệ, bảo đảm pháp luật không chỉ tốt trên văn bản mà còn hiệu quả trong thực tiễn.
Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị đại biểu chủ động đề xuất các giải pháp đột phá, khả thi trước bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, nhằm hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026-2030 ngay từ năm đầu nhiệm kỳ.
“Đất nước ta đang đứng trước thời điểm có ý nghĩa bước ngoặt, trách nhiệm đặt lên vai Quốc hội và từng đại biểu là rất lớn nhưng cũng rất vẻ vang”, Chủ tịch Quốc hội nói, kỳ vọng đại biểu tiếp tục là những đại diện tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức, tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
Theo chương trình, trong 2,5 ngày đầu kỳ họp, Quốc hội tiến hành bầu Chủ tịch Quốc hội, các Phó chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời kiện toàn Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban, Tổng Kiểm toán nhà nước, Tổng Thư ký Quốc hội – Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Quốc hội tiếp tục bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng, các Phó chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Sau khi được bầu, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao thực hiện tuyên thệ nhậm chức.
Cơ quan lập pháp cũng quyết định cơ cấu, số lượng thành viên Chính phủ; phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; phê chuẩn bổ nhiệm các Phó thủ tướng, Bộ trưởng và thành viên khác của Chính phủ.
Sau đó, Quốc hội xem xét, thông qua 8 luật và một nghị quyết; cho ý kiến về báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2025 và tình hình những tháng đầu năm 2026; thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát năm 2027. Đồng thời, Quốc hội xem xét, thông qua các nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia.
Mưa dông kèm theo gió giật mạnh ở Lai Châu chiều 22-4 - Video: A LÙ
Chiều 22-4, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết chiều nay, không khí lạnh đã tiến sát với khu vực biên giới phía Bắc nước ta.
Dữ liệu từ radar và ảnh vệ tinh của cơ quan khí tượng cho thấy một dải mây dông đang hình thành và gây mưa ở khu vực các tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang. Ổ mây dông này đang có xu hướng dịch chuyển về phía đông nam.
Anh Giàng A Lù (ở Lào Cai) cho biết khoảng 16h30 chiều nay, anh đang đi xe máy từ trung tâm tỉnh Lai Châu hướng về Lào Cai thì gặp cơn mưa dông kèm theo gió mạnh nên không thể di chuyển, phải vào nhà dân để trú mưa.
Cơ quan khí tượng dự báo trong khoảng đêm nay, không khí lạnh sẽ ảnh hưởng đến miền Bắc và ngày mai ảnh hưởng đến Bắc Trung Bộ.
Do ảnh hưởng của không khí lạnh kết hợp với một vùng hội tụ gió hoạt động trên độ cao 1.500-5.000m, vì thế từ chiều tối nay đến đêm 23-4 ở khu vực Bắc Bộ có mưa, mưa vừa và rải rác có dông với lượng mưa 20-40mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm.
Từ ngày mai đến 24-4 ở khu vực Bắc Trung Bộ có mưa, mưa vừa và rải rác có dông với lượng mưa 20-40mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm.
Từ chiều tối mai đến ngày 25-4 ở khu vực Trung Trung Bộ có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa 10-30mm, cục bộ có nơi mưa to trên 70mm.
"Điều cần lưu ý là sự tranh chấp của khối không khí lạnh và khối khí nóng, ẩm đang tồn tại ở Bắc Bộ và các tỉnh miền Trung sẽ tạo ra dòng đối lưu mạnh, nên nguy cơ xảy ra lốc, mưa đá và gió giật sẽ xuất hiện ngay từ chiều tối nay và duy trì nguy cơ này đến tận ngày 24-4.
Trong đó khu vực cao nguy cơ cao xảy ra tình trạng tố, lốc, mưa đá và gió giật mạnh sẽ là khu vực trung du và vùng núi phía Bắc, vùng núi phía tây của các tỉnh, thành phố miền Trung từ Thanh Hóa trở vào đến Huế" - Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo.
Cơ quan khí tượng cho biết thêm dưới tác động của không khí lạnh, trong ngày mai nhiệt độ miền Bắc sẽ giảm đi từ 5-7 độ C xuống còn 26-28 độ C, trời chuyển mát.
Nền nhiệt thấp nhất về đêm và sáng ở vùng núi giảm còn 19-21 độ C, khu vực trung du và vùng đồng bằng nhiệt độ giảm còn 21-23 độ C.
Từ ngày 23-4, ở Bắc Bộ và khu vực Thanh Hóa - Hà Tĩnh trời chuyển mát.
Năm 2025, đợt thi đua cao điểm mang tên "Quyết tâm tăng tốc, năng suất gấp đôi" đã trở thành đòn bẩy giúp TP.HCM gặt hái nhiều thành tựu vượt bậc khi bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động.
Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của thành phố đạt 8,03%, với GRDP bình quân đầu người ước đạt 8.755 USD. Đáng chú ý, tổng thu ngân sách nhà nước đạt 800.043 tỉ đồng, vượt 19,1% so với dự toán Trung ương giao. Môi trường kinh doanh tiếp tục khởi sắc khi có 59.750 doanh nghiệp thành lập mới trong năm qua. Ngành du lịch cũng đánh dấu sự bùng nổ với tổng doanh thu 260.000 tỉ đồng, đón 8,5 triệu lượt khách quốc tế.
Công tác phát triển hạ tầng và giải ngân đầu tư công cũng được thực hiện quyết liệt. Tính đến giữa tháng 1.2026, thành phố đã giải ngân 104.590 tỉ đồng, đạt tỷ lệ 86,9% kế hoạch vốn Thủ tướng giao. Toàn thành phố đã triển khai hơn 100 công trình, dự án trọng điểm, trong đó có các dự án lớn như: xây dựng đoạn tuyến Vành đai 2, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, hay thông xe kỹ thuật dự án Vành đai 3 (đoạn qua TP.Thủ Đức cũ).
Song song với phát triển kinh tế, an sinh xã hội luôn được bảo đảm. Thành phố đã hoàn thành 12.799 căn nhà ở xã hội cho công nhân, người thu nhập thấp (đạt 98,2% kế hoạch).
Tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh, yêu cầu nhiệm vụ chính trị của năm 2026 là phải phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) ở mức 2 con số.
Để thực hiện được mục tiêu này, phong trào thi đua năm 2026 của TP.HCM sẽ được tổ chức thực chất, không dàn trải, bám sát 5 nhiệm vụ trọng tâm: tạo đột phá về thể chế và kỷ cương công vụ; thi đua bám sát trục tăng trưởng và năng suất; huy động nguồn lực hiệu quả; phát triển kinh tế số, kinh tế xanh; đổi mới công tác khen thưởng.
Hưởng ứng lời phát động từ lãnh đạo UBND TP.HCM, ông Phạm Minh Tuấn, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM cam kết sẽ biến thi đua thành động lực mạnh mẽ trong toàn dân.
Trong năm 2026, MTTQ TP.HCM sẽ chú trọng vận động nhân dân đồng thuận trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, đặc biệt là các dự án kết nối vùng. Đáng chú ý, để bắt kịp xu hướng phát triển mới, hệ thống Mặt trận sẽ triển khai mạnh mẽ phong trào "bình dân học vụ số" và "Mặt trận số", giúp mọi tầng lớp nhân dân tiếp cận với chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, các chính sách an sinh xã hội tiếp tục được đặt lên hàng đầu với phương châm "không để ai bị bỏ lại phía sau". Các mô hình an sinh cộng đồng tại khu dân cư sẽ được nhân rộng, góp phần xây dựng TP.HCM sau sáp nhập không chỉ lớn mạnh về quy mô kinh tế mà còn trọn vẹn nghĩa tình.
Tại hội nghị, TP.HCM đã tổ chức trao tặng 87 huân chương của Chủ tịch nước cho các tập thể, cá nhân của TP.HCM có thành tích xuất sắc. Cùng dịp này, Thủ tướng quyết định tặng cờ thi đua của Chính phủ cho 7 tập thể; Chủ tịch UBND TP.HCM tặng cờ thi đua xuất sắc cho 18 tập thể.
Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của luật Dân số. Dự thảo này do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo.
Theo Bộ Y tế, mức sinh trên toàn quốc đang thấp dưới mức sinh thay thế và ngày càng giảm từ 2021 đến nay.
Để cải thiện tình trạng này, Bộ Y tế đưa ra các chính sách khuyến sinh, trong đó có việc hỗ trợ trực tiếp về tài chính.
Cơ quan soạn thảo đề xuất hỗ trợ 2 triệu đồng/trường hợp cho phụ nữ thuộc hộ nghèo là người dân tộc thiểu số khi sinh con đúng chính sách dân số, phụ nữ ở vùng mức sinh thấp và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. UBND cấp xã sẽ thực hiện chi trả bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản cho người thụ hưởng.
Theo tính toán, kinh phí hỗ trợ sẽ do ngân sách bảo đảm, khoảng 1.801 tỉ đồng/năm.
Cơ quan soạn thảo còn đề xuất hỗ trợ dịch vụ khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh cho tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh từ thời điểm 1.1.2027 (theo lộ trình ưu tiên), với kinh phí từ ngân sách dự kiến 2.003 tỉ đồng/năm.
Góp ý về nội dung trên, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng mức hỗ trợ 2 triệu đồng/người/lần sinh con còn chung chung, chưa công bằng, chưa phản ánh sự khác biệt giữa các đối tượng thụ hưởng, nhất là phụ nữ dân tộc thiểu số.
Với phụ nữ tại các địa bàn có mức sinh thấp, cần nghiên cứu yếu tố đô thị hóa, chi phí nuôi con và áp lực kinh tế.
Với phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, cần xem xét sự khác biệt về điều kiện việc làm, thu nhập và khả năng cân bằng giữa sinh con và tham gia thị trường lao động…
Do đó, dự thảo nên quy định theo hướng phân loại đối tượng thụ hưởng và mức hỗ trợ tương ứng, có thể gắn với tiêu chí về điều kiện kinh tế hoặc khu vực cư trú.
Một số cơ quan khác thì đề nghị ưu tiên mức hỗ trợ cao hơn với địa bàn có mức sinh thấp kéo dài hoặc khu vực đô thị; đồng thời nên áp dụng theo mức lương tối thiểu vùng thay vì con số cụ thể, hoặc giao cho địa phương tự quyết nhằm đảm bảo linh hoạt.
Ngoài vấn đề mức sinh giảm, Bộ Y tế còn đề cập tình trạng già hóa dân số đang diễn ra với tốc độ nhanh, gây áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội và thị trường lao động.
Từ năm 2011, Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số, dự kiến đến 2034 trở thành quốc gia có "dân số già". Trong khi đó, hệ thống chăm sóc sức khỏe, mạng lưới an sinh và các dịch vụ hỗ trợ người cao tuổi vẫn còn khoảng cách rất lớn so với nhu cầu thực tế.
Để khắc phục, cơ quan soạn thảo đề xuất quy định cụ thể về các hình thức chăm sóc người cao tuổi tại nhà, chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng (gồm câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng, điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại cộng đồng và các hình thức khác).
Trong đó, câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng là tổ chức không có địa điểm cố định mà do người cao tuổi tự bố trí, tự nguyện cùng sinh hoạt để chia sẻ thông tin, hỗ trợ nhau.
Các câu lạc bộ này sẽ được hỗ trợ một phần kinh phí từ nguồn Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 và các nguồn hợp pháp khác.
Cả nước ước tính có 11.100 câu lạc bộ, kinh phí hỗ trợ dự kiến 5 triệu đồng/câu lạc bộ/năm, tổng là 55,5 tỉ đồng/năm.
