Nhóm thanh thiếu niên mang hung khí truy đuổi nhau trên đường, 1 người chết

Sự việc hy hữu xảy ra tại Trung Quốc. Một đám cưới được tổ chức tại một vùng nông thôn ở Hà Bắc, mọi khâu chuẩn bị đều đã hoàn tất, khách mời ổn định chỗ ngồi. Tuy nhiên, 2 người xuất hiện không phải khách mời hay họ hàng, mà là người từ nơi khác đến với mục đích "xin xỏ".

Điều đáng nói, họ từng xuất hiện ở nhiều đám cưới trước đó. Thông thường, để tránh rắc rối, gia chủ sẽ đưa một ít bánh kẹo, thuốc lá hoặc lì xì nhỏ để họ rời đi. Nhưng lần này, 2 người ngang nhiên chặn lối và yêu cầu phong bì 200 Nhân Dân Tệ (khoảng 770.000 đồng).

Hai người phụ nữ lạ này không chỉ dừng lại ở việc đòi tiền, họ còn buông lời đe dọa rằng nếu không đáp ứng, đám cưới sẽ gặp điều không may. Hành vi này bị cho là lợi dụng tâm lý kiêng kỵ, tránh xui rủi của gia chủ trong ngày trọng đại.

Được biết trong ngày lễ trọng đại, cô dâu đã chuẩn bị kỹ lưỡng với tâm trạng háo hức. Tuy nhiên sự việc xảy ra khiến cô gần như "đứng hình", không thể bước tiếp.

Phù rể đã cố gắng can thiệp, nhưng 2 người lớn tuổi lại ngồi bệt xuống đất, lớn tiếng cho rằng mình bị "bắt nạt", khiến tình huống càng thêm căng thẳng và khó xử trước đông đảo khách mời.

Cuối cùng, để tránh làm gián đoạn buổi lễ, gia đình buộc phải đưa tiền cùng một số quà nhỏ để họ rời đi. Dù sự việc được giải quyết, nhưng tâm trạng của cô dâu chú rể bị ảnh hưởng, niềm vui ngày cưới không còn trọn vẹn.

Thực tế, tình trạng "xin xỏ" tại đám cưới không phải hiếm ở một số địa phương. Ban đầu chỉ là xin bánh kẹo, nhưng dần biến tướng thành đòi tiền, thậm chí gây rối nếu không được đáp ứng.

Sau khi đoạn video lan truyền trên mạng, nhiều người bày tỏ sự phẫn nộ. Nhiều ý kiến cho rằng, trong những tình huống như vậy, phù rể và phù dâu cần đóng vai trò bảo vệ cô dâu chú rể. Trước hết nên nhẹ nhàng thuyết phục người gây rối rời đi. Nếu không hiệu quả, việc nhờ đến cơ quan chức năng là cần thiết.

Sự việc được xem là lời cảnh báo cho các gia đình khi tổ chức đám cưới: Bên cạnh việc chuẩn bị chu đáo, cũng cần có phương án ứng phó với những tình huống phát sinh, tránh để những hành vi thiếu ý thức làm ảnh hưởng đến ngày vui.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Khác với mặn, ngọt, chua hay đắng, vị cay không được tiếp nhận qua các nụ vị giác trên lưỡi. Cảm giác này xuất hiện khi hợp chất capsaicin (có nhiều trong ớt) gắn kết vào thụ thể TRPV1 trong khoang miệng. Sự gắn kết này tạo ra tín hiệu truyền đến não bộ, thông báo cơ thể đang tiếp xúc với nhiệt độ cao, gây ra cảm giác bỏng rát.

Kích thích não bộ tiết hormone

Khi nhận tín hiệu bỏng từ capsaicin, cơ thể phản ứng bằng cách giải phóng endorphin. Đây là một loại hormone có chức năng giảm đau tự nhiên và tạo ra trạng thái dễ chịu. Cơ chế này giải thích nguyên nhân nhiều người duy trì thói quen ăn cay và có xu hướng tăng dần mức độ cay theo thời gian.

Cùng lúc, cơ thể cũng tiết ra adrenaline. Hormone này làm tăng nhịp tim, đẩy mạnh tuần hoàn máu, tạo ra sự hưng phấn thể chất khi tiêu thụ món ăn.

Khuếch đại hương vị và hỗ trợ tiêu hóa

Trong cấu trúc ẩm thực, vị cay đóng vai trò kích thích các đầu dây thần kinh trong khoang miệng, làm tăng độ nhạy cảm của vị giác. Khi kết hợp với ớt hoặc tiêu, vị mặn, ngọt và chua của thực phẩm trở nên rõ rệt hơn.

Đồng thời, sự kích thích từ capsaicin khiến tuyến nước bọt hoạt động mạnh. Nước bọt hòa trộn giúp phân giải thức ăn, làm hương vị lan tỏa trọn vẹn. Ở dạ dày, hợp chất này kích thích tiết dịch vị, hỗ trợ quá trình tiêu hóa các món chứa nhiều đạm và chất béo.

Việc sử dụng gia vị cay cũng giúp tạo sự cân bằng. Đối với các món chiên rán, độ cay giúp giảm cảm giác ngấy. Tại các khu vực có khí hậu nhiệt đới, việc ăn cay kích thích tuyến mồ hôi hoạt động, giúp cơ thể hạ nhiệt độ sau bữa ăn.

Dù mang lại trải nghiệm ẩm thực thú vị, việc lạm dụng vị cay có thể gây ra những sự khó chịu nhất định cho hệ tiêu hóa. Bác sĩ Edwin McDonald - Chuyên khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y khoa Chicago, Mỹ cho biết đồ ăn cay là một trong những tác nhân phổ biến gây chứng ợ nóng. Ở những người nhạy cảm, vị cay có thể làm giãn cơ vòng thực quản dưới, khiến axit dễ dàng trào ngược lên.

Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng chỉ ra một sự thật trái ngược với quan niệm phổ biến: Capsaicin không hề làm tăng tiết axit dạ dày, cũng không gây ra hay làm trầm trọng thêm tình trạng viêm loét. Nó thực chất còn ức chế sản xuất axit. Lý do khiến người bị viêm loét cảm thấy đau khi ăn cay đơn thuần là do capsaicin kích hoạt các thụ thể cảm giác đau trong dạ dày, chứ không phải do vết loét bị phá hủy thêm".

Do đó, người dùng vẫn nên sử dụng ớt, tiêu ở mức độ vừa phải. Đặc biệt, những ai có tiền sử trào ngược dạ dày thực quản (GERD) hoặc hội chứng ruột kích thích (IBS) nên "lắng nghe cơ thể" và hạn chế ăn cay nếu thấy xuất hiện cơn đau.

Tin Gốc: Vnexpress

Dù vậy, cho tới nay, tuy luật có quy định nội dung trên giấy xác nhận khuyết tật, quy chuẩn vẫn đang mỗi nơi mỗi khác, đôi khi gây chuyện dở khóc dở cười.

Một ví dụ với anh Hoàng, một người khiếm thính, khi làm thủ tục ưu tiên cho người khuyết tật, anh xuất trình giấy xác nhận khuyết tật đầy đủ, nhưng trên giấy lại không có ảnh. Nhân viên nghi ngờ anh dùng giấy giả nên yêu cầu anh xuất trình thêm cả căn cước công dân.

Những tình huống dở khóc dở cười tại các điểm tham quan, dịch vụ công cộng, hay thậm chí trong các giao dịch hành chính như vậy không hiếm, cho thấy giấy xác nhận khuyết tật ở nhiều nơi cấp bị thiếu tính nhận diện và tiện dụng.

Luật Người khuyết tật năm 2010 dành hẳn Chương II (từ Điều 15 đến Điều 20) quy định về việc xác nhận khuyết tật. Cụ thể, Điều 19 nêu rõ giấy xác nhận khuyết tật phải có các nội dung cơ bản như: Thông tin nhân thân (họ tên, ngày sinh, giới tính), nơi cư trú, dạng khuyết tật, mức độ khuyết tật. Đây là những yếu tố cốt lõi để làm căn cứ hưởng chính sách.

Tuy nhiên, luật lại không quy định về các yếu tố hình thức, nên kích thước giấy xác nhận khuyết tật mỗi tỉnh, thành, thậm chí là phường, xã hiện nay lại một dạng khác nhau, chất liệu cũng đủ màu bằng bìa xanh, đỏ, trắng...

Ảnh nhận diện trên giấy có nơi yêu cầu, có nơi không yêu cầu. Yếu tố bảo mật, chống giả rất thấp.

Khoảng trống này dẫn đến một thực tế là một loại giấy tờ pháp lý nhưng lại thiếu tính chuẩn hóa tối thiểu của một công cụ nhận diện.

Khi giấy xác nhận khuyết tật không có ảnh, không có yếu tố nhận diện rõ ràng, việc kiểm tra trở nên khó khăn. Nhân viên dịch vụ buộc phải đặt câu hỏi: "Liệu người sử dụng có đúng là người được cấp giấy?".

Từ đó phát sinh yêu cầu xuất trình thêm căn cước công dân, thậm chí là tranh cãi, giải thích mất thời gian và đã có trường hợp bị từ chối quyền lợi vì nghi ngờ.

Ở góc độ quản lý dịch vụ, phản ứng này dễ hiểu nhằm tránh gian lận. Nhưng ở góc độ người khuyết tật, đó lại là một trải nghiệm bị tổn thương và thiếu tôn trọng.

Đáng chú ý, nhiều người khuyết tật thừa nhận họ không mang theo giấy xác nhận khuyết tật vì đa số giấy xác nhận khuyết tật kích thước lớn khổ 12x15cm (thậm chí là 15x20cm) nên không vừa ví. Chất liệu bìa rất dễ hỏng khi liên tục phải mang theo, gây bất tiện khi sử dụng thường xuyên.

Điều này khiến đôi khi một giấy tờ quan trọng trở nên… "có cũng như không".

Một ví dụ đáng chú ý đến từ chính sách giao thông công cộng tại Hà Nội, đó là thẻ xe buýt miễn phí dành cho người khuyết tật được thiết kế nhỏ gọn (kích thước tương đương thẻ ATM), có ảnh nhận diện, có mã số cá nhân và được làm bằng chất liệu nhựa bền.

Không chỉ vậy, từ cuối năm 2024, thành phố đã quyết định bỏ thời hạn sử dụng thẻ đối với người khuyết tật, người cao tuổi và người có công - một cải cách mang tính nhân văn và giảm thủ tục hành chính đáng kể.

Tại Hà Nội, thực tế cho thấy nhiều người khuyết tật sử dụng thẻ xe buýt miễn phí như một công cụ thay thế giấy xác nhận khuyết tật trong các tình huống cần xác nhận. Điều này đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: Vì sao một loại thẻ dịch vụ lại được thiết kế tối ưu hơn cả giấy tờ pháp lý gốc?

Theo Công ước Liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật (CRPD), người khuyết tật được nhìn nhận không chỉ qua khiếm khuyết cơ thể, mà còn qua sự tương tác với các rào cản xã hội.

Điều này dẫn đến một nguyên tắc quan trọng: mọi công cụ hành chính liên quan đến người khuyết tật phải hướng tới việc giảm rào cản, không tạo thêm rào cản.

Trong khi đó, cách tiếp cận hiện nay của Việt Nam vẫn thiên về xác nhận tình trạng y tế, chưa chú trọng đầy đủ đến tính thuận tiện và khả năng sử dụng trong đời sống xã hội.

Giấy xác nhận khuyết tật nếu không được thiết kế phù hợp có thể vô tình trở thành một "rào cản mềm". Vấn đề chuẩn hóa không chỉ nằm ở kỹ thuật, mà là phục vụ cho quyền con người.

• Nhận diện rõ ràng: có ảnh, thông tin định danh

• Bền vững: chất liệu phù hợp với sử dụng lâu dài

• Tiện dụng: kích thước nhỏ gọn, dễ mang theo

• Thống nhất: áp dụng trên toàn quốc

• Tôn trọng: sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, không kỳ thị

Ngoài ra, trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, cần hướng tới:

• Tích hợp giấy xác nhận khuyết tật vào cơ sở dữ liệu dân cư

• Liên thông với căn cước công dân

• Cho phép xác thực điện tử khi cần thiết

Ban hành chuẩn quốc gia về giấy xác nhận khuyết tật

• Kích thước thống nhất (đề xuất 8cm x 5cm)

• Bắt buộc có ảnh

• Chất liệu nhựa cứng

• Tích hợp định danh cá nhân

• Sử dụng mã số định danh để đồng bộ dữ liệu

• Chuẩn hóa ngôn ngữ mô tả khuyết tật, loại bỏ các thuật ngữ mang tính kỳ thị, dân dã

• Xem xét thời hạn sử dụng linh hoạt, đối với khuyết tật vĩnh viễn, có thể cấp thẻ không thời hạn

• Đẩy mạnh số hóa:

Phát triển phiên bản điện tử của giấy xác nhận khuyết tật

Kết nối với các hệ thống dịch vụ công

Đồng bộ hóa giấy xác nhận khuyết tật không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là bước đi cần thiết để chuyển từ tư duy "quản lý đối tượng" sang "phục vụ công dân", ở đây là những công dân dễ bị tổn thương.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ