Ngày 13/5, UBND thành phố Đồng Nai ban hành công văn về tăng cường công tác quản lý, vận hành bảo đảm an toàn đập, hồ chứa thủy lợi và vùng hạ du, rà soát quy trình vận hành hồ chứa thủy lợi quan trọng đặc biệt, liên vùng mùa mưa.
Theo đó, UBND thành phố Đồng Nai đề nghị các đơn vị, địa phương cập nhật quy định pháp luật mới, tình hình mưa lũ làm cơ sở điều chỉnh, bổ sung quy trình vận hành phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, cơ sở hạ tầng và yêu cầu an toàn hạ du; hoàn thành việc rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành xong trước mùa mưa lũ năm nay.
Đặc biệt, đối với các hồ chứa có cửa van, UBND thành phố Đồng Nai yêu cầu cần ưu tiên dung tích hữu ích của hồ để cắt lũ cho hạ du; sử dụng một phần dung tích phòng lũ trên mực nước dâng bình thường của hồ để nâng cao khả năng cắt, giảm lũ cho hạ du.
Trước khi thực hiện xả lũ hồ chứa, đơn vị vận hành hồ phải thông báo đến các cơ quan, địa phương và đơn vị khu vực hạ du hồ chứa để chủ động phương án ứng phó, phòng tránh thiệt hại.
Về công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước ứng phó với tình huống khẩn cấp, UBND thành phố Đồng Nai đề nghị khi thực hiện xả điều tiết lũ các hồ chứa nước thủy lợi, phải tuân thủ nghiêm túc quy định thời gian tối thiểu thông báo trước khi vận hành xả lũ theo quy trình vận hành được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Dịp này, UBND thành phố Đồng Nai chỉ đạo các địa phương chủ động kiểm tra, đôn đốc và tổ chức triển khai kịp thời, hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai và cứu hộ, cứu nạn tại cơ quan, địa phương, đơn vị liên quan theo phương châm “bốn tại chỗ”, không để bị động, bất ngờ và không để gián đoạn trong công tác ứng phó khi có thiên tai xảy ra trên địa bàn.
Tin Gốc: Dân Trí

Bài viết Dự báo dân số Việt Nam giảm mạnh: Người trẻ nói "phải lo được cho con mới dám sinh" khởi đi từ cảnh báo dân số Việt Nam có thể giảm mạnh, kèm theo số liệu về mức sinh đi xuống và chi phí nuôi con ngày càng cao. Nhiều phản hồi cho thấy vì sao nhiều người trẻ chùn lại trước quyết định sinh con.
Phản hồi về bài viết, bạn đọc (BĐ) Bùi Phạm Vân Anh không chấp nhận cách đặt vấn đề "ngại sinh con": "Cần thay đổi cách đặt vấn đề. Không nên hỏi: "Vì sao người trẻ ngại sinh con?", mà nên hỏi: "Điều kiện nào khiến họ không thể sinh con?".
Hai câu hỏi này dẫn đến hai hướng giải quyết khác nhau. Nếu coi đó là vấn đề tâm lý cá nhân, thì giải pháp sẽ là tuyên truyền. Nhưng nếu nhìn nhận đây là vấn đề lớn hơn, thì cần thay đổi chính sách về nhà ở, giáo dục, y tế, thu nhập... Nhiều người trẻ không từ chối trách nhiệm làm cha mẹ, họ chỉ không muốn bước vào khi chưa có nền tảng đủ vững. Đó là thái độ thận trọng, không phải né tránh!".
BĐ Nguyễn Như Mai cũng nhấn mạnh: "Từ "ngại" mang hàm ý cá nhân, như thể vấn đề nằm ở thái độ của người trẻ. Nhưng thực tế, những gì tôi thấy xung quanh là họ đang tính toán rất kỹ vì một quyết định có thể liên quan đến hàng chục năm trách nhiệm. Do đó, không ai có thể đưa ra một cách tùy tiện. Không sinh hoặc sinh ít không phải là trốn tránh, nhiều khi chỉ là thích ứng với điều kiện sống hiện nay".
BĐ Đoàn Thế Hưng bày tỏ đồng tình với các ý kiến nêu trên: "Người trẻ hiện nay có nhiều lựa chọn hơn, họ cũng hiểu rõ hơn về trách nhiệm của việc sinh con. Họ quyết định không sinh hoặc sinh ít là đã trải qua quá trình cân nhắc kỹ lưỡng, không phải cảm xúc nhất thời. Do vậy, nếu chỉ nhìn vào hiện trạng mà không phân tích nguyên nhân, thì sẽ rất khó tìm ra giải pháp phù hợp".
Từ hoàn cảnh cá nhân của mình, BĐ Lê Minh Quân dẫn chứng: "Nói thật, ai cũng nói chuyện sinh con là trách nhiệm, là niềm vui, là tương lai. Nhưng tôi nghĩ phải nói thẳng một chuyện: Tiền đâu? Tôi đang làm kỹ thuật, lương khoảng 17 triệu/tháng, vợ làm văn phòng 12 triệu. Nghe thì tưởng ổn, nhưng trừ tiền thuê nhà, điện nước, ăn uống, xăng xe, rồi các khoản linh tinh là gần như hết sạch.
Tôi có một đứa con rồi, mỗi tháng chi phí riêng cho con cũng phải 5-6 triệu là tối thiểu. Nếu tính chuyện sinh thêm, tôi không dám. Không phải không muốn, mà nhìn vào con số thấy không có đường "lui". Người ta hay nói "cố lên rồi sẽ nuôi được", nhưng thời nay khác rồi...".
BĐ Đỗ Duy Hải nhìn rộng hơn: "Gốc rễ vẫn là chênh lệch giữa thu nhập và chi phí sống. Lương của người lao động tăng rất chậm, trong khi giá nhà, giá thực phẩm, học phí đều tăng nhanh. Tôi làm công nhân, thu nhập khoảng 14-15 triệu nếu tăng ca nhiều. Nhưng nếu có con, tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền sữa, tiền gửi trẻ… cộng lại là vượt khả năng. Nhiều người nói "có con là động lực", nhưng động lực cũng phải có nền tảng. Không thể bắt một người đang chật vật với cuộc sống hiện tại phải gánh thêm trách nhiệm dài hạn. Tôi nghĩ đây không còn là vấn đề cá nhân, mà là bài toán lớn của xã hội".
Ở góc nhìn khác, BĐ Lương Ngọc Thắng phân tích "một phần vấn đề nằm ở tiêu chuẩn ngày càng cao của người trẻ": "Có những người cùng điều kiện nhưng vẫn sinh con và nuôi dạy tốt. Khác biệt là ở cách họ lựa chọn và chấp nhận đánh đổi. Nếu ai cũng ưu tiên thoải mái cá nhân, thì việc sinh con sẽ bị trì hoãn. Điều này không sai, nhưng cần nhìn nhận rõ đó là lựa chọn cá nhân, không hoàn toàn do xã hội". BĐ Điền Bùi thì cho rằng "người trẻ hiện nay "khổ không chịu được", muốn đủ mọi thứ mới sinh", và coi đó là một nguyên nhân khiến dân số già hóa...
BĐ Bùi Ngọc Phương Anh kể về áp lực chăm con khiến chị quyết định dừng lại ở một con vì "không muốn rơi vào tình trạng quá tải". BĐ Đoàn Thu bổ sung: "Nhiều người nói chuyện sinh con như một lựa chọn đơn giản, nhưng với phụ nữ, đó là cả một chuỗi đánh đổi. Tôi đang đi làm, thu nhập không cao nhưng cũng đủ trang trải. Nếu sinh con, gần như phải tạm dừng công việc một thời gian, thu nhập giảm, rồi sau đó quay lại thị trường lao động cũng khó hơn. Chưa kể những áp lực vô hình như phải làm tròn vai trò làm mẹ, làm vợ, làm con dâu.
Tôi thấy nhiều chị em xung quanh mình gần như không có thời gian cho bản thân sau khi sinh con. Do mọi trách nhiệm dồn vào một phía, thái độ e dè sinh thêm con là dễ hiểu. Không phải ai cũng có điều kiện được hỗ trợ từ gia đình hoặc chồng. Chính sách xã hội hỗ trợ không đủ, thì cá nhân buộc phải cân nhắc".
Nhiều BĐ cho rằng "không có giải pháp hoàn hảo" với mọi người, mà quan trọng là sự lựa chọn phù hợp cùng với chút trách nhiệm xã hội. "1.001 cách nói "ngại" sinh... Tốt nhất không bàn chuyện sinh bao nhiêu và ai được ưu tiên khi sinh mà phải nhìn tổng quát. Chăm lo tốt đời sống cho các trẻ đang đi học. Ví dụ, nhà có một bé đi học thì được cấp bao nhiêu tiền và tăng cấp số nhân nếu có hai cháu…, kèm đó là chế độ ưu tiên khác như: khám chữa bệnh, mua nhà ở xã hội, cộng thêm điểm khi thi vào trung học…", BĐ Hung Nguyen Quoc đề xuất.
Tin Gốc: Thanh Niên
Thời Sự
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với công nhân, người lao động TP.HCM

Thưa các đồng chí trong đoàn công tác của Trung ương,
Thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, các ban, bộ, ngành Trung ương và TP.HCM,
Thưa các cán bộ công đoàn, công nhân, người lao động.
Hôm nay, trong không khí cả nước hướng tới kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30.4 và Ngày Quốc tế Lao động 1.5, tôi rất vui và được đến thăm, gặp gỡ, trò chuyện với anh chị em công nhân, người lao động TP.HCM.
Tôi và đoàn công tác đến để thăm hỏi đời sống, việc làm, điều kiện sinh hoạt của anh chị em công nhân; lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, những khó khăn, vất vả trong cuộc sống hằng ngày; đồng thời chia sẻ với anh chị em tình cảm, sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước, MTTQ, tổ chức Công đoàn và cấp ủy, chính quyền TP.HCM đối với giai cấp công nhân, người lao động - nhất là những anh chị em còn nhiều khó khăn, bệnh tật, thu nhập thấp, nhà ở chật hẹp, con cái học hành còn thiếu thốn, cuộc sống còn nhiều điều phải lo toan.
Thưa các đồng chí và toàn thể anh chị em người lao động!
Qua quan sát thực tế, qua báo cáo của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, của TP.HCM và qua những chia sẻ chân thành của anh chị em công nhân hôm nay, tôi rất thông cảm, có phần nhận thấy trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, tổ chức công đoàn và cá nhân tôi trước những khó khăn của anh chị em công nhân, người lao động.
Tôi xúc động vì thấy ở đây có rất nhiều tấm gương đẹp. Có những anh chị công nhân dù hoàn cảnh còn khó khăn, dù bản thân không may mắc bệnh hiểm nghèo, vẫn kiên cường vượt qua, vẫn lạc quan, vẫn cố gắng lao động, chăm lo cho gia đình và không buông xuôi trước số phận.
Có những công nhân ham học hỏi, cần cù, sáng tạo, có nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật, làm lợi cho doanh nghiệp, góp phần nâng cao năng suất lao động. Có những cán bộ công đoàn ngày đêm lặng lẽ, tận tụy đi từng khu nhà trọ, đến từng phân xưởng, từng gia đình công nhân để nắm bắt khó khăn, vận động hỗ trợ, chia sẻ lúc hoạn nạn.
Những câu chuyện ấy rất bình dị nhưng rất đáng quý. Những điều giản dị trong cuộc sống nhưng ánh lên vẻ đẹp của người công nhân Việt Nam hôm nay: cần cù, chịu khó, giàu nghị lực, sống có trách nhiệm, biết thương yêu gia đình, gắn bó với đồng nghiệp, với doanh nghiệp, với tổ chức Công đoàn và với đất nước.
Tôi cũng rất vui khi thấy trong thời gian qua, các cấp công đoàn, chính quyền TP.HCM, các doanh nghiệp và cộng đồng xã hội đã có nhiều việc làm thiết thực chăm lo đời sống cho công nhân, người lao động.
Nhiều chương trình hỗ trợ nhà ở, chăm sóc sức khỏe, tặng quà cho công nhân khó khăn, hỗ trợ con em công nhân, giúp đỡ người lao động bị bệnh hiểm nghèo, tai nạn lao động, mất việc làm đã được triển khai. Những việc làm ấy tuy rằng chưa giải quyết hết mọi khó khăn, nhưng rất ấm áp, rất nhân văn, thể hiện đúng bản chất tốt đẹp của chế độ ta: không để ai bị bỏ lại phía sau.
Tuy nhiên, tôi cũng rất chia sẻ với những khó khăn, thiếu thốn mà anh chị em công nhân vẫn đang phải đối mặt. Nhiều người còn phải thuê trọ trong những căn phòng nhỏ, điều kiện sinh hoạt còn khó khăn, chật chội, thiếu thốn. Nhiều gia đình công nhân còn lo lắng về trường học cho con, nơi khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe, chi phí sinh hoạt, giá cả, bữa ăn, đi lại, an toàn lao động, an toàn giao thông. Có người làm việc vất vả quanh năm nhưng tích lũy chưa được bao nhiêu. Có người khi ốm đau, bệnh tật, biến cố gia đình xảy ra thì rất dễ rơi vào hoàn cảnh khó khăn.
Những điều đó chúng ta phải nhìn thẳng, phải lắng nghe thật kỹ, phải giải quyết bằng trách nhiệm và tình thương. Chăm lo cho công nhân không chỉ là hỗ trợ một phần vật chất trong dịp lễ, tết; mà quan trọng hơn là tạo việc làm ổn định, thu nhập tốt hơn, môi trường lao động an toàn hơn, nhà ở tử tế hơn, trường học thuận lợi hơn, dịch vụ y tế gần hơn, đời sống văn hóa tinh thần phong phú hơn. Công nhân phải được sống trong những điều kiện ngày càng tốt hơn, tương xứng với những đóng góp to lớn của mình cho doanh nghiệp, cho thành phố và cho đất nước.
Thưa anh chị em công nhân!
Đảng và Nhà nước ta luôn xác định giai cấp công nhân là lực lượng rất quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong mọi giai đoạn cách mạng, công nhân Việt Nam luôn có mặt ở những nơi khó khăn, gian khổ, trên công trường, trong nhà máy, trong khu công nghiệp, trong các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ, vận tải, công nghệ, chế biến, chế tạo. Bàn tay, khối óc, mồ hôi và sự sáng tạo của anh chị em đã góp phần làm nên những thành tựu phát triển của đất nước, ngày nay.
TP.HCM là trung tâm kinh tế lớn của cả nước, là nơi hội tụ đông đảo công nhân, người lao động đến từ nhiều vùng miền. Nhiều anh chị em rời quê hương vào thành phố lập nghiệp, chấp nhận xa gia đình, xa cha mẹ, xa ruộng đồng, xa nơi mình sinh ra, để làm việc, để nuôi con ăn học, để gửi tiền về quê, để góp phần vào sự phát triển chung của đất nước. Mỗi căn phòng trọ sáng đèn sau ca làm, mỗi bữa cơm vội, mỗi chuyến xe đi làm lúc sáng sớm, mỗi sáng kiến nhỏ trong phân xưởng, mỗi giờ tăng ca đều chứa đựng sự hy sinh thầm lặng của anh chị em công nhân.
Đảng, Nhà nước và chính quyền TP.HCM hiểu điều đó, trân trọng điều đó và có trách nhiệm phải chăm lo tốt hơn nữa cho anh chị em.
Tôi đề nghị TP.HCM tiếp tục coi việc chăm lo đời sống công nhân, người lao động là một nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên và lâu dài. Thành phố cần rà soát kỹ hơn nhu cầu về nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, trường học, nhà trẻ, trạm y tế, thiết chế văn hóa, khu sinh hoạt cộng đồng tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và những địa bàn có đông công nhân sinh sống. Phải làm sao để công nhân không chỉ có việc làm, mà còn có nơi ở ổn định; không chỉ có thu nhập, mà còn có điều kiện nuôi dạy con cái, lo cho bố mẹ ở quê; không chỉ lao động, mà còn được nghỉ ngơi, học tập, vui chơi, nâng cao đời sống tinh thần cho công nhân, người lao động.
Tôi đề nghị các cấp công đoàn phải gần công nhân hơn nữa, hiểu công nhân hơn nữa, nói được tiếng nói của công nhân và bảo vệ thiết thực quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân. Công đoàn phải có mặt kịp thời khi người lao động khó khăn, ốm đau, bị nợ lương, mất việc, bị tai nạn lao động hoặc gặp biến cố trong cuộc sống. Công đoàn không chỉ là nơi tổ chức phong trào, mà phải thực sự là mái nhà ấm áp, là chỗ dựa tin cậy của đoàn viên, công nhân, người lao động.
Tôi cũng đề nghị các doanh nghiệp, người sử dụng lao động tiếp tục quan tâm hơn đến công nhân của mình. Công nhân không chỉ là người làm thuê, mà là người đồng hành cùng doanh nghiệp. Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững thì phải chăm lo cho người lao động; phải bảo đảm tiền lương, phúc lợi, điều kiện làm việc, an toàn lao động; phải lắng nghe sáng kiến, tôn trọng nhân phẩm, tạo cơ hội học tập, nâng cao tay nghề cho công nhân. Khi người lao động yên tâm, gắn bó, tự hào về nơi làm việc của mình thì doanh nghiệp cũng sẽ mạnh hơn, ổn định hơn và phát triển lâu dài hơn.
Tôi rất lắng nghe và khuyến khích các ý kiến, đề xuất của người lao động về việc tiếp tục đào tạo trình độ cho công nhân; đầu tư khoa học và công nghệ; khuyến khích sáng kiến, sáng tạo. Những đổi mới đóng góp cho sự phát triển của doanh nghiệp nâng cao năng suất lao động, nâng cao thu nhập, đời sống nhân dân. Tôi cũng hoan nghênh và tiếp thu các kiến nghị về tiền lương, phải đảm bảo được đời sống.
Anh chị em công nhân thân mến!
Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ nhưng cũng không ít khó khăn, thách thức. Khoa học - công nghệ thay đổi rất nhanh; yêu cầu về năng suất, chất lượng, kỹ năng nghề nghiệp ngày càng cao.
Vì vậy, tôi mong anh chị em tiếp tục giữ vững niềm tin, tinh thần đoàn kết, ý chí vươn lên; tích cực học nghề, nâng cao tay nghề, rèn luyện tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động, kỹ năng số, ngoại ngữ nếu có điều kiện. Mỗi người công nhân hãy cố gắng học thêm một kỹ năng mới, làm tốt hơn công việc của mình mỗi ngày, mạnh dạn đề xuất sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, tiết kiệm nguyên liệu, bảo đảm an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm.
Đổi mới sáng tạo không phải điều gì xa vời. Đổi mới có thể bắt đầu từ một thao tác hợp lý hơn, một cách sắp xếp dây chuyền khoa học hơn, một ý tưởng giúp tiết kiệm thời gian, giảm tai nạn, bớt nặng nhọc, tăng năng suất. Những sáng kiến giản dị ấy, nếu được trân trọng, nhân rộng, sẽ tạo ra sức mạnh rất lớn cho doanh nghiệp và cho nền kinh tế và cho đất nước.
Tôi cũng mong anh chị em, dù cuộc sống còn khó khăn, vẫn giữ gìn sức khỏe, chăm lo gia đình, nuôi dạy con cái, sống nghĩa tình, đoàn kết, giúp đỡ nhau trong khu trọ, trong phân xưởng, trong cộng đồng. Người công nhân Việt Nam không chỉ giỏi lao động, mà còn đẹp ở tấm lòng, ở tình nghĩa, ở sự sẻ chia trong lúc khó khăn.
Thưa các đồng chí và anh chị em công nhân!
Buổi gặp hôm nay không chỉ là một hoạt động thăm hỏi. Đây còn là lời nhắc nhở chúng ta rằng phía sau những chỉ tiêu tăng trưởng, phía sau những nhà máy, khu công nghiệp, dây chuyền sản xuất, còn có cuộc sống rất cụ thể của từng người lao động, từng gia đình công nhân, từng cháu nhỏ là con em công nhân, từng cha mẹ của công nhân ở quê nhà. Mỗi chính sách đúng, mỗi việc làm thiết thực, mỗi sự quan tâm kịp thời đều có thể giúp một gia đình bớt khó khăn, một người bệnh thêm nghị lực, một cháu nhỏ có thêm điều kiện đến trường, một công nhân thêm niềm tin vào tương lai.
Tôi tin rằng, với truyền thống nghĩa tình của TP.HCM, với trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, MTTQ, tổ chức Công đoàn, doanh nghiệp và toàn xã hội, đời sống của công nhân, người lao động sẽ tiếp tục được cải thiện tốt hơn.
Tôi cũng tin tưởng rằng anh chị em công nhân, người lao động TP.HCM sẽ tiếp tục phát huy truyền thống cần cù, sáng tạo, nghĩa tình, đoàn kết; vừa chăm lo tốt cho gia đình mình, vừa đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của thành phố mang tên Bác và của đất nước Việt Nam thân yêu.
Tôi sẽ tiếp thu và cảm ơn các kiến nghị, đề xuất của các công nhân, người lao động và tôi cho rằng các kiến nghị rất phù hợp, rất đúng với chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước giai đoạn tới, trong lao động và phát triển đất nước, cũng như chăm lo đời sống của nhân dân.
Nhân dịp này, tôi thân ái gửi tới toàn thể anh chị em công nhân, người lao động TP.HCM và cả nước lời thăm hỏi ân cần, lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và thành công.
Chúc các gia đình công nhân luôn mạnh khỏe, ấm no, bình an, hạnh phúc.
Chúc tổ chức Công đoàn ngày càng vững mạnh, thực sự là chỗ dựa tin cậy của người lao động, của giai cấp công nhân.
Chúc TP.HCM tiếp tục phát triển năng động, văn minh, nghĩa tình, luôn đi đầu trong chăm lo đời sống nhân dân, nhất là những người lao động còn nhiều khó khăn.
Xin chúc sức khỏe các đồng chí, anh chị em công nhân, người lao động!
Xin chân thành cảm ơn!
Tin Gốc: Thanh Niên
Thời Sự
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Không thể quy hoạch thủ đô theo nhiệm kỳ 5 năm

Phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, đây không chỉ đơn thuần hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà là "bước đi có ý nghĩa chiến lược nhằm kiến tạo một mô hình thể chế phát triển mới cho thủ đô, với vị trí đặc biệt trung tâm chính trị hành chính quốc gia, đồng thời là động lực phát triển của cả nước".
Tinh thần xuyên suốt phải được quán triệt là xây dựng luật Thủ đô trở thành thiết chế pháp lý đặc thù vượt trội, có tính dẫn dắt đủ mạnh để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển cho thủ đô. Đồng thời vẫn phải bảo đảm kỷ cương kỷ luật và tính thống nhất cao của hệ thống pháp luật vì lợi ích chung của quốc gia.
"Yêu cầu đặt ra rất rõ là phải trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền triệt để hơn, nhưng đồng thời phải rõ trách nhiệm, giải trình rõ ràng hơn, cơ chế kiểm soát quyền lực phải chặt chẽ hơn. Giao quyền rồi nhưng phải có cơ chế kiểm soát chứ không buông lỏng, phải hiệu quả", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Thực tiễn cho thấy điểm nghẽn lớn của thủ đô hiện nay, đặc biệt trong một số lĩnh vực như quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, phân cấp phân quyền, huy động nguồn lực... chưa được giải quyết căn bản. Vì thế, luật phải quy định để tháo gỡ được các điểm nghẽn này.
Dẫn ra vấn đề quy hoạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhắc lại trong mấy nhiệm kỳ ông góp ý cho quy hoạch Hà Nội nhưng không được quan tâm, từ thời Chủ tịch Hà Nội là một kiến trúc sư (ông Nguyễn Thế Thảo - PV).
Theo ông, "quy hoạch phát triển làm sao phải có tầm nhìn, để toàn dân được biết rõ, hiện tại đường ngoằn nghèo như thế, 10 năm sau thế nào. Hoặc quy hoạch 100 năm thành thành phố phát triển thế nào, thậm chí phải đập đi xây lại". Khi quy hoạch rõ ràng thì người dân và doanh nghiệp sẽ vui vẻ ủng hộ.
Tuy nhiên, "quy hoạch phải có tính bền vững, không phải quy hoạch nhiệm kỳ 5 năm, ông này làm quy hoạch ông kia lên chủ tịch lại đảo lại. Để thấy Hà Nội 10 năm sau, 50 năm sau, 100 năm sau thế nào".
"Tôi cảm giác hình như không có quy hoạch, một chỗ đất thì có mấy ông nói có dự án muốn xây nhà để bán, lại cấp đất, mà đường xá không ai lo. Tại sao thời xưa Pháp quy hoạch hay thế, phố cổ xây dựng không tắc đường, không ngập lụt, nhưng mình giờ xây dựng thế nào mà xây đến đâu tắc đường, ngập lụt đến đấy, vì không anh nào lo đường, không có hệ thống ngầm thoát nước, cứ xây nhà lên để bán", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Cho biết đây là vấn đề bức xúc từ lâu, theo ông, cần quy hoạch rõ vùng lõi thế nào, đô thị vệ tinh ra sao, bao nhiêu khu mới hiện đại đầy đủ tiêu chuẩn bệnh viện, nhà văn hóa, trường học, sân vận động, vườn hoa. Hay đi bằng đường gì, tàu điện ngầm, đường sắt đô thị, phải kết nối từ các thành phố đó về trung tâm trong vòng 30 phút.
Có quy hoạch rõ thì "dân người ta thích, sẵn sàng từ bỏ gác xép phố cổ để ra bên ngoài. Nếu đi vào trung tâm trong vòng 30 phút thì người dân sẵn sàng vui vẻ rời khỏi nội đô".
Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh, tư duy xây dựng luật cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Luật không chỉ quy định cấm hay hạn chế mà phải tạo không gian thể chế để thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai các chính sách đặc thù.
Luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc ổn định, còn những gì mang tính linh hoạt biến động nhanh thì giao cho Chính phủ, thậm chí giao cho chính quyền thành phố quy định để bảo đảm thích ứng với thực tiễn. Nếu đưa vào luật những việc cụ thể thì 1 năm sau đã khác rồi, lại phải sửa luật, sức bền của luật không được bao lâu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu phải quy định rất rõ cơ chế phân cấp phân quyền phải rõ ràng, thực chất và có kiểm soát. Dự thảo luật thiết kế theo hướng phân quyền mạnh hơn cho thủ đô, điều này đúng nhưng phân quyền phải đi đôi với năng lực thực thi và nguồn lực tương ứng, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ điều kiện thực hiện, rất rủi ro cho quản lý.
Cần có cơ chế thí điểm và thử nghiệm chính sách mới (sandbox). Hà Nội là nơi thử nghiệm những chính sách tốt để nhân rộng cả nước. Cơ chế này phải được thiết kế đầy đủ về điều kiện áp dụng, thời hạn, giám sát, đánh giá và xử lý rủi ro. Không thể để thí nghiệm trở thành kéo dài không kiểm soát, hoặc hợp thức hóa những bất cập trong quản lý. Đồng thời phải có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung đi kèm với kiểm soát trách nhiệm rõ ràng, không được bị lợi dụng.
Về liên kết vùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh rất quan trọng, thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng và ngược lại. Cần có cơ chế phối hợp thực chất giữa Hà Nội và các tỉnh về tài chính, quy hoạch như đường Vành đai 4, 5, sân bay... Như Vành đai 4, 5 nằm ở đất các tỉnh khác, hay sân bay của thủ đô nhưng đặt ở tỉnh khác, nếu không liên kết phối hợp sẽ không làm được.
“Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; được cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội; được thí điểm trước thì phải đi đầu về kỷ cương và hiệu quả. Việc xây dựng luật phải dứt khoát không nửa vời, nêu vấn đề ra để lưng chừng rất khó làm, phân quyền phải thực chất, giao quyền phải ràng buộc trách nhiệm, đã thí điểm phải kiểm soát rủi ro”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu. Hà Nội phải đi đầu nhưng không thể đứng ngoài hệ thống mà phải là hình mẫu về quản trị hiện đại, có giá trị lan tỏa cho cả nước.

