Đây không phải chuyến đi ngoại giao thông thường, mà là hội nghị thượng đỉnh doanh nhân quy mô lớn nhất lịch sử.
Chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên sau chín năm vắng bóng của ông Trump mang một diện mạo hoàn toàn khác biệt.
Cùng lên chuyên cơ với ông là CEO Tim Cook của Apple, CEO Elon Musk của Tesla và CEO Jensen Huang của Nvidia – ba người đang nắm những đòn bẩy định hình nền kinh tế số toàn cầu – cùng 14 lãnh đạo tập đoàn hàng đầu khác.
Thông điệp từ danh sách tháp tùng ấy đã rõ trước khi máy bay hạ cánh: đây là chuyến đi của một doanh nhân ngồi vào ghế tổng thống, người tin rằng mọi vấn đề của thế giới, suy cho cùng, đều có thể quy về một bảng cân đối kế toán.
Trong giới ngoại giao, người ta hay dùng ẩn dụ bàn cờ để mô tả các cuộc gặp thượng đỉnh. Nhưng ông Trump mang đến Bắc Kinh một từ vựng khác: không phải một mà ba chữ B cùng lúc – Boeing, Beans (đậu tương) và Beef (thịt bò).
Nghe có vẻ đơn giản, nhưng đây chính xác là những gì ông muốn đặt lên bàn đàm phán. Trung Quốc mua máy bay Boeing để giải cứu ngành hàng không Mỹ đang chật vật cạnh tranh với Airbus; Trung Quốc mở cửa thị trường cho đậu tương và thịt bò Mỹ để xoa dịu nông dân vùng phía Tây – cử tri cốt lõi của ông.
Ba chữ B tuy thô mộc nhưng lại chính là ngôn ngữ mà ông Trump nói thành thạo nhất: ngôn ngữ của giao dịch, của trao đổi, của cân bằng ngay tức khắc trên sổ cái thương mại.
Ông không đến Bắc Kinh để bàn về giá trị phổ quát hay trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Ông đến để yêu cầu Trung Quốc mở cửa thị trường, mua hàng Mỹ và chia sẻ gánh nặng thâm hụt thương mại đang đè lên vai người lao động Mỹ.
Nhưng bên dưới ba chữ B giản dị đó là một tầng cấu trúc phức tạp hơn nhiều – và CEO Jensen Huang chính là người mang tầng đó lên máy bay vào phút chót.
Không có gì tình cờ trong chính trị. Việc ông Jensen Huang – CEO của Nvidia, kiến trúc sư của hạ tầng AI toàn cầu – được bổ sung vào danh sách hành khách của “Không lực Một” ngay sát giờ khởi hành là một tín hiệu có tính toán chi li.
Nvidia đang ở tâm điểm của cuộc xung đột công nghệ lớn nhất thế kỷ này. Chính quyền Biden trước đó đã ban hành lệnh kiểm soát xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc – đòn hạn chế mà Bắc Kinh coi là vũ khí kinh tế, còn Washington gọi là biện pháp an ninh quốc gia. Nvidia mất đi một thị trường khổng lồ; Trung Quốc mất nguồn chip để nuôi tham vọng AI. Cả hai đều đang chịu tổn thất.
Ông Trump không tin vào những lệnh cấm vận dài hơi. Ông tin vào những thỏa thuận cụ thể. Sự hiện diện của ông Jensen Huang gửi đi một thông điệp rõ ràng: vấn đề chip sẽ nằm trên bàn đàm phán ở Bắc Kinh.
Câu hỏi không phải là Mỹ có bán chip AI cho Trung Quốc hay không, mà là bán cái gì, bán như thế nào và đổi lấy điều gì. Đây không còn là ngoại giao công nghệ – đây là mặc cả công nghệ, và ông Trump là người có thiên bẩm về mặc cả.
Trọng lực thực sự đang kéo “Không lực Một” về phía Bắc Kinh không chỉ là chip, không chỉ là đậu tương hay những chiếc Boeing chờ giao hàng.
Apple muốn ổn định chuỗi cung ứng đang bị kéo căng giữa áp lực đa dạng hóa sang Ấn Độ, Đông Nam Á và thực tế rằng không nhà máy nào trên thế giới có thể thay thế hệ sinh thái sản xuất tích hợp mà Trung Quốc đã mất mấy thập kỷ xây dựng.
Tesla muốn bảo vệ thị phần xe điện tại thị trường tiêu dùng lớn nhất hành tinh trước sức ép ngày càng mạnh từ các đối thủ như BYD. Còn Nvidia muốn biết liệu cánh cửa thị trường AI Trung Quốc – trị giá ước tính hàng chục tỉ USD – có được hé mở trở lại hay không.
Ba kỳ vọng lớn – khôi phục chuỗi cung ứng, mở cửa thị trường AI, duy trì đầu tư tại Trung Quốc – mới là trọng lực thực sự của chuyến đi này.
Và ông Trump, người hiểu ngôn ngữ của khu vực tư nhân hơn bất kỳ tổng thống nào trước ông, đã biến một chuyến thăm ngoại giao thành hội nghị thượng đỉnh doanh nhân quy mô lớn nhất lịch sử.
Đơn vị vận hành đường sắt quốc gia Ukraine hôm nay đăng video ghi lại cảnh Hoàng tử Anh Harry bước xuống tàu sau khi tới thủ đô Kiev và được một nhóm người chào đón. Trung tâm Chống thông tin sai lệch của Ukraine sau đó xác nhận Harry đã tới Kiev trong một "chuyến thăm không báo trước".
Đài truyền hình Anh ITV, đi cùng Hoàng tử, dẫn lời Harry cho biết chuyến đi nhằm "nhắc nhở người dân trong nước và trên thế giới về những gì Ukraine đang phải đối mặt".
Harry dự kiến thăm Halo Trust, một tổ chức từ thiện chuyên rà phá bom mìn từng được mẹ anh, Công nương Diana, ủng hộ.
Harry đã có nhiều hoạt động thể hiện sự ủng hộ với Ukraine. Tháng 4/2025, Harry đã đến thăm phòng khám Superhumans Center ở Lviv, miền tây Ukraine, nơi đang điều trị cho các thương binh, thường dân, trẻ em bị thương. Chuyến thăm chỉ được công khai sau khi Harry rời Ukraine.
Đến tháng 11 cùng năm, Harry tiếp tục cùng các nhân viên quỹ từ thiện Invictus Games tới Ukraine để hỗ trợ những binh sĩ bị thương. Đây cũng là chuyến đi đầu tiên của Harry tới thủ đô Kiev của Ukraine.
Harry từ bỏ các nhiệm vụ hoàng gia vào năm 2020 và chuyển đến sống ở California, Mỹ cùng vợ con. Kể từ khi rời Anh, vợ chồng Harry chỉ trích gay gắt hoàng gia trong các bộ phim tài liệu, hồi ký và cuộc phỏng vấn gây chấn động với người dẫn chương trình Mỹ Oprah Winfrey. Harry hầu như ít tiếp xúc với bố và anh trai, Thái tử William.
Trong vụ án tham nhũng do Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chống tham nhũng Đặc biệt (SAPO) phụ trách, cựu chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Andriy Yermak bị cáo buộc đã có hành vi rửa tiền với tổng giá trị khoảng 10,5 triệu USD thông qua các dự án xây dựng xa xỉ ở ngoại ô thủ đô Kiev.
Ở các phiên điều trần ngày 12-13/5, công tố viên SAPO Valentina Hrebenyuk tiết lộ thêm rằng trong thời gian tại chức, ông Yermak thường xuyên liên lạc với một đầu mối bí ẩn về các quyết định bổ nhiệm nhân sự cấp cao trong chính phủ. Đầu mối này được lưu trong danh bạ điện thoại của Yermak với tên Văn phòng Phong thủy Veronika.
Hrebenyuk xác định người này là Veronika Anikyevich, 51 tuổi, một pháp sư chuyên về chiêm tinh đang sống tại Kiev. Anikyevich đăng ký kinh doanh trong lĩnh vực "cung cấp các dịch vụ cá nhân" và tự quảng bá "giúp mọi người tìm thấy sự minh triết trong dòng chảy cuộc đời của họ" thông qua chiêm tinh học.
Nội dung các cuộc liên lạc cho thấy ông Yermak từng gửi ngày sinh của các ứng viên cho pháp sư Anikyevich trước khi ra quyết định bổ nhiệm. Một trong số đó là quyết định chọn Iryna Venediktova làm tổng công tố viên hồi tháng 3/2020. "Những người mà pháp sư này phê duyệt sau đó đã được bổ nhiệm", Hrebenyuk nói.
Các điều tra viên đã thu thập được nhiều tin nhắn mà Anikyevich gửi cho một đầu mối liên hệ mang tên "Andrei 2025" với nội dung thúc giục Yermak phản pháo những chỉ trích chính trị và truyền thông. Một tin nhắn có nội dung: "Nếu ông không ngăn họ, họ sẽ nắm quyền. Ông hoặc họ, một mất một còn".
Trình bày tại tòa, Yermak ban đầu phủ nhận liên lạc với bất kỳ pháp sư hay nhà tiên tri nào. Khi được hỏi có biết Anikyevich hay không, ông đáp rằng biết một vài người tên Veronika nhưng không nhớ đầy đủ họ tên.
Tuy nhiên, Igor Fomin, luật sư của Yermak, ngày 15/5 xác nhận thân chủ có trao đổi với Văn phòng Phong thủy Veronika, song khẳng định đây là vấn đề cá nhân và chỉ diễn ra sau khi ông rời chính phủ vào tháng 11/2025.
"Nếu ai đọc các trao đổi đó sẽ hiểu được cách họ nói chuyện như thế nào. Đây là vấn đề cá nhân. Ai cũng có những việc như vậy", luật sư Fomin nói.
Từng là trợ lý thân cận nhất của Tổng thống Volodymyr Zelensky và là một trong những quan chức quyền lực hàng đầu ở Ukraine, Yermak đã từ chức vào tháng 11/2025 sau khi bị lực lượng chống tham nhũng khám xét nhà riêng.
Ông Yermak hiện nằm trong danh sách điều tra về đường dây tham nhũng trị giá 100 triệu USD liên quan tới tập đoàn điện hạt nhân quốc gia Energoatom. Cuộc điều tra tại Energoatom, bắt đầu từ năm ngoái, là vụ án tham nhũng lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông Zelensky.
Sau khi Yermak bị thông báo là nghi phạm trong vụ án tham nhũng và rửa tiền ngày 11/5, Anikyevich đã chỉ trích các quan chức NABU và SAPO là "cặn bã", cho rằng đây là "chiến dịch đặc biệt nhằm buộc Ukraine đầu hàng".
Việc Mỹ phóng thành công tàu Orion thuộc sứ mệnh Artemis 2 mới đây đã chấm dứt hơn nửa thế kỷ vắng bóng con người trên quỹ đạo mặt trăng kể từ sứ mạng Apollo 17 năm 1972. Dù công nghệ máy tính hiện nay mạnh gấp hàng vạn lần, nhưng những rào cản về chính trị, sự đứt gãy tri thức và triết lý an toàn khắt khe đã khiến hành trình trở lại này kéo dài kỷ lục.
Rào cản lớn nhất đối với việc quay lại mặt trăng không xuất phát từ công nghệ mà từ sự thiếu nhất quán trong chính sách quốc gia của Mỹ. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, chương trình Apollo được thúc đẩy bởi ý chí chính trị tuyệt đối với ngân sách đỉnh điểm chiếm tới 4,41% tổng chi tiêu liên bang vào năm 1966. Tuy nhiên, sau khi đạt được mục tiêu đưa người đặt chân lên mặt trăng, sự quan tâm của giới chính trị sụt giảm khiến ngân sách Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) hiện nay chỉ còn chiếm chưa đầy 0,5% chi tiêu chính phủ.
Đáng chú ý trong suốt nửa thế kỷ qua, NASA luôn chịu áp lực trước những thay đổi liên tục giữa các đời tổng thống. Theo đó, dự án của chính quyền này thường bị người kế nhiệm hủy bỏ để thay thế bằng mục tiêu mới, gây lãng phí hàng chục tỉ USD. Điển hình là chương trình Constellation của Tổng thống George W. Bush đã bị người kế nhiệm Barack Obama khai tử vào năm 2010 để chuyển hướng sang các tiểu hành tinh, trước khi mục tiêu mặt trăng được khôi phục lại dưới thời ông Donald Trump và tiếp tục dưới thời ông Joe Biden.
Một nghịch lý trớ trêu là dù người Mỹ vẫn có thể sử dụng lại các tên lửa đã từng đưa người lên mặt trăng thành công năm xưa, nhưng việc chế tạo lại nó trong thế kỷ 21 là điều không hợp thời và tốn kém. Có ước tính cho rằng khoảng 75% các nhà cung cấp linh kiện từ thập niên 1960 đã ngừng hoạt động, khiến hệ sinh thái sản xuất cũ gần như tan rã hoàn toàn. Các vật liệu cũ đã lỗi thời và không còn được sản xuất, trong khi việc thay thế bằng vật liệu hiện đại đòi hỏi quy trình kiểm nghiệm lại từ đầu.
Bên cạnh đó, kỹ nghệ thủ công trong quá trình sản xuất cũng bị mai một theo thời gian. Tên lửa thời Apollo là những kiệt tác được lắp ráp bởi những thợ hàn bậc thầy từ thời Thế chiến 2, những người sở hữu kỹ năng khó có thể mô tả hoàn toàn trong văn bản kỹ thuật. Khi những chuyên gia này nghỉ hưu, các "bí kíp" thực tế đã bị mất đi, buộc các kỹ sư hiện đại phải "nghiên cứu ngược" từ các động cơ trong bảo tàng để tái thiết lập quy trình sản xuất.
Khác với thời đại Apollo là một "cuộc chạy nước rút" đầy mạo hiểm để giành chiến thắng nhất thời, chương trình Artemis hướng tới sự an toàn tuyệt đối. Sau những thảm họa kinh hoàng của các tàu con thoi Challenger và Columbia, NASA không còn chấp nhận những rủi ro cực lớn như trước. Mọi hệ thống hiện nay đều phải trải qua các quy trình kiểm tra gắt gao, ưu tiên tính mạng phi hành gia hơn là áp lực về thời gian hay tốc độ.
Cuối cùng, mục tiêu của Artemis tập trung vào việc xây dựng căn cứ bền vững trên mặt trăng và trạm dừng cho các hành trình tiến tới sao Hỏa sau này. Với mục tiêu đó, bước đầu là tìm cách khai thác băng tại cực Nam của mặt trăng để tạo ra khí oxy và nhiên liệu tên lửa. Đây là một bài toán phức tạp hơn gấp bội so với những chuyến viếng thăm ngắn ngủi trong quá khứ. Bởi thế, sự kiện phóng tàu lên quỹ đạo mặt trăng mới đây có thể xem như một bước dạo đầu cho rất nhiều thử thách mà con người phải vượt qua được trong tương lai để thực hiện được giấc mơ làm chủ trong không gian sâu.
