Không quân Ukraine tuyên bố đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 142 máy bay không người lái (UAV) do Nga phóng trong đêm 1.5 và rạng sáng 2.5, nhưng khẳng định 17 chiếc đã tấn công trúng mục tiêu tại 12 địa điểm trên khắp Ukraine, theo trang tin The Kyiv Independent.
Các quan chức Ukraine vào sáng 2.5 nói rằng các cuộc tấn công của Nga đã khiến ít nhất 2 dân thường thiệt mạng và 30 người bị thương ở Ukraine trong 24 giờ.
Họ cáo buộc lực lượng Nga đã tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV nhắm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu và năng lượng tại một số khu vực của Ukraine.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 2.5 viết trên mạng xã hội rằng trong tuần qua, Nga đã phóng 1.600 UAV tấn công, khoảng 1.100 quả bom dẫn đường và 3 tên lửa vào Ukraine.
“Nga đang cố gắng áp đảo hệ thống phòng không của chúng tôi bằng các cuộc tấn công quy mô lớn, nên việc cung cấp tên lửa mỗi ngày là rất quan trọng”, ông Zelensky nhấn mạnh.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 2.5 tuyên bố quân đội nước này đã kiểm soát được làng Miropolye trong tỉnh Sumy của Ukraine.
Trong bản tin cập nhật chiến dịch quân sự hằng ngày, Bộ Quốc phòng Nga còn tuyên bố Ukraine mất hơn 1.000 quân trong cuộc giao tranh với các nhóm tác chiến của Nga, theo Hãng tin Sputnik.
Cũng theo bản tin, lực lượng Nga còn tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine được lực lượng vũ trang nước này sử dụng.
Bộ Quốc phòng Nga còn tuyên bố hệ thống phòng không nước này đã bắn hạ 505 UAV, 5 quả bom dẫn đường và 2 quả rốc két thuộc Hệ thống rốc két pháo binh cơ động cao (HIMARS) do Mỹ sản xuất.
Đến tối 2.5 chưa có thông tin phản ứng từ phía Nga cũng như Ukraine đối với cáo buộc hay tuyên bố của bên kia. Hai bên lâu nay phủ nhận tấn công nhắm vào dân thường và các mục tiêu dân sự.
Xem thêm: Ukraine cáo buộc Nga tấn công UAV nhiều kỷ lục
Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi ngày 2.5 nói rằng binh sĩ Nga đang tiến sát về phía thành phố Kostiantynivka ở vùng Donetsk, cố gắng thiết lập một vị trí gần khu vực được phòng thủ kiên cố, theo Reuters.
Kostiantynivka, cùng với những thành phố khác, tạo thành cái gọi là “vành đai pháo đài” ở phía đông Ukraine, một khu vực được quân đội Ukraine tăng cường phòng thủ.
“Chúng tôi đang đẩy lùi những nỗ lực dai dẳng của quân Nga nhằm giành được một vị trí ở ngoại ô Kostiantynivka bằng các chiến thuật xâm nhập”, ông Syrskyi viết trên ứng dụng nhắn tin Telegram.
Ông Syrskyi đánh giá các nỗ lực tấn công của Nga đã gia tăng đáng kể trong tháng 4. Ông nói thêm rằng kể từ ngày 27.4, quân đội Nga đã thực hiện 83 cuộc tấn công trong khu vực này bằng các nhóm bộ binh nhỏ.
Một dự án lập bản đồ chiến trường của Ukraine có tên DeepState cho thấy quân đội Nga kiểm soát một khu vực chỉ cách ngoại ô phía nam của thành phố Kostiantynivka khoảng 1 km.
Đến tối 2.5 chưa có thông tin phản ứng từ Nga. Hôm 29.4, Bộ Quốc phòng Nga khẳng định lực lượng Nga đã kiểm soát được Novodmytrivka, ngay phía bắc Kostiantynivka.
Xem thêm: Cuộc bao vây Bakhmut đẫm máu gây rủi ro cho Ukraine
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 1.5 nói rằng đề nghị ngừng bắn ngày 9.5 của Nga là một sự thao túng khác, mô tả đó là một nỗ lực của Moscow nhằm lấy lòng Mỹ, theo Reuters. Ông nói với truyền thông Ukraine rằng Kyiv chưa nhận được bất kỳ đề nghị nào.
Hôm 30.4, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên rằng Moscow vẫn chưa nhận được phản hồi từ Kyiv về việc Nga sẵn sàng tuyên bố ngừng bắn vào Ngày Chiến thắng 9.5, theo Hãng tin TASS.
Mặt khác, ông Peskov nói rằng đề xuất ngừng bắn nhân Ngày Chiến thắng dựa trên quyết định của Tổng thống Nga Vladimir Putin và sẽ được tuân thủ mà không cần bất kỳ phản hồi nào từ Ukraine.
Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 29.4, Tổng thống Putin nói sẵn sàng tuyên bố ngừng bắn trong thời gian diễn ra lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng. Ông Trump ủng hộ sáng kiến này, theo TASS.
Ông Peskov nói với các phóng viên rằng lệnh ngừng bắn nhân Ngày Chiến thắng năm nay sẽ tương tự như các lệnh ngừng bắn trước đây.
Lần gần nhất Nga tuyên bố ngừng bắn là vào dịp cuối tuần lễ Phục sinh, khi quân đội Nga được lệnh tạm dừng hành động thù địch tại tất cả các khu vực trên chiến tuyến nhưng phải sẵn sàng ngăn chặn bất kỳ hành động khiêu khích nào của đối phương.
Năm ngoái, Tổng thống Putin đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn để kỷ niệm 80 năm chiến thắng Phát xít Đức (9.5.1945 – 9.5.2025).
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 2.5 nói rằng Ukraine đã ghi nhận “hoạt động bất thường” dọc biên giới Ukraine – Belarus, sau khi những tuần gần đây ông kêu gọi Minsk không nên can thiệp sâu hơn vào cuộc xung đột Nga – Ukraine.
“Hôm qua, đã có một số hoạt động khá bất thường dọc biên giới Ukraine – Belarus, phía Belarus”, ông Zelensky nói trong bài phát biểu thường ngày trước toàn dân.
“Chúng tôi đang theo dõi sát sao tình hình, kiểm soát mọi thứ và sẽ đáp trả nếu cần thiết”, nhà lãnh đạo Ukraine nói thêm, nhưng không cung cấp chi tiết.
Đến tối 2.5 chưa có thông tin phản ứng từ Belarus.
Xem thêm: Nga nói gì sau khi Belarus tuyên bố bắn hạ S-300 xâm nhập từ Ukraine?
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) hôm 21/4 công bố kết quả điều tra vụ một binh sĩ "phá hoại biểu tượng Cơ đốc giáo ở miền nam Lebanon", cho biết quân nhân này cùng binh sĩ chụp ảnh hành động trên sẽ bị loại khỏi nhiệm vụ chiến đấu và giam trong 30 ngày.
IDF thêm rằng 6 binh sĩ "có mặt ở hiện trường và không báo cáo hay có hành động ngăn chặn" đã được triệu tập để làm rõ thêm về sự việc.
"Cuộc điều tra xác định rằng hành vi của các binh sĩ đã hoàn toàn đi chệch khỏi những mệnh lệnh và giá trị của IDF", quân đội Israel cho biết, thêm rằng lực lượng này chỉ làm nhiệm vụ chống lại Hezbollah và các nhóm vũ trang khác ở Lebanon, không nhằm vào người dân sở tại.
IDF cho biết đã phối hợp với cộng đồng địa phương để thay thế bức tượng bị binh sĩ Israel làm hư hại và đăng hình ảnh chứng minh.
Động thái diễn ra sau khi trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh một quân nhân Israel dùng búa đập phá tượng Chúa Jesus trong trạng thái lộn ngược và đã bị tách khỏi thập tự giá. Sự việc diễn ra tại làng Debel, nơi có dân cư chủ yếu theo Cơ đốc giáo ở miền nam Lebanon, và làm dấy lên làn sóng chỉ trích.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 21/4 bày tỏ "bàng hoàng và đau buồn khi biết một binh sĩ IDF đã làm hư hại một biểu tượng Cơ đốc giáo ở miền nam Lebanon", đồng thời cam kết sẽ có biện pháp kỷ luật nghiêm khắc đối với quân nhân thực hiện hành động này.
Chiến sự ở Lebanon tái bùng phát hồi đầu tháng 3, sau khi nhóm vũ trang Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong ngày đầu của chiến sự Trung Đông. Israel đáp trả bằng các cuộc tập kích quy mô lớn trên khắp Lebanon và điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
Binh sĩ Israel vẫn đóng quân ở khu vực này dù lệnh ngừng bắn giữa Tel Aviv và Beirut đã có hiệu lực từ hôm 17/4.
Xung đột đã khiến hơn 2.400 người thiệt mạng và khoảng một triệu người phải đi sơ tán tại Lebanon. Quân đội Israel đã mất 15 binh sĩ kể từ đầu chiến sự.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, cho biết Iran tối 7/5 triển khai nhiều tên lửa, máy bay không người lái tự sát và xuồng cao tốc nhằm vào tàu khu trục USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason đang di chuyển qua eo biển Hormuz để tiến ra vịnh Oman.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết đây là hành động trả đũa vụ Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và tấn công các tàu hàng nước này ở eo biển Hormuz.
Các quan chức giấu tên cho biết loạt xuồng tấn công nhanh của Iran đã áp sát đến mức đội tàu chiến Mỹ phải dùng pháo hạm 127 mm, hệ thống phòng thủ cực gần Phalanx và súng máy 12,7 mm để đối phó. Nhóm chiến hạm còn được yểm trợ bằng trực thăng Apache đang làm nhiệm vụ tuần tra ở eo biển Hormuz.
Quân đội Mỹ khẳng định không có tàu chiến nào trúng đòn của đối phương. Tổng thống Donald Trump cũng tuyên bố ba khu trục hạm Mỹ đã di chuyển qua eo biển Hormuz mà không hứng chịu thiệt hại.
Đây không phải lần đầu tàu chiến Mỹ bị Iran nhắm mục tiêu kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực ngày 8/4. CBS News ngày 4/5 dẫn lời các quan chức quốc phòng Mỹ tiết lộ USS Truxtun cùng USS Mason đã tiên phong vượt qua eo biển Hormuz, tiến vào vịnh Ba Tư.
"Hai chiến hạm, được hỗ trợ bởi trực thăng vũ trang Apache và các máy bay khác, đã đối mặt hàng loạt đòn tấn công hiệp đồng của đối phương trong quá trình di chuyển", một quan chức cho hay, mô tả nỗ lực của Iran là "mưa hỏa lực" với những đòn tập kích không ngừng nghỉ, nhưng không nêu cụ thể số lượng mục tiêu bị đánh chặn.
USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason thuộc phiên bản Flight IIA của lớp tàu khu trục Arleigh Burke. Khu trục hạm lớp này được coi là xương sống của hải quân Mỹ với tổng cộng hơn 75 chiếc trong biên chế, được thiết kế xoay quanh hệ thống quản lý chiến đấu Aegis, một trong những tổ hợp tác chiến hiện đại nhất thế giới.
Hệ thống Aegis có chức năng tổng hợp dữ liệu từ các cảm biến trên tàu, mang lại bức tranh toàn cảnh về môi trường tác chiến, đồng thời chỉ thị và dẫn bắn cho các loại vũ khí đánh chặn mục tiêu.
Thành phần chủ chốt của hệ thống Aegis trên phiên bản Flight IIA là radar mảng pha quét điện tử thụ động AN/SPY-1D, với 4 mảng ăng-ten được lắp cố định quanh thượng tầng và cung cấp khả năng bao quát 360 độ vào mọi thời điểm hoạt động.
AN/SPY-1D có tầm hoạt động 320 km với mục tiêu trên không và 85 km đối với tên lửa bay sát mặt biển. Mỗi mảng ăng-ten có khả năng bám bắt 200 mục tiêu cùng lúc.
Chiến hạm lớp Arleigh Burke được trang bị hệ thống phóng thẳng đứng Mark 41, trong đó phiên bản Flight IIA mang 96 ống phóng để khai hỏa nhiều vũ khí khác nhau, gồm tên lửa hành trình tấn công mặt đất Tomahawk, tên lửa phòng không, cùng tên lửa mang ngư lôi chống ngầm VL-ASROC.
Lớp phòng thủ ngoài cùng của tàu chiến Mỹ là các vũ khí tầm xa chuyên chống tên lửa đạn đạo, gồm đạn SM-3, SM-6 và SM-2ER Block IV.
SM-3 có giá tới 36 triệu USD mỗi quả, có nhiệm vụ tiêu diệt tên lửa đạn đạo đối phương trong pha giữa, khi mục tiêu bay hành trình trong không gian. Khi đạt độ cao phù hợp, SM-3 sẽ phóng ra "phương tiện tiêu diệt" sử dụng động năng để hạ mục tiêu, thay vì mang đầu nổ phá mảnh như tên lửa đánh chặn thông thường.
Tên lửa SM-3 có thể đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách tối đa 1.200 km và độ cao 100 km. Phiên bản SM-3 Block IIA mới nhất được thiết kế để đối phó tên lửa đạn đạo tầm trung, lấp khoảng trống giữa các tổ hợp phòng thủ tên lửa pha cuối như Patriot và THAAD.
SM-6, còn có tên gọi RIM-174A ERAM, là tên lửa phòng không chuyên đánh chặn máy bay và tên lửa hành trình, đồng thời có thể được sử dụng như vũ khí chống hạm. Mỗi quả có giá khoảng 4,3 triệu USD.
Tập đoàn quốc phòng Raytheon từng nâng cấp phần mềm của SM-6 để bổ sung năng lực đối phó các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo tầm trung, đồng thời phát triển khả năng đánh chặn vũ khí siêu vượt âm. Phó đô đốc Jon Hill, giám đốc Cơ quan Phòng thủ Tên lửa Mỹ (MDA), hồi năm 2022 nhấn mạnh SM-6 là khí tài duy nhất của nước này có thể chặn đầu đạn siêu vượt âm.
SM-2ER Block IV đạt khả năng sẵn sàng chiến đấu sơ bộ từ năm 1999. Loại tên lửa này trang bị đầu dò có khả năng bám bắt mục tiêu bay nhanh với diện tích phản xạ radar nhỏ, cùng hệ thống điều khiển và dẫn đường có thể hoạt động trong môi trường bị gây nhiễu mạnh. Mỗi quả SM-2 thường có giá 2,1-2,4 triệu USD, tùy phiên bản.
Lớp phòng thủ thứ hai là tên lửa phòng không tầm trung RIM-162 ESSM. Đây là phiên bản nâng cấp sâu của dòng RIM-7 Sea Sparrow, được thiết kế nhằm đánh chặn tên lửa hành trình diệt hạm có tốc độ siêu thanh và khả năng cơ động khi tiếp cận mục tiêu.
Kích thước tương đối nhỏ gọn và đơn giản hóa của ESSM cho phép một ống phóng Mark 41 chứa được tới 4 tên lửa, cải thiện đáng kể hỏa lực phòng không tầm trung cho tàu chiến Mỹ.
Phiên bản ESSM Block 1 được trang bị đầu dò radar bán chủ động và đường truyền dữ liệu để cập nhật tham số giữa hành trình, trong khi bản nâng cấp Block 2 sử dụng đầu dò kép gồm radar chủ động và bán chủ động. Mỗi quả ESSM có tầm bắn trên 50 km và chi phí sản xuất khoảng 1,8 triệu USD.
Nếu vũ khí đối phương vượt qua lưới tên lửa phòng không, chiến hạm lớp Arleigh Burke có thể khai hỏa pháo hạm Mark 45 cỡ nòng 127 mm, hệ thống phòng thủ cực gần Phalanx và pháo tự động Mark 38 cỡ nòng 25 mm để đánh chặn mục tiêu.
Tuy nhiên, lưới phòng thủ này vẫn tồn tại một số lỗ hổng, từng khiến lực lượng Mỹ suýt hứng chịu thiệt hại.
Trong sự việc hồi giữa tháng 3, một phương tiện Iran đã áp sát tàu sân bay USS Abraham Lincoln. Một tàu khu trục Mỹ khai hỏa pháo hạm Mark 45 để ngăn chặn phương tiện nhưng liên tiếp bắn trượt, buộc trực thăng cất cánh và phóng tên lửa hạ mục tiêu.
Ngoài các hệ thống phòng không, chiến hạm lớp Arleigh Burke được tích hợp tổ hợp tác chiến điện tử AN/SLQ-32 và các bệ phóng mồi bẫy nhằm đánh lừa tên lửa diệt hạm đang bay tới.
Bryan Clark, cựu sĩ quan hải quân Mỹ và hiện là nhà phân tích tại Viện nghiên cứu Hudson có trụ sở tại Washington, cho biết hệ thống này được ví như "tai mắt điện tử", có khả năng phát hiện tín hiệu liên lạc vô tuyến và sóng radar từ chiến đấu cơ, tên lửa diệt hạm đối phương.
Khi kích hoạt chế độ tấn công điện tử, AN/SLQ-32 sẽ phát ra chùm sóng vô tuyến với cường độ mạnh ở tần số mà đầu dò radar tên lửa thường sử dụng, khiến quả đạn mất phương hướng và dễ lạc mất mục tiêu.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-5, Tòa án phúc thẩm Hàn Quốc đã ra phán quyết giảm mức án đối với cựu Thủ tướng Han Duck Soo từ 23 năm xuống còn 15 năm tù.
Ông Han đang phải thụ án do vai trò của ông trong vụ ban bố thiết quân luật của cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol hồi tháng 10-2024.
Tòa phúc thẩm giữ nguyên kết luận của tòa sơ thẩm rằng ông Han đã có những hành vi then chốt giúp ông Yoon ban bố thiết quân luật, cũng như không can ngăn quyết định này.
Thẩm phán khẳng định ông Han đã triệu tập cuộc họp nội các để hỗ trợ các thủ tục pháp lý cho việc ban bố thiết quân luật, đồng thời bác bỏ lập luận của ông Han rằng cuộc họp nói trên thực chất nhằm ngăn chặn ông Yoon.
Thẩm phán cũng cho rằng ông Han đã biết về kế hoạch cắt điện, cắt nước đối với một số cơ quan báo chí trong thời gian thiết quân luật nhưng không có động thái ngăn cản.
Chủ tọa phiên tòa tuyên bố: "Bị cáo, với tư cách là thủ tướng, có trách nhiệm kiềm chế và kiểm soát việc tổng thống thực thi quyền lực sai trái, đồng thời giúp tổng thống thực hiện quyền hạn theo đúng pháp luật.
Nhưng ông ấy đã từ bỏ trách nhiệm to lớn đó và đứng về phía những người tham gia cuộc phản loạn... Sau đó ông ấy còn phạm thêm các tội danh để che đậy hành vi của mình, do đó tội của ông ấy là nghiêm trọng".
Tòa cũng tuyên ông Han phạm tội ngụy tạo văn bản tổng thống và khai man.
Tuy vậy, thẩm phán cho biết tòa đã xem xét đến quá trình 50 năm phục vụ trong khu vực công của ông Han, bao gồm nhiều vị trí lãnh đạo tại Bộ Tài chính và Bộ Ngoại giao.
Theo thẩm phán, cũng chưa có đủ căn cứ rõ ràng cho thấy ông Han tích cực tham gia vào kế hoạch của ông Yoon. Tòa lưu ý rằng sau khi quốc hội bỏ phiếu phủ quyết thiết quân luật, ông Han đã triệu tập thêm một cuộc họp nội các khác để thực thi quyết định trên.
