Buổi sáng trong siêu thị, nhiều người dừng lại khá lâu ở quầy sữa. Trên kệ, những hộp sữa nguyên kem và sữa ít béo xếp ngay ngắn cạnh nhau. Có người chọn sữa ít béo vì tin rằng tốt cho tim mạch. Người khác lại thích vị béo ngậy, thơm ngọt của sữa nguyên kem và cho rằng “uống vậy mới đã”.
Đâu mới là lựa chọn đúng cho sức khỏe?
Trong nhiều thập niên, các hướng dẫn dinh dưỡng thường khuyến khích dùng sữa ít béo hoặc không béo thay cho sữa nguyên kem – vốn chứa nhiều chất béo bão hòa và thường bị xem là “không tốt cho sức khỏe”. Năm 2012, tại Mỹ sữa nguyên kem thậm chí đã bị loại khỏi thực đơn học đường.
Tuy nhiên gần đây Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr. đã bày tỏ mong muốn đưa sữa nguyên kem trở lại. Báo cáo Make America Healthy Again cho rằng sữa nguyên kem là nguồn giàu canxi, vitamin D và các axit béo cần thiết.
Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL (“cholesterol xấu”), góp phần gây bệnh tim và đột quỵ. Một cốc sữa nguyên kem (240ml) chứa khoảng 5g chất béo bão hòa, trong khi sữa tách béo hầu như không có. Với chế độ ăn 2.000 calo/ngày, khuyến nghị chỉ nên nạp tối đa 13g chất béo bão hòa.
Vì lý do này, nhiều người hạn chế sữa nguyên kem. Nhưng các nghiên cứu gần đây cho thấy dù là sữa nguyên kem hay sữa ít béo thì nhìn chung cũng không làm tăng hay giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim.
“Điều này không có nghĩa sữa nguyên kem tốt hơn sữa ít béo, mà chỉ là nó không nguy hại như những dạng chất béo bão hòa khác trong khẩu phần ăn. Thậm chí sữa nguyên kem còn có thể mang lại vài lợi ích sức khỏe khác” – chuyên gia dinh dưỡng Bethany Doerfler (Viện Sức khỏe tiêu hóa Northwestern Medicine, Mỹ) chia sẻ.
Chất béo bão hòa có trong nhiều thực phẩm quen thuộc như thịt xông khói, bít tết, khoai tây chiên, kem, bơ, phô mai hay dầu dừa. Tuy nhiên không phải loại nào cũng tác động đến cơ thể theo cùng một cách.
“Sữa và các sản phẩm từ sữa chứa nhiều axit béo chuỗi ngắn và chuỗi trung bình – khác với loại chất béo bão hòa thường thấy trong thịt” – chuyên gia dinh dưỡng Caroline West Passerrello, người phát ngôn Học viện Dinh dưỡng và ăn kiêng Mỹ, giải thích.
Ngược lại, axit béo bão hòa chuỗi dài – phổ biến trong thịt chế biến sẵn và thịt mỡ – lại có liên hệ rõ rệt hơn với bệnh tim mạch. “Những bằng chứng mới cho thấy các sản phẩm sữa nguyên kem như sữa, sữa chua hay phô mai không làm tăng nguy cơ bệnh tim nhiều như bơ hay thịt mỡ”, Passerrello nói thêm.
Một yếu tố khác khiến nhiều người chọn sữa ít béo là lượng calo. Một cốc sữa nguyên kem (240ml) có khoảng 149 calo, trong khi sữa tách béo chỉ 91 calo.
“Sữa nguyên kem có thể cung cấp nhiều hơn khoảng 40-50 calo mỗi khẩu phần. Với những ai uống sữa nhiều lần trong ngày, việc theo dõi tổng năng lượng nạp vào rất quan trọng” – Doerfler lưu ý.
Tuy nhiên ngoài sự khác biệt về chất béo và calo, cả hai loại sữa đều tương đồng về dinh dưỡng: mỗi cốc cung cấp khoảng 300mg canxi và 8g protein – dưỡng chất cần thiết cho xương và cơ bắp khỏe mạnh.
Quyết định chọn sữa nguyên kem hay sữa ít béo phụ thuộc vào nhu cầu dinh dưỡng và sở thích cá nhân. Nếu yêu thích hương vị béo ngậy, bạn có thể chọn sữa nguyên kem, đồng thời điều chỉnh khẩu phần và hạn chế những món ăn giàu calo khác.
“Các sản phẩm sữa không chỉ giàu calo và chất béo mà còn chứa nhiều dưỡng chất như protein, canxi và phốt pho – giúp điều hòa huyết áp và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khi được dùng hợp lý” – Doerfler nhấn mạnh.
Nếu muốn hạn chế chất béo bão hòa từ sữa nguyên kem, hãy thay thế bằng các chất béo lành mạnh hơn như dầu ô liu, hải sản, quả bơ hay hạt bí ngô. Nghiên cứu cho thấy chính sự thay thế này mới là chìa khóa giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, công bố lộ trình này tại Hội nghị Đánh giá công nghệ y tế Việt Nam hôm 6/5 ở Hà Nội. Cơ quan quản lý sẽ thẩm định chuyên môn danh mục dược phẩm trong tháng 5, sau đó rà soát pháp lý trước khi ban hành chính thức.
Danh mục bổ sung tập trung mạnh nhất vào nhóm thuốc trị khối u ác tính (chiếm gần 36%), chủ yếu gồm các phát minh y học thế hệ mới như liệu pháp điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc miễn dịch. Căn cứ vào hoạt chất, chỉ định cùng điều kiện sử dụng, hội đồng chuyên gia cũng đưa vào danh sách nhiều loại thuốc chữa bệnh tim mạch, hô hấp, nhiễm khuẩn và chuyển hóa, bà Trang cho hay.
Theo số liệu từ Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), mỗi năm Việt Nam có khoảng 165.000 ca mắc ung thư mới, nhưng chỉ có 10% trong số đó được tiếp cận các liệu pháp điều trị tiên tiến như đích và miễn dịch. Chi phí cho các phương pháp này có thể lên đến 120-150 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 500-600 triệu đồng đến vài tỷ đồng mỗi năm cho một bệnh nhân hoàn thành liệu trình.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra với người mắc các bệnh hiếm, khi chi phí điều trị có thể cao gấp 5-10 lần so với bệnh thông thường. Việc quỹ bảo hiểm chia sẻ tiền thuốc (dự kiến đồng chi trả mức 30-50%) được các chuyên gia đánh giá sẽ tạo thêm cơ hội sống cho hàng nghìn người mắc bệnh hiểm nghèo.
Ngoài ra, Bộ Y tế cũng đang sửa đổi Thông tư 31 nhằm tháo gỡ khó khăn cho Chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí một phần cho bệnh nhân. Chương trình này được thực hiện trên cơ sở Luật Dược 2016, cho phép doanh nghiệp dược cung cấp thuốc miễn phí một phần cho các cơ sở khám chữa bệnh. Từ năm 2019 đến nay, mạng lưới đã tài trợ hơn 1.600 tỷ đồng tiền thuốc cho trên 6.000 bệnh nhân mắc bệnh hiếm và mạn tính nặng tại 63 cơ sở y tế.
Đại diện Bộ Y tế cho hay đây là nguồn lực đáng kể trong bối cảnh nhiều loại thuốc mới, chi phí cao chưa kịp đưa vào danh mục bảo hiểm y tế hoặc còn hạn chế thanh toán. Việc tiếp cận các thuốc này giúp kéo dài thời gian sống, cải thiện chất lượng sống và giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh.
Song song với các chính sách trên, cơ quan chức năng cũng rà soát danh mục 62 bệnh hiểm nghèo cho phép bệnh nhân khám, điều trị trực tiếp tại tuyến chuyên sâu không cần giấy chuyển viện. Những bước đi đồng bộ này giúp người bệnh tiếp cận phác đồ chất lượng cao nhanh chóng hơn, đồng thời giải quyết triệt để bài toán quá tải ở các bệnh viện tuyến cuối.
Theo thống kê của ngành y tế, chi phí dược phẩm luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cấu trúc giải ngân quỹ, tiêu tốn gần 46.000 tỷ đồng (hơn 32%) năm 2023 và xấp xỉ 51.000 tỷ đồng (hơn 31%) năm 2024. Hiện có 95,5 triệu người tham gia BHYT với khoảng 186 triệu lượt khám chữa bệnh mỗi năm.
Bệnh nhân đến Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ trong tình trạng dương vật biến dạng và bị hai dị vật kim loại dạng đai ốc siết chặt. Tình trạng này đã kéo dài khoảng một tháng trước khi nhập viện, dù bệnh nhân vẫn còn khả năng tiểu tiện.
Các bác sĩ hội chẩn, ghi nhận hai đai ốc kim loại hình lục giác đường kính khoảng 3 cm, dày 1 cm, siết chặt vào thân dương vật. Trong đó, một đai nằm cách gốc dương vật khoảng 1 cm, đai còn lại cách khoảng 5 cm.
Do kích thước dị vật lớn, cấu trúc kim loại cứng và mức độ siết chặt kéo dài, các phương pháp tháo gỡ thông thường không thể áp dụng. Êkíp buộc phải sử dụng máy cắt cầm tay để cưa hai vòng sắt.
Sau khi loại bỏ dị vật, vùng da thân dương vật loét, rỉ máu và xuất hiện mô hoại tử. Hiện bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, vết mổ khô, dự kiến xuất viện trong vài ngày tới.
Bác sĩ Trương Công Thành, Trưởng khoa Ngoại Thận - Tiết niệu (người trực tiếp xử lý), cho biết tình trạng vòng thắt bộ phận sinh dục là một cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm.
Đeo các dị vật dạng vòng có thể gây tắc nghẽn tuần hoàn, khiến máu không lưu thông, dẫn đến sưng đau, tím tái, thậm chí hoại tử mô. Nếu không được xử trí kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng, tổn thương lan rộng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Khi gặp tình trạng này, người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được can thiệp. Ở giai đoạn sớm, bác sĩ có thể gây tê tại chỗ và tháo dị vật bằng các phương pháp đơn giản. Trường hợp dị vật kim loại lớn, cứng hoặc siết chặt lâu ngày, cần phải can thiệp phẫu thuật và sử dụng dụng cụ chuyên dụng để cắt bỏ.
Trường hợp nặng, khi dương vật đã hoại tử kèm nhiễm trùng nghiêm trọng và không thể giải phóng vòng thắt, bệnh nhân có thể phải đối mặt với chỉ định cắt bỏ cơ quan này.
Bác sĩ khuyến cáo tuyệt đối không sử dụng các vật dụng kim loại cứng như đai ốc để đeo lên dương vật dưới bất kỳ mục đích nào. Đây là hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng do đặc tính không giãn nở của kim loại, dễ dẫn đến tình trạng siết nghẹt khi dương vật cương hoặc bị phù nề..., ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.
Trên thực tế một số người đàn ông đeo dị vật vào bộ phận sinh dục "để tăng cảm giác".
Ngày 20-4, ông Nguyễn Văn Lợi - Chủ tịch UBND xã Diễn Châu, Nghệ An - cho biết địa phương đã đình chỉ quán bánh mì S.Q. liên quan đến vụ hàng chục người nhập viện nghi ngộ độc thực phẩm.
Đồng thời, cơ quan chuyên môn cũng đã lấy mẫu thực phẩm ở đây gửi ra Hà Nội để xét nghiệm nhằm làm rõ nguyên nhân sự việc.
Sở Y tế Nghệ An đề nghị UBND các xã chỉ đạo các khối, xóm và hệ thống truyền thanh cơ sở khẩn trương thực hiện tuyên truyền đến người dân đã từng mua, sử dụng bánh mì kẹp thịt tại quán bánh mì ở xã Diễn Châu vào ngày 16 và 17-4 chủ động theo dõi sức khỏe và đến ngay các cơ sở y tế gần nhất khi có các dấu hiệu ngộ độc như: đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt...
Sở cũng đề nghị các xã thành lập các đoàn kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm trên địa bàn; tăng cường kiểm tra đột xuất các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, chú trọng các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh quán ăn bánh mì trên địa bàn.
Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật; công khai các trường hợp vi phạm để cảnh báo cộng đồng, yêu cầu cơ sở vi phạm khắc phục ngay các tồn tại; đình chỉ hoạt động đối với trường hợp có nguy cơ cao gây mất an toàn thực phẩm.
Giám sát chặt chẽ tình hình phát sinh ca bệnh mới tại cộng đồng.
Tiếp tục phối hợp Phòng An toàn thực phẩm và các đơn vị liên quan tiến hành điều tra nguyên nhân vụ ngộ độc thực phẩm.
Như Tuổi Trẻ Online thông tin, sáng 17-4 đến sáng 18-4, có 25 bệnh nhân lần lượt được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu điều trị với các triệu chứng như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, một số trường hợp sốt cao.
Trong số đó có 20 người cho biết ăn bánh mì ở xã Diễn Châu; 5 trường hợp còn lại có sử dụng các thực phẩm khác như bánh ngọt, xoài, dứa, ốc xào…
