Trong một tuyên bố ngay sau đó, Chủ tịch Thượng viện Alan Peter Cayetano xác nhận thông tin về vụ nổ súng này.
Hiện chưa rõ ai đã nổ súng trong vụ việc. Không có thương vong nào được báo cáo, Thư ký Thượng viện Mark Llandro Mendoza nói với các phóng viên vào tối 13/5 và tình hình đang được đánh giá.
“Tôi không biết chuyện gì đang xảy ra. Tôi không biết liệu bản thân có thể giữ an toàn cho những người của mình ở đây hay không”, Chủ tịch Thượng viện Cayetano nói trong một buổi phát trực tiếp trên Facebook từ bên trong khu phức hợp Thượng viện.
“Tôi sẵn sàng ra ngoài. Tôi sẵn sàng đối mặt với bất kỳ ai đến để thi hành lệnh bắt giữ… nhưng đừng làm điều này”, ông nói.
Theo một số nhân chứng, khoảng 10 quân nhân mặc quân phục đã đến tòa nhà Thượng viện trước đó. Chưa rõ chuyện gì xảy ra và ai đã nổ súng.
Vụ việc xảy ra sau khi Thượng nghị sĩ Ronald Dela Rosa, người đứng đầu lực lượng thực thi pháp luật trong “cuộc chiến chống ma túy” của cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, bị camera giám sát ghi lại cảnh chạy trốn khỏi các nhân viên an ninh địa phương qua các hành lang của Thượng viện vào sáng 11/5.
Trước đó ông Dela Rosa đã tuyên bố trên Facebook về việc bản thân mình sắp bị bắt giữ và kêu gọi người dân huy động lực lượng để ngăn chặn việc giao nộp ông cho Tòa án Hình sự quốc tế (ICC).
Ông Dela Rosa đã không rời khỏi khu phức hợp Thượng viện kể từ hôm 11/5.
Các công tố viên ICC cáo buộc ông Dela Rosa phạm tội ác chống lại loài người, cùng tội danh mà cựu Tổng thống Duterte, 81 tuổi, trong chiến dịch chống ma túy khắc nghiệt khiến hàng nghìn người thiệt mạng.
Hôm 11/5, ICC xác nhận đã ban hành lệnh bắt giữ ông, viện dẫn các vụ việc khiến 32 người thiệt mạng từ năm 2016 đến năm 2018.
Vào tối 13/5, Bộ trưởng Nội vụ và Chính quyền địa phương Philippines, ông Jonvic Remulla, đã vào tòa nhà Thượng viện, sau khi Chủ tịch Thượng viện Cayetano cho phép ông vào bên trong.
Theo quan sát của các phóng viên Reuters, trước đó đã có hơn 10 quân nhân mặc quân phục rằn ri, trong đó một số mang theo súng trường tấn công, tiến vào tòa nhà Thượng viện.
Hiện chưa rõ diễn biến cụ thể cũng như danh tính của người nổ súng. Quan chức thượng viện Philippines nói rằng đến nay chưa ghi nhận thương vong sau vụ nổ súng.
Giới chức quân sự Philippines chưa đưa ra bình luận hay giải thích lý do quân đội hiện diện tại trụ sở thượng viện.
Tình trạng hỗn loạn bùng phát trong bối cảnh cơ quan chức năng tìm cách bắt thượng nghị sĩ Philippines Ronald Dela Rosa, người đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) truy nã. Ông này đã cố thủ tại văn phòng làm việc thượng viện từ ngày 11.5 và kêu gọi công chúng cản trở vụ bắt giữ. Ông cho biết lực lượng thực thi pháp luật đang trên đường tới bắt ông sau khi ICC ban hành lệnh.
Ông Dela Rosa được cho là nhân vật quan trọng phụ trách thi hành chiến dịch chống ma túy cứng rắn dưới thời cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Cảnh sát công bố chiến dịch chống ma túy trên đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng.
ICC chính thức công bố lệnh bắt ông Dela Rosa vào ngày 11.5, với các cáo buộc về tội ác chống lại loài người. Ông Duterte bị bắt vào năm ngoái và cũng nhận cáo buộc tương tự.
Bộ trưởng Nội vụ Jonvic Remulla cũng đã đến hiện trường hỗ trợ xử lý vụ việc. Ông Remulla nhấn mạnh không đến đây để bắt ông Dela Rosa, mà để bảo vệ ông ấy.
Vào ngày 11.5, camera an ninh tại tòa nhà thượng viện Philippines ghi lại cảnh ông Ronald Dela Rosa vội vã chạy qua những cầu thang và hành lang để tránh mặt lực lượng thực thi pháp luật đang cố bắt ông.
Nhóm cường kích A-10 thuộc Phi đoàn 107 không quân Mỹ ngày 8/4 xuất phát từ căn cứ Lakenheath ở Anh, với sự hỗ trợ từ hai máy bay tiếp dầu KC-135. Phi đội này đáp xuống Anh từ cuối tháng 3 và dự kiến tới Trung Đông hôm 3/4, nhưng phải quay đầu về sân bay Lakenheath do vấn đề lịch trình và thủ tục ngoại giao đối với máy bay tiếp dầu.
Ảnh chụp từ bên ngoài căn cứ Lakenheath cho thấy các chiến đấu cơ Mỹ mang theo thùng dầu phụ dưới bụng, thùng chứa hàng MXU-648 dưới hai cánh, cùng một cụm chỉ thị mục tiêu và chiếu xạ laser AN/AAQ-28 Litening bên cánh phải.
Đợt chuyển quân diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump thông báo Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn trong hai tuần để thảo luận.
Toàn bộ cường kích A-10 Mỹ ở Lakenheath đã rời đi, căn cứ hiện chỉ còn số ít tiêm kích tàng hình F-22 và chiến đấu cơ hạng nặng F-15E. Theo biên tập viên Kai Greet của chuyên trang quân sự Aviationist, những phi cơ này dường như gặp sự cố kỹ thuật và không thể xuất phát cùng các đơn vị khác.
"Các tiêm kích F-22 ở Lakenheath có thể quay về Mỹ thay vì đến Trung Đông. Điều này phản ánh những thay đổi trên chiến trường khi phòng không Iran ngày càng bị vô hiệu hóa. Iran dường như đang dùng tên lửa phòng không với đầu dò hồng ngoại thay vì radar, do đó tính năng tàng hình của F-22 không còn phát huy tác dụng mạnh mẽ", Greet cho hay.
Tổng cộng gần 50 máy bay Mỹ đồn trú tại Lakenheath đã được triển khai tới Trung Đông, trong đó có các phi đội F-35 và F-15.
Chiến đấu cơ hạng nặng F-15E bị Iran bắn rơi hôm 5/3 thuộc biên chế Phi đoàn tiêm kích số 494 đóng quân tại căn cứ Anh và đã triển khai tới Trung Đông từ đầu chiến sự. Một cường kích A-10 cũng bị bắn rơi sau đó vài giờ khi yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ phi công Mỹ.
A-10 là cường kích do hãng Fairchild Republic phát triển từ đầu thập niên 1960 để thay thế dòng A-1 Skyraider, sản xuất hàng loạt từ năm 1972 và biên chế vào không quân Mỹ năm 1977.
Đây là máy bay được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ đường không tầm gần cho bộ binh, ưu tiên khả năng tấn công xe tăng, thiết giáp và lực lượng mặt đất đối phương, khiến chúng được mệnh danh là "sát thủ diệt tăng". Những chiếc A-10 cũng có thể đóng vai trò trạm kiểm soát không lưu tiền phương, điều phối các chiến đấu cơ khác tấn công mục tiêu mặt đất.
Điểm mạnh của A-10 là độ bền và khả năng sống sót cao. Phi công được bảo vệ bởi phần thân dạng bồn tắm làm bằng titan, có thể chịu được đạn pháo 23 mm. Động cơ máy bay được bố trí trên cánh đuôi ngang và trong cánh đuôi đứng, giúp chúng không hút các mảnh vụn từ đường băng dã chiến và hạn chế một phần tín hiệu nhiệt trước đầu dò hồng ngoại của tên lửa vác vai.
Dù vậy, A-10 cũng tồn tại một số điểm yếu như tốc độ chậm, khả năng cơ động kém, thiếu các hệ thống gây nhiễu và chỉ thị mục tiêu tiên tiến. Điều này khiến chúng chỉ có thể phát huy tối đa ưu thế khi không quân Mỹ đã làm chủ hoàn toàn bầu trời, không còn mối đe dọa từ tiêm kích và các tổ hợp tên lửa phòng không đối phương.
