Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm nay nói với phóng viên Fox News rằng thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ được “ký kết hôm nay” tại Pakistan. Không rõ ông Trump nói về thỏa thuận và khung thời gian nào, khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dự kiến bắt đầu sớm nhất vào ngày 22/4. Tehran cũng chưa xác nhận sẽ tham gia đối thoại với Washington.
CNN cùng ngày dẫn nguồn thạo tin cho biết Phó tổng thống Mỹ JD Vance dự kiến lên đường đến Pakistan ngày 21/4 để tham dự vòng đàm phán thứ hai với Iran. Khả năng sự kiện diễn ra vẫn rất mong manh, do hai bên liên tục có những lời lẽ gay gắt nhằm vào đối phương.
Nhà Trắng xác nhận phái đoàn Mỹ sẽ sớm lên đường đàm phán, nhưng chưa rõ thời gian cụ thể.
Tổng thống Mỹ Trump cũng cho biết ông đang nghĩ đến việc thỏa thuận ngừng bắn với Iran sẽ kết thúc tối 22/4, nhưng nói rằng “rất khó có khả năng” gia hạn thêm nếu không đạt thỏa thuận. “Tôi sẽ không vội vàng ký thỏa thuận tồi. Chúng ta có thừa thời gian”, ông nói.
Khi được hỏi liệu ông có dự đoán giao tranh sẽ tiếp tục ngay lập tức nếu hai bên không đạt thỏa thuận hay không, ông Trump nói “chắc chắn sẽ dự báo như vậy”.
Tổng thống Masoud Pezeshkian cùng ngày khẳng định Iran vẫn duy trì “sự ngờ vực sâu sắc mang tính lịch sử” đối với chính phủ Mỹ, đồng thời chỉ trích “những tín hiệu mâu thuẫn, không mang tính xây dựng” từ các quan chức Mỹ.
“Tôn trọng các cam kết là nền tảng của đối thoại có ý nghĩa. Iran sẽ không khuất phục trước vũ lực”, ông viết trên X.
Kể từ khi chiến sự bùng phát hôm 28/2, Mỹ – Iran mới chỉ tiến hành một phiên đàm phán kéo dài 21 giờ tại Islamabad và không đạt được thỏa thuận, dù công tác chuẩn bị cho các cuộc đối thoại tiếp theo vẫn tiếp tục.
Khả năng tổ chức vòng đàm phán thứ hai đang trở nên mong manh, sau vụ khu trục hạm USS Spruance của Mỹ hôm 19/4 nã pháo và bắt tàu hàng Touska mang cờ Iran ở vịnh Oman, với lý do phương tiện này tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa.
Quân đội Iran chỉ trích đây là “hành động cướp biển và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn”, tuyên bố sẽ sớm đáp trả. Tehran cũng nói rằng “chưa quyết định” có tiếp tục đàm phán với Washington hay không.
Tính đến ngày 31.3, nợ công của Mỹ là 31.265 tỉ USD trong khi GDP trong năm trước đó là 31.216 tỉ USD, tờ The Wall Street Journal dẫn số liệu được công bố ngày 30.4 cho biết.
Như vậy, nợ công của Mỹ đang ở mức 100,2% GDP, tăng lên từ mức 99,5% vào cuối năm tài khóa gần nhất (bắt đầu từ ngày 1.10.2024 và kết thúc vào ngày 30.9.2025).
Tỷ lệ nợ so với GDP của Mỹ leo lên mức cao kỷ lục vào năm 1946 là 106,1%. Tỷ lệ này giảm dần đều trong thập niên sau đó nhờ tăng trưởng bùng nổ hậu Thế chiến 2, lạm phát và giảm chi tiêu quân sự. Năm 1957, nợ công của Mỹ chỉ bằng 50% GDP.
Năm 2008, nợ công dưới mức 40% GDP. Từ đó, Mỹ bắt đầu vay nhiều để vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính và sau này là đại dịch Covid-19.
Quốc hội Mỹ giảm thuế vào các năm 2013, 2017 và 2025, mở rộng chương trình bảo hiểm y tế và phúc lợi cho cựu binh nhưng ít có hành động để điều chỉnh các chương trình chi tiêu lớn.
Trong thời kỳ đại dịch Covid-19 năm 2020, nợ công của Mỹ đã vượt quá 100% GDP trong một thời gian ngắn, khi GDP giảm và chính phủ vay nợ nhiều để hỗ trợ các hộ gia đình Mỹ. Tỷ lệ này sau đó đã giảm xuống khi các biện pháp kích thích kinh tế kết thúc, tăng trưởng kinh tế phục hồi và lạm phát cao đã đẩy mức GDP danh nghĩa lên.
Hiện tại, chính phủ Mỹ đang chi 1,33 USD cho mỗi USD thu được. Theo dự báo, thâm hụt ngân sách năm nay sẽ là 1.900 tỉ USD. Tình hình hầu như không thay đổi so với năm 2025 khi các khoản giảm thuế của đảng Cộng hòa có hiệu lực trước khi những khoản cắt giảm chi tiêu được thực hiện. Con số cuối cùng sẽ còn phụ thuộc vào chi phí cho xung đột Iran, hoàn trả thuế quan và sức mạnh của nền kinh tế.
Theo The Wall Street Journal, cột mốc tương quan nợ công và GDP có thể dao động trong những quý tới khi thu thuế tăng lên, tiền hoàn thuế quan được chi trả và GDP biến động theo lạm phát và các điều chỉnh.
Tuy nhiên, việc tỷ lệ này chạm mức 3 con số là một biểu tượng cho thấy những áp lực tài chính mà Mỹ đã phải đối mặt trong nhiều thập niên qua. Các nghị sĩ thuộc cả hai đảng đều bày tỏ sự lo ngại nhưng ưu tiên việc cắt giảm thuế và tăng chi tiêu vì những lợi ích chính trị ngắn hạn rõ ràng hơn.
Theo báo Guardian, trong bối cảnh chưa thể buộc Iran giao nộp hơn 400kg uranium làm giàu như mục tiêu đề ra, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã thành công đưa 13,5kg uranium ra khỏi Venezuela trong một chiến dịch phối hợp với Anh và Venezuela.
Ngày 8-5, Bộ Năng lượng Mỹ cho biết "nhờ sự lãnh đạo quyết đoán của Tổng thống Trump", số uranium này được lấy khỏi một lò phản ứng nghiên cứu cũ gần thủ đô Caracas và đã được vận chuyển an toàn tới một cơ sở của Mỹ ở bang South Carolina.
Cơ quan này gọi chiến dịch phối hợp giữa Anh, Mỹ và Venezuela là "một chiến thắng cho nước Mỹ, Venezuela và thế giới".
"Việc loại bỏ an toàn toàn bộ uranium làm giàu khỏi Venezuela gửi thêm một tín hiệu tới thế giới về một Venezuela được khôi phục và đổi mới", ông Brandon Williams, người đứng đầu Cơ quan An ninh hạt nhân quốc gia thuộc Bộ Năng lượng Mỹ, tự tin tuyên bố.
Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) xác nhận chiến dịch vận chuyển được thực hiện bằng cả đường bộ lẫn đường biển, gọi đây là một hoạt động "phức tạp và nhạy cảm".
Động thái này diễn ra trong bối cảnh quan hệ Washington - Caracas có dấu hiệu ấm lên sau nhiều năm đối đầu. Sau khi bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng 1, Nhà Trắng đã nối lại tiếp xúc với giới lãnh đạo Venezuela.
Chính quyền Tổng thống Trump hiện đã công nhận Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez, đồng thời đe dọa lãnh đạo lâm thời nước này sẽ phải đối mặt với số phận còn tệ hơn ông Maduro nếu không đáp ứng các yêu cầu của Mỹ.
Bên cạnh đó, Mỹ cũng bắt đầu mở cửa Venezuela cho các công ty năng lượng và khai khoáng Mỹ. Nhiều quan chức cấp cao Mỹ, trong đó có Giám đốc CIA John Ratcliffe, đã tới Venezuela trong thời gian gần đây. Đại sứ quán Mỹ tại Caracas gần đây cũng vừa mở cửa trở lại, còn các chuyến bay thương mại giữa hai nước đã nối lại sau hơn 7 năm gián đoạn.
Giới doanh nghiệp kỳ vọng quan hệ thương mại Mỹ - Venezuela sẽ bước sang giai đoạn mới, đặc biệt khi Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được xác minh lớn nhất thế giới.
Dù vậy, các nhà hoạt động dân chủ lại chỉ trích quyết định của ông Trump khi ủng hộ bà Rodríguez và gạt bên ngoài lãnh đạo đối lập lưu vong, cũng như chủ nhân giải Nobel Hòa bình María Corina Machado.
Trong khi đó, một trong những mục tiêu quan trọng của ông Trump kể từ khi phát động chiến dịch quân sự chống Iran hồi tháng 2 - buộc Tehran giao nộp khoảng 408kg uranium làm giàu cao - đến nay vẫn chưa đạt kết quả mong muốn.
"Bộ trưởng Hải quân John C. Phelan sẽ rời chính quyền, hiệu lực ngay lập tức. Chúng tôi cảm ơn Phelan vì những đóng góp của ông cho Lầu Năm Góc và Hải quân Mỹ", phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell thông báo ngày 22/4.
Ông Parnell không nêu lý do cụ thể dẫn đến thay đổi đột ngột này. Một cấp phó của Phelan sẽ làm quyền Bộ trưởng Hải quân.
Bộ trưởng Hải quân là quan chức dân sự đứng đầu Bộ Hải quân Mỹ. Vị trí này chịu trách nhiệm về hành chính, nhân sự, ngân sách và mua sắm, không điều hành tác chiến trực tiếp.
CNN dẫn các nguồn thạo tin cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và ông Phelan đã căng thẳng suốt nhiều tháng.
Ông Hegseth cho rằng ông Phelan chậm trễ triển khai các cải cách về đóng tàu, đồng thời không hài lòng với việc Bộ trưởng Hải quân có hành động "vượt cấp" là liên lạc trực tiếp với Tổng thống Donald Trump, theo các nguồn tin. Trong khi đó, Thứ trưởng Quốc phòng Steve Feinberg cũng muốn quản lý hoạt động đóng tàu và mua sắm hải quân, những công việc thuộc thẩm quyền của Phelan.
Phelan không có kinh nghiệm trong quân đội hay từng theo học trường quân sự. Ông tốt nghiệp đại học SMU ở Texas vào năm 1986 và có bằng thạc sĩ của Trường Kinh doanh Harvard. Danh tiếng của Phelan gắn liền với ngành đầu tư tài chính và sưu tầm nghệ thuật.
Tổng thống Trump đề cử Phelan làm Bộ trưởng Hải quân hồi tháng 11/2024, mô tả ông có "thành tích rất thuyết phục" và khẳng định ứng viên này là "hiện thân của sự táo bạo và tài năng kiểu Mỹ". Thượng viện phê chuẩn vị trí của Phelan vào tháng 10/2025.
