Chiều 14-4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.
Đồng thời xem xét, thông qua nghị quyết về việc thành lập 10 phường thuộc Đồng Nai, xem xét, thông qua về nguyên tắc việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai.
Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày tờ trình của Chính phủ, trong đó nêu rõ các căn cứ quan trọng, cần thiết thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và thành lập thành phố Đồng Nai.
Theo đó, Đồng Nai hội tụ nhiều điều kiện để chuyển sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương. Đồng Nai có vị trí là đầu mối liên kết trực tiếp giữa TP.HCM với Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Cùng với hệ thống hạ tầng giao thông, công nghiệp, dịch vụ, logistics ngày càng đồng bộ, hiện đại, đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ và dự kiến khai thác thương mại vào cuối năm 2026.
Đồng Nai được xác định có tiềm năng phát triển thành đô thị lớn, đa trung tâm, đa chức năng, có sức lan tỏa mạnh đối với vùng phía Nam và cả nước.
Bộ trưởng nêu rõ việc thành lập thành phố Đồng Nai và các phường sẽ tạo động lực phát triển mới không chỉ cho Đồng Nai mà còn đóng góp thiết thực cho khu vực miền Nam, cả nước.
Đây là bước chuyển căn bản về mô hình phát triển và mô hình quản trị địa phương nhằm đưa Đồng Nai trở thành đô thị lớn, có chức năng chia sẻ, liên kết, tương hỗ cùng phát triển với TP.HCM
Từ đó đạt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, giữ vai trò là trung tâm kết nối kinh tế vùng và cửa ngõ hội nhập quốc tế. Là hình mẫu phát triển năng động, hiện đại, văn minh làm cơ sở định hướng không gian phát triển mới cho cả vùng Đông Nam Bộ theo kết luận của Bộ Chính trị.
Chính phủ đề nghị thành lập 10 phường Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh.
Các phường này thành lập trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 10 xã Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh thuộc tỉnh Đồng Nai.
Thành lập thành phố Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng 12.737,18km2 diện tích, quy mô dân số 4.491.408 người và 95 đơn vị cấp xã (sau khi thành lập 10 phường) của tỉnh Đồng Nai.
Kết quả sau khi thành lập thành phố và 10 phường, thành phố Đồng Nai không thay đổi về diện tích tự nhiên và quy mô dân số. Có 95 đơn vị cấp xã, gồm 33 phường và 62 xã (giảm 10 xã, tăng 10 phường), tỉ lệ đô thị hóa 54,10% (2.429.835/4.491.408 người).
Báo cáo thẩm tra sơ bộ do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày tán thành với sự cần thiết thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và thành lập thành phố Đồng Nai.
Ủy ban tán thành với đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai trên cơ sở kế thừa Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai.
Cơ quan thẩm tra đề nghị các nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 30-4 theo nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy, chính quyền tỉnh Đồng Nai.
Kết luận phiên họp, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với các nội dung theo các tờ trình, đồng ý trình Quốc hội khóa XVI xem xét việc thành lập thành phố Đồng Nai tại kỳ họp thứ nhất.
Ông đề nghị chậm nhất 16-4 phải hoàn chỉnh toàn bộ hồ sơ trình Quốc hội và thống nhất các nghị quyết trên sẽ có hiệu lực từ 30-4. Ông cũng đề nghị tỉnh Đồng Nai cần có kế hoạch chuẩn bị sẵn sàng các hồ sơ, thủ tục hành chính để vận hành ngay khi nghị quyết có hiệu lực.
Về hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, ông lưu ý toàn bộ giấy tờ của người dân, tổ chức nếu chưa chuyển đổi thì tiếp tục có hiệu lực, trong trường hợp chuyển đổi, Đồng Nai chịu trách nhiệm chi trả chi phí.
Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất việc trình Quốc hội khóa XVI xem xét việc thành lập thành phố Đồng Nai tại kỳ họp thứ nhất.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết thông qua về nguyên tắc nghị quyết thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và dự thảo nghị quyết thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai…
Sở Xây dựng TP.HCM vừa có công văn gửi Sở Tài chính TP.HCM có ý kiến đối với đề xuất dự án đầu tư xây dựng đường trên cao dọc vành đai 2 phía Nam (đường Nguyễn Văn Linh) theo phương thức đối tác công tư (PPP) - loại hợp đồng BT. Dự án do liên danh Tập đoàn Đèo Cả - Trí Tín đề xuất.
Theo đề xuất của nhà đầu tư, dự án đường trên cao dọc vành đai 2 phía Nam (đường Nguyễn Văn Linh) dài khoảng 17,8km, có điểm đầu kết nối cầu Thủ Thiêm 4 và điểm cuối tại khu vực quốc lộ 1.
Về quy mô, dự án dự kiến xây dựng cầu cạn 6 làn xe dọc dải phân cách giữa của đường Nguyễn Văn Linh hiện hữu. Dọc tuyến sẽ bố trí các nút giao tại những vị trí quan trọng như vành đai 2 nhánh phía Tây, vành đai trong, đường Phạm Hùng, Nguyễn Lương Bằng, Nguyễn Hữu Thọ, quốc lộ 50 và quốc lộ 1. Thời gian đầu tư dự kiến từ năm 2026 đến 2029.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, về quy hoạch, đường Nguyễn Văn Linh (thuộc vành đai 2) có lộ giới 120m, quy mô từ 6-14 làn xe. Trục được định hướng là một trong 10 tuyến đường trục chính đô thị ít gián đoạn, chủ yếu giao cắt khác mức để đảm bảo kết nối nhanh từ trung tâm ra vành đai, cao tốc liên vùng và ngược lại.
Như vậy, đề xuất nghiên cứu của nhà đầu tư cơ bản phù hợp với định hướng, nguyên tắc quy hoạch và là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu quy mô, dạng thức nút giao và giải pháp công trình.
Về sự cần thiết đầu tư, tuyến đường Nguyễn Văn Linh hiện có mặt cắt ngang từ 10-14 làn xe, tổ chức lưu thông hai chiều, được phân tách bằng quỹ đất nằm ở giữa. Đây là trục giao thông chính kết nối khu vực phía Tây với phía Đông TP.HCM. Tuy nhiên, trên tuyến vẫn tồn tại nhiều nút giao cùng mức (chưa có hầm chui, cầu vượt - PV), tiềm ẩn nguy cơ ùn tắc khi lưu lượng tăng cao.
Trong khi đó, mạng lưới giao thông nối với đường Nguyễn Văn Linh đang có hàng loạt dự án đang và sẽ hoàn thành trong giai đoạn 2026-2030, như mở rộng quốc lộ 1, quốc lộ 50, đường trục Bắc - Nam, cao tốc Bến Lức - Long Thành, cùng các cầu Thủ Thiêm 4, Nguyễn Khoái và cầu đường Bình Tiên...
Bên cạnh đó, TP.HCM cũng đang nghiên cứu đầu tư Trung tâm Chính trị - Hành chính tại Thủ Thiêm, mở rộng đường Nguyễn Tất Thành và phát triển khu cảng Nhà Rồng - Khánh Hội, Mũi Đèn Đỏ thành bến tàu khách quốc tế.
Các dự án này khi hoàn thành sẽ dồn lưu lượng lớn về trục Nguyễn Văn Linh. Do đó, việc nghiên cứu năng lực thông hành để đề xuất giải pháp đầu tư, nâng cấp đường này là rất cần thiết.
Các nghị quyết giúp TP.HCM phát triển cùng với bộ khung cơ chế, hành lang pháp lý thông thoáng từ trung ương đến địa phương đang tạo đà, mở ra giai đoạn mới cho các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Thời gian gần đây, hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, kể cả những dự án khó như metro, đã được nhà đầu tư quan tâm và đề xuất triển khai theo hình thức này.
Về lợi thế đầu tư vành đai 2 phía Nam (đường Nguyễn Văn Linh), theo phương thức PPP so với hình thức đầu tư khác, Sở Xây dựng TP.HCM cho rằng cách làm này sẽ giúp huy động nguồn lực xã hội, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, cũng như đề án huy động nguồn lực cho hạ tầng giai đoạn 2024-2030.
Từ đó, Sở Xây dựng TP.HCM đề nghị Sở Tài chính tham mưu UBND TP.HCM xem xét giao nhà đầu tư lập hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư. Trường hợp được chấp thuận, nhà đầu tư cần phối hợp với các cơ quan liên quan, trong đó có Công ty TNHH Phát triển Phú Mỹ Hưng, để làm rõ trách nhiệm đối với tuyến Nguyễn Văn Linh hiện hữu, xác định phạm vi, thời điểm và phương án đầu tư, tránh trùng lặp.
Hiện tuyến đường Nguyễn Văn Linh do Công ty TNHH Phát triển Phú Mỹ Hưng quản lý, khai thác. Theo giấy phép đầu tư cấp năm 1993, doanh nghiệp này có trách nhiệm đầu tư hoàn thiện tuyến đường và đến tháng 4-2028 sẽ bàn giao cho TP.HCM khai thác, quản lý.
Gần nửa tháng qua, 26 hộ dân thôn Quảng Trung, xã Thạch Quảng, bị thiếu nước sinh hoạt do nguồn nước giếng khoan bất ngờ đổi màu, mùi hôi nồng nặc. Hiện tượng này xuất hiện cùng thời điểm con suối chảy quanh làng chuyển màu bất thường khiến người dân lo lắng, cuộc sống đảo lộn.
Gia đình bà Dương Thị Dung ở xóm Trung có một giếng khoan sâu gần 30 m vốn sử dụng ổn định nhiều năm, nay không thể dùng. Khi bơm lên, nước màu tím sẫm, sau đó chuyển dần sang đỏ, kèm mùi khác thường.
"Gần 20 ngày nay, cả nhà phải đi tắm nhờ, mua nước đóng bình để ăn uống", bà Dung nói.
Không chỉ gia đình bà Dung, hàng chục hộ dân sống dọc con suối ở thôn Quảng Trung đều bị ảnh hưởng. Dân làng cho hay trước đây nước suối trong xanh, có nhiều tôm cá sinh sống, nhưng khoảng 3-4 năm nay bắt đầu ô nhiễm. Gần đây tình trạng trở nên nghiêm trọng, nước đổi màu rõ rệt, bốc mùi, không ai dám xuống tắm giặt như trước.
Tại thôn Quảng Trung có một cơ sở giặt là và một trang trại chăn nuôi quy mô lớn đang hoạt động. Người dân nghi ngờ hoạt động xả thải từ hai cơ sở này là nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước.
Trước phản ứng từ người dân, chính quyền xã Thạch Quảng đã tổ chức đối thoại tìm hướng giải quyết, đồng thời cử lực lượng kiểm tra thực địa, lấy mẫu nước gửi cơ quan chuyên môn giám định.
Ngày 17/4, ông Tống Văn Vang, Phó chủ tịch UBND xã Thạch Quảng, cho biết bước đầu xác định nước ngầm ở thôn Quảng Trung đổi màu do ước thải chưa qua xử lý từ Công ty TNHH BOB Hà Nội xả ra môi trường. Doanh nghiệp này đã thừa nhận sự cố phát sinh trong quá trình vận hành hệ thống xử lý nước thải.
"Có thể nước thải đã theo dòng suối lan rộng và thẩm thấu xuống lòng đất gây ô nhiễm mạch ngầm", ông Vang nói và cho hay nếu kết quả phân tích xác định có vi phạm, chính quyền sẽ xử lý theo quy định pháp luật.
Theo ông Nguyễn Văn Dinh, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH BOB Hà Nội, vào tối 14/4, công nhân vận hành hệ thống xử lý đã ngủ quên, dẫn đến nước thải chưa qua xử lý tràn ra ngoài. "Màu tím xuất hiện là do lô quần áo màu đỏ được giặt trong thời điểm đó", ông Dinh giải thích.
Lãnh đạo doanh nghiệp cho hay đã rà soát toàn bộ quy trình xử lý nước thải, đồng thời triển khai các biện pháp khắc phục. Trước mắt, công ty đã hỗ trợ cung cấp nước lọc đóng bình cho các hộ dân bị ảnh hưởng và cam kết sẽ lắp đặt hệ thống cấp nước sạch đến tận thôn trong ít ngày tới.
Chính quyền địa phương hiện khuyến cáo người dân không sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm, đồng thời tiếp tục phối hợp với cơ quan chuyên môn thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định mức độ ô nhiễm, làm rõ trách nhiệm các bên.
Công an xã Thạch Quảng đang được yêu cầu tăng cường lực lượng giám sát địa bàn, bảo đảm an ninh trật tự, tránh phát sinh tình huống phức tạp.
Ngày 13/5, UBND thành phố Đồng Nai ban hành công văn về tăng cường công tác quản lý, vận hành bảo đảm an toàn đập, hồ chứa thủy lợi và vùng hạ du, rà soát quy trình vận hành hồ chứa thủy lợi quan trọng đặc biệt, liên vùng mùa mưa.
Theo đó, UBND thành phố Đồng Nai đề nghị các đơn vị, địa phương cập nhật quy định pháp luật mới, tình hình mưa lũ làm cơ sở điều chỉnh, bổ sung quy trình vận hành phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, cơ sở hạ tầng và yêu cầu an toàn hạ du; hoàn thành việc rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành xong trước mùa mưa lũ năm nay.
Đặc biệt, đối với các hồ chứa có cửa van, UBND thành phố Đồng Nai yêu cầu cần ưu tiên dung tích hữu ích của hồ để cắt lũ cho hạ du; sử dụng một phần dung tích phòng lũ trên mực nước dâng bình thường của hồ để nâng cao khả năng cắt, giảm lũ cho hạ du.
Trước khi thực hiện xả lũ hồ chứa, đơn vị vận hành hồ phải thông báo đến các cơ quan, địa phương và đơn vị khu vực hạ du hồ chứa để chủ động phương án ứng phó, phòng tránh thiệt hại.
Về công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước ứng phó với tình huống khẩn cấp, UBND thành phố Đồng Nai đề nghị khi thực hiện xả điều tiết lũ các hồ chứa nước thủy lợi, phải tuân thủ nghiêm túc quy định thời gian tối thiểu thông báo trước khi vận hành xả lũ theo quy trình vận hành được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Dịp này, UBND thành phố Đồng Nai chỉ đạo các địa phương chủ động kiểm tra, đôn đốc và tổ chức triển khai kịp thời, hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai và cứu hộ, cứu nạn tại cơ quan, địa phương, đơn vị liên quan theo phương châm "bốn tại chỗ", không để bị động, bất ngờ và không để gián đoạn trong công tác ứng phó khi có thiên tai xảy ra trên địa bàn.
