Tôi ngoài 40 tuổi, có hơn một thập kỷ làm việc ở nước ngoài. Có một thời gian dài, tôi tin mình là người gánh vác gia đình. Nhìn lại, tôi nhận ra mình đã sống như một người cho đi không giới hạn, cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc. Tôi lớn lên với suy nghĩ phải sống có trách nhiệm, biết hy sinh. Những câu chuyện về lòng nghĩa khí khiến tôi tin nếu mình cố gắng đủ nhiều, đối xử đủ tốt, người bên cạnh sẽ trân trọng.
Tôi kết hôn với một người phụ nữ từng có gia đình riêng. Khi bước vào cuộc hôn nhân đó, tôi tự nhủ mình phải làm tốt hơn, bù đắp nhiều hơn để mọi thứ được trọn vẹn. Trong hơn 10 năm sống xa quê, tôi là người chu cấp chính cho gia đình. Tôi không tiếc tiền lo cho cuộc sống chung, cho việc học hành của các con, kể cả con riêng của vợ. Có những khoản chi mà đến bây giờ, khi ngồi tính lại, tôi mới thấy không hề nhỏ.
Điều khiến tôi day dứt không nằm ở tiền. Nó bắt đầu từ một chuyện xảy ra vài tháng sau khi cưới. Khi phát hiện một số tin nhắn không rõ ràng, thay vì đối thoại bình thường, mọi thứ lại trở thành cuộc tranh cãi mà tôi là người phải xuống nước để giữ hòa khí. Tôi đã chọn nhịn vì nghĩ đó là cách giữ gìn một cuộc hôn nhân còn quá mới. Nhìn lại, đó có lẽ là lần đầu tiên tôi chấp nhận đánh đổi lòng tự trọng để giữ một mối quan hệ. Khi bạn đã chấp nhận điều đó một lần, những lần sau sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Những năm sau đó, tôi tiếp tục làm việc, chu cấp, tin rằng chỉ cần mình cố gắng thêm một chút, mọi thứ sẽ tốt lên. Thế nhưng cảm giác mệt mỏi dần lớn hơn, khi những nỗ lực của mình không còn được nhìn nhận như trước mà trở thành điều “đương nhiên”.
Có những lúc tôi tự hỏi: mình đang xây dựng một gia đình hay chỉ duy trì một guồng quay mà trong đó vai trò của mình chỉ gói gọn trong hai chữ “trách nhiệm tài chính”? Tôi từng tự trấn an rằng đó là bổn phận của người đàn ông, nhưng bổn phận không có nghĩa là không có giới hạn. Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất là khi nhận ra càng cho đi mà không có giới hạn, tôi càng đánh mất tiếng nói của mình. Không chỉ trong hôn nhân, mà cả trong gia đình lớn, tôi cũng quen với việc đứng ra lo liệu. Nhiều năm liền, tôi cố gắng làm tròn trách nhiệm với cha mẹ, người thân. Đôi khi, sự cố gắng đó lại không đi kèm với sự thấu hiểu như tôi từng kỳ vọng. Đến một lúc, tôi thấy mình mệt mỏi, không phải vì làm nhiều mà vì cảm giác những gì mình làm không còn mang lại ý nghĩa như ban đầu.
Bước ngoặt đến khi tôi buộc phải nhìn lại mọi thứ một cách thẳng thắn. Tôi nhận ra điều đơn giản nhưng trước đây đã bỏ qua: Không ai có thể bảo vệ mình tốt hơn chính mình. Tôi bắt đầu thay đổi, không còn cố gắng làm hài lòng mọi người. Tôi thiết lập lại ranh giới tài chính, rõ ràng hơn trong các quyết định, tập trung vào những gì thực sự quan trọng, đặc biệt là tương lai của con trai. Tôi không phủ nhận những gì mình đã làm trong quá khứ. Nhưng nếu được quay lại, tôi sẽ làm khác đi ở một điểm: biết dừng lại đúng lúc.
Từ câu chuyện của mình, tôi rút ra vài điều: Sự tử tế nếu không có ranh giới rất dễ bị hiểu thành nghĩa vụ. Một mối quan hệ chỉ bền khi có sự cân bằng. Khi một người cố gắng quá lâu, sự mệt mỏi là điều không tránh khỏi. Đừng dùng nỗi sợ “mất mặt” để giữ một cuộc sống khiến mình kiệt sức. Đôi khi, điều “hiệp nghĩa” nhất không phải là cố gắng cứu người khác mà là biết cách giữ lại chính mình. Tôi đã mất nhiều năm để hiểu điều đó. Hy vọng những ai đang ở trong hoàn cảnh giống tôi sẽ nhận ra sớm hơn.
Năm 23 tuổi tôi gặp anh ở công ty. Anh hơn tôi 5 tuổi, hiền lành và rất tốt với tôi. Chúng tôi yêu nhau 3 năm rồi cưới. Tôi từng nghĩ chỉ cần mình sống tử tế thì sẽ được yêu thương. Về làm dâu mới biết, có những người dù mình cố gắng thế nào cũng không vừa mắt. Mẹ chồng tôi rất khó tính và sống hai mặt. Bên ngoài bà luôn tỏ ra thương con dâu, nói chuyện nhẹ nhàng trước mặt họ hàng. Sau cánh cửa gia đình, bà luôn soi mói, xét nét tôi đủ điều.
Ngay cả ngày cưới, toàn bộ tiền mừng và vàng cưới, mẹ chồng đều bảo tôi đưa bà giữ. Tôi tin tưởng nên đưa hết, không giữ lại bất cứ thứ gì. Sau này mỗi lần nhắc đến, bà lại nói kiểu như đó là trách nhiệm của con dâu khi về nhà chồng. Nhà chồng cho đất chồng tôi nhưng chưa từng sang tên, đến lúc xây nhà lại bóng gió bắt tôi góp tiền. Tôi đi làm, về nhà vẫn lo hết việc, lễ tết quà cáp đầy đủ, chưa từng hỗn hào nửa lời. Lương chồng cao hơn nên ai cũng mặc định tôi phải phục vụ gia đình chồng. Còn chồng tôi lúc nào cũng bênh mẹ.
Hai năm gần đây anh chuyển công ty sang tỉnh khác, tình cảm vợ chồng nhạt dần. Anh lạnh nhạt, ít nói chuyện, ít quan tâm tôi hơn trước. Rồi tôi phát hiện anh ngoại tình. Cô đồng nghiệp kia biết rõ anh có vợ nhưng vẫn chen vào. Họ qua lại suốt 4 tháng. Khi tôi biết chuyện, anh không xin lỗi mà đòi ly hôn. Tôi đồng ý, không phải vì hết yêu mà vì quá mệt. Ngày ký đơn, mẹ chồng còn lạnh lùng nói: "Không biết giữ chồng thì chịu". Sau ly hôn chưa đầy nửa năm, anh cưới người mới, nghe nói anh mê cô ta lắm. Tiền bạc anh giao hết cho cô ta, còn cãi nhau với bố mẹ để bảo vệ người phụ nữ này. Gia đình chồng từng chê bai tôi bao nhiêu thì giờ lại nâng niu cô ta bấy nhiêu.
Đúng một năm sau, anh tìm đến tôi trong bộ dạng tiều tụy. Người vợ mới đã lừa anh vay tiền, ôm hết tài sản rồi bỏ trốn theo người khác. Anh mất tiền, mất việc, nợ nần chồng chất, chủ nợ tìm tới tận nhà. Điều đau nhất, bố mẹ cũng quay lưng với anh. Mẹ trách anh ngày xưa không phản bội tôi thì giờ đâu đến nỗi này. Bố anh vì chuyện nợ nần mà đổ bệnh. Gia đình anh phải bán nhà trả nợ. Họ hàng xa lánh, bạn bè tránh mặt. Người đàn ông từng vì nhân tình mà bỏ rơi vợ mình, cuối cùng mất sạch: gia đình, danh dự, người từng thật lòng yêu thương anh.
Anh gặp tôi, quỳ xuống nói đã sai rồi, xin cơ hội quay lại. Tôi bảo có những thứ mất đi còn tìm lại được nhưng lòng tin của tôi đã mất rồi là hết. Tôi không sợ nghèo, chỉ sợ lấy nhầm người và đã nhầm thật.
Mối tình gần nhất kéo dài năm rưỡi với chàng trai Bắc Trung Bộ. Tôi người miền Tây, chia tay vì quê hai người xa nhau quá, lại không hợp tuổi (lý do anh nói thêm vào). Mối tình này tôi đã đặt nhiều tâm tư tình cảm và hy vọng một tương lai xa, có anh và những đứa trẻ.
Giờ tôi lại là người trăn trở và đặt dấu chấm hết cho mối tình này. Tôi sẽ không chấm dứt nếu anh rõ ràng về tương lai, đặt tôi trong kế hoạch của anh. Yêu anh khoảng thời gian như thế mà tôi chưa từng được công khai. Tôi hỏi về tương lai, anh né tránh dù ban đầu yêu nhau anh bảo nếu đi lâu dài anh sẽ cân nhắc ở lại Sài Gòn, vì công việc của anh ở đó.
Sau một năm tôi hỏi anh về chuyện dẫn đi gặp anh em họ hàng tại Sài Gòn vào các dịp đặc biệt, anh lại bảo ngại. Luôn nói yêu tôi nhưng khi tôi đi khám phụ khoa vì lo sợ có bầu, anh lại né tránh, để tôi đi một mình. Mặc dù quá trình yêu có dùng biện pháp an toàn nhưng không thể loại trừ trường hợp hy hữu, những lần trễ kinh nguyệt tôi đều lo lắng và hỏi anh lỡ có bầu thì sao. Câu trả lời là sự né tránh, im lặng rồi anh lảng qua chuyện khác, bảo tôi đừng lo.
Tôi không thể tưởng tượng được anh đi tán tỉnh cô gái khác bằng văn anh từng tán tôi. Chắc là tôi ngốc nhất trong đám con gái mà anh tán. Chia tay, anh có nhắn tin bảo nhớ tôi, nhớ đến không chịu nổi. Tôi biết anh chỉ nói thế thôi, nếu nhớ tôi thì phải chạy qua nhà tìm rồi, đằng này không hề có. Anh xóa tất cả cuộc trò chuyện về tôi. Anh còn đổ cho tôi là chắc tôi xóa gần hết thông tin về anh, làm như kiểu tôi đã buông bỏ được còn anh vẫn nhớ về cuộc tình này.
Tôi biết mình còn trẻ, nhiều cơ hội, thế nhưng trong lòng luôn buồn vì chuyện tình này. Cả tuần nay tôi chẳng muốn làm gì, công việc chán nản, ăn uống không thèm, chỉ muốn nằm. Tôi đi chùa để tìm sự bình yên nhưng sau đó rảnh rỗi lại thấy nhớ nhung, buồn bã. Tôi thấy mình thất bại, chẳng có động lực để làm gì. Tôi cũng hết mình vì mối tình này, có gì trao được cũng trao hết rồi, anh ta còn muốn gì nữa. Tôi là người dừng để cả hai sau này đỡ phải khó xử, đau ngắn còn hơn đau dài.
Tôi sợ bản thân chỉ là "nơi thỏa mãn" của anh ta, sợ rằng lỡ mang thai thì hổ thẹn với cha mẹ mình, gia đình anh sẽ coi thường gia đình tôi. Giờ chuyện cũng kết thúc rồi, tôi sợ cảm giác cô đơn và không tìm được người phù hợp vì cái bóng mối quan hệ cũ quá lớn đối với mình. Mong được các bạn chia sẻ.
Tôi gần 40 tuổi, cái tuổi mà người ta bảo là chín chắn, trụ cột của gia đình. Nhìn vào, ai cũng bảo tôi sướng: nhà cửa đàng hoàng, vợ hiền, con ngoan. Chỉ mình tôi biết, trong cái vỏ bọc bóng bẩy đó là một đống đổ nát mà tôi đã tốn bao nhiêu công sức để che đậy. Tám năm trước, tôi quen em. Tôi hơn em 7 tuổi, lúc đó em mới ra trường, đi làm với bao nhiêu mộng mơ màu hồng. Chúng tôi yêu nhau khi làm chung cơ quan. Em hiền lắm, cứ tin người rắp tắp. Còn tôi lúc đó lại chẳng chín chắn gì. Cái tính thích chinh phục, thích cái gì mới lạ nó cứ rần rần trong người. Rồi tôi gặp vợ bây giờ. Vợ tôi con nhà khá giả, lại là con một, cưới về coi như tương lai rộng mở.
Tôi tính toán, chọn cái lợi cho mình mà nhẫn tâm bỏ rơi em. Em đau khổ thế nào tôi biết chứ, nhưng lúc đó cái ích kỷ lớn quá, tôi mặc kệ em tự vượt qua cơn bão đó một mình. Tôi cưới vợ và em cũng lấy chồng. Tôi cứ ngỡ mọi chuyện thế là xong, đường ai nấy đi, vậy mà bản thân lại chẳng biết an phận. Cưới vợ được hai năm, lúc vợ vừa về quê sinh con, tôi lại lao vào những cuộc tình chóng vánh. Năm năm trời ròng rã, tôi cặp hết cô này đến cô kia: trẻ đẹp có, tình tiền sòng phẳng có, mà lừa lọc người ta cũng có. Tôi lún sâu vào vũng bùn đó lúc nào không hay, chỉ thấy mình giỏi vì giấu giếm không ai biết.
Rồi một ngày tình cờ, tôi có lại số điện thoại của em. Tò mò không biết người cũ giờ sống sao, tôi kết bạn trên mạng, không ngờ em đồng ý. Hai đứa hỏi thăm nhau như bạn bè bình thường. Em trả lời nhẹ nhàng, như thể cái sự tệ bạc ngày xưa tôi gây ra chưa từng tồn tại. Em bảo giờ hạnh phúc lắm, chồng thương, hai con ngoan, gia đình ổn định. Em còn nói nhờ ngày đó tôi bỏ nên mới gặp được người chồng hiện tại. Nghe đến đó, tôi vừa mừng cho em lại vừa thấy nhói trong lòng.
Đúng là đời có vay có trả, đang yên đang lành thì một cô bồ trẻ của tôi đổi ý, không chịu kiếp "tình trong bóng tối" nữa mà đòi tôi phải cho danh phận. Cô ta dọa nếu tôi không giải quyết, sẽ tìm đến tận nhà cho vợ biết bộ mặt thật của tôi. Tôi hoảng loạn thật sự, sợ mất gia đình, mất cái danh dự mà tôi dày công xây dựng. Lúc đó, tôi chẳng biết tin ai, chẳng dám nhờ ai. Đường cùng, tôi lại đi làm một việc hèn hạ nhất, tìm đến em. Tôi đem hết cái sự tồi tệ của mình trong suốt 5 năm qua kể cho em nghe. Tôi nhờ em giả làm vợ mình để nói chuyện với cô gái kia, mong cô ta buông tha cho tôi. En sốc lắm, lặng đi cả tuần trời, chắc không thể tin nổi người đàn ông mình từng yêu lại có thể tệ đến mức này. Cuối cùng em vẫn giúp. Mọi chuyện được giải quyết êm đẹp nhờ sự xuất hiện của em.
Xong việc, em nhắn tin, đến giờ tôi vẫn còn ám ảnh: "Em không biết lý do giúp anh là gì, nhưng em không muốn vợ con anh phải khổ. Anh sống tốt để bù đắp cho họ đi. Em giúp anh, bản thân thấy có lỗi với lương tâm vì tiếp tay cho anh để lừa dối mọi người, nhưng không có lựa chọn khác vì xem anh là người thân, không muốn gia đình anh tan vỡ. Còn với em, coi như anh là cái nghiệp duyên từ kiếp trước em chưa trả hết nợ, giờ gặp trả cho xong để từ nay không còn liên quan gì nữa". Rồi em hủy kết bạn, chặn mọi liên lạc và để lại lời nhắn cuối cùng: "Em quá stress và sốc khi thấy anh tồi tệ như vậy. Em muốn biến mất ngay lập tức vì sợ nếu còn đứng đây, anh lại lôi em vào một câu chuyện tồi tệ nào khác nữa. Mong anh biết là anh đã tệ với mọi người như thế nào để mà thay đổi tốt hơn".
Em đi rồi, để lại tôi trơ trọi với "gia đình hạnh phúc" mà tôi vừa cứu vãn được bằng lòng tốt của người tôi từng phản bội. Tôi giữ được cái nhà nhưng trong lòng thấy trống rỗng và sợ chính mình. Em bảo đã trả hết nợ rồi, còn tôi biết cái nợ của mình với vợ con, với lương tâm, chắc là cả đời này trả cũng chẳng xong. Giờ mỗi lần nhìn vợ cười, con vui, tôi lại thấy đau thắt. Tôi sống trong bình yên nhưng là một sự bình yên đầy tội lỗi.
