Tôi ngoài 40 tuổi, có hơn một thập kỷ làm việc ở nước ngoài. Có một thời gian dài, tôi tin mình là người gánh vác gia đình. Nhìn lại, tôi nhận ra mình đã sống như một người cho đi không giới hạn, cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc. Tôi lớn lên với suy nghĩ phải sống có trách nhiệm, biết hy sinh. Những câu chuyện về lòng nghĩa khí khiến tôi tin nếu mình cố gắng đủ nhiều, đối xử đủ tốt, người bên cạnh sẽ trân trọng.
Tôi kết hôn với một người phụ nữ từng có gia đình riêng. Khi bước vào cuộc hôn nhân đó, tôi tự nhủ mình phải làm tốt hơn, bù đắp nhiều hơn để mọi thứ được trọn vẹn. Trong hơn 10 năm sống xa quê, tôi là người chu cấp chính cho gia đình. Tôi không tiếc tiền lo cho cuộc sống chung, cho việc học hành của các con, kể cả con riêng của vợ. Có những khoản chi mà đến bây giờ, khi ngồi tính lại, tôi mới thấy không hề nhỏ.
Điều khiến tôi day dứt không nằm ở tiền. Nó bắt đầu từ một chuyện xảy ra vài tháng sau khi cưới. Khi phát hiện một số tin nhắn không rõ ràng, thay vì đối thoại bình thường, mọi thứ lại trở thành cuộc tranh cãi mà tôi là người phải xuống nước để giữ hòa khí. Tôi đã chọn nhịn vì nghĩ đó là cách giữ gìn một cuộc hôn nhân còn quá mới. Nhìn lại, đó có lẽ là lần đầu tiên tôi chấp nhận đánh đổi lòng tự trọng để giữ một mối quan hệ. Khi bạn đã chấp nhận điều đó một lần, những lần sau sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Những năm sau đó, tôi tiếp tục làm việc, chu cấp, tin rằng chỉ cần mình cố gắng thêm một chút, mọi thứ sẽ tốt lên. Thế nhưng cảm giác mệt mỏi dần lớn hơn, khi những nỗ lực của mình không còn được nhìn nhận như trước mà trở thành điều “đương nhiên”.
Có những lúc tôi tự hỏi: mình đang xây dựng một gia đình hay chỉ duy trì một guồng quay mà trong đó vai trò của mình chỉ gói gọn trong hai chữ “trách nhiệm tài chính”? Tôi từng tự trấn an rằng đó là bổn phận của người đàn ông, nhưng bổn phận không có nghĩa là không có giới hạn. Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất là khi nhận ra càng cho đi mà không có giới hạn, tôi càng đánh mất tiếng nói của mình. Không chỉ trong hôn nhân, mà cả trong gia đình lớn, tôi cũng quen với việc đứng ra lo liệu. Nhiều năm liền, tôi cố gắng làm tròn trách nhiệm với cha mẹ, người thân. Đôi khi, sự cố gắng đó lại không đi kèm với sự thấu hiểu như tôi từng kỳ vọng. Đến một lúc, tôi thấy mình mệt mỏi, không phải vì làm nhiều mà vì cảm giác những gì mình làm không còn mang lại ý nghĩa như ban đầu.
Bước ngoặt đến khi tôi buộc phải nhìn lại mọi thứ một cách thẳng thắn. Tôi nhận ra điều đơn giản nhưng trước đây đã bỏ qua: Không ai có thể bảo vệ mình tốt hơn chính mình. Tôi bắt đầu thay đổi, không còn cố gắng làm hài lòng mọi người. Tôi thiết lập lại ranh giới tài chính, rõ ràng hơn trong các quyết định, tập trung vào những gì thực sự quan trọng, đặc biệt là tương lai của con trai. Tôi không phủ nhận những gì mình đã làm trong quá khứ. Nhưng nếu được quay lại, tôi sẽ làm khác đi ở một điểm: biết dừng lại đúng lúc.
Từ câu chuyện của mình, tôi rút ra vài điều: Sự tử tế nếu không có ranh giới rất dễ bị hiểu thành nghĩa vụ. Một mối quan hệ chỉ bền khi có sự cân bằng. Khi một người cố gắng quá lâu, sự mệt mỏi là điều không tránh khỏi. Đừng dùng nỗi sợ “mất mặt” để giữ một cuộc sống khiến mình kiệt sức. Đôi khi, điều “hiệp nghĩa” nhất không phải là cố gắng cứu người khác mà là biết cách giữ lại chính mình. Tôi đã mất nhiều năm để hiểu điều đó. Hy vọng những ai đang ở trong hoàn cảnh giống tôi sẽ nhận ra sớm hơn.
Tôi là tác giả bài viết: Tôi 'nằm vùng' ở siêu thị một tuần rồi vờ đi học để cưa cẩm cô giáo. Tôi viết bài muốn thông báo cũng như lời hứa với độc giả, tôi đã cầu hôn người yêu thành công và đang lên kế hoạch cho đám cưới, ngày dự tính sẽ vào tháng chín năm nay hoặc là cuối năm. Tôi cũng đang tìm căn nhà mới để chuẩn bị cho cuộc sống hôn nhân. Tôi đưa em về ra mắt gia đình, ba mẹ, người thân và các cháu, ai cũng đều yêu quý em. Mẹ tôi giục cưới sớm càng nhanh càng tốt, các cháu tôi thích lẽo đẽo theo em mỗi khi em qua nhà. Tôi cũng đã về quê em, ra mắt ba mẹ. Gia đình bên em nhìn chung ai cũng hiền lành.
Thật ra tôi cầu hôn lần hai em mới đồng ý. Từ lúc em đồng ý làm bạn gái, tôi đã lên kế hoạch cho việc cầu hôn và cuộc sống hôn nhân rồi, mọi thứ chỉ chờ em gật đầu nữa thôi. Em do dự vì tôi chưa biết nhiều về gia đình em, vì vậy tôi nhanh chóng về nhà người yêu ngay. Tôi không biết các bạn có trải qua cảm giác như tôi chưa. Khi tôi gặp em, em cho tôi có cảm giác rất mạnh rằng đây là người phụ nữ của mình, bằng mọi giá tôi không được đánh mất. Vì vậy tôi không còn quan tâm xuất thân của em thế nào. Càng quen em, tôi càng nhận ra điều đó mạnh mẽ và tôi đã nghĩ đây có lẽ là duyên nợ.
Trước đây bạn gái cũ của tôi phong cách hoàn toàn khác. Vợ sắp cưới của tôi không xa hoa cầu kỳ nhưng rất cuốn hút. Em có gương mặt rất đẹp, càng nhìn gần tôi càng yêu. Sau mấy ngày tỏ tình, tôi không biết làm sao để gần em hơn vì em còn khoảng cách với tôi. Lúc đi chơi về, hai đứa ngồi trong xe, tôi lấy hết can đảm xin em cho tôi hôn được không. Quen nhau mấy ngày rồi tôi muốn cả hai gần nhau thêm. Em cười nhẹ và gật đầu. Tôi tắt đèn và hành động, em đỏ mặt rồi chạy vào nhà. Hình ảnh đó đến giờ nhớ lại tôi vẫn còn cười một mình.
Bằng sự từng trải, quan sát và cảm nhận của bản thân ngoài cảm giác em mang lại cho mình, tôi tin em là cô gái tốt. Em hỏi tôi: Anh về nhà em rồi, biết gia đình em, anh có thấy ngại ngùng không? Lúc này tôi nhận ra em lo tôi nghĩ ngợi có thể không môn đăng hộ đối nhưng tất nhiên với tôi, điều đó không hề quan trọng. Từ ngày gặp ba mẹ em, tôi chủ động hỏi thăm, nói chuyện với ba em nhiều hơn, nhờ vậy em cảm thấy không còn khoảng cách.
Ngày 1/5 sắp tới, gia đình tôi sẽ xuống chào hỏi gia đình em và bàn về chuyện cưới hỏi. Chúng tôi đang tìm mua nhà mới. Thật ra em không đòi hỏi, căn hiện tại của tôi cũng rất thoải mái nhưng tôi lại muốn mọi thứ đều mới nhất và tốt nhất khi đón em về cùng.
Lúc trước tôi có gửi bài viết cho em, đọc bình luận của các bạn, em cười rất nhiều. Em cũng có gửi lời cảm ơn đến mọi người. Từ ngày yêu em, cuộc sống tôi vui lên rất nhiều. Trước đây tôi chỉ có công việc, kiếm tiền đầu tư, du lịch, tối thỉnh thoảng đi nhậu hay đi bar nhưng rất nhàm chán. Từ khi yêu em, tôi vui vẻ hơn, còn hay hát một mình nữa, cười nhiều hơn. Các bạn công ty tôi hay trêu: Sếp có tình yêu nên nhìn khác lắm. Lúc đầu tôi còn ngại nhưng giờ tôi thoải mái đồng ý với chuyện đó. Tôi cũng từng nghĩ mình sẽ độc thân vì không thích ràng buộc nhưng em đã làm tôi thay đổi hẳn về ý nghĩa cuộc sống này.
Tôi 31 tuổi, độ tuổi nhiều người đã chồng con đề huề. Tôi trải qua 3 mối tình đều bị phản bội hoặc tự dưng chia tay không có lý do. Vốn dĩ tôi mạnh mẽ bên ngoài xã hội bao nhiêu thì lại mong manh trong tình cảm bấy nhiều, luôn cần một bờ vai yêu thương, quan tâm, lo lắng. Đến giờ tôi vẫn không tìm thấy được điều đó. Tôi có duyên, không xấu, hòa đồng, là típ phụ nữ của gia đình, không ăn chơi hay lê la bên ngoài. Tôi có nhà riêng, làm chủ một cửa hàng mỹ phẩm, có xe hơi, giờ hành chính làm kế toán cho một công ty hóa chất. Tất cả đều do một tay tôi tạo nên với tất cả những gì đã tích lũy 9 năm đi làm.
Hiện tại tôi chán nản với một mối tình mà muốn bỏ cũng không sao bỏ được. Tôi biết nếu có một người đàn ông có được tôi sẽ may mắn, thế nhưng dường như số phận trêu ngươi. Anh đã ly dị vợ, có một đứa con trai riêng, tình cảm dành cho tôi cũng hời hợt. Nói ra người ta bảo tôi bị hâm hay sao lại đâm đầu vào yêu người đó. Tôi biết chứ, bản thân cũng muốn chấm dứt hơn bao giờ hết, có ai dại đâu khi yêu người vô tâm với mình. Thế nhưng cứ chia tay một hai hôm tôi lại chủ động liên lạc, nghĩ đôi lúc cuộc đời này thật là điên.
Tôi chỉ ước trên đời này đừng có cái duyên nợ đời như vậy. Bước vào yêu rồi đôi khi bảo chấm hết thật là không dễ dàng. Tôi mong có người đàn ông biết quan tâm lo lắng, hiểu mình, như vậy có lẽ sẽ hạnh phúc. Tôi phải làm sao để dứt khỏi người vô tâm đây?
Gần đây, tôi đọc nhiều bài viết so sánh việc bỏ ra hàng trăm triệu đồng để học đại học nhưng ra trường chỉ nhận mức lương khiêm tốn, trong khi có những người không học đại học vẫn thành công và giàu có. Theo tôi, đó là một sự so sánh khập khiễng. Mỗi người có hoàn cảnh, sức khỏe, năng lực và lựa chọn khác nhau. Có người phù hợp với kinh doanh, có người phù hợp với môi trường công sở. Việc một người không học đại học nhưng buôn bán thành công không có nghĩa ai đi theo con đường đó cũng sẽ thành công. Tương tự, có người đi xuất khẩu lao động tích lũy được vốn, nhưng không phải ai cũng sẵn sàng rời gia đình, sang xứ người chịu khó, chắt bóp từng đồng.
Không có con đường nào dẫn đến thành công mà không phải trả giá bằng mồ hôi, công sức và trí tuệ. Điều quan trọng là mỗi người đã thực sự cố gắng hết sức trên con đường mình chọn hay chưa. Nhiều người cho rằng học đại học tốn 600-700 triệu đồng, nhưng đó là số tiền trải đều trong 4-6 năm, có thể đến từ học bổng, làm thêm, vay sinh viên, không phải lúc nào cũng hoàn toàn dựa vào cha mẹ. Nếu không học đại học, bạn vẫn phải đầu tư cho tương lai bằng cách khác. Học nghề cần học phí, mở cửa hàng cần vốn, xuất khẩu lao động cần chi phí ban đầu. Thành công hay không còn phụ thuộc vào năng lực cá nhân và cơ hội thị trường.
Học đại học cũng không đồng nghĩa với thu nhập thấp. Có người ra trường chỉ nhận mức lương 10-15 triệu đồng, nhưng cũng có người đạt thu nhập hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng mỗi tháng nhờ không ngừng học hỏi và hoàn thiện bản thân. Tôi có một người bạn mồ côi cả cha lẫn mẹ, sống với bà ngoại già yếu. Những năm học phổ thông, bạn vừa đi học vừa phụ hồ, có những ngày bà ngoại phải đi xin ăn. Vượt qua hoàn cảnh khó khăn, bạn thi đỗ vào một trường kỹ thuật ở khu vực Cổ Nhuế. Dù xuất phát điểm không nổi bật, bạn quyết tâm theo học chương trình chất lượng cao bằng tiếng Anh. Thời gian đầu, bạn gần như không hiểu bài, phải mượn vở bạn bè về học lại từng chút một.
Để trang trải cuộc sống, bạn vừa học vừa chạy xe ôm, dạy thêm và chăm sóc bà ngoại. Nhờ nỗ lực không ngừng, bạn tốt nghiệp đúng hạn, có vốn tiếng Anh tốt và được nhận vào một công ty đa quốc gia. Hiện tại, bạn trở thành quản lý với mức thu nhập hơn 2.000 USD mỗi tháng, chuẩn bị mua nhà. Điều khiến tôi ngưỡng mộ không chỉ là thu nhập mà là sự trưởng thành, tự tin và bản lĩnh mà bạn có được sau hành trình đầy gian nan. Nếu ngày ấy bạn không học đại học, có thể cuộc sống vẫn ổn, nhưng chưa chắc bạn có được công việc phù hợp với đam mê, môi trường chuyên nghiệp và cơ hội nhìn ra thế giới rộng lớn hơn.
Tôi cũng sinh ra trong một gia đình nghèo ở vùng quê. Nhờ sự quyết tâm của mẹ, tôi theo học đại học, rồi trở thành bác sĩ nội trú. Sau bốn năm đi làm, tôi đã lập gia đình, có thu nhập ổn định khoảng 4x triệu đồng mỗi tháng và cùng chồng mua căn nhà đầu tiên. Tôi có nhiều người thân không học đại học nhưng vẫn thành công trong kinh doanh và có tài sản đáng kể. Tôi luôn tôn trọng con đường của họ, nhưng cũng hiểu rằng nếu đi theo con đường ấy, chưa chắc tôi đã đạt được kết quả tương tự.
Mỗi con đường đều có khó khăn riêng. Người học hành phải đầu tư nhiều năm cho tri thức. Người kinh doanh phải chấp nhận rủi ro. Người lao động xa quê phải đánh đổi tuổi trẻ và sức khỏe. Điều quan trọng không phải là so sánh ai chọn con đường đúng hơn mà là mỗi người có đủ quyết tâm để đi đến cùng với lựa chọn của mình hay không. Tôi tin rằng xã hội ngày nay vẫn luôn cần những người có năng lực thật sự. Nếu bạn không ngừng học hỏi, trở thành người giỏi trong lĩnh vực của mình, bạn sẽ luôn có chỗ đứng. Thành công không dành riêng cho một con đường nào. Nó thuộc về những người bền bỉ, nỗ lực và không ngừng hoàn thiện bản thân.
