Theo báo Guardian, trong bối cảnh chưa thể buộc Iran giao nộp hơn 400kg uranium làm giàu như mục tiêu đề ra, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã thành công đưa 13,5kg uranium ra khỏi Venezuela trong một chiến dịch phối hợp với Anh và Venezuela.
Ngày 8-5, Bộ Năng lượng Mỹ cho biết “nhờ sự lãnh đạo quyết đoán của Tổng thống Trump”, số uranium này được lấy khỏi một lò phản ứng nghiên cứu cũ gần thủ đô Caracas và đã được vận chuyển an toàn tới một cơ sở của Mỹ ở bang South Carolina.
Cơ quan này gọi chiến dịch phối hợp giữa Anh, Mỹ và Venezuela là “một chiến thắng cho nước Mỹ, Venezuela và thế giới”.
“Việc loại bỏ an toàn toàn bộ uranium làm giàu khỏi Venezuela gửi thêm một tín hiệu tới thế giới về một Venezuela được khôi phục và đổi mới”, ông Brandon Williams, người đứng đầu Cơ quan An ninh hạt nhân quốc gia thuộc Bộ Năng lượng Mỹ, tự tin tuyên bố.
Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) xác nhận chiến dịch vận chuyển được thực hiện bằng cả đường bộ lẫn đường biển, gọi đây là một hoạt động “phức tạp và nhạy cảm”.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh quan hệ Washington – Caracas có dấu hiệu ấm lên sau nhiều năm đối đầu. Sau khi bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng 1, Nhà Trắng đã nối lại tiếp xúc với giới lãnh đạo Venezuela.
Chính quyền Tổng thống Trump hiện đã công nhận Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez, đồng thời đe dọa lãnh đạo lâm thời nước này sẽ phải đối mặt với số phận còn tệ hơn ông Maduro nếu không đáp ứng các yêu cầu của Mỹ.
Bên cạnh đó, Mỹ cũng bắt đầu mở cửa Venezuela cho các công ty năng lượng và khai khoáng Mỹ. Nhiều quan chức cấp cao Mỹ, trong đó có Giám đốc CIA John Ratcliffe, đã tới Venezuela trong thời gian gần đây. Đại sứ quán Mỹ tại Caracas gần đây cũng vừa mở cửa trở lại, còn các chuyến bay thương mại giữa hai nước đã nối lại sau hơn 7 năm gián đoạn.
Giới doanh nghiệp kỳ vọng quan hệ thương mại Mỹ – Venezuela sẽ bước sang giai đoạn mới, đặc biệt khi Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được xác minh lớn nhất thế giới.
Dù vậy, các nhà hoạt động dân chủ lại chỉ trích quyết định của ông Trump khi ủng hộ bà Rodríguez và gạt bên ngoài lãnh đạo đối lập lưu vong, cũng như chủ nhân giải Nobel Hòa bình María Corina Machado.
Trong khi đó, một trong những mục tiêu quan trọng của ông Trump kể từ khi phát động chiến dịch quân sự chống Iran hồi tháng 2 – buộc Tehran giao nộp khoảng 408kg uranium làm giàu cao – đến nay vẫn chưa đạt kết quả mong muốn.
Theo Hãng tin Reuters, một quan chức cấp cao Iran ngày 20-4 cho biết Tehran đang xem xét tích cực việc tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ, nhưng nhấn mạnh chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra.
Đây là diễn biến mới nhất trong bối cảnh vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran ở Pakistan chưa rõ có thể diễn ra hay không, sau thất bại của vòng đầu tiên hôm 12-4.
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump ngày 19-4 tuyên bố các quan chức nước này sẽ đến Pakistan để bắt đầu đàm phán. Phó tổng thống JD Vance dự kiến tiếp tục dẫn đầu vòng đàm phán này.
Trong khi đó, Iran tuyên bố chưa có kế hoạch để đàm phán vòng tiếp theo với Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cáo buộc Washington "không nghiêm túc" với tiến trình ngoại giao và Tehran sẽ không thay đổi các yêu cầu đã nêu.
Ông còn tố Mỹ "khăng khăng với những lập trường phi lý và không thực tế" và liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn.
Căng thẳng giữa hai bên cũng leo thang trong ngày 20-4. Iran thề sẽ trả đũa sau khi Mỹ tuyên bố đã bắt giữ một tàu chở hàng của nước này.
Một nguồn tin từ Pakistan tham gia các cuộc đàm phán cho biết thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran sẽ kết thúc vào lúc 20h ngày 22-4 giờ miền đông (tức 7h sáng 23-4 giờ Việt Nam).
Mỹ đang duy trì phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Iran liên tục dỡ bỏ rồi tái áp đặt phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí hóa lỏng toàn cầu.
Một nguồn tin cấp cao của Iran cho biết việc Mỹ tiếp tục phong tỏa đang làm suy yếu triển vọng đàm phán hòa bình. Vị này cũng cho biết năng lực phòng thủ của Tehran, bao gồm chương trình tên lửa, không phải là vấn đề để đem ra thương lượng.
Trong khi đó một nguồn tin an ninh Pakistan, quốc gia trung gian đàm phán Mỹ - Iran, tiết lộ Thống soát Asim Munir đã nói với Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng việc phong tỏa là trở ngại cho đàm phán, và ông Trump đáp lại rằng sẽ cân nhắc vấn đề này.
Ngày 20-4, Thời báo Hoàn Cầu cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc điện đàm với Thái tử kiêm Thủ tướng Saudi Arabia Mohammed bin Salman, trong đó nhà lãnh đạo Trung Quốc kêu gọi cần duy trì hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz.
Trung Quốc kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và toàn diện, chấm dứt các hành động thù địch, ủng hộ mọi nỗ lực nhằm khôi phục hòa bình và kiên định giải quyết tranh chấp bằng biện pháp chính trị, ngoại giao.
Ông Tập cũng cho rằng việc duy trì lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz phù hợp với lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực và cộng đồng quốc tế. Ông khẳng định Trung Quốc ủng hộ các nước trong khu vực xây dựng một ngôi nhà chung dựa trên cơ sở láng giềng tốt, phát triển, an ninh và hợp tác, làm chủ tương lai của mình và thúc đẩy hòa bình, ổn định lâu dài trong khu vực.
Theo phân tích của các nhà tâm lý học từ Đại học Arizona và Đại học Missouri - Kansas City (cùng ở Mỹ), trung bình mỗi người hiện nay nói ít hơn khoảng 338 từ mỗi ngày qua từng năm - một xu hướng suy giảm đáng kể trong giao tiếp trực tiếp.
Nghiên cứu tổng hợp dữ liệu từ 22 công trình khác nhau với hơn 2.200 người tham gia tại Mỹ cùng một số nước châu Âu, Úc và Mexico trong giai đoạn từ năm 2005 - 2019 để ước tính mức độ giao tiếp hằng ngày của con người, theo trang IFLScience ngày 16-4.
Kết quả cho thấy vào năm 2005, một người trung bình nói khoảng 16.000 từ mỗi ngày, từ những cuộc trò chuyện với gia đình, đồng nghiệp cho đến những câu xã giao đơn giản.
Tuy nhiên sau đó số lượng này liên tục giảm, trung bình giảm 338 từ mỗi ngày qua từng năm. Đến năm 2019, con số chỉ còn khoảng 12.700 từ mỗi ngày, tương đương mức giảm gần 28%.
Dù mỗi ngày chỉ giảm vài trăm từ, song tổng cộng lại mỗi người đã nói ít hơn 120.000 từ trong giao tiếp mỗi năm so với năm trước đó.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh đây không chỉ là những con số mà phản ánh những cuộc trò chuyện thực sự, cả lớn lẫn nhỏ, đã biến mất khỏi đời sống thường nhật.
Xu hướng này đặc biệt rõ rệt ở giới trẻ. Những người dưới 25 tuổi giảm trung bình khoảng 452 từ mỗi ngày mỗi năm, cao hơn đáng kể so với mức giảm 314 từ ở nhóm từ 25 tuổi trở lên. Điều này cho thấy sự thay đổi trong cách giao tiếp của thế hệ trẻ, vốn gắn liền với công nghệ số.
Nguyên nhân chính được cho là sự phát triển của điện thoại thông minh, mạng xã hội và các dịch vụ tự động.
Thay vì gọi điện đặt đồ ăn, nhiều người chỉ cần vài thao tác trên ứng dụng. Thay vì hỏi đường, họ dùng bản đồ số. Từ đó những tương tác nhỏ tưởng chừng không đáng kể lại đang dần biến mất.
Tuy vậy nhóm nghiên cứu cũng lưu ý nghiên cứu chủ yếu dựa trên dữ liệu từ các xã hội phương Tây, nơi có mức độ cá nhân hóa cao và công nghệ phát triển mạnh. Do đó xu hướng này có thể không hoàn toàn giống ở các nền văn hóa khác.
Điều đáng lo ngại là tác động tiềm ẩn đến sức khỏe tinh thần và sự kết nối xã hội. Con người vốn là sinh vật có tính xã hội cao, và những cuộc trò chuyện trực tiếp mang lại giá trị cảm xúc mà tin nhắn hay mạng xã hội khó thay thế.
Theo các nhà nghiên cứu, giao tiếp bằng lời nói kích hoạt những quá trình tâm lý và xã hội đặc biệt, góp phần cải thiện cảm giác gắn kết và hạnh phúc.
Nghiên cứu nhấn mạnh rằng, chỉ cần tăng thêm vài trăm từ giao tiếp mỗi ngày cũng có thể giúp giảm cảm giác cô đơn.
Trong bối cảnh xã hội ngày càng "im lặng", việc chủ động trò chuyện, dù là những câu hỏi đơn giản như "hôm nay bạn thế nào?", có thể trở thành chìa khóa để duy trì sự kết nối giữa con người với nhau.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Perspectives on Psychological Science.
New York Times ngày 13/4 dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ cho biết trong các cuộc đàm phán ở thủ đô Islamabad của Pakistan cuối tuần trước, Washington đã yêu cầu Tehran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm.
Trong phản hồi được gửi đi ngày 13/4, Iran cho biết sẽ đồng ý ngừng làm giàu uranium trong tối đa 5 năm. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề nghị này.
Các nguồn tin cũng nói rằng Mỹ đã yêu cầu Iran đưa uranium làm giàu ở mức cao ra khỏi lãnh thổ, trong khi Tehran tuyên bố nhiên liệu này phải được giữ lại trong nước. Dù vậy, Iran đã đề xuất pha loãng đáng kể lượng uranium trên, để chúng không thể được dùng nhằm chế tạo vũ khí hạt nhân.
Mỹ và Iran chưa lên tiếng về thông tin này.
Phái đoàn Mỹ và Iran ngày 11/4 bắt đầu đàm phán trực tiếp tại thủ đô Islamabad của Pakistan, lần đầu tiên kể từ năm 1979, nhằm chấm dứt xung đột bùng phát từ cuối tháng 2. Sự kiện kết thúc rạng sáng 12/4, nhưng các bên không đạt được thỏa thuận nào sau 21 giờ thương lượng.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 13/4 nói với người đồng cấp Pháp Jean-Noel Barrot rằng "những yêu cầu quá đáng và liên tục thay đổi" của Mỹ đã cản trở đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, ông lưu ý đã có "tiến bộ trong nhiều vấn đề được thảo luận".
Trả lời phỏng vấn cùng ngày, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho hay đã có tiến triển và "một số cuộc đối thoại tích cực" với Iran ở Islamabad. Theo ông, quyền quyết định hiện nằm trong tay Iran và "câu hỏi lớn từ giờ trở đi là liệu họ có đủ linh hoạt hay không".
Phó tổng thống Mỹ cho rằng Iran đã thể hiện mức độ linh hoạt nhất định, nhưng "nhượng bộ chưa đủ". Về khả năng có thêm các cuộc đàm phán hay không, ông nói vấn đề này "tốt nhất nên hỏi phía Iran".
Lệnh ngừng bắn giữ Mỹ và Iran đến nay vẫn được duy trì, song Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố thỏa thuận có thể chấm dứt bất cứ lúc nào. Mỹ và Iran cũng có thể trở lại bàn đàm phán, vì hai bên vẫn có động lực mạnh để nối lại thương lượng.
