Dù đã sử dụng các loại thuốc chống nhiễm trùng, tình trạng sốt của anh Dương, 43 tuổi, vẫn tái diễn và diễn biến phức tạp. Sau khi xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân quận Long Hoa ở thành phố Thâm Quyến chẩn đoán anh mắc phải một căn bệnh truyền nhiễm hiếm gặp mang tên “sốt Q”, theo Sina.
Bệnh nhân cho biết chưa từng nghe đến căn bệnh này cho đến khi nhập viện với thân nhiệt luôn duy trì ở mức 39 độ C. Kết quả chẩn đoán hình ảnh không tìm thấy ổ nhiễm trùng rõ rệt ở phổi, ổ bụng hay não bộ; đồng thời các chỉ số về thấp khớp, miễn dịch và dấu ấn ung thư cũng không có bất thường. Tuy nhiên, trước tình trạng các chỉ số viêm tăng cao và cơ thể đáp ứng kém với thuốc kháng sinh thông thường, các bác sĩ đã nghi ngờ bệnh nhân nhiễm một loại tác nhân gây bệnh không điển hình. Kết quả xét nghiệm metagenomic (giải trình tự gen) trong máu sau đó xác nhận sự hiện diện của vi khuẩn Coxiella burnetii, hay còn gọi là Rickettsia gây bệnh sốt Q.
Tìm hiểu tiền sử dịch tễ, bác sĩ phát hiện anh Dương thường xuyên đi chợ mua thịt bò và có nuôi chó tại nhà. Bác sĩ Hu Kai, chủ trị khoa Truyền nhiễm, cho biết sốt Q là căn bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người khá hiếm gặp. Nguồn lây chính của bệnh là các loài động vật có vú bao gồm trâu, bò, cừu, chó, mèo; con đường lây truyền thứ yếu là thông qua vết cắn của ve bét. Bệnh hiếm khi lây từ người sang người.
Sốt Q thường có thời gian ủ bệnh kéo dài từ 2 đến 3 tuần, với triệu chứng điển hình là sốt cao đột ngột kèm đau đầu dữ dội, đau cơ và mệt mỏi rã rời. Một số trường hợp có thể biến chứng thành viêm phổi hoặc viêm màng phổi. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành sốt Q mạn tính sau vài tháng, dẫn đến những tổn thương nghiêm trọng cho nhiều hệ cơ quan như viêm nội tâm mạc, viêm cơ tim, viêm gan mạn tính hay viêm tủy xương.
Tuy nhiên, người dân không nên quá lo lắng bởi đa số trường hợp nhiễm bệnh thường không có triệu chứng rõ rệt hoặc chỉ biểu hiện nhẹ. Hiện nay, sốt Q có thể được điều trị hiệu quả bằng các loại kháng sinh đặc hiệu như doxycycline, tetracycline hay chloramphenicol. Nếu bệnh nhân nhập viện sớm và tuân thủ phác đồ điều trị, tiên lượng hồi phục thường rất tốt.
Giới khoa học hiện chưa chế tạo thành công vaccine phòng bệnh sốt Q. Bác sĩ khuyến cáo người dân tuân thủ nguyên tắc ăn chín uống sôi, dùng sữa tiệt trùng và tuyệt đối không mua thịt chưa qua kiểm định. Chủ nuôi chó mèo cần đưa thú cưng đi khám định kỳ, dọn sạch chất thải và cách ly ngay vật nuôi ốm. Người làm việc tại lò mổ hay trang trại phải mặc đồ bảo hộ lao động. Khi dã ngoại, mọi người nên mặc áo dài tay, bôi thuốc chống côn trùng và hạn chế nằm trên cỏ để tránh ve bét cắn. Bác sĩ cũng yêu cầu người dân đến ngay cơ sở y tế khi xuất hiện triệu chứng sốt cao không rõ nguyên nhân.
Ngày 21/4, bác sĩ Nguyễn Văn Phúc, Khoa Nam học, Bệnh viện TWQĐ 108, cho biết thanh niên chưa lập gia đình, đến kiểm tra sức khỏe sinh sản với tâm lý yên tâm hơn trước khi cưới. Người bệnh không có biểu hiện đau nhiều, không sốt, sinh hoạt bình thường, chỉ thỉnh thoảng có cảm giác tức nhẹ vùng bìu trái sau khi đứng lâu hoặc vận động mạnh nên trước đó không đi kiểm tra.
Qua thăm khám lâm sàng, bác sĩ nhận thấy tinh hoàn trái của bệnh nhân nhỏ hơn bên phải. Kết quả siêu âm bìu cho thấy hình ảnh giãn tĩnh mạch thừng tinh trái, đường kính tĩnh mạch giãn tăng lên khi làm nghiệm pháp Valsalva, có hiện tượng trào ngược. Tinh hoàn trái có dấu hiệu giảm kích thước so với bên đối diện. Bệnh nhân được chẩn đoán teo tinh hoàn trái do giãn tĩnh mạch tinh.
Theo bác sĩ Phúc, giãn tĩnh mạch tinh là một trong những bệnh lý nam khoa khá thường gặp nhưng rất dễ bị bỏ qua do nhiều trường hợp tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng. Phần lớn người bệnh chỉ phát hiện tình cờ khi đi khám hiếm muộn, khám sức khỏe sinh sản hoặc khám tiền hôn nhân.
"Đây là tình trạng các tĩnh mạch quanh tinh hoàn bị giãn bất thường, làm ảnh hưởng đến tuần hoàn máu vùng bìu, tăng nhiệt độ tại chỗ và lâu dài có thể tác động đến chức năng sinh tinh cũng như thể tích tinh hoàn. Nếu để kéo dài, người bệnh có nguy cơ giảm chất lượng tinh trùng, teo tinh hoàn và ảnh hưởng khả năng sinh sản", bác sĩ Phúc nói.
Giãn tĩnh mạch tinh thường gặp nhiều ở bên trái do đặc điểm giải phẫu mạch máu. Một số bệnh nhân có biểu hiện đau tức bìu, nặng bìu, khó chịu khi đứng lâu hoặc chơi thể thao, nhưng cũng có nhiều trường hợp gần như không có dấu hiệu gì rõ rệt cho đến khi đi kiểm tra chuyên sâu.
Theo các bác sĩ, khám tiền hôn nhân không chỉ giúp phát hiện các bệnh lây truyền hay kiểm tra sức khỏe tổng quát, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe sinh sản ở nam giới. Những bệnh lý như giãn tĩnh mạch tinh, tinh hoàn ẩn, bất thường nội tiết hay rối loạn tinh dịch đồ hoàn toàn có thể được phát hiện ở giai đoạn này.
Mặc dù trường hợp trên được phát hiện trước khi kết hôn, nhưng nếu để muộn hơn, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều nguy cơ như: Giảm chất lượng tinh trùng, ảnh hưởng khả năng có con, teo tinh hoàn tiến triển nặng hơn, đau tức bìu kéo dài ảnh hưởng sinh hoạt và tác động đến sinh lý và chất lượng cuộc sống.
Bác sĩ Phúc khuyến cáo nam giới trước khi kết hôn nên chủ động khám sức khỏe sinh sản, đặc biệt khi có các biểu hiện như đau tức bìu, một bên tinh hoàn nhỏ hơn bên còn lại, có cảm giác nặng bìu hoặc đã cố gắng có con trong thời gian dài nhưng chưa thành công.
"Rất nhiều nam giới còn tâm lý ngại đi khám vì nghĩ mình vẫn sinh hoạt bình thường thì không có vấn đề gì. Tuy nhiên, có những bệnh lý tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã để lại ảnh hưởng rõ ràng. Phát hiện sớm, điều trị đúng thời điểm và bảo vệ tốt hơn khả năng sinh sản về sau", bác sĩ Phúc nói.
Ngày 11/5, PGS.TS.BS Phạm Văn Quang, Trưởng khoa Hồi sức tích cực chống độc, Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết bệnh nhi nhập viện trong tình trạng sốc sốt xuất huyết Dengue nặng, suy hô hấp, huyết động không ổn định và tổn thương gan nghiêm trọng với men gan tăng hơn 3.000 UI/L, gấp 100 lần bình thường.
Trước đó, bé gái ngụ Đồng Tháp sốt cao liên tục 5 ngày, kèm nôn ói, đau bụng nên nhập bệnh viện địa phương tại Tiền Giang. Các bác sĩ chẩn đoán sốc sốt xuất huyết Dengue ngày thứ 5 trên nền dư cân béo phì. Xét nghiệm cho thấy tình trạng cô đặc máu nặng với hematocrit tăng đến 53%. Được truyền dịch chống sốc tích cực, men gan của bệnh nhi vẫn tăng rất nhanh nên được chuyển khẩn đến TP HCM.
Ngay khi nhập viện, bệnh nhi được hỗ trợ hô hấp, chống sốc bằng albumin rồi chuyển vào khoa Hồi sức tích cực chống độc. Tại đây, bé tiếp tục được thở NCPAP, truyền albumin để hạn chế tổn thương gan, đồng thời truyền máu và các chế phẩm máu nhằm ổn định rối loạn đông máu.
Dù huyết động cải thiện, bệnh nhi vẫn sốt cao liên tục, tổn thương gan tiếp tục nặng lên. Các xét nghiệm chuyên sâu sau đó phát hiện bé mắc hội chứng thực bào máu với phản ứng viêm rất cao. Chỉ số ferritin tăng gần 50.000 µg/L, trong khi mức trên 500 µg/L đã có thể gợi ý tình trạng tăng phản ứng viêm nặng.
Các bác sĩ Hồi sức và Huyết học lập tức hội chẩn, quyết định dùng Dexamethasone để kiểm soát phản ứng viêm quá mức trong sốt xuất huyết Dengue. Sau 24 giờ điều trị, bệnh nhi bắt đầu hạ sốt, tổn thương gan tạm ổn định. Sau một tuần hồi sức tích cực, chức năng hô hấp, tuần hoàn, gan, thận và đông máu của bé dần trở về bình thường. Hiện bệnh nhi tỉnh táo, ăn uống được và dự kiến xuất viện trong vài ngày tới.
Theo PGS Quang, tăng phản ứng viêm nặng hay hội chứng thực bào máu liên quan sốt xuất huyết Dengue là biến chứng hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm, có thể gây suy gan, suy thận, rối loạn đông máu dẫn đến tử vong, nhất là ở trẻ bị sốc nặng.
Bác sĩ cảnh báo sốt xuất huyết đã vào mùa, vài tuần gần đây khoa liên tiếp tiếp nhận trẻ sốc sốt xuất huyết kèm suy đa cơ quan. Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm nếu sốt 2-3 ngày, nhất là khi kèm chảy máu mũi, chảy máu chân răng, nổi chấm xuất huyết, đau bụng hoặc nôn ói nhiều.
Theo khuyến cáo, mỗi người nên uống từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày. Tuy nhiên, thói quen uống nước quá lạnh, quá nhiều, uống nhiều nước ngọt, nước đường có thể gây hại sức khỏe.
Uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn để giải cơn khát, làm gia tăng áp lực lên hệ tuần hoàn, thận, khiến bạn đi tiểu nhiều, gây rối loạn chất điện giải. Nếu vượt quá khả năng thải nước của thận (khoảng 0,8-1 lít mỗi giờ), cơ thể có nguy cơ bị hạ natri máu, một tình trạng rối loạn điện giải có thể gây phù não và co giật trong trường hợp nặng.
Các nghiên cứu thần kinh học cho thấy khi cơ thể đã đủ nước, việc nuốt thêm trở nên khó khăn hơn rõ rệt. Điều này giải thích vì sao nhiều người cảm thấy rất khó uống tiếp khi đã uống quá nhiều nước.
Ngoài ra, bạn không nên uống nước quá lạnh, đặc biệt là nước đá. Nước lạnh có thể làm co mạch máu, rối loạn vi tuần hoàn máu. Uống đá lạnh nhiều hoặc kéo dài làm tổn thương niêm mạc hô hấp, mũi họng, làm giảm các dịch nhờn, tạo điều kiện cho virus hoặc vi khuẩn thuận lợi xuyên qua niêm mạc, tấn công cơ thể, gây bệnh.
Đặc biệt, những người đang có sẵn bệnh như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), viêm thanh quản, viêm phế quản... uống nước đá lạnh có thể gây tổn thương niêm mạc họng, làm trầm trọng triệu chứng của bệnh.
Khi uống nước, nên uống chậm thành từng ngụm nhỏ để cơ thể kịp đáp ứng và dần dần đưa nước đều đến các cơ quan, giúp quá trình hấp thu được thuận lợi.
Nhiều người uống nước dừa, nước mía thay cho nước lọc, có thể gây rối loạn điện giải, ảnh hưởng chức năng cơ, gây tăng cân.
Người đường ruột yếu, hay đầy bụng và tiêu chảy cũng không nên sử dụng thường xuyên. Người có bệnh nền như tiểu đường, mỡ máu, gout cần hạn chế.
Khi khát nước, bạn không nên lạm dụng thức uống có ga, có cồn, không tốt cho sức khỏe.
