Theo Tencent News, lối sống hiện đại với nhịp sống nhanh và nhiều thói quen thiếu lành mạnh đang khiến thận phải chịu áp lực ngày càng lớn. Ngoài ra, còn có những thực phẩm quen thuộc hằng ngày lại có thể âm thầm làm tổn thương thận nếu tiêu thụ quá mức trong thời gian dài.
Nhịn tiểu thường xuyên: Trong sinh hoạt hàng ngày, không ít thói quen tưởng chừng vô hại lại âm thầm tạo áp lực lên thận. Một trong những hành vi phổ biến là nhịn tiểu. Khi nước tiểu bị giữ lại quá lâu trong bàng quang, môi trường này trở nên thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
Từ đây, vi khuẩn có thể đi ngược dòng lên niệu quản và thận, gây viêm đường tiết niệu, thậm chí viêm bể thận. Nếu tình trạng nhiễm trùng tái diễn nhiều lần, nhu mô thận có thể bị tổn thương, làm suy giảm dần chức năng lọc, về lâu dài có thể tiến triển thành suy thận.
Ăn mặn: Chế độ ăn nhiều muối cũng là yếu tố nguy cơ đáng chú ý nhưng thường bị xem nhẹ. Khi lượng natri đưa vào cơ thể vượt quá nhu cầu, cơ thể có xu hướng giữ nước, làm tăng thể tích tuần hoàn và kéo theo tăng huyết áp. Điều đáng nói là muối không chỉ đến từ gia vị nêm nếm mà còn “ẩn” trong nhiều thực phẩm quen thuộc như đồ chế biến sẵn, thức ăn nhanh, mì ăn liền hay các loại nước chấm.
Uống không đủ nước: Song song đó, việc uống không đủ nước hoặc thay nước lọc bằng các loại đồ uống có đường cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của thận. Khi cơ thể thiếu nước, lượng nước tiểu giảm và trở nên cô đặc, tạo điều kiện cho các tinh thể khoáng chất lắng đọng, hình thành sỏi. Về lâu dài, điều này ảnh hưởng đến chức năng thận.
Dùng thuốc giảm đau: Một yếu tố khác không thể bỏ qua là thói quen tự ý sử dụng thuốc. Nhiều loại thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAIDs), một số kháng sinh hoặc các chế phẩm đông y chứa hoạt chất độc có thể gây tổn thương trực tiếp đến mô thận nếu sử dụng kéo dài hoặc không đúng chỉ định.
Lối sống thiếu điều độ: Lối sống thiếu điều độ, đặc biệt là thức khuya và ngủ không đủ giấc, cũng góp phần làm suy giảm chức năng thận. Khi cơ thể thiếu ngủ, hệ thần kinh giao cảm bị kích thích kéo dài, làm tăng huyết áp và gây rối loạn dòng máu đến thận.
Không kiểm soát tốt bệnh nền: Ngoài những yếu tố từ lối sống, việc không kiểm soát tốt các bệnh lý nền cũng là nguyên nhân quan trọng dẫn đến suy giảm chức năng thận. Các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường hay tăng acid uric máu có thể gây tổn thương hệ thống mạch máu nhỏ trong thận, làm giảm khả năng lọc và bài tiết.
Đồ uống có đường: Những loại đồ uống ngọt như nước ép đóng chai, nước có gas hay nước tăng lực là lựa chọn rất phổ biến, đặc biệt vào mùa nóng. Tuy nhiên, chúng lại chứa nhiều fructose và axit photphoric. Đây là hai thành phần có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận và ảnh hưởng tới chức năng thận nếu dùng quá nhiều.
Thịt đỏ: Thịt đỏ như thịt bò, thịt cừu hay thịt lợn là nguồn cung cấp đạm quen thuộc trong bữa ăn. Tuy vậy, nếu ăn với lượng lớn, nhóm thực phẩm này có thể làm tăng gánh nặng cho thận do chứa nhiều protein và chất béo.
Nếu nạp quá nhiều protein sẽ gây ra những vấn đề về thận, hoặc có thể làm bệnh thận trở nên trầm trọng hơn. Vì việc chuyển hóa protein sẽ hạn chế quá trình bài tiết chất cặn bã, nên điều này gây tác động không nhỏ đối với thận. Quá trình trao đổi protein từ thịt động vật còn để lại lượng axit đáng kể trong cơ thể.
Thực phẩm nhiều muối: Bên cạnh thực phẩm chế biến sẵn, những món vốn có hàm lượng muối cao như dưa chua, ô liu hay các loại hạt rang muối cũng cần được chú ý. Ngoài ra, các món ăn được nêm quá nhiều muối trong quá trình nấu nướng hoặc chế biến cũng có thể gây tác động tương tự.
Thực phẩm nhiều caffeine: Tiêu thụ caffeine ở mức vừa phải thường được xem là an toàn với đa số người khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu dùng quá nhiều, chất này có thể làm cơ thể mất nước và làm tăng huyết áp, từ đó ảnh hưởng không tốt tới chức năng thận.
Nguồn caffeine không chỉ đến từ cà phê mà còn có trong một số loại trà và đồ uống khác. Vì vậy, việc sử dụng quá thường xuyên hoặc với lượng lớn cũng là điều nên cân nhắc.
Các loại đồ uống chứa cồn: Việc uống rượu, bia kéo dài có thể khiến cơ thể rơi vào tình trạng mất nước và làm rối loạn cân bằng điện giải, qua đó tạo thêm áp lực cho thận. Không chỉ vậy, rượu còn ảnh hưởng tới quá trình điều hòa huyết áp, yếu tố có liên quan chặt chẽ tới sức khỏe của thận.
Chất tạo ngọt nhân tạo: Một số nghiên cứu cho thấy các chất tạo ngọt nhân tạo như aspartame và saccharin có thể tác động không tốt tới chức năng thận theo thời gian. Những thành phần này thường có mặt trong nước ngọt ăn kiêng, đồ ăn không đường và một số thực phẩm chế biến sẵn.
Dù được dùng để thay thế đường, nhóm chất này không đồng nghĩa với việc hoàn toàn vô hại nếu tiêu thụ kéo dài.
Thực phẩm giàu kali: Kali là khoáng chất cần thiết cho hoạt động của thần kinh và cơ bắp. Tuy nhiên, với những người đã bị suy giảm chức năng thận, việc nạp quá nhiều kali có thể trở thành vấn đề.
Những thực phẩm giàu kali như chuối, cam hay khoai tây trong trường hợp này cần được kiểm soát ở mức phù hợp. Điều đó không có nghĩa đây là thực phẩm xấu, mà là cần dùng có chừng mực khi chức năng thận đã bị ảnh hưởng.
Tháng 3/2024, CEO kiêm nhà sáng lập Nvidia - Jensen Huang gửi một thông điệp tới sinh viên Đại học Stanford: "Tôi mong các bạn nếm đủ nỗi đau và sự khổ cực".
Ông cho biết sự vĩ đại không đến từ trí thông minh, mà bắt nguồn từ tính cách được rèn luyện qua thử thách. Theo ông, tấm bằng đại học không phải là tấm vé đảm bảo cho thành công. Người đứng đầu một trong những công ty công nghệ lớn nhất thế giới thường tìm kiếm sự kiên cường, bền bỉ và quyết tâm ở ứng viên. Ông khuyên các nhà tuyển dụng nên đánh giá động lực và tư duy vượt khó của ứng viên thay vì chỉ nhìn vào danh tiếng trường đại học.
Jensen Huang cho rằng "người có kỳ vọng cao thường có khả năng phục hồi (sau thất bại) thấp". Trong khi đó khả năng phục hồi lại đóng vai trò lớn trong thành công. "Tôi không biết làm thế nào để dạy các bạn điều đó ngoại trừ hy vọng các bạn phải trải qua đau khổ", CEO Nvidia nói với các sinh viên.
Tại công ty, Jensen Huang thường dùng cụm từ "đau đớn và khổ cực" để rèn bản lĩnh nhân viên. Năm 2011, ông từng chia sẻ quan điểm tương tự tại Stanford, cho biết việc không dám chấp nhận thất bại sẽ triệt tiêu năng lực đổi mới.
Tuổi thơ gian khó
Quan điểm này xuất phát từ con đường sự nghiệp nhiều chông gai của Jensen Huang. Sinh năm 1963 tại Đài Loan, ông chuyển đến sống ở Thái Lan trước khi đến Mỹ năm 9 tuổi. Việc gia đình tìm kiếm cơ hội sống ở một môi trường mới đẩy ông vào nhiều tình huống bất định.
Tuổi thiếu niên của vị tỷ phú gắn liền với những thử thách thể chất và tinh thần. Khi học trường công lập ở Kentucky, mỗi ngày ông phải đi bộ qua một cây cầu treo thiếu an toàn để đến lớp. Trên tờ The New Yorker, ông kể từng đối mặt với nạn phân biệt chủng tộc, bị đe dọa thể chất và thậm chí bị bạn học đẩy khỏi cầu.
Công việc đầu đời của ông là rửa bát và dọn dẹp tại nhà hàng Denny's. Ông kể luôn làm việc với kỷ luật khắt khe. Dù ở vị trí rửa bát hay khi đã trở thành Giám đốc điều hành, ông luôn nỗ lực làm việc ở mức độ cao nhất.
Cũng tại nhà hàng Denny's, ông cùng Chris Malachowsky và Curtis Priem lên ý tưởng thành lập Nvidia - công ty công nghệ có mức vốn hóa hàng nghìn tỷ USD hiện nay. Sự tương phản giữa thành công hiện tại và quá khứ cơ cực là nền tảng cho lời khuyên của ông.
Triết lý từ áp lực
Quan điểm trọng sự kiên cường của CEO Nvidia tương đồng với châm ngôn tuyển dụng "PHD" (Poor, Hungry and Driven - Nghèo khó, Khát khao và Quyết tâm) nổi tiếng tại Phố Wall. Cả hai triết lý đều đánh giá cao động lực khao khát vươn lên hơn là thành tích học tập. Ứng viên từng vượt qua nghịch cảnh thường sở hữu tinh thần chiến đấu và sức chịu đựng cao trong môi trường kinh doanh khốc liệt.
Thử thách giúp con người gia tăng sự đồng cảm, xây dựng trí tuệ cảm xúc và thấu hiểu người khác. Từ đó, họ hình thành tư duy đa chiều, biết cách phân định ưu tiên và ra quyết định trong hoàn cảnh mơ hồ.
Góc nhìn của Jensen Huang đi ngược lại với kỳ vọng của những nền giáo dục tinh hoa - nơi thường bao bọc sinh viên bằng mạng lưới quan hệ và sự ổn định. Ông cho rằng, với người trẻ lớn lên trong nhung lụa, rủi ro lớn nhất không nằm ở tài năng, mà nằm ở việc thiếu kinh nghiệm xử lý cuộc khủng hoảng kéo dài.
Hạ thấp kỳ vọng và nếm trải khó khăn từ sớm đóng vai trò quan trọng, giúp người trẻ rèn luyện sức chịu đựng khi thực tế không đi đúng như kế hoạch ban đầu.
Chiều 1/5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa (tỉnh Quảng Trị) xác nhận, đến thời điểm 15h cùng ngày, có thêm 18 bệnh nhân nhập viện điều trị với triệu chứng bị ngộ độc thực phẩm nghi do ăn bánh mì, nâng số bệnh nhân bị ngộ độc thực phẩm lên 64 người.
Theo thông tin ban đầu, bệnh nhân nhỏ tuổi nhất 28 tháng, bệnh nhân lớn tuổi nhất 87 tuổi. Hiện tại, sức khỏe các bệnh nhân tạm ổn định, không có trường hợp nặng chuyển tuyến trên; đa số bệnh nhân còn sốt cao, đau bụng quặn từng cơn, đại tiện phân lỏng nhiều lần, mệt mỏi.
Theo UBND xã Tân Lập, qua khai thác thông tin từ người nhà các bệnh nhân, tất cả các ca bệnh đều ăn bánh mì của một cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh mì ở thôn Tân Sơn, xã Tân Lập trong khoảng thời gian từ ngày 28/4 - 29/4. Các lực lượng chức năng đã làm việc với cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh mì trên. Hiện, UBND xã Tân Lập và các lực lượng chức năng có liên quan đã thu thập các mẫu thực phẩm liên quan; đồng thời đề nghị chủ cơ sở bánh mì tạm ngừng hoạt động từ ngày 30/4 đến khi có thông báo mới.
Trước đó, như đã đưa tin, từ 6h30 ngày 29/4 đến 0h ngày 1/5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa đã tiếp nhận 46 bệnh nhân có các triệu chứng như sốt cao, đại tiện phân lỏng nhiều lần, nôn mửa, đau bụng quặn từng cơn, mệt mỏi, các dấu hiệu mất nước. Đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa đã triển khai công tác cấp cứu…
Vụ việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ thức ăn đường phố, đặc biệt là các món ăn phổ biến như bánh mì, đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ từ cơ quan chức năng cũng như ý thức đảm bảo vệ sinh của các cơ sở kinh doanh.
Nằm giữa trung tâm tài chính Mumbai, Dharavi hình thành từ thế kỷ 19, là nơi cư trú của gần 1,2 triệu người trên diện tích chỉ 2,39 km2. Mật độ dân số dày đặc biến nơi đây thành khu ổ chuột lớn nhất châu Á.
Dharavi không chỉ có những túp lều tạm bợ. Nơi đây sở hữu hơn 20.000 cơ sở sản xuất siêu nhỏ, vận hành như một "thành phố trong thành phố". Ngân hàng Thế giới và Chương trình Định cư Con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) ước tính tổng sản lượng hàng năm của Dharavi đạt 1 đến 1,5 tỷ USD.
Xương sống kinh tế từ rác và da thuộc
Ẩn sau những con hẻm ngoằn ngoèo, xe cứu hỏa hay xe cứu thương không thể tiếp cận, là một hệ sinh thái sản xuất khổng lồ.
Ngành đồ da là xương sống của nền kinh tế Dharavi. Hơn 5.000 cơ sở nhỏ lẻ tại đây sản xuất mọi thứ, từ túi xách đến yên ngựa. Dọc tuyến đường Koliwada, chợ đồ da dài 500 m tạo ra doanh thu khoảng 30 triệu USD mỗi năm. Hàng hóa từ đây liên tục được xuất sang châu Âu và Mỹ.
Raju Bhoite, chủ một xưởng sản xuất, cho biết doanh thu mục tiêu của ông khoảng 240 USD mỗi ngày và mức này đạt được khá dễ dàng.
Sunil Sonawane, chủ cơ sở Suaso Handcrafted Leather, cho rằng nếu có hỗ trợ máy móc và bảo hộ sở hữu trí tuệ, xưởng của ông có thể làm ra sản phẩm ngang Gucci hay Prada. "Công việc liên quan đến hóa chất và thuộc da rất bẩn thỉu, nhưng với cư dân, da thuộc chính là vàng", ông nói.
Bên cạnh da thuộc, tái chế phế liệu là ngành thu hút đông lao động nhất với 250.000 người. Lực lượng này đảm nhận phân loại, nghiền và tái chế 80% rác thải rắn của toàn thành phố Mumbai. Vakil Aalam, một công nhân nhặt rác, kể: "Chúng tôi sàng lọc kim loại, giấy và rác điện tử bằng tay. Việc lẫn rác thải y tế khiến công việc trở nên nguy hiểm". Thu nhập của những người như Aalam dao động 12 đến 48 USD mỗi ngày.
Ngoài rác thải, quần áo cũ cũng được thu gom và giặt sạch để bán lại. Khoảng 50 xưởng tại đây chuyên thu mua quần jean cũ để cắt may thành túi xách. Hanumanta, một thợ sửa ống nước sống tại đây nhiều năm, nói tóm tắt về khu vực mình sống: "Nơi này là cống rãnh, nhưng được làm bằng vàng".
Sự đối lập và tương lai bấp bênh
Bức tranh kinh tế của Dharavi tồn tại một nghịch lý lớn. Những doanh nghiệp tỷ USD này nằm ngay cạnh khu phức hợp cao cấp Bandra-Kurla. Bên ngoài khu ổ chuột, giá thuê văn phòng thương mại rộng 160 m2 có thể chạm mức 6.000 USD mỗi tháng. Trong khi đó, người nhập cư chọn Dharavi làm điểm dừng chân vì thủ tục thuê nhà đơn giản. Họ trả 36 đến 84 USD mỗi tháng cho một căn phòng dưới 10 m2, chấp nhận việc thiếu nước sạch và hệ thống thoát nước.
Môi trường làm việc tạm bợ khiến họ phải đánh đổi sức khỏe. Tại khu Kumbharwada - trung tâm gốm sứ với hơn 1.000 lò nung, doanh thu đạt 120 triệu USD mỗi năm nhưng đi kèm là khói độc mù mịt. Guddu Kalbate, cư dân tại đây, cho biết tỷ lệ người mắc ung thư trong khu vực tăng lên sau mỗi năm.
Hiện tại, siêu dự án tái thiết Dharavi trị giá hơn 2 tỷ USD do tập đoàn Adani điều hành đã được kích hoạt. Theo kế hoạch, các cấu trúc tạm bợ sẽ bị san phẳng để nhường chỗ cho cao ốc và trung tâm thương mại.
Nhiều cư dân lo ngại họ không đáp ứng đủ giấy tờ để được cấp nhà tái định cư. Dù vậy, những người lao động như Vakil Aalam cho biết hệ sinh thái kinh tế tại đây đã bám rễ quá sâu vào sự vận hành của Mumbai, khiến bản chất cốt lõi của Dharavi rất khó bị xóa bỏ hoàn toàn.
