Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 14/4 dự Diễn đàn hợp tác giáo dục đại học, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam – Trung Quốc tại Đại học Thanh Hoa ở Bắc Kinh, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước Trung Quốc kéo dài đến ngày 17/4, theo TTXVN.
Trong bài phát biểu chính sách trước giảng viên và sinh viên của trường, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng có nhiều nét tương đồng về văn hóa và truyền thống đạo nghĩa. Việt Nam và Trung Quốc núi liền núi, sông liền sông, gắn bó qua mấy nghìn năm bang giao trong lịch sử.
Việt Nam luôn coi phát triển quan hệ với Trung Quốc là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu trong đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam.
Đây là nhận thức nhất quán, lựa chọn xuất phát từ lợi ích căn bản, lâu dài của hai nước, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân hai nước và có ý nghĩa quan trọng đối với hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực cũng như trên phạm vi toàn thế giới.
25.000 học sinh, sinh viên Việt Nam đang học tập tại Trung Quốc, cho thấy chiều sâu ngày càng lớn của giao lưu giáo dục giữa hai nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng mỗi sinh viên Việt Nam đang học tập tại Trung Quốc là những đại diện cho tinh thần hiếu học, cầu thị và khát vọng vươn lên của tuổi trẻ Việt Nam. Mỗi sinh viên Trung Quốc đến Việt Nam học tập, nghiên cứu, trải nghiệm thực tiễn cũng sẽ góp phần làm sâu sắc hơn sự hiểu biết giữa nhân dân hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn tiếp tục củng cố nền tảng chính trị và xã hội của quan hệ Việt Nam – Trung Quốc vững chắc hơn. Quan hệ giữa hai nước muốn phát triển ổn định, lành mạnh, bền vững lâu dài thì trước hết phải được đặt trên nền tảng tin cậy chính trị, tôn trọng lẫn nhau, thấu hiểu giữa nhân dân hai nước và quyết tâm chung của các thế hệ lãnh đạo hai Đảng, hai nước. Hữu nghị muốn bền lâu thì phải truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, nuôi dưỡng trong lòng nhân dân, nhất là trong thế hệ trẻ.
Do đó, cùng với trao đổi đoàn cấp cao, cùng với hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương, cần dành sự quan tâm nhiều hơn nữa cho giao lưu nhân dân, thanh niên, học giả, văn hóa, giáo dục và du lịch để mỗi người dân, mỗi người trẻ hai nước thấy mình có trách nhiệm gìn giữ và làm giàu thêm tình hữu nghị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tạo bước chuyển mạnh hơn trong hợp tác thực chất, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo cùng chuyển đổi số trở thành điểm sáng và trụ cột mới của quan hệ Việt Nam – Trung Quốc trong giai đoạn mới. Việt Nam đang bước vào một thời kỳ phát triển mới, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chính để thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và 2045.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định đặc biệt coi trọng hợp tác với Trung Quốc trong các lĩnh vực mà hai bên có thể bổ sung cho nhau và cùng phát triển, nhất là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, bán dẫn, tự động hóa, robot, công nghệ xanh, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng sạch và các ngành công nghệ chiến lược khác. Lãnh đạo Việt Nam mong muốn thời gian tới, hợp tác song phương sẽ không chỉ mạnh hơn về thương mại và đầu tư, mà còn về tri thức, công nghệ, sáng tạo và năng lực kiến tạo tương lai.
Trong định hướng đó, giáo dục – đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phải là lĩnh vực ưu tiên của ưu tiên. Để đi nhanh trong thế kỷ 21, Việt Nam cần một thế hệ mới có nền tảng khoa học vững chắc, có khả năng làm chủ công nghệ hiện đại, có tư duy đổi mới sáng tạo và có bản lĩnh hội nhập quốc tế.
Việt Nam mong muốn ngày càng có nhiều sinh viên, nghiên cứu sinh, nhà khoa học trẻ của mình học tập, nghiên cứu tại các trung tâm đào tạo, nghiên cứu hàng đầu của Trung Quốc, trong đó có Đại học Thanh Hoa.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn Đại học Thanh Hoa sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu của Việt Nam, tăng cường trao đổi sinh viên, trao đổi học giả, liên kết đào tạo, hợp tác nghiên cứu, xây dựng các chương trình đồng hướng dẫn, các nhóm nghiên cứu chung, các phòng thí nghiệm chung trong những lĩnh vực then chốt.
Lãnh đạo Việt Nam mong thế hệ trẻ hai nước không chỉ học hỏi lẫn nhau, mà còn cùng nhau sáng tạo, cùng nhau khởi nghiệp, cùng nhau giải những bài toán lớn của phát triển, từ giáo dục, y tế, môi trường, năng lượng, đô thị thông minh đến nông nghiệp xanh và kinh tế số.
Cùng với mở rộng hợp tác, hai bên cần tiếp tục giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định, tăng cường phối hợp chiến lược và xử lý tốt những vấn đề còn khác biệt.
Đây không phải chuyến đi ngoại giao thông thường, mà là hội nghị thượng đỉnh doanh nhân quy mô lớn nhất lịch sử.
Chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên sau chín năm vắng bóng của ông Trump mang một diện mạo hoàn toàn khác biệt.
Cùng lên chuyên cơ với ông là CEO Tim Cook của Apple, CEO Elon Musk của Tesla và CEO Jensen Huang của Nvidia - ba người đang nắm những đòn bẩy định hình nền kinh tế số toàn cầu - cùng 14 lãnh đạo tập đoàn hàng đầu khác.
Thông điệp từ danh sách tháp tùng ấy đã rõ trước khi máy bay hạ cánh: đây là chuyến đi của một doanh nhân ngồi vào ghế tổng thống, người tin rằng mọi vấn đề của thế giới, suy cho cùng, đều có thể quy về một bảng cân đối kế toán.
Trong giới ngoại giao, người ta hay dùng ẩn dụ bàn cờ để mô tả các cuộc gặp thượng đỉnh. Nhưng ông Trump mang đến Bắc Kinh một từ vựng khác: không phải một mà ba chữ B cùng lúc - Boeing, Beans (đậu tương) và Beef (thịt bò).
Nghe có vẻ đơn giản, nhưng đây chính xác là những gì ông muốn đặt lên bàn đàm phán. Trung Quốc mua máy bay Boeing để giải cứu ngành hàng không Mỹ đang chật vật cạnh tranh với Airbus; Trung Quốc mở cửa thị trường cho đậu tương và thịt bò Mỹ để xoa dịu nông dân vùng phía Tây - cử tri cốt lõi của ông.
Ba chữ B tuy thô mộc nhưng lại chính là ngôn ngữ mà ông Trump nói thành thạo nhất: ngôn ngữ của giao dịch, của trao đổi, của cân bằng ngay tức khắc trên sổ cái thương mại.
Ông không đến Bắc Kinh để bàn về giá trị phổ quát hay trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Ông đến để yêu cầu Trung Quốc mở cửa thị trường, mua hàng Mỹ và chia sẻ gánh nặng thâm hụt thương mại đang đè lên vai người lao động Mỹ.
Nhưng bên dưới ba chữ B giản dị đó là một tầng cấu trúc phức tạp hơn nhiều - và CEO Jensen Huang chính là người mang tầng đó lên máy bay vào phút chót.
Không có gì tình cờ trong chính trị. Việc ông Jensen Huang - CEO của Nvidia, kiến trúc sư của hạ tầng AI toàn cầu - được bổ sung vào danh sách hành khách của "Không lực Một" ngay sát giờ khởi hành là một tín hiệu có tính toán chi li.
Nvidia đang ở tâm điểm của cuộc xung đột công nghệ lớn nhất thế kỷ này. Chính quyền Biden trước đó đã ban hành lệnh kiểm soát xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc - đòn hạn chế mà Bắc Kinh coi là vũ khí kinh tế, còn Washington gọi là biện pháp an ninh quốc gia. Nvidia mất đi một thị trường khổng lồ; Trung Quốc mất nguồn chip để nuôi tham vọng AI. Cả hai đều đang chịu tổn thất.
Ông Trump không tin vào những lệnh cấm vận dài hơi. Ông tin vào những thỏa thuận cụ thể. Sự hiện diện của ông Jensen Huang gửi đi một thông điệp rõ ràng: vấn đề chip sẽ nằm trên bàn đàm phán ở Bắc Kinh.
Câu hỏi không phải là Mỹ có bán chip AI cho Trung Quốc hay không, mà là bán cái gì, bán như thế nào và đổi lấy điều gì. Đây không còn là ngoại giao công nghệ - đây là mặc cả công nghệ, và ông Trump là người có thiên bẩm về mặc cả.
Trọng lực thực sự đang kéo "Không lực Một" về phía Bắc Kinh không chỉ là chip, không chỉ là đậu tương hay những chiếc Boeing chờ giao hàng.
Apple muốn ổn định chuỗi cung ứng đang bị kéo căng giữa áp lực đa dạng hóa sang Ấn Độ, Đông Nam Á và thực tế rằng không nhà máy nào trên thế giới có thể thay thế hệ sinh thái sản xuất tích hợp mà Trung Quốc đã mất mấy thập kỷ xây dựng.
Tesla muốn bảo vệ thị phần xe điện tại thị trường tiêu dùng lớn nhất hành tinh trước sức ép ngày càng mạnh từ các đối thủ như BYD. Còn Nvidia muốn biết liệu cánh cửa thị trường AI Trung Quốc - trị giá ước tính hàng chục tỉ USD - có được hé mở trở lại hay không.
Ba kỳ vọng lớn - khôi phục chuỗi cung ứng, mở cửa thị trường AI, duy trì đầu tư tại Trung Quốc - mới là trọng lực thực sự của chuyến đi này.
Và ông Trump, người hiểu ngôn ngữ của khu vực tư nhân hơn bất kỳ tổng thống nào trước ông, đã biến một chuyến thăm ngoại giao thành hội nghị thượng đỉnh doanh nhân quy mô lớn nhất lịch sử.
Những con số này được công bố trong các báo cáo quân sự và phỏng vấn với truyền thông Israel cuối tuần qua, cho thấy xung đột có thể còn kéo dài, theo Hãng tin Bloomberg.
Trong cuộc phỏng vấn với Đài Channel 12, một sĩ quan không quân Israel đã hiếm hoi ước tính công khai kho vũ khí của Tehran, qua đó cho biết Iran vẫn còn lượng lớn tên lửa đạn đạo.
Ngoài ra, Đài phát thanh Quân đội Israel cũng dẫn nguồn tin quân sự cho biết nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon hiện sở hữu khoảng 8.000 - 10.000 rocket tầm ngắn.
Sau hơn 5 tuần giao tranh, với tốc độ tấn công hiện nay từ Iran và Hezbollah, các đánh giá này cho thấy chiến sự có thể tiếp diễn trong nhiều tháng tới, dù Israel và Mỹ vẫn khẳng định đang đạt được các mục tiêu cốt lõi.
Cả Iran và Hezbollah đều không xác nhận quy mô kho vũ khí của mình, đồng thời chưa có dấu hiệu giảm cường độ tấn công.
"Một lượng lớn nguồn lực sẽ phải được đầu tư để đưa con số đó về 0. Và thành thật mà nói, điều đó sẽ không xảy ra", viên sĩ quan không quân Israel, mang cấp bậc trung tá tình báo, nói về khả năng loại bỏ hoàn toàn năng lực phóng tên lửa của Iran.
Trước khi nổ ra xung đột, Iran được cho là sở hữu khoảng 2.000 tên lửa đạn đạo tầm trung có thể vươn tới Israel. Theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), hơn 500 quả đã được phóng trong thời gian qua, số khác bị phá hủy ngay trên mặt đất.
Theo các nguồn tin quân sự, Iran đang triển khai tên lửa từ hàng chục bệ phóng đặt trong hệ thống đường hầm ở các khu vực miền núi hẻo lánh - yếu tố khiến việc tấn công phủ đầu trở nên khó khăn.
Viên sĩ quan cũng thừa nhận Israel "không chắc có thể làm được nhiều hơn" để ngăn chặn hoàn toàn các đợt tấn công này.
Ở mặt trận phía bắc, Tel Aviv cũng tiến hành chiến dịch quân sự tại Lebanon nhằm đẩy lùi Hezbollah, lực lượng đồng minh thân cận của Iran. Giao tranh tại đây bùng phát trở lại chỉ hai ngày sau khi xung đột với Iran bắt đầu, với các loạt rocket vượt biên nhắm vào lãnh thổ Israel.
Hiện mỗi ngày có khoảng 200 - 250 rocket được phóng từ Lebanon, chủ yếu nhằm vào lực lượng Israel tại miền nam nước này. Những quả rocket vươn tới miền bắc Israel đã khiến hàng chục nghìn dân thường phải liên tục trú ẩn trong hầm tránh bom. Các khu vực trung tâm cũng hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa từ Iran, dù với tần suất thấp hơn.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết nước này đang cải tiến hệ thống cảnh báo và phát hiện phóng rocket nhằm giúp người dân có thêm thời gian sơ tán - đôi khi chỉ tính bằng vài giây - trước khi các quả đạn rơi xuống.
Trong cuộc hội kiến tại Phủ Tổng thống ở thủ đô New Delhi ngày 6/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam luôn đặt ưu tiên cao cho quan hệ với Ấn Độ. Việt Nam ủng hộ vai trò lớn hơn nữa của Ấn Độ tại các diễn đàn đa phương khu vực và quốc tế, ủng hộ Ấn Độ đẩy mạnh chính sách "Hành động hướng Đông" và kết nối chặt chẽ với các nước ASEAN.
"Hành động hướng Đông" là chiến lược đối ngoại do Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi công bố năm 2014, nhằm tăng cường quan hệ kinh tế, chiến lược và văn hóa với các nước Đông Nam Á và Đông Á.
Tổng thống Droupadi Murmu bày tỏ vui mừng khi Việt Nam - Ấn Độ nâng tầm quan hệ lên "Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường", vào đúng dịp hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
Tổng thống Ấn Độ cho rằng việc tăng cường quan hệ sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho người dân mỗi nước, dẫn chứng văn kiện hợp tác về y tế sẽ góp phần giúp có thêm các sản phẩm y tế chất lượng cao với giá cả hợp lý được đến tay người tiêu dùng.
Nhấn mạnh Ấn Độ luôn coi Việt Nam là đối tác quan trọng hàng đầu trong chính sách "Hành động hướng Đông" và "Sáng kiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương" của Ấn Độ, Tổng thống Droupadi Murmu khẳng định hai nước có quan hệ truyền thống lâu đời, được gắn kết bởi các giá trị lịch sử, văn minh, tôn giáo vẫn còn được thể hiện rõ đến tận ngày nay như việc tôn trí xá lợi Đức Phật ở Việt Nam năm 2025 đã thu hút hơn 15 triệu lượt người đến chiêm bái; dấu tích của sự giao lưu văn hóa hai nước tại thánh địa Mỹ Sơn của Việt Nam.
Bày tỏ cảm ơn Việt Nam đã ủng hộ sớm hoàn tất rà soát Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA), Tổng thống Droupadi Murmu cho biết hiện có hơn 400 nhà đầu tư Ấn Độ đang hoạt động tại Việt Nam, mong Việt Nam sẽ tiếp tục quan tâm tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư trên tinh thần quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường và luật pháp Việt Nam; tiếp tục khuyến khích các nhà đầu tư của Việt Nam đầu tư sang Ấn Độ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong Tổng thống Droupadi Murmu quan tâm chỉ đạo các lĩnh vực hợp tác trên, đặc biệt là chỉ đạo các cơ quan hữu quan của Ấn Độ để Việt Nam tăng tần suất các chuyến bay thẳng đến Ấn Độ, gỡ bỏ các rào cản thuế quan và phi thuế quan đối với hàng hóa của Việt Nam nhập khẩu vào Ấn Độ.
Nhằm tạo nền tảng vững chắc cho quan hệ, hai bên khẳng định mở rộng hợp tác văn hóa, tôn giáo, giao lưu nhân dân và giáo dục. Tổng thống Ấn Độ cam kết tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong khuôn khổ hợp tác Mekong - Sông Hằng, các chương trình học bổng Hợp tác Kinh tế và Kỹ thuật Ấn Độ (ITEC) và học bổng giáo dục; mong muốn có thêm nhiều khách du lịch Ấn Độ và Việt Nam đến mỗi nước.
