Thủ đô Mexico sụt lún nhanh nhất thế giới, nhìn thấy rõ từ ảnh vệ tinh

Vào hôm 19/4, Mỹ đã thực hiện lời đe dọa đổ bộ và bắt giữ bất kỳ con tàu nào thách thức lệnh phong tỏa các cảng của Iran. Đoạn video do quân đội Mỹ công bố cho thấy một tàu khu trục tên lửa dẫn đường đã nổ súng vào tàu hàng Touska của Iran.

Sau khi con tàu bị vô hiệu hóa, lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ đã đu dây từ trực thăng xuống boong tàu.

Vụ việc xảy ra sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết họ kỳ vọng các cuộc đàm phán hòa bình với Iran sẽ được nối lại trong tuần này tại Islamabad, Pakistan. Trong khi đó, Iran đề nghị Mỹ ngay lập tức trả tự do cho con tàu và thủy thủ đoàn, đồng thời tuyên bố sẽ trả đũa.

Cuộc đối đầu giữa tàu chiến và tàu hàng

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Spruance đã cảnh báo tàu Touska nhiều lần trong suốt 6 giờ đồng hồ. Trong thời gian đó tàu container này đang di chuyển tốc độ cao trên biển Ả Rập hướng về phía cảng Bandar Abbas của Iran.

Theo trang MarineTraffic.com, cảng ghé cuối cùng của Touska là cảng Klang, Malaysia, vào ngày 12/4. Trước đó, con tàu đã di chuyển qua lại giữa thành phố Chu Hải (Trung Quốc) và các cảng khác nhau của Iran.

Theo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài của Bộ Tài chính Mỹ, con tàu thuộc sở hữu của Công ty Vận tải Mosakhar Darya có địa chỉ tại Tehran và đang chịu các lệnh trừng phạt.

Marine Traffic cho biết tàu Touska đã bị trừng phạt từ năm 2018, và tất cả các công ty chủ quản, quản lý kỹ thuật và thương mại của nó đều bị trừng phạt từ năm 2012.

Trong khi đó, USS Spruance là tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke của Hải quân Mỹ. Tàu được trang bị pháo hạm 127mm được thiết kế để chống lại tàu thuyền, máy bay và các mục tiêu trên đất liền.

Được triển khai lần đầu vào năm 1971, pháo Mark 45 có tầm bắn khoảng 24km với đạn thông thường. Hải quân cho biết đây là vũ khí hoàn toàn tự động, có thể bắn từ 16 đến 20 phát mỗi phút từ một ổ đạn 20 viên, sau đó thủy thủ đoàn dưới boong có thể nạp thêm đạn để tiếp tục sử dụng.

Con tàu còn mang theo nhiều loại vũ khí khác, bao gồm ngư lôi, tên lửa Tomahawk để tấn công mặt đất, tên lửa đánh chặn Standard để phòng thủ tên lửa đạn đạo và tên lửa Sea Sparrow để phòng không và đánh chặn tên lửa tầm ngắn.

Tàu Spruance có lượng giãn nước khoảng 9.000 tấn, dài hơn 150m và mang theo thủy thủ đoàn 329 người. Tàu gia nhập hạm đội vào năm 2011, hoạt động như một phần của nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln và có cảng nhà tại San Diego.

Hơn 6 giờ chặn bắt

CENTCOM cho biết tàu khu trục Mỹ đã bắn trúng tàu Touska bằng nhiều loạt đạn pháo. Video do Hải quân cung cấp cho thấy tàu chiến Mỹ đã bắn 3 phát vào tàu Touska sau khi cảnh báo thủy thủ đoàn sơ tán khỏi buồng máy.

Đây là một hành động sử dụng vũ lực hiếm hoi, cho thấy sự sẵn sàng của Mỹ trong việc thực thi đầy đủ lệnh phong tỏa đối với Iran.

Lực lượng Mỹ vốn được huấn luyện để leo thang từ cảnh báo đến nổ súng vô hiệu hóa, nhưng họ hiếm khi phải thực hiện điều này trong các hoạt động thực thi lệnh trừng phạt thông thường. Cuộc tấn công vào con tàu này là một trường hợp hy hữu khi các kịch bản đã bước từ huấn luyện ra thực tế.

Khác với tình huống ở Venezuela hồi đầu năm, nơi lực lượng Mỹ truy đuổi một tàu dầu thuộc "hạm đội bóng tối" xuyên Đại Tây Dương trước khi đổ bộ, vụ việc lần này chứng kiến Hải quân Mỹ chuyển sang sử dụng vũ lực và làm sáng tỏ các quy trình thực thi lệnh phong tỏa.

Bradley Martin, cựu hạm trưởng Hải quân và nhà nghiên cứu tại RAND, cho biết việc đánh giá các tàu thuyền để xác định có vi phạm phong tỏa hay không là quy trình tiêu chuẩn. Khi các tàu tiếp cận, thủy thủ đoàn sẽ bị thẩm vấn về nguồn gốc, điểm đến và hàng hóa; trong nhiều trường hợp, thông tin đó là đủ để cho phép họ tiếp tục hành trình hoặc yêu cầu quay đầu.

Nếu Hải quân Mỹ xác định một con tàu cần được đổ bộ kiểm tra, bước tiếp theo thường là đổ bộ, trong đó các thủy thủ Mỹ kiểm tra bản kê khai hàng hóa và khoang tàu với sự cho phép của tàu đó.

Trong trường hợp của tàu Touska, theo CENTCOM, con tàu này đã "không tuân thủ các cảnh báo lặp đi lặp lại trong suốt 6 giờ đồng hồ”. Điều này dẫn đến bước tiếp theo trong quy trình ngăn chặn: yêu cầu thủy thủ đoàn tàu Touska sơ tán khỏi buồng máy và sau đó bắn "nhiều loạt đạn pháo xuyên qua thân tàu vào buồng máy, vô hiệu hóa hệ thống đẩy.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc chạm trán này "đã kết thúc không tốt đẹp" đối với con tàu treo cờ Iran, đồng thời nói thêm rằng Hải quân Mỹ đã "chặn đứng chúng ngay tại chỗ bằng cách bắn thủng một lỗ ở buồng máy” của tàu.

"Thủy quân lục chiến Mỹ từ Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh số 31 sau đó đã đổ bộ lên con tàu không tuân thủ, con tàu vẫn đang bị Mỹ bắt giữ”, tuyên bố của CENTCOM cho biết.

Một đoạn video quay sau khi mặt trời lặn cho thấy các binh sĩ Thủy quân lục chiến từ tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli đu dây từ trực thăng để lên tàu.

Nhà phân tích Carl Schuster, cựu hạm trưởng Hải quân Mỹ, cho rằng có khả năng cần ít nhất 2 phát bắn trúng từ pháo của tàu khu trục để vô hiệu hóa động cơ diesel của tàu Touska. Ông cho biết cả 3 phát bắn của tàu Spruance trong video dường như đều đã trúng mục tiêu. Ông Schuster cũng nhận định con tàu có thể sẽ cần được kéo đi sau khi bị trúng đạn.

Bryan Clark, một cựu sĩ quan Hải quân Mỹ, nhận định việc truy đuổi và đổ bộ lên một con tàu lớn như Touska trong tình trạng không tuân thủ là rất khó khăn do kích thước, tốc độ của nó cũng như rủi ro thủy thủ đoàn có thể chống đối.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Ông Schuster cho biết tàu Touska sẽ được đưa đến một khu neo đậu hoặc cảng để kiểm tra hoặc định giá.

Các chuyên gia nói rằng một khi việc đó hoàn tất và hàng hóa được xác định, nó có thể trở thành tài sản của chính phủ Mỹ dưới dạng "chiến lợi phẩm", giống như bất kỳ binh sĩ hay khí tài nào của đối phương bị thu giữ trong quá trình xung đột vũ trang.

Về số phận của thủy thủ đoàn tàu Touska, Jennifer Parker, cộng tác viên không thường trực tại Viện Lowy và là cựu sĩ quan Hải quân Hoàng gia Australia, cho rằng điều đó phụ thuộc vào quốc tịch của họ.

Nếu thủy thủ đoàn là người Iran, họ có thể bị giam giữ, hoặc nếu có các thành viên của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trên tàu, họ có thể bị giữ như tù binh. Bà cũng lưu ý rằng nếu tàu Touska chở bất kỳ loại vũ khí hay khí tài nào cho Iran, thủy thủ đoàn có khả năng cao sẽ bị giam giữ.

CENTCOM hiện chưa bình luận về quốc tịch của thủy thủ đoàn và tình trạng hiện tại của con tàu chở hàng.

Vụ Mỹ chặn bắt tàu hàng Touska của Iran đánh dấu một sự leo thang giữa 2 nước khi lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần dự kiến sẽ hết hạn trong tuần này.

Các cuộc đàm phán đang diễn ra nhưng rất bấp bênh, và Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz sau chưa đầy một ngày nới lỏng. Trước cuộc xung đột này, Iran chưa bao giờ tuyên bố đóng cửa hoàn toàn eo biển, và Mỹ cũng chưa từng thực hiện một cuộc phong tỏa đường biển quy mô lớn như thế này kể từ sau Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba.

Trong khi lực lượng Mỹ đã yêu cầu quay đầu ít nhất 25 tàu thương mại theo lệnh phong tỏa, đây là con tàu đầu tiên được ghi nhận là đã từ chối tuân thủ, làm dấy lên viễn cảnh về nhiều cuộc đối đầu hơn nếu các cuộc đàm phán tiếp tục rạn nứt, hoặc tệ hơn là thất bại.

"Nếu nhiều cuộc ngăn chặn như thế này diễn ra, áp lực lên các tàu Hải quân và thậm chí là các đội VBSS của Thủy quân lục chiến sẽ bắt đầu tăng lên”, ông Martin nhận định.

Tin Gốc: Dân Trí

Không quân Ukraine tuyên bố đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 142 máy bay không người lái (UAV) do Nga phóng trong đêm 1.5 và rạng sáng 2.5, nhưng khẳng định 17 chiếc đã tấn công trúng mục tiêu tại 12 địa điểm trên khắp Ukraine, theo trang tin The Kyiv Independent.

Các quan chức Ukraine vào sáng 2.5 nói rằng các cuộc tấn công của Nga đã khiến ít nhất 2 dân thường thiệt mạng và 30 người bị thương ở Ukraine trong 24 giờ.

Họ cáo buộc lực lượng Nga đã tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV nhắm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu và năng lượng tại một số khu vực của Ukraine.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 2.5 viết trên mạng xã hội rằng trong tuần qua, Nga đã phóng 1.600 UAV tấn công, khoảng 1.100 quả bom dẫn đường và 3 tên lửa vào Ukraine.

"Nga đang cố gắng áp đảo hệ thống phòng không của chúng tôi bằng các cuộc tấn công quy mô lớn, nên việc cung cấp tên lửa mỗi ngày là rất quan trọng", ông Zelensky nhấn mạnh.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 2.5 tuyên bố quân đội nước này đã kiểm soát được làng Miropolye trong tỉnh Sumy của Ukraine.

Trong bản tin cập nhật chiến dịch quân sự hằng ngày, Bộ Quốc phòng Nga còn tuyên bố Ukraine mất hơn 1.000 quân trong cuộc giao tranh với các nhóm tác chiến của Nga, theo Hãng tin Sputnik.

Cũng theo bản tin, lực lượng Nga còn tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine được lực lượng vũ trang nước này sử dụng.

Bộ Quốc phòng Nga còn tuyên bố hệ thống phòng không nước này đã bắn hạ 505 UAV, 5 quả bom dẫn đường và 2 quả rốc két thuộc Hệ thống rốc két pháo binh cơ động cao (HIMARS) do Mỹ sản xuất.

Đến tối 2.5 chưa có thông tin phản ứng từ phía Nga cũng như Ukraine đối với cáo buộc hay tuyên bố của bên kia. Hai bên lâu nay phủ nhận tấn công nhắm vào dân thường và các mục tiêu dân sự.

Xem thêm: Ukraine cáo buộc Nga tấn công UAV nhiều kỷ lục

Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi ngày 2.5 nói rằng binh sĩ Nga đang tiến sát về phía thành phố Kostiantynivka ở vùng Donetsk, cố gắng thiết lập một vị trí gần khu vực được phòng thủ kiên cố, theo Reuters.

Kostiantynivka, cùng với những thành phố khác, tạo thành cái gọi là "vành đai pháo đài" ở phía đông Ukraine, một khu vực được quân đội Ukraine tăng cường phòng thủ.

"Chúng tôi đang đẩy lùi những nỗ lực dai dẳng của quân Nga nhằm giành được một vị trí ở ngoại ô Kostiantynivka bằng các chiến thuật xâm nhập", ông Syrskyi viết trên ứng dụng nhắn tin Telegram.

Ông Syrskyi đánh giá các nỗ lực tấn công của Nga đã gia tăng đáng kể trong tháng 4. Ông nói thêm rằng kể từ ngày 27.4, quân đội Nga đã thực hiện 83 cuộc tấn công trong khu vực này bằng các nhóm bộ binh nhỏ.

Một dự án lập bản đồ chiến trường của Ukraine có tên DeepState cho thấy quân đội Nga kiểm soát một khu vực chỉ cách ngoại ô phía nam của thành phố Kostiantynivka khoảng 1 km.

Đến tối 2.5 chưa có thông tin phản ứng từ Nga. Hôm 29.4, Bộ Quốc phòng Nga khẳng định lực lượng Nga đã kiểm soát được Novodmytrivka, ngay phía bắc Kostiantynivka.

Xem thêm: Cuộc bao vây Bakhmut đẫm máu gây rủi ro cho Ukraine

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 1.5 nói rằng đề nghị ngừng bắn ngày 9.5 của Nga là một sự thao túng khác, mô tả đó là một nỗ lực của Moscow nhằm lấy lòng Mỹ, theo Reuters. Ông nói với truyền thông Ukraine rằng Kyiv chưa nhận được bất kỳ đề nghị nào.

Hôm 30.4, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên rằng Moscow vẫn chưa nhận được phản hồi từ Kyiv về việc Nga sẵn sàng tuyên bố ngừng bắn vào Ngày Chiến thắng 9.5, theo Hãng tin TASS.

Mặt khác, ông Peskov nói rằng đề xuất ngừng bắn nhân Ngày Chiến thắng dựa trên quyết định của Tổng thống Nga Vladimir Putin và sẽ được tuân thủ mà không cần bất kỳ phản hồi nào từ Ukraine.

Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 29.4, Tổng thống Putin nói sẵn sàng tuyên bố ngừng bắn trong thời gian diễn ra lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng. Ông Trump ủng hộ sáng kiến này, theo TASS.

Ông Peskov nói với các phóng viên rằng lệnh ngừng bắn nhân Ngày Chiến thắng năm nay sẽ tương tự như các lệnh ngừng bắn trước đây.

Lần gần nhất Nga tuyên bố ngừng bắn là vào dịp cuối tuần lễ Phục sinh, khi quân đội Nga được lệnh tạm dừng hành động thù địch tại tất cả các khu vực trên chiến tuyến nhưng phải sẵn sàng ngăn chặn bất kỳ hành động khiêu khích nào của đối phương.

Năm ngoái, Tổng thống Putin đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn để kỷ niệm 80 năm chiến thắng Phát xít Đức (9.5.1945 - 9.5.2025).

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 2.5 nói rằng Ukraine đã ghi nhận "hoạt động bất thường" dọc biên giới Ukraine - Belarus, sau khi những tuần gần đây ông kêu gọi Minsk không nên can thiệp sâu hơn vào cuộc xung đột Nga - Ukraine.

"Hôm qua, đã có một số hoạt động khá bất thường dọc biên giới Ukraine - Belarus, phía Belarus", ông Zelensky nói trong bài phát biểu thường ngày trước toàn dân.

"Chúng tôi đang theo dõi sát sao tình hình, kiểm soát mọi thứ và sẽ đáp trả nếu cần thiết", nhà lãnh đạo Ukraine nói thêm, nhưng không cung cấp chi tiết.

Đến tối 2.5 chưa có thông tin phản ứng từ Belarus.

Xem thêm: Nga nói gì sau khi Belarus tuyên bố bắn hạ S-300 xâm nhập từ Ukraine?

Tin Gốc: Thanh Niên

Trong báo cáo về xung đột Trung Đông được công bố hôm 21/4, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính quân đội Mỹ đã khai hỏa gần một nửa kho dự trữ tên lửa của tổ hợp phòng không Patriot, cũng như hơn 50% đạn dành cho Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD).

Ngoài ra, lực lượng Mỹ dường như cũng tiêu tốn khoảng 45% tên lửa đạn đạo PrSM thế hệ mới, 20% tên lửa hành trình tàng hình JASSM, 30% tên lửa phòng không tầm xa SM-3 và ít nhất 10% đạn SM-6 trong xung đột. Khoảng 27% số tên lửa hành trình Tomahawk trong kho dự trữ cũng đã được khai hỏa.

CSIS ước tính Mỹ sẽ phải mất 1-4 năm để khôi phục các kho dự trữ tên lửa về mức trước khi xung đột bùng phát, thêm rằng những loại vũ khí này sẽ đóng vai trò quan trọng trong trường hợp xảy ra chiến sự ở Thái Bình Dương.

"Ngay cả trước khi xảy ra xung đột với Iran, kho dự trữ đã được đánh giá là không đủ để giao chiến với đối thủ ngang hàng. Tình trạng thiếu hụt đã trở nên nghiêm trọng hơn, sẽ cần thêm thời gian để bảo đảm kho dự trữ đạt mức đủ dùng cho một cuộc chiến với đối thủ như Trung Quốc", báo cáo có đoạn.

Dù vậy, CSIS nhận định rằng quân đội Mỹ vẫn còn đủ vũ khí để tiếp tục chiến dịch nhằm vào Iran.

Khi được đề nghị bình luận về thông tin, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell tuyên bố quân đội Mỹ là "lực lượng mạnh nhất thế giới, có đủ mọi thứ cần thiết" để hành động vào thời gian và địa điểm mà Tổng thống Donald Trump lựa chọn.

Ông thêm rằng kể từ khi Tổng thống Trump lên nắm quyền, quân đội Mỹ đã thực hiện nhiều chiến dịch thành công tại các khu vực khác nhau trên thế giới, đồng thời vẫn đảm bảo sở hữu "kho vũ khí dồi dào" để bảo vệ người dân và lợi ích quốc gia.

"Những nỗ lực nhằm khiến người dân Mỹ lo lắng về kho dự trữ vũ khí của Bộ Quốc phòng đều là hành động thiếu hiểu biết và đáng hổ thẹn", phát ngôn viên Lầu Năm Góc cho hay.

Tạp chí hàng không Aviation Week hôm 13/4 dẫn lời một quan chức cấp cao Mỹ cho biết nước này đã dùng cạn kho tên lửa PrSM trong giai đoạn đầu xung đột với Iran. Phát ngôn viên lục quân Mỹ sau đó bác bỏ thông tin, cho biết Washington vẫn còn một số quả đạn PrSM trong kho.

Tổng thống Trump từng gặp các nhà thầu quốc phòng lớn của Mỹ hồi đầu tháng 3. Ông sau đó thông báo họ đã nhất trí tăng sản lượng vũ khí công nghệ cao lên gấp 4 lần.

Jules Hurst, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, hôm 21/4 cho biết giới chức có kế hoạch mở rộng các hợp đồng dài hạn về đạn dược, có thể lên tới 7 năm, nhằm "mang lại ổn định và khuyến khích đầu tư dài hạn trên toàn bộ chuỗi cung ứng", trong khuôn khổ đề xuất ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD của Tổng thống Trump.

Tin Gốc: Vnexpress