Những đêm oi bức không chỉ gây khó chịu mà còn làm rối loạn cơ chế sinh học của giấc ngủ. Từ thân nhiệt, hormone đến hoạt động thần kinh, cơ thể con người phản ứng với nhiệt độ theo cách khiến việc ngủ sâu trở nên khó khăn hơn. Hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn cải thiện chất lượng giấc ngủ trong mùa nóng.
Nguyên nhân thứ nhất đến từ thân nhiệt. Cơ thể con người vận hành theo một đồng hồ sinh học tự nhiên. Vào buổi tối, thân nhiệt trung tâm có xu hướng giảm khoảng 0,5-1°C để tạo điều kiện cho cơ thể đi vào giấc ngủ. Quá trình này liên quan chặt chẽ đến việc tiết hormone melatonin, yếu tố quan trọng giúp gây buồn ngủ.
Tuy nhiên, khi nhiệt độ môi trường quá cao, cơ thể gặp khó khăn trong việc hạ nhiệt. Điều này khiến quá trình tiết melatonin bị gián đoạn, làm não bộ không nhận được tín hiệu “đã đến giờ ngủ”. Kết quả là bạn cảm thấy khó ngủ hoặc ngủ không sâu.
Các nghiên cứu cho thấy nhiệt độ phòng lý tưởng để ngủ dao động khoảng 16-18°C. Khi nhiệt độ vượt quá 22°C, chất lượng giấc ngủ có thể bị ảnh hưởng rõ rệt.
Nguyên nhân thứ hai là “công tắc não bộ”: Trong điều kiện nóng bức, cơ thể phải liên tục kích hoạt các cơ chế làm mát như giãn mạch máu, tăng tiết mồ hôi và tăng nhịp tim. Những phản ứng này thuộc về hệ thần kinh tự chủ, hệ thống vốn hoạt động mạnh khi cơ thể ở trạng thái căng thẳng hoặc cảnh giác.
Chính sự “kích hoạt liên tục” này khiến não bộ khó chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi. Người ngủ có thể rơi vào vòng luẩn quẩn: càng cố ngủ lại càng tỉnh táo, dẫn đến mất ngủ kéo dài hoặc giấc ngủ chập chờn.
Một trong những nguyên nhân trực tiếp khiến giấc ngủ bị phá vỡ là tình trạng đổ mồ hôi ban đêm. Khi cơ thể tiết mồ hôi, cảm giác ẩm ướt gây khó chịu khiến bạn phải thay đổi tư thế liên tục dẫn đến tần suất thức giấc tăng lên. Mồ hôi cũng khiến da có thể bị kích ứng nhẹ hoặc ngứa khiến ta khó ngủ sâu giấc hơn.
Những “vi gián đoạn” này tuy nhỏ nhưng lặp lại nhiều lần trong đêm sẽ làm giảm chất lượng giấc ngủ sâu, giai đoạn quan trọng giúp cơ thể phục hồi năng lượng.
Để cải thiện giấc ngủ trong điều kiện nhiệt độ cao, các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên những giải pháp tự nhiên, hỗ trợ cơ thể điều hòa thân nhiệt hiệu quả hơn.
Trước hết, cần tối ưu môi trường ngủ. Phòng ngủ nên được thông thoáng, hạn chế tích nhiệt. Việc sử dụng chăn ga gối làm từ chất liệu tự nhiên như cotton giúp tăng khả năng thoát nhiệt và hút ẩm.
Bên cạnh đó, một số phương pháp làm mát cơ thể trước khi ngủ cũng được quan tâm. Trong đó, liệu pháp làm mát nhẹ vùng đáy chậu, khu vực tập trung nhiều mạch máu và đầu mút thần kinh, được cho là có thể hỗ trợ giảm thân nhiệt và tạo cảm giác thư giãn.
Theo nguyên lý sinh lý học, việc tác động nhiệt độ lên khu vực này có thể giúp cơ thể phân tán nhiệt nhanh hơn, đồng thời kích hoạt phản ứng thư giãn của hệ thần kinh. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý cần áp dụng ở mức độ nhẹ, tránh gây sốc nhiệt hoặc khó chịu.
Nóng bức không chỉ là yếu tố gây khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh lý giấc ngủ. Từ việc cản trở quá trình hạ thân nhiệt, làm rối loạn hormone đến kích thích hệ thần kinh, nhiệt độ cao có thể khiến giấc ngủ trở nên nông và kém phục hồi.
Việc cải thiện giấc ngủ trong mùa nóng không đòi hỏi những biện pháp phức tạp, mà bắt đầu từ việc hiểu cơ thể và điều chỉnh môi trường sống phù hợp. Khi thân nhiệt được kiểm soát tốt, giấc ngủ sẽ đến một cách tự nhiên và ổn định hơn.
Cơ quan chức năng đặt thời hạn trước ngày 27/4, đơn vị nhập khẩu phải báo cáo toàn bộ số lượng hàng đã nhập, bán ra và tồn kho để có biện pháp xử lý triệt để. Sản phẩm nằm trong diện cảnh báo khẩn là loại hũ 190 gram mang tên HiPP Vegetable Carrot with Potato. Cơ quan quản lý chỉ đạo công ty phân phối lập tức liên hệ khách hàng để thu hồi lô hàng lỗi theo đúng thông báo từ chính nhà sản xuất.
Mở rộng phạm vi kiểm soát, Bộ Y tế yêu cầu ngành y tế các tỉnh thành nhanh chóng rà soát lại toàn bộ hồ sơ đăng ký và tự công bố chất lượng của thương hiệu này trên thị trường.
Trên không gian mạng, các sàn thương mại điện tử cùng website bán lẻ phải phối hợp với đối tác gỡ bỏ ngay lập tức hình ảnh quảng cáo và dừng kinh doanh mặt hàng vướng nghi vấn.
Cơ quan quản lý sẽ xử lý nghiêm những cơ sở cố tình vi phạm lệnh cấm bán. Phụ huynh cần chủ động kiểm tra tủ đồ ăn của con và tuyệt đối vứt bỏ các lô hàng nằm trong danh sách cảnh báo nhằm bảo vệ an toàn sức khỏe cho trẻ.
Động thái này được đưa ra trong bối cảnh sản phẩm ăn dặm HiPP bị thu hồi tại 1.500 cửa hàng của chuỗi siêu thị SPAR tại Áo. Cảnh sát bang Burgenland cho biết xét nghiệm mẫu thử từ hũ ăn dặm vị cà rốt và khoai tây loại 190 gram kết quả dương tính với thuốc diệt chuột.
Trong thông cáo báo chí hôm 18/4, HiPP, nhà sản xuất thực phẩm trẻ em của Đức - Thụy Sĩ, không loại trừ khả năng chất độc đã bị đưa vào sản phẩm thông qua "sự can thiệp từ bên ngoài" sau khi hàng rời khỏi nhà máy. Hãng cảnh báo ăn thực phẩm bên trong sản phẩm có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của trẻ.
Theo cơ quan điều tra, những sản phẩm bị can thiệp được đánh dấu bằng một nhãn dán màu trắng có vòng tròn màu đỏ dưới đáy hũ. Nắp hũ có dấu hiệu bị cạy mở, hư hỏng hoặc mất niêm phong an toàn. Thực phẩm bên trong có mùi lạ. Vụ việc được phát hiện sau khi khách hàng báo cáo về một hũ sản phẩm có dấu hiệu bị cạy mở trái phép. Hũ thức ăn này chưa được sử dụng nên không có trường hợp thương vong nào ghi nhận.
Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm và Sức khỏe Áo (AGES), hoạt chất trong thuốc diệt chuột có thể gây rối loạn đông máu. Những triệu chứng tiềm ẩn bao gồm chảy máu chân răng, chảy máu cam, xuất hiện các vết bầm tím trên da hoặc có máu trong phân. Nếu cha mẹ nhận thấy trẻ có các biểu hiện này sau khi ăn thực phẩm của HiPP, cần lập tức đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Vụ việc của HiPP xảy ra trong bối cảnh thị trường thực phẩm trẻ em vừa trải qua những đợt rúng động hồi đầu năm. Vào tháng 1 và tháng 2, hai tập đoàn Nestlé và Danone cũng từng phải thu hồi sữa bột tại hơn 60 quốc gia sau khi nhiều trẻ em có triệu chứng ngộ độc do nhiễm độc tố Cereulide, một loại độc tố không bị tiêu diệt bởi nhiệt độ nấu nướng.
Bệnh thận mạn tính là vấn đề sức khỏe ngày càng phổ biến, đặc biệt khi bệnh tiến triển nặng có thể dẫn đến phải chạy thận lâu dài. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu mới công bố trên tạp chí y khoa JAMA Network Open cho thấy một chế độ ăn đạm vừa phải có thể giúp làm chậm tiến triển suy thận ở bệnh nhân giai đoạn 3 - 4 và giảm nguy cơ phải chạy thận nhân tạo.
Các nhà nghiên cứu, dẫn đầu là bác sĩ Ilia Beberashvili từ Bệnh viện Yitzhak Shamir Medical Center (Israel), đã thực hiện nghiên cứu trên 1.441 bệnh nhân thận mạn tính giai đoạn 3 - 4, ở độ tuổi trung bình là 67, được theo dõi trong 15 năm, nhằm tìm ra lượng đạm tiêu thụ mỗi ngày giúp bảo vệ quả thận cho bệnh nhân thận mạn tính.
Các tác giả đã xem xét mối liên hệ giữa lượng đạm ăn vào trong ngày với tình trạng suy thận trong dài hạn.
Họ đã tiến hành đánh giá lượng đạm hấp thụ qua chế độ ăn bằng cách sử dụng lượng nitơ bài tiết qua nước tiểu trong 24 giờ và lượng đạm tiêu thụ hằng ngày theo trọng lượng cơ thể.
Kết quả đã phát hiện những người ăn ít đạm (ít hơn 1 gram đạm cho 1 kg thể trọng mỗi ngày, ví dụ người 50 kg ăn ít hơn 50 gram đạm một ngày) đã giảm 23% nguy cơ suy giảm chức năng thận về mặt tổng thể. Cụ thể như sau:
Các nhà nghiên cứu cho rằng việc kiểm soát lượng đạm ở mức vừa phải có thể giúp giảm áp lực lên thận, từ đó góp phần làm chậm quá trình suy giảm chức năng thận. Trong nghiên cứu này, chế độ ăn trên cũng chưa ghi nhận nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng rõ rệt ở phần lớn bệnh nhân được theo dõi.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng, lượng protein hấp thụ ở mức vừa phải - ít hơn 1 gram đạm cho 1 kg thể trọng mỗi ngày - giúp giảm nguy phải chạy thận nhân tạo mà không bị thiếu chất.
Những phát hiện này ủng hộ việc hạn chế đạm ở mức độ vừa phải, kết hợp với việc theo dõi lượng đạm hấp thu vào cơ thể có thể giúp bảo vệ chức năng thận tốt hơn.
Đây là bằng chứng mạnh mẽ cho thấy chế độ ăn đạm vừa phải có khả năng bảo tồn chức năng thận thực sự.
Theo nghiên cứu mới từ Đại học Oulu (Phần Lan), thời điểm đi ngủ không nhất quán có thể làm tăng đáng kể nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng, đặc biệt đối với những người ngủ ít hơn 8 tiếng.
Nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa giờ đi ngủ thất thường và khả năng gia tăng các biến cố liên quan đến tim. Cụ thể, những người có thời gian ngủ dưới 8 tiếng và lịch trình giấc ngủ biến động mạnh phải đối mặt với nguy cơ cao gấp đôi so với những người có thói quen nhất quán hơn.
Đáng chú ý, thời điểm thức dậy lại không phải là yếu tố quan trọng nhất, vì thời gian thức dậy thất thường không cho thấy mối liên hệ rõ ràng với các vấn đề về tim.
Các biến cố tim mạch nghiêm trọng được đề cập trong nghiên cứu này bao gồm các tình trạng cần chăm sóc y tế chuyên khoa, chẳng hạn như nhồi máu cơ tim hoặc nhồi máu não (đột quỵ).
Nhà nghiên cứu sau tiến sĩ Laura Nauha từ Đại học Oulu cho biết: "Nghiên cứu trước đây đã liên kết các mô hình giấc ngủ thất thường với các rủi ro về sức khỏe tim mạch, nhưng đây là lần đầu tiên chúng tôi xem xét riêng biệt sự biến thiên của giờ đi ngủ, giờ thức dậy và điểm giữa của khoảng thời gian ngủ - cũng như các mối liên hệ độc lập của chúng với các biến cố tim mạch chính".
Để đi đến kết luận này, các nhà nghiên cứu đã theo dõi 3.231 cá nhân sinh năm 1966 tại Bắc Phần Lan. Thói quen ngủ của họ được theo dõi trong khoảng thời gian một tuần ở tuổi 46 bằng các thiết bị theo dõi hoạt động để đo lường thời gian nằm trên giường. Sau đó, kết quả sức khỏe của họ được giám sát trong hơn 10 năm bằng cách sử dụng dữ liệu từ sổ đăng ký chăm sóc sức khỏe.
Kết quả đã chỉ ra rằng sự nhất quán của giờ đi ngủ là một yếu tố đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe lâu dài. Giải thích về điều này, nhà nghiên cứu Nauha nhận định: "Những phát hiện của chúng tôi cho thấy rằng đặc biệt là sự đều đặn của giờ đi ngủ, có thể quan trọng đối với sức khỏe tim mạch. Nó phản ánh nhịp điệu của cuộc sống hằng ngày - và mức độ dao động của chúng".
Theo Nauha, các thói quen sinh hoạt hằng ngày đóng một vai trò vô cùng lớn trong việc định hình sức khỏe tim mạch theo thời gian. Bà chia sẻ thêm: "Duy trì một lịch trình giấc ngủ đều đặn là một yếu tố mà hầu hết chúng ta đều có thể tác động được".
Do đó, việc xây dựng và tuân thủ một giờ giấc đi ngủ cố định không chỉ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ mà còn là một biện pháp bảo vệ trái tim thiết thực, đặc biệt là khi con người bước vào tuổi trung niên.
