Theo Hãng tin Reuters ngày 28-4, Vua Charles III khẳng định mối quan hệ đồng minh giữa Anh và Mỹ đã được thử thách qua nhiều thời kỳ lịch sử và vẫn giữ vai trò then chốt trong bối cảnh thế giới hiện nay đối mặt nhiều bất ổn.
Trong bài phát biểu trước toàn bộ Thượng viện và Hạ viện Mỹ, Vua Charles thừa nhận những khác biệt giữa hai nước, nhưng nhấn mạnh điều đó không làm suy giảm cam kết chung đối với dân chủ và an ninh.
“Dù có bất đồng, chúng ta vẫn đoàn kết trong việc bảo vệ người dân và các giá trị chung”, ông nói, đồng thời nhắc lại việc hai nước từng sát cánh trong các cuộc xung đột lớn như hai cuộc Thế chiến, Chiến tranh Lạnh hay chiến dịch tại Afghanistan.
Vua Charles cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến với Nga, cho rằng tinh thần đoàn kết lịch sử cần được duy trì để bảo vệ Kiev và người dân nước này.
Dù được Điện Buckingham thông báo trước bài phát biểu sẽ mang tính “phi chính trị”, Vua Charles vẫn gián tiếp đề cập đến những khác biệt trong chính sách của Tổng thống Trump, đặc biệt là lập trường hoài nghi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và xu hướng “Nước Mỹ trên hết”.
Không nêu đích danh, Vua Charles cảnh báo về nguy cơ của chủ nghĩa biệt lập, kêu gọi các quốc gia “không quay vào bên trong” mà tiếp tục hợp tác với các đối tác tại châu Âu, Khối Thịnh vượng chung và trên toàn cầu.
Bên cạnh đó ông cũng đề cập đến chủ đề mang tính cá nhân là bảo vệ môi trường, nhấn mạnh trách nhiệm chung của các quốc gia trong việc gìn giữ thiên nhiên cho các thế hệ tương lai.
Tại quốc yến ở Nhà Trắng sau đó, Tổng thống Trump đã ca ngợi mối quan hệ giữa hai nước là “tình hữu nghị đáng trân trọng” và là “mối gắn kết vĩnh cửu”.
“Lịch sử chưa từng chứng kiến sức mạnh nào lớn hơn sự kết hợp giữa lòng yêu nước của người Mỹ và niềm tự hào của người Anh”, ông Trump phát biểu, nâng ly chúc mừng “250 năm tự do của nước Mỹ” và tôn vinh Vua Charles.
Bài phát biểu của Vua Charles diễn ra trong bối cảnh quan hệ Anh – Mỹ xuất hiện những rạn nứt, đặc biệt liên quan đến cuộc chiến Mỹ – Israel với Iran.
Tổng thống Trump thời gian qua nhiều lần chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer vì cho rằng London chưa đủ hỗ trợ trong chiến dịch này. Trong các phát biểu công khai, Vua Charles cũng tránh đề cập trực tiếp đến vấn đề Iran.
Cũng trong buổi quốc yến, ông Trump cho biết nhà vua “đồng tình” với quan điểm không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng phía Hoàng gia Anh không đưa ra bình luận về phát biểu này.
Dù còn bất đồng, hai bên vẫn thể hiện sự tôn trọng và nhấn mạnh mối quan hệ đồng minh lâu đời. Ông Trump mô tả cuộc gặp với nhà vua là “rất tốt đẹp”, ca ngợi Vua Charles là “một con người tuyệt vời”.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, nhà vua cũng gặp gỡ nhiều lãnh đạo công nghệ hàng đầu Mỹ như Jeff Bezos, Tim Cook, Jensen Huang, Lisa Su, Marc Benioff và Ruth Porat, nhằm thúc đẩy hợp tác và thu hút đầu tư công nghệ vào Anh.
Tuy vậy chuyến thăm cũng bị phủ bóng bởi những vấn đề nhạy cảm, trong đó có bê bối liên quan đến tỉ phú ấu dâm Jeffrey Epstein. Nhà vua tránh đề cập đến vụ việc này, trong khi em trai ông, cựu hoàng tử Andrew, vẫn đang đối mặt với các cuộc điều tra liên quan.
Ngày 19-4, lực lượng Mỹ nổ súng và bắt giữ tàu chở hàng M/V Touska của Iran tại Vịnh Oman vì tàu này cố vượt lệnh phong tỏa mà Washington đang áp đặt quanh các cảng Iran. Đáng chú ý, tàu Touska gần đây đã ghé nhiều cảng Trung Quốc và bị nghi vận chuyển hàng hóa lưỡng dụng.
Mỹ vẫn đang giữ tàu Touska để kiểm tra lô hàng. Các nguồn tin an ninh hàng hải nói với Hãng tin Reuters rằng lô hàng này nhiều khả năng mang tính "lưỡng dụng" - tức có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự - sau hành trình xuất phát từ châu Á.
Dữ liệu hàng hải cho thấy tàu Touska đã nhiều lần cập cảng Chu Hải, miền nam Trung Quốc, trước khi đi qua Đông Nam Á rồi hướng về Iran. Các nhà phân tích nhận định đây là một phần trong lộ trình giúp Iran duy trì dòng chảy thương mại bất chấp sức ép từ Mỹ.
Theo một quan chức Mỹ chia sẻ với Fox News, tàu Touska lần gần nhất cập cảng Klang (Malaysia) vào ngày 12-4, sau đó trên đường tới cảng Bandar Abbas của Iran thì bị lực lượng Mỹ chặn lại tại Vịnh Oman, ngay bên ngoài eo biển Hormuz, vào ngày 19-4.
Các nhà phân tích nhận định việc tàu vẫn cố di chuyển trong lúc Hải quân Mỹ gia tăng hiện diện trong khu vực cho thấy hàng hóa trên tàu có thể mang tính ưu tiên cao.
"Con tàu đã cố vượt vòng phong tỏa - dường như là hành động đặc biệt ngu ngốc. Điều đó cho thấy trên tàu có thể có thứ gì đó Iran thật sự đang cần" - ông Ray Powell, Giám đốc sáng kiến minh bạch hàng hải SeaLight, nói với Fox News.
Ông Powell lưu ý tuyến đường của tàu qua Malaysia là điều đáng chú ý.
Theo ông, vùng biển gần eo biển Singapore vốn "nổi tiếng về việc chuyển hàng giữa các tàu" do thực thi pháp luật tương đối lỏng lẻo - chiến thuật này khiến việc truy vết hàng hóa trở nên khó khăn hơn.
Ông cũng cho rằng các điểm dừng tại Trung Quốc đặt ra câu hỏi về nguồn gốc lô hàng, dù chưa rõ cụ thể tàu chở gì.
Ngày 20-4, Trung Quốc lên tiếng chỉ trích vụ chặn bắt. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn (Guo Jiakun) nói Bắc Kinh quan ngại về việc Mỹ "chặn bắt bằng vũ lực" tàu chở hàng Iran.
"Tình hình tại eo biển Hormuz hiện nhạy cảm và phức tạp" - ông Quách nói tại họp báo, đồng thời nhấn mạnh các bên cần tránh làm leo thang căng thẳng và "tạo điều kiện cần thiết để hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển được nối lại".
Về diễn biến vụ chặn bắt, CENTCOM cáo buộc thủy thủ đoàn tàu Touska "không tuân thủ các cảnh báo lặp đi lặp lại trong suốt 6 giờ".
Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance đã bắn nhiều phát từ pháo MK 45 vào khoang máy, vô hiệu hóa hệ thống đẩy của tàu Touska, trước khi lính thủy đánh bộ Mỹ lên boong kiểm soát tàu.
Tehran xác nhận tàu bị chặn bắt khi đang trên hành trình từ Trung Quốc tới Iran, đồng thời gọi hành động của Mỹ là "cướp biển có vũ trang".
Tàu thăm dò Psyche của NASA đang bước vào một cột mốc quan trọng kể từ khi rời trái đất hồi tháng 10.2023, theo Reuters. Ngày 15.5, con tàu có kích thước tương đương một chiếc xe tải nhỏ dự kiến bay ngang sao Hỏa ở khoảng cách khoảng 4.500 km, với tốc độ gần 19.848 km/giờ.
Theo NASA, cuộc bay ngang này đã được tính toán từ trước nhằm giúp Psyche tận dụng lực hấp dẫn của sao Hỏa để tăng tốc và điều chỉnh quỹ đạo cũng như giúp tàu tiết kiệm nhiên liệu trong chặng đường dài tới 16 Psyche.
"Hiện tại, chúng tôi đang đi đúng hướng để thực hiện chuyến bay ngang qua", bà Sarah Bairstow, trưởng nhóm lập kế hoạch sứ mệnh Psyche tại Phòng thí nghiệm Phản lực của NASA, cho biết trong một thông cáo trước thời điểm tàu tiếp cận sao Hỏa.
Nhóm vận hành Psyche cũng tận dụng cuộc gặp sao Hỏa để thực hành và hiệu chỉnh các thiết bị khoa học trên tàu. Theo đó, Psyche sẽ thử nghiệm khả năng "tìm kiếm vệ tinh" quanh sao Hỏa, như bước chuẩn bị cho việc phát hiện các tiểu vệ tinh có thể quay quanh tiểu hành tinh 16 Psyche trong giai đoạn sau của sứ mệnh, theo trang SciTech Daily.
Trong quá trình tiếp cận, các camera của Psyche còn có thể ghi lại hình ảnh sao Hỏa ở những góc nhìn hiếm gặp. Ông Jim Bell, trưởng nhóm chụp ảnh của sứ mệnh tại Đại học bang Arizona, cho biết các quan sát này có thể mang lại "những bức ảnh đơn giản nhưng tuyệt đẹp".
Sau khi "mượn lực" sao Hỏa, Psyche sẽ tiếp tục hành trình tới mục tiêu chính của sứ mệnh. Theo kế hoạch, tàu sẽ đến tiểu hành tinh 16 Psyche vào tháng 8.2029, sau đó bay quanh vật thể này trong khoảng 26 tháng để chụp ảnh bề mặt, đo trọng lực, từ tính và phân tích thành phần cấu tạo. Quỹ đạo của tàu sẽ được hạ dần, giúp Psyche tiến gần hơn đến mục tiêu trước khi sứ mệnh kết thúc vào năm 2031, theo trang Space.com.
Được phát hiện vào năm 1852 và được đặt tên theo nữ thần linh hồn trong thần thoại Hy Lạp, 16 Psyche có đường kính khoảng 280 km. Trong khi phần lớn tiểu hành tinh trong vành đai giữa sao Hỏa và sao Mộc được cấu tạo chủ yếu từ đá hoặc băng, 16 Psyche được xem là một "thế giới kim loại" hiếm gặp khi chứa nhiều sắt, niken cùng một số khoáng sản khác, theo Reuters.
Từ đặc điểm đó, các nhà khoa học đặt ra giả thuyết rằng 16 Psyche có thể là phần lõi niken - sắt còn sót lại của một tiền hành tinh từng hình thành trong giai đoạn sơ khai của hệ mặt trời. Tiền hành tinh này có thể đã trải qua những vụ va chạm dữ dội, khiến lớp vỏ và lớp phủ bên ngoài bị bóc tách, để lộ phần lõi kim loại tồn tại đến ngày nay.
Dù 16 Psyche từng được mô tả có giá trị kim loại giả định lên tới khoảng 10 triệu tỉ USD, song NASA nhấn mạnh sứ mệnh này không nhằm khai thác khoáng sản ngoài không gian. Giá trị lớn nhất của Psyche nằm ở khoa học khi nó có thể mở ra một cách hiếm hoi để nghiên cứu cấu trúc bên trong các hành tinh đá, theo NASA.
Với trái đất, phần lõi nằm quá sâu và quá nóng khiến việc tiếp cận trực tiếp là bất khả thi. Vì vậy, nếu 16 Psyche thật sự là phần lõi lộ ra của một tiền hành tinh cổ đại, nó có thể trở thành "mẫu vật" tự nhiên giúp giới khoa học hiểu rõ hơn cách các lõi kim loại hình thành, nguội đi và ảnh hưởng đến sự tiến hóa của những thế giới đá.
Có thể thấy, nếu thành công, sứ mệnh Psyche không chỉ gửi về những hình ảnh đầu tiên ở cự ly gần của một tiểu hành tinh kim loại hiếm. Nó còn có thể giúp nhân loại lần theo dấu vết của thời kỳ hệ mặt trời hình thành cách đây khoảng 4,6 tỉ năm, đồng thời làm sáng tỏ bên trong các hành tinh như trái đất đã được tạo nên như thế nào.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc ngày 14-17/4 theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân. Đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sau khi Quốc hội khóa XVI kiện toàn các chức danh Lãnh đạo Nhà nước.
"Chuyến thăm đã thành công rất tốt đẹp, đạt những thành quả phong phú, có ý nghĩa to lớn trong việc tạo thêm những cơ sở quan trọng cho sự phát triển của đất nước cũng như việc đưa quan hệ Việt - Trung lên tầm cao mới", Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn hôm nay, theo TTXVN.
Hai bên xác định chuyến thăm là hoạt động đối ngoại quan trọng nhất hai Đảng, hai nước trong năm 2026, thể hiện sự coi trọng và tin cậy chính trị đối với quan hệ Việt - Trung trong chính sách đối ngoại của mỗi nước. Bộ trưởng cho biết Trung Quốc đã đón đoàn với nghi thức ở mức cao nhất, trọng thị và hết sức nồng hậu, với nhiều biệt lệ.
Việt Nam luôn coi trọng và ưu tiên hàng đầu phát triển quan hệ với Trung Quốc, coi đây là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược trong tổng thể đường lối đối ngoại của Đại hội XIV. Trong khi đó, Trung Quốc luôn ưu tiên phát triển quan hệ với Việt Nam trong chính sách ngoại giao láng giềng.
Hai lãnh đạo đã có cuộc tiếp xúc, trao đổi chân tình, sâu rộng về tình hình mỗi Đảng, mỗi nước, tình hình quốc tế, khu vực và trao đổi toàn diện về quan hệ song phương, đạt được những nhận thức chung quan trọng, đề ra những phương hướng lớn cho thúc đẩy hợp tác thực chất trên các lĩnh vực, tranh thủ thế mạnh của mỗi bên.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã đề xuất những biện pháp cụ thể nhằm tạo sự kết nối chặt chẽ trên các lĩnh vực như kinh tế, đầu tư, chính sách phát triển, cơ sở hạ tầng, khoa học công nghệ, giáo dục - đào tạo, giao lưu nhân dân, du lịch...
Lãnh đạo hai bên đã nhất trí và đạt những nhận thức chung quan trọng đối với định hướng phát triển quan hệ Việt - Trung lên tầm cao mới. Việt - Trung sẽ tăng cường kết nối 2 nền kinh tế; thúc đẩy các biện pháp thiết thực phát triển thương mại, đầu tư; hợp tác chặt chẽ trong việc nghiên cứu và sớm khởi công xây dựng công trình đường sắt, tạo điều kiện thông quan đối với các mặt hàng xuất khẩu hai nước...
Hai nước cũng nhấn mạnh việc tích cực phối hợp, ủng hộ lẫn nhau trên trường quốc tế, tạo thêm cơ sở quan trọng, tạo thêm các điều kiện thuận lợi cho việc củng cố môi trường hòa bình, ổn định của mỗi nước.
"Các dự án trọng điểm như đường sắt, đường bộ cao tốc, logistics và cửa khẩu thông minh sẽ được ưu tiên triển khai nhanh chóng, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và đầu tư, bảo đảm an ninh năng lượng", Bộ trưởng cho biết.
