Ngày 21/4, bác sĩ Nguyễn Văn Phúc, Khoa Nam học, Bệnh viện TWQĐ 108, cho biết thanh niên chưa lập gia đình, đến kiểm tra sức khỏe sinh sản với tâm lý yên tâm hơn trước khi cưới. Người bệnh không có biểu hiện đau nhiều, không sốt, sinh hoạt bình thường, chỉ thỉnh thoảng có cảm giác tức nhẹ vùng bìu trái sau khi đứng lâu hoặc vận động mạnh nên trước đó không đi kiểm tra.
Qua thăm khám lâm sàng, bác sĩ nhận thấy tinh hoàn trái của bệnh nhân nhỏ hơn bên phải. Kết quả siêu âm bìu cho thấy hình ảnh giãn tĩnh mạch thừng tinh trái, đường kính tĩnh mạch giãn tăng lên khi làm nghiệm pháp Valsalva, có hiện tượng trào ngược. Tinh hoàn trái có dấu hiệu giảm kích thước so với bên đối diện. Bệnh nhân được chẩn đoán teo tinh hoàn trái do giãn tĩnh mạch tinh.
Theo bác sĩ Phúc, giãn tĩnh mạch tinh là một trong những bệnh lý nam khoa khá thường gặp nhưng rất dễ bị bỏ qua do nhiều trường hợp tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng. Phần lớn người bệnh chỉ phát hiện tình cờ khi đi khám hiếm muộn, khám sức khỏe sinh sản hoặc khám tiền hôn nhân.
“Đây là tình trạng các tĩnh mạch quanh tinh hoàn bị giãn bất thường, làm ảnh hưởng đến tuần hoàn máu vùng bìu, tăng nhiệt độ tại chỗ và lâu dài có thể tác động đến chức năng sinh tinh cũng như thể tích tinh hoàn. Nếu để kéo dài, người bệnh có nguy cơ giảm chất lượng tinh trùng, teo tinh hoàn và ảnh hưởng khả năng sinh sản”, bác sĩ Phúc nói.
Giãn tĩnh mạch tinh thường gặp nhiều ở bên trái do đặc điểm giải phẫu mạch máu. Một số bệnh nhân có biểu hiện đau tức bìu, nặng bìu, khó chịu khi đứng lâu hoặc chơi thể thao, nhưng cũng có nhiều trường hợp gần như không có dấu hiệu gì rõ rệt cho đến khi đi kiểm tra chuyên sâu.
Theo các bác sĩ, khám tiền hôn nhân không chỉ giúp phát hiện các bệnh lây truyền hay kiểm tra sức khỏe tổng quát, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe sinh sản ở nam giới. Những bệnh lý như giãn tĩnh mạch tinh, tinh hoàn ẩn, bất thường nội tiết hay rối loạn tinh dịch đồ hoàn toàn có thể được phát hiện ở giai đoạn này.
Mặc dù trường hợp trên được phát hiện trước khi kết hôn, nhưng nếu để muộn hơn, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều nguy cơ như: Giảm chất lượng tinh trùng, ảnh hưởng khả năng có con, teo tinh hoàn tiến triển nặng hơn, đau tức bìu kéo dài ảnh hưởng sinh hoạt và tác động đến sinh lý và chất lượng cuộc sống.
Bác sĩ Phúc khuyến cáo nam giới trước khi kết hôn nên chủ động khám sức khỏe sinh sản, đặc biệt khi có các biểu hiện như đau tức bìu, một bên tinh hoàn nhỏ hơn bên còn lại, có cảm giác nặng bìu hoặc đã cố gắng có con trong thời gian dài nhưng chưa thành công.
“Rất nhiều nam giới còn tâm lý ngại đi khám vì nghĩ mình vẫn sinh hoạt bình thường thì không có vấn đề gì. Tuy nhiên, có những bệnh lý tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã để lại ảnh hưởng rõ ràng. Phát hiện sớm, điều trị đúng thời điểm và bảo vệ tốt hơn khả năng sinh sản về sau”, bác sĩ Phúc nói.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Đỗ Anh Tuấn, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết thời điểm nhập viện, bà H. rơi vào trạng thái sốc mất máu, huyết áp chỉ còn 82/47 mmHg (bình thường khoảng 110/70 - 120/80 mmHg), da và niêm mạc nhợt nhạt.
Kết quả chụp CT bụng cho thấy một khối u mạch cơ mỡ (AML) ở thận phải vỡ, tạo thành khối máu tụ 40 x 90 mm trong khoang sau phúc mạc, chèn ép niệu quản và tĩnh mạch chủ dưới. Ngoài ra, thận trái của người bệnh cũng ghi nhận có khối u tương tự.
Bà H. từng được bác sĩ chẩn đoán có khối u ở thận nửa năm trước. Tuy nhiên, vì là u lành nên được chỉ định điều trị nội khoa bằng thuốc và theo dõi định kỳ, chưa can thiệp. Dù vẫn đang tuân thủ lộ trình tái khám, khối u bất ngờ gặp biến chứng vỡ, khiến bà rơi vào tình trạng nguy kịch.
Cùng với đó, kết quả chụp mạch máu số hóa xóa nền (DSA) phát hiện một nhánh động mạch nuôi khối u ở thận phải có túi giả phình kích thước 9 x 7 mm (tình trạng rò rỉ máu ra ngoài thành động mạch và tạo khối máu tụ) được bao bọc bởi các mô xung quanh. “Đây là nguyên nhân chính gây tình trạng mất máu, tiềm ẩn nguy cơ vỡ mạch cao, cần phải can thiệp ngay lập tức”, bác sĩ Tuấn nhận định, và cho biết thêm rằng người bệnh có tiền sử mắc nhiều bệnh nền như: tim thiếu máu cục bộ mạn tính, tăng huyết áp, tiểu đường loại 2 và loét dạ dày, gây nhiều thách thức khi can thiệp.
Do sốc mất máu, người bệnh yếu không thể phẫu thuật ngay, bác sĩ quyết định can thiệp nút động mạch chọn lọc để cầm máu nhanh nhất. Một ống thông được luồn qua động mạch chủ đùi của người bệnh đến nhánh động mạch bị tổn thương, từ đó bơm chất gây tắc mạch để cầm máu và chặn nguồn máu nuôi u.
Sau 2 tiếng can thiệp (gấp rưỡi thời gian thông thường vì tổn thương phức tạp, người bệnh lớn tuổi), tình trạng chảy máu được kiểm soát mà không cần phải cắt bỏ thận, giúp bảo tồn tối đa chức năng thận cho người bệnh.
Do mất lượng máu lớn trước đó, sau can thiệp, bà H. phải truyền tổng cộng 4 đơn vị hồng cầu lắng để bổ sung. Ngoài ra, người bệnh còn gặp các biến chứng viêm phổi, thở khò khè, ho đàm xanh và nhiễm trùng tiết niệu. Các bác sĩ phối hợp sử dụng kháng sinh phổ rộng liều cao cùng các thuốc hỗ trợ tim mạch, ổn định đường huyết và huyết áp để kiểm soát.
Sau 2 tuần điều trị tích cực, sức khỏe bà H. hồi phục nhanh chóng. Kết quả siêu âm và chụp CT cho thấy khối máu tụ đã ổn định, không tăng kích thước, dự kiến tan hết sau 3 tháng. Tình trạng viêm phổi được kiểm soát, các chỉ số sinh hiệu trở về mức an toàn. Bà H. xuất viện trong trạng thái tỉnh táo, ăn uống tốt và không còn đau bụng.
Sau 1 tháng, bà H. tái khám tại bệnh viện và được chỉ định phẫu thuật u thận bằng robot Da Vinci Xi. Từ đường mổ nhỏ chỉ khoảng 1 cm, bác sĩ điều khiển cánh tay robot linh hoạt, dưới sự dẫn đường của hệ thống camera 3D tiếp cận tổn thương trong khoang bụng, tỉ mỉ bóc tách khối u khỏi thận và lấy sạch mô hoại tử, vừa cắt vừa cầm máu, sau đó khâu phục hồi nhu mô thận nhanh chóng chỉ trong 2 giờ đồng hồ.
Theo bác sĩ Tuấn, u mạch cơ mỡ thận thường là u lành tính, nhưng nếu kích thước u lớn (hơn 4 cm), hoặc có giả phình mạch máu bên trong sẽ rất dễ vỡ gây xuất huyết nội, người bệnh tử vong nhanh vì mất máu.
Bác sĩ khuyến cáo, những người có khối u thận nên đi thăm khám định kỳ mỗi 6 - 12 tháng để theo dõi u tiến triển, kịp thời phát hiện các tình trạng bất thường. Nếu có triệu chứng đau hông lưng đột ngột, tiểu ra máu hoặc chóng mặt, cần đến bệnh viện tầm soát và điều trị, tránh những biến chứng nguy hiểm.
Nhiều người kiểm soát đường huyết khá tốt vào ban ngày nhưng lại “lỏng tay” vào buổi tối. Đây là thời điểm cơ thể giảm chuyển hóa, khiến đường huyết dễ tăng cao nếu ăn uống không hợp lý.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, bữa tối nên cân bằng giữa protein, chất xơ và tinh bột phức để giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.
Một bữa tối hợp lý nên có nguồn đạm như cá, thịt nạc, trứng hoặc đậu phụ, kết hợp với rau xanh. Protein giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, trong khi chất xơ giúp giảm tốc độ tăng glucose trong máu.
Bà Franziska Spritzler, hiện làm việc trong lĩnh vực tư vấn dinh dưỡng chuyển hóa tại Mỹ, cho biết việc kết hợp protein và chất xơ có thể giúp hạn chế biến động đường huyết sau bữa ăn.
Tinh bột tinh chế như cơm trắng, bánh mì trắng có thể khiến đường huyết tăng nhanh. Thay vào đó, nên ưu tiên tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, yến mạch hoặc khoai lang.
Theo Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan, thực phẩm nguyên hạt giúp cải thiện độ nhạy insulin và ổn định đường huyết tốt hơn.
Thời điểm ăn tối cũng quan trọng không kém loại thực phẩm. Ăn quá muộn khiến cơ thể khó xử lý glucose do đồng hồ sinh học bước vào giai đoạn nghỉ ngơi.
Bác sĩ David Agus (Mỹ) cho biết cơ thể xử lý năng lượng hiệu quả hơn vào ban ngày, vì vậy nên ăn tối trước khi ngủ ít nhất 2 - 3 giờ.
Ngoài ra, nên hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm nhiều đường hoặc nước ngọt vào buổi tối.
Người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường không nên bỏ bữa tối hoặc ăn quá ít, vì có thể gây hạ đường huyết về đêm. Tốt nhất nên duy trì chế độ ăn cân bằng và theo dõi đường huyết thường xuyên.
Ngay khi tiếp nhận tại Khoa Cấp cứu, 2 bệnh nhi nuốt mủ hoa sứ được đánh giá nhanh tình trạng toàn thân, theo dõi sát dấu hiệu sinh tồn và mức độ ngộ độc.
Bác sĩ cấp cứu lập tức triển khai các biện pháp xử trí ban đầu như bù dịch, kiểm soát nôn ói nhằm ổn định tình trạng. Sau đó, bệnh nhân được chuyển đến Khoa Nhi để tiếp tục điều trị chuyên sâu.
Ngày 23.4, bác sĩ chuyên khoa 1 Trần Đăng Khoa, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á Vĩnh Long, cho biết các bệnh nhi được chỉ định sử dụng than hoạt nhằm hạn chế hấp thu độc chất còn lại trong đường tiêu hóa, đồng thời theo dõi chặt chẽ các biến chứng có thể xảy ra trên tim mạch, thần kinh và tiêu hóa.
Theo bác sĩ Khoa, đáng chú ý đây không phải là trường hợp cá biệt mà trước đó đã ghi nhận các ca tương tự tại địa phương, cho thấy nguy cơ ngộ độc từ loại cây cảnh quen thuộc này đang bị xem nhẹ.
Theo bác sĩ Khoa, hoa sứ đặc biệt là sứ Thái (còn gọi là sứ sa mạc), chứa nhóm hoạt chất glycosid tim - một loại độc chất có khả năng tác động trực tiếp lên cơ tim. Độc tính hiện diện ở toàn bộ cây, từ mủ, thân, lá đến hoa. Khi xâm nhập vào cơ thể, các chất này không chỉ gây kích ứng niêm mạc tiêu hóa với biểu hiện nôn ói, đau bụng mà còn có thể ảnh hưởng đến hệ tim mạch, gây rối loạn nhịp tim, tụt huyết áp. Trong những trường hợp nặng, nguy cơ biến chứng có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Điều đáng lo ngại là mủ hoa sứ có màu trắng đục như sữa, dễ khiến trẻ nhỏ tò mò, trong khi hoa có hình dạng đẹp mắt, dễ bị nhầm lẫn là có thể ăn được. Những yếu tố nguy cơ này tồn tại ngay trong không gian sống quen thuộc như sân vườn, nhưng lại thường bị người lớn chủ quan bỏ qua.
Bác sĩ Khoa cũng khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý không để trẻ chơi gần cây sứ, nhất là khi cây vừa bị cắt tỉa; hướng dẫn trẻ không chạm vào mủ cây, không đưa tay hoặc vật lạ vào miệng; khi phát hiện trẻ có biểu hiện bất thường như nôn ói, đau đầu sau khi tiếp xúc hoặc nghi nuốt phải mủ cây, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời; tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng.
