Theo Hãng tin AP, ngày 29-4, Ủy ban Tư pháp Hạ viện Philippines vừa kết luận có “căn cứ hợp lý” để luận tội Phó tổng thống Sara Duterte liên quan đến nhiều cáo buộc hình sự khác nhau.
Các cáo buộc bao gồm sở hữu khối tài sản không rõ nguồn gốc, sử dụng sai ngân sách nhà nước và đe dọa ám sát gia đình Tổng thống Ferdinand Marcos Jr..
Dù từng liên minh với nhau để giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2022, quan hệ giữa ông Marcos và bà Duterte – rộng hơn là giữa hai gia tộc quyền lực hàng đầu nền chính trị Philippines – nhanh chóng rạn nứt.
Bà Duterte dần bị gạt khỏi vòng tròn quyền lực của ông Marcos. Đến tháng 6-2024, bà từ chức Bộ trưởng Giáo dục, chức vụ được xem như cầu nối cuối cùng giữa hai phe trong nội các. Hai bên sau đó thường xuyên đấu khẩu công khai.
Mâu thuẫn đạt đỉnh điểm tại một cuộc họp báo trực tuyến cuối năm 2024, khi bà Duterte tuyên bố sẽ cho ám sát ông Marcos, phu nhân và Chủ tịch Hạ viện khi đó là Martin Romualdez (em họ ông Marcos) nếu bản thân bà bị sát hại.
Tháng 3-2025, cựu Tổng thống Rodrigo Duterte – cha bà Sara và là người tiền nhiệm của ông Marcos – bị cảnh sát quốc gia Philippines bắt giữ tại Manila theo lệnh của Tòa án hình sự quốc tế (ICC). Ông bị truy tố về tội ác chống loài người liên quan đến chiến dịch chống ma túy mà ông từng dẫn đầu, sau đó bị áp giải sang The Hague (Hà Lan) để xét xử.
Vụ bắt giữ ông Duterte bị một bộ phận trong giới quan sát cho là mang yếu tố chính trị, nhất là khi chính quyền ông Marcos từng phản đối lệnh bắt này khi liên minh giữa hai gia tộc vẫn còn chặt chẽ.
Trong bối cảnh đó, kết luận mới nhất của Ủy ban Tư pháp Hạ viện – nhận được sự đồng thuận tuyệt đối của toàn bộ 53 thành viên – được xem là đòn giáng mạnh tiếp theo vào bà Duterte.
Các cáo buộc luận tội tập trung vào việc bà Duterte bị tố sử dụng và quản lý sai trái những khoản ngân sách lớn từ Văn phòng Phó tổng thống, cũng như trong giai đoạn bà giữ chức Bộ trưởng Giáo dục.
Tại phiên điều trần, Cục Điều tra quốc gia Philippines (NBI) nhận định phát ngôn đe dọa ám sát ông Marcos của bà là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.
Các cáo buộc luận tội giờ đây sẽ được chuyển lên toàn thể Hạ viện thảo luận và bỏ phiếu. Nếu bị Hạ viện luận tội, bà Duterte sẽ phải ra hầu tòa trước Thượng viện.
Nguy cơ bà Duterte bị luận tội được đánh giá không thấp khi phần lớn trong số hơn 300 nghị sĩ Hạ viện là đồng minh của ông Marcos.
Trong phiên điều trần mới nhất, Dân biểu Gerville Luistro – Chủ tịch Ủy ban Tư pháp – đã chỉ trích việc bà Duterte vắng mặt tại sáu phiên điều trần gần đây.
Ông cũng phê phán việc bà yêu cầu Tòa án tối cao chặn cuộc điều tra luận tội, trong đó có nội dung liên quan đến những giao dịch ngân hàng lớn nhiều năm qua mà bà không kê khai theo quy định.
“Nếu không có gì để giấu thì không có lý do gì phải giấu, không có lý do gì phải cản trở. Chỉ những kẻ có bí mật bẩn thỉu mới sợ các giao dịch này bị công bố”, ông Luistro phát biểu mở đầu phiên điều trần.
Đáp lại, ngày 27-4, ông Manases Carpio – chồng bà Duterte – đã đệ đơn tố cáo hình sự ông Luistro cùng nhiều nghị sĩ và quan chức khác.
Vợ chồng phó tổng thống cho rằng việc công khai hồ sơ giao dịch ngân hàng của họ tại một phiên điều trần Hạ viện gần đây đã vi phạm Luật Bảo mật ngân hàng của Philippines.
Đến nay, bà Duterte vẫn phủ nhận mọi cáo buộc chống lại mình. Thực tế, bà từng suýt bị Hạ viện đưa ra luận tội vào năm 2025 nhưng thoát được vào phút cuối nhờ một lỗ hổng pháp lý nhỏ.
Theo các cuộc thăm dò độc lập, bà Duterte vẫn đang duy trì mức tín nhiệm cao.
Ngày 7.5, Tòa án Thương mại quốc tế tại Mỹ ra phán quyết chống lại thuế quan 10% toàn cầu của Nhà Trắng, cho rằng việc viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép tổng thống áp thuế quan lên đến 15% trong tối đa 150 ngày để giải quyết "các vấn đề thanh toán quốc tế cơ bản", để ban hành thuế là không hợp lý, theo AFP.
Phán quyết được thông qua với 2 phiếu thuận, 1 phiếu chống và là chiến thắng cho một số bên đã khởi kiện chính quyền Mỹ.
Tổng thống Trump ban hành mức thuế này hồi tháng 2 nhằm đối phó tình trạng thâm hụt thương mại sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20.2 bác bỏ thuế quan toàn cầu đã được ông ban hành dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) hồi năm 2025.
Mức thuế mới chỉ có hiệu lực đến cuối tháng 7 trừ khi quốc hội gia hạn. Tòa án Thương mại quốc tế ngày 7.5 ra lệnh cho bị đơn thi hành quyết định trong vòng 5 ngày và những công ty nhập khẩu đã khởi kiện sẽ nhận được tiền hoàn thuế.
Theo Reuters, chỉ có 2 doanh nghiệp nhỏ và tiểu bang Washington đã tham gia khởi kiện được hưởng lợi theo phán quyết này. Tòa án đã từ chối ra lệnh cấm áp thuế đối với toàn bộ các bên nhập khẩu, từ chối đề nghị của 24 tiểu bang khác, hầu hết do đảng Dân chủ kiểm soát.
Tòa án cho rằng các bang này đã không đóng thuế theo Điều 122 nên không đủ tư cách để yêu cầu miễn thuế. Bang Washington đã chứng minh được rằng họ đã đóng thuế thông qua Đại học Washington.
Do đó, thuế suất sẽ giữ nguyên đối với các nhà nhập khẩu khác trong quá trình chính quyền của ông Trump kháng án. Chính quyền ông Trump chưa bình luận về phán quyết.
Mặt khác, Nhà Trắng đã tìm nhiều cách khác để tái xây dựng chương trình thuế lâu dài hơn. Theo đó, các quan chức Mỹ đã mở nhiều cuộc điều tra vào hàng chục đối tác thương mại và có thể dẫn đến những loại thuế mới sau đó.
Ukraine kỳ vọng năng lực phòng không của nước này sẽ được tăng cường thông qua việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo của châu Âu cùng các bước đi mới trong khuôn khổ chương trình PURL ngay từ đầu mùa hè, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết.
Trước đó, ông Zelensky cho hay Ukraine cùng các đối tác châu Âu đang thúc đẩy việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo và sản xuất các hệ thống chống tên lửa đạn đạo tại châu Âu. Đại diện của 13 quốc gia cùng văn phòng Tổng thư ký NATO đã tham gia cuộc họp liên quan ở cấp cố vấn an ninh quốc gia.
Ukraine coi khả năng phòng vệ trước tên lửa đạn đạo là ưu tiên hàng ngày. Ông Zelensky nhấn mạnh rằng các nhà ngoại giao Ukraine phải liên tục đạt kết quả trong làm việc với các đối tác, bởi việc đối phó mối đe dọa tên lửa đạn đạo đòi hỏi các giải pháp phức tạp hơn.
Sự chú ý đặc biệt được dành cho sáng kiến của các nước châu Âu về việc thành lập liên minh chống tên lửa đạn đạo.
Theo tổng thống Ukraine, đây là quyết định mang tính chiến lược, cho phép châu Âu bảo đảm đủ năng lực sản xuất trong nước đối với các hệ thống phòng không và tên lửa cần thiết.
Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Ukraine Yevhen Perebyinis khẳng định nước này đang tìm cách thống nhất nỗ lực của các đối tác quốc tế nhằm tạo ra một lá chắn phòng không mạnh mẽ. Nước này sẽ thu hút càng nhiều quốc gia càng tốt tham gia liên minh chống tên lửa đạn đạo.
Theo nhà ngoại giao Ukraine, các quốc gia có năng lực kỹ thuật hoặc công nghiệp liên quan dự kiến sẽ tham gia vào quá trình này. Sự hợp tác sẽ bao gồm cả nghiên cứu và phát triển, cũng như tài trợ trực tiếp hoặc sản xuất các hệ thống chống tên lửa đạn đạo.
Đây là một trong những ưu tiên hàng đầu của Bộ Ngoại giao Ukraine. Nhu cầu nhanh chóng tăng cường phòng không xuất phát từ việc chuẩn bị cho các thách thức trong tương lai.
Chính phủ Ukraine nhấn mạnh rằng công tác chuẩn bị cho mùa đông tiếp theo đã bắt đầu. Nhiệm vụ chính là bảo vệ các cơ sở phát điện và mạng lưới năng lượng của Ukraine trước các cuộc tập kích trong tương lai.
“Chúng tôi biết chắc rằng đối phương sẽ tìm cách vô hiệu hóa các cơ sở năng lượng của chúng tôi. Vì vậy điều này phải được thực hiện càng nhanh càng tốt”, Thứ trưởng Yevhen Perebyinis nói.
Trước đó, ông Zelensky đã tổ chức cuộc họp Bộ Tổng tư lệnh tối cao về tăng cường phòng không, trong đó ông tuyên bố việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo đã bắt đầu tại châu Âu.
Theo ông, quyết định mang tính chiến lược này sẽ cho phép các nước châu Âu bảo đảm đủ năng lực sản xuất trong nước đối với các hệ thống phòng không và tên lửa, trong khi Ukraine kỳ vọng lá chắn phòng không của mình sẽ được tăng cường vào đầu mùa hè.
Hồi đầu tháng, Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố việc khởi động Liên minh UAV EU - Ukraine. Theo đó, liên minh này sẽ hoạt động dựa trên kinh nghiệm thực chiến của Ukraine ở tiền tuyến. Theo thông cáo, công tác thành lập ban điều hành đầu tiên của liên minh đang được tiến hành.
Trước đó, Ủy viên châu Âu phụ trách Quốc phòng và Không gian Andrius Kubilius nhận định, một liên minh phòng thủ châu Âu có thể tích hợp năng lực quốc phòng của các quốc gia thành viên EU, cũng như Ukraine, Anh và Na Uy. Theo ông, việc Ukraine gia nhập NATO là điều khó xảy ra, trong khi kịch bản EU kết nạp Kiev vẫn còn chưa rõ ràng. Vì vậy, ông cho rằng EU cần tìm cơ chế mới để hợp tác quốc phòng với Ukraine.
