Tổ chức Lao động quốc tế tại Việt Nam (ILO Việt Nam) ngày 12/5 tổ chức tọa đàm Môi trường làm việc tâm lý – xã hội nhằm đánh giá tác động đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của người lao động.
Hiện chưa có thống kê chính thức về thực trạng này tại Việt Nam. Song ILO ước tính trên thế giới, rủi ro tâm lý xã hội tại nơi làm việc góp phần gây ra hơn 840.000 ca tử vong liên quan đến công việc mỗi năm. Những vấn đề độc hại nhưng lại được xem là bình thường, như 35% lao động thế giới thường xuyên làm việc quá 48 giờ mỗi tuần; 18% từng bị bạo lực tinh thần.
Các yếu tố gây nguy cơ rủi ro tâm lý xã hội là căng thẳng do yêu cầu công việc, mất cân bằng giữa nỗ lực và sự ghi nhận, lo mất việc hoặc điều kiện việc làm bấp bênh, thời giờ làm việc kéo dài và bị bắt nạt tại nơi làm việc.
Theo ILO, ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân ngày càng mờ nhạt là nguy cơ tác động trực tiếp trải nghiệm làm việc mỗi ngày của người lao động, đặc biệt người trẻ đang chuyển tiếp từ giảng đường sang thị trường.
Phạm Châu Anh, 21 tuổi, dẫn thực tế nhiều tổ chức, doanh nghiệp công khai nói về sức khỏe tinh thần tại nơi làm việc, nhưng trên thực tế nhiều lao động đang bị kiệt quệ cả thể chất lẫn tinh thần vì công việc. Cô băn khoăn “Làm thế nào để các công ty đảm bảo quan tâm tới sức khỏe tinh thần của lao động thực chất, hiệu quả thay vì chỉ hô khẩu hiệu?”.
Bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó ban Quan hệ lao động, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, chia sẻ không chỉ người trẻ mới bước chân vào thị trường mà nhiều lao động lớn tuổi cũng gặp hàng loạt sức ép về cường độ công việc, làm thêm giờ. Môi trường lao động đang thay đổi quá nhanh do tái cấu trúc doanh nghiệp hay đòi hỏi năng suất cao. Sự bùng nổ của Al, doanh nghiệp chuộng ứng dụng này đôi lúc đẩy người lao động vào guồng quay công việc sâu hơn, liên tục chứ chưa chắc đã hỗ trợ hiệu quả.
“Nhiều lao động phản ánh rằng làm việc trong trạng thái lo âu, căng thẳng kéo dài, luôn phải kết nối 24h/7 và về đến nhà rồi vẫn không được nghỉ ngơi mà vẫn phải nhận việc từ người quản lý giao”, bà kể.
Theo đại diện Công đoàn, các yếu tố trên đều tác động đến sức khỏe thể chất, tinh thần lao động tại nơi làm việc. Chịu sự “giám sát” của KPI, deadline, phải báo cáo một cách thường xuyên khiến nhiều người mất ngủ, thậm chí mất kết nối với bạn bè, gia đình. Nhưng phần lớn họ không dám chia sẻ rằng đang mệt mỏi mà tự giấu đi, bởi nếu nói ra sợ bị đánh giá không đáp ứng được công việc, bị đưa vào “tầm ngắm” tinh giản.
“Ngày hôm nay bạn có ổn không? là câu mỗi người lao động nên thường xuyên tự hỏi để có câu trả lời cho chính mình. Những người đang kiệt sức không nên im lặng mà cần chia sẻ với bạn bè, thậm chí đồng nghiệp mà họ thực sự tin cậy, gặp chuyên gia để được tư vấn tâm lý”, bà khuyến cáo, cho biết thêm đầu tháng 5, Công đoàn đã lấy ý kiến chuyên gia tâm lý về việc nhận diện sức khỏe tâm thần cho người lao động nhằm có giải pháp cho vấn đề này.
Bà Trần Thị Hồng Liên, Phó giám đốc Văn phòng giới sử dụng lao động thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, chia sẻ dưới góc độ lao động làm việc hơn 20 năm và trải qua nhiều vị trí, có những ngày nghĩ “có nên trở dậy đi làm nữa không”. Thời điểm mà KPI lơ lửng trên đầu, ôm máy tính về nhà rồi lại ôm máy tính đến cơ quan. Sức khỏe tinh thần tại nơi làm việc vì thế không phải là chuyện của riêng ai.
Đại diện VCCI nhận định trước đây nhắc đến môi trường làm việc an toàn là nghĩ đến bài trí đẹp không gian văn phòng, công sở, công xưởng, máy móc sắp xếp đúng quy trình, đảm bảo an toàn. Nhưng nay còn liên quan văn hóa doanh nghiệp, ứng xử giữa người với người, giữa cấp quản lý với nhân viên, giữa đồng nghiệp với nhau sao cho cùng chia sẻ trong quá trình làm việc.
Theo bà, nhiều doanh nghiệp ngoài các phúc lợi về lương thưởng, giờ làm, đang dần quan tâm hơn tới sức khỏe tinh thần lao động tại nơi làm việc qua đào tạo nhân sự, quản lý cảm xúc trong công việc, đối thoại thường xuyên giữa người lao động với lãnh đạo công ty chứ không đơn thuần là khẩu hiệu.
“Để đảm bảo sức khỏe tinh thần cho lao động tại nơi làm việc không chỉ xuất phát từ phía doanh nghiệp, người lao động cần chủ động bày tỏ. Hai bên cùng lên tiếng, gặp nhau thì mới có thể giải quyết vấn đề”, bà nói.
Kết quả khảo sát công bố hồi đầu năm 2026 của một số nền tảng tuyển dụng cũng cho thấy người lao động ngày càng ưu tiên sức khỏe tinh thần trong môi trường làm việc. Báo cáo Thị trường việc làm Việt Nam trong bối cảnh mới do Cốc Cốc Research phối hợp Việc làm 24h cho kết quả 77% lao động được khảo sát cho biết sẵn sàng đánh đổi thu nhập để lấy môi trường làm việc lành mạnh, được tôn trọng và cân bằng hơn, đặc biệt là nhóm gen Z.
Hơn một nửa trong số này chấp nhận giảm khoảng 10% lương vì môi trường làm việc phù hợp; 25% chấp nhận đánh đổi ở mức cao hơn, cho thấy đây là nhóm đặc biệt ưu tiên sức khỏe tinh thần hoặc đang chịu áp lực nơi làm việc tiêu cực. Tỷ lệ phần nào phản ánh môi trường, văn hóa công ty và sức khỏe tinh thần đang dần trở thành tiêu chí then chốt trong lựa chọn và gắn bó nghề nghiệp. Những đánh giá tiêu cực về văn hóa doanh nghiệp là yếu tố đầu tiên khiến người trẻ sẵn sàng từ chối công việc dù mức lương hấp dẫn.
Dữ liệu của Navigos cũng chỉ ra 50% lao động trẻ lựa chọn môi trường làm việc thân thiện; 46% đề cao sự hỗ trợ từ cấp trên và chỉ 19% chọn ý nghĩa công việc. Còn TopCV cho biết gen Z là nhóm dẫn đầu sẵn sàng thay đổi công việc trong năm 2025 nhằm tìm kiếm môi trường làm việc tốt hơn hoặc cơ hội phát triển bản thân.
Chuyện hai người đàn ông đánh nhau trên đường Mai Chí Thọ (TP.HCM) vì chuyện bóp còi xe xin vượt gây ồn ào, sau đó bị công an bắt tạm giam đăng trên báo Tuổi Trẻ Online (bài Bóp còi xin vượt gây ồn ào, hai người đàn ông đánh nhau trên đường bị Công an TP.HCM bắt tạm giam) nhận được nhiều phản hồi từ bạn đọc ở góc nhìn đối nhân xử thế.
Nhiều bạn đọc cho biết họ không có thiện cảm với những người cứ bấm còi xe liên tục như đòi đường trong khi đường chẳng còn chỗ trống nào. Còi xe là để cảnh báo nguy hiểm chứ không phải để xin nhường đường hay giải tỏa sự nóng vội, tức giận, bực mình với người đi đường.
Bạn đọc Nguyễn Thanh Hiệp bình luận: "Việc lạm dụng còi trên đường phố cần phải bị xử lý. Mặc dù còi được xem như tín hiệu yêu cầu chú ý, nhường đường, nhưng lạm dụng bấm còi liên tục gây khủng hoảng tinh thần cho một số người. Vì vậy đề nghị cần có luật cấm lạm dụng còi trên đường phố".
"Nhiều người không hiểu tác dụng thật sự cái còi xe. Còi xe không phải bấm để người khác nhường đường cho mình đi nhanh. Tác dụng của nó là để cảnh báo xe phía trước, người phía trước, xe đối diện cẩn thận quan sát, giảm tốc độ để tránh xảy ra tai nạn", bạn đọc Thuấn nhắc nhở.
Một số bạn đọc cho rằng việc lạm dụng còi có thể gây "khủng hoảng tinh thần", đặc biệt với những người thường xuyên di chuyển trong môi trường ồn ào. Điều này cho thấy tiếng còi không chỉ là vấn đề giao thông, mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe tâm lý cộng đồng.
"Áp lực cuộc sống và kẹt xe đô thị dễ khiến người ta nhạy cảm với tiếng ồn hơn thì phải?", bạn đọc ở địa chỉ minh****@gmail.com bày tỏ. Tài khoản tahi****@gmail.com kể thêm: "Tôi đi đường rất ức chế vụ còi xe đòi đường như vậy, gọi là đòi đường chứ không phải xin đường".
Hàng loạt bình luận của các bạn đọc phản ánh một thực trạng quen thuộc cứ hễ đường đông, không thể di chuyển nhưng vẫn bị bấm còi thúc ép, dừng đèn đỏ nhưng phía sau còi vẫn inh ỏi, xe phía trước không sai vẫn bị gây áp lực bằng âm thanh. Những tình huống này tạo ra cảm giác cho người lái xe dễ rơi vào trạng thái bực bội, mất kiểm soát.
"Tôi rất ghét những người bấm còi inh ỏi trên đường phố. Bản thân tôi là tài xế ở TP.HCM, chạy xe cả ngày, thậm chí cả tuần không hề bấm còi. Tôi coi như cái xe không có còi và quên luôn. Đường phố không hề có tiếng còi xe inh ỏi, tiếng văng tục quát tháo.
Riêng trong trường hợp này người lái xe công nghệ sai, gây bức xúc cho người khác, nhất là khi họ đang trong tình trạng có hơi men thì nỗi bức xúc càng tăng. Rõ ràng là cả hai đều sai nhưng người lái xe công nghệ sai nhiều hơn", bạn đọc có nickname Nói Thật chia sẻ quan điểm.
Bạn đọc tên Trúc cho rằng việc bấm còi xe hay không nằm ở ý thức và sự điềm tĩnh. Còi xe là cần thiết khi gặp tình huống nguy hiểm, ví dụ xe từ hẻm lao ra không quan sát hay nhắc người đi trước khi họ không thấy xe mình, có thể gây ra nguy hiểm cho nhau.
Điều này cho thấy vấn đề không phải là "có nên bấm còi hay không", mà là bấm khi nào và bấm như thế nào.
"Đàn ông hơn nhau ở sự điềm tĩnh, không phải nắm đấm", tài khoản minh****@gmail.com bình luận thêm.
Một bạn đọc giải thích: "Suy nghĩ đơn giản, các tài xế sẽ ngừng hoặc hạn chế tối đa việc bấm còi khi mọi người đều tuân thủ Luật Trật tự an toàn giao thông.
Lấy ví dụ đơn giản: biết bao nhiêu tài xế xe máy phóng từ vỉa hè/hẻm ra đường lớn mà không cần quan sát/nhường đường, lúc đó tôi sẽ bấm còi để cảnh báo nguy hiểm nhằm tránh va chạm tức thì. Vì vậy, chúng ta phải xử phạt thật nghiêm, ngay tức thì, không nhân nhượng, không loay hoay những hành vi vi phạm".
Còn bạn đọc Hoàng cho rằng thói quen bóp còi vô tội vạ của nhiều người nằm ở ý thức, nhiều khi gây ức chế cho người khác, nhưng cách hành xử dùng nắm đấm để giải quyết mâu thuẫn thì chỉ có nước nhận lấy kết cục đắng. Việc bắt tạm giam là một động thái cần thiết để răn đe sự nóng nảy, thiếu kiểm soát của các "xế thủ" hiện nay.
Một bạn đọc khác bày tỏ: "Kỷ cương là hệ thống phép tắc, luật lệ, quy định nghiêm ngặt mà các cá nhân, tổ chức phải tuân thủ để duy trì trật tự và ổn định trong xã hội. Nó đại diện cho sự nghiêm minh, tôn trọng nguyên tắc, giúp đảm bảo hiệu quả hoạt động và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững".
Bạn đọc Kiên cho rằng chỉ vì cái còi xe mà hai người đàn ông phải vào trại tạm giam thay vì được thong dong đi chơi với gia đình dịp lễ thì đúng là không đáng.
"Hy vọng đây là bài học cảnh tỉnh cho những ai còn mang tư duy 'hổ báo' khi tham gia giao thông", bạn đọc tên Khanh khuyên. Tài khoản Nguyễn cũng nhắc nhở, đừng để một phút bốc đồng mà đánh đổi cả tương lai và danh dự của bản thân.
Khoảng 1h15, lửa bùng lên từ tầng 1 ngôi nhà rộng khoảng 60 m2, cao 4 tầng một tum ở thôn Thượng, xã Bình Minh. Bên trong có hai người, trong đó có một cụ ông.
Ngôi nhà xảy ra cháy có tầng 1 được sử dụng để kinh doanh phụ kiện điện thoại. Lửa từ đây lan lên các tầng cao, tỏa nhiều khói, khí độc và bịt lối thoát hiểm.
Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an TP Hà Nội đã điều 4 xe chữa cháy của các đội khu vực số 4 và 33, cùng 24 cán bộ, chiến sĩ đến hiện trường.
Lính cứu hỏa sử dụng bình thở và các thiết bị chuyên dụng tiếp cận các tầng để tìm kiếm, cứu người bị nạn; đồng thời triển khai đội hình chữa cháy từ nhiều hướng, ngăn chặn lửa lan sang nhà lân cận.
Đến khoảng 1h45, hỏa hoạn được dập tắt, hai nạn nhân mắc kẹt được đưa xuống an toàn. Nguyên nhân cháy đang được làm rõ.
Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến hoàn thiện theo hướng siết chặt quản lý ô nhiễm ngay từ nguồn, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài trong thực thi luật hiện hành.
Ba nhóm chính sách lớn được đặt ra gồm: phân loại rác sinh hoạt tại nguồn, quản lý chất lượng môi trường nước mặt và kiểm soát ô nhiễm không khí. Các điều chỉnh này được xây dựng trên cơ sở tổng kết thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2020, trong đó nhiều quy định được đánh giá là chưa theo kịp thực tiễn, đặc biệt ở khâu tổ chức thực hiện và hạ tầng.
Hai phương án phân loại rác tại nguồn
Một trong những điểm cần thay đổi là quy định phân loại rác sinh hoạt tại nguồn, dù được luật hóa nhưng triển khai chưa hiệu quả. Dự thảo hiện đưa ra hai phương án: giữ mô hình ba nhóm gồm rác có khả năng tái sử dụng, tái chế; rác thực phẩm và rác sinh hoạt khác. Hoặc đơn giản hóa còn hai nhóm, trong đó rác thực phẩm được gộp vào rác sinh hoạt.
Báo cáo đánh giá thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2020 cho thấy sau nhiều năm triển khai, việc phân loại rác tại nguồn mới chủ yếu dừng ở thí điểm, chưa được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước. Nguyên nhân lớn nhất là thiếu đồng bộ giữa quy định, hạ tầng thu gom xử lý và cơ chế tổ chức thực hiện.
Hiện khoảng 63% chất thải rắn sinh hoạt vẫn được xử lý bằng chôn lấp, trong đó nhiều bãi không hợp vệ sinh. Trong khi đó, rác thực phẩm chiếm hơn 50% tổng lượng rác nhưng năng lực xử lý thành phân hữu cơ mới đạt khoảng 13%. Điều này khiến việc tách riêng rác hữu cơ trụ cột của mô hình ba nhóm gặp nhiều khó khăn trong thực tiễn.
Không ít địa phương chưa có hệ thống thu gom và xử lý tương ứng sau phân loại. Dù người dân phân loại tại nguồn, rác vẫn bị thu gom chung do thiếu hạ tầng riêng biệt. Cùng với đó là hạn chế về quỹ đất, chi phí đầu tư cao và sự phụ thuộc vào các hợp đồng xử lý rác theo công nghệ chôn lấp kéo dài.
Một số địa phương như Hải Phòng ghi nhận tỷ lệ xử lý bằng chôn lấp có thời điểm lên tới 85%, cao hơn nhiều so với mục tiêu giảm xuống dưới 30%.
Không cấp phép nếu sông, hồ vượt sức chịu tải
Với môi trường nước mặt, dự thảo sửa đổi nhấn mạnh nguyên tắc kiểm soát ô nhiễm theo khả năng chịu tải của từng sông, hồ. Theo đó, các dự án có xả thải trực tiếp sẽ không được phê duyệt đánh giá tác động môi trường hoặc cấp phép môi trường nếu nguồn tiếp nhận đã được xác định không còn khả năng tiếp nhận thêm chất ô nhiễm.
Điểm mới là việc phân tách rõ hai trường hợp: nguồn nước không còn khả năng chịu tải đối với toàn bộ thông số và trường hợp chỉ vượt ngưỡng ở một số thông số nhất định. Cách tiếp cận này nhằm khắc phục bất cập hiện hành khi khái niệm "hết khả năng chịu tải" chưa được định lượng rõ ràng, gây khó khăn trong áp dụng.
Báo cáo tổng kết thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2020 cho thấy việc cấp phép hiện nay vẫn chủ yếu dựa trên từng dự án riêng lẻ, chưa tính đến tổng tải lượng ô nhiễm của toàn lưu vực. Hệ quả là nhiều dự án đều đạt quy chuẩn nhưng tổng xả thải lại vượt khả năng tự làm sạch của sông, hồ.
Thực tế, nhiều hệ thống sông đã rơi vào tình trạng quá tải kéo dài. Dự thảo vì vậy chuyển sang cách tiếp cận theo lưu vực và sức chịu tải tổng thể, thay vì quản lý rời rạc từng nguồn thải. Tuy nhiên, vẫn có cơ chế linh hoạt cho dự án áp dụng công nghệ xử lý tiên tiến, tái sử dụng nước hoặc không làm gia tăng ô nhiễm.
Theo dự thảo, trách nhiệm của chính quyền địa phương cũng được nâng lên, trong đó chủ tịch UBND cấp tỉnh có thể bị xem xét trách nhiệm nếu để xảy ra ô nhiễm nghiêm trọng trên địa bàn.
Siết kiểm soát phát thải giao thông
Trong lĩnh vực không khí, dự thảo chuyển từ cơ chế cảnh báo sang dự báo ô nhiễm, nhằm tăng tính chủ động trong phòng ngừa thay vì phản ứng khi ô nhiễm đã xảy ra.
Theo cơ quan soạn thảo, quy định hiện hành mới chủ yếu dừng ở cảnh báo, chưa tạo đủ cơ sở pháp lý để triển khai các biện pháp ứng phó sớm trong các đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng.
Báo cáo thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2020 cũng chỉ ra hạn chế này, khi hệ thống quản lý chưa đủ công cụ để dự báo và kích hoạt biện pháp phòng ngừa kịp thời, đặc biệt tại các đô thị lớn.
Dự thảo đồng thời làm rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong tổ chức ứng phó khẩn cấp và chịu trách nhiệm về chất lượng không khí trên địa bàn.
Một điểm mới của dự thảo là kiểm soát phát thải từ giao thông vận tải - nguồn gây ô nhiễm ngày càng lớn tại đô thị. Dự thảo bổ sung cơ sở pháp lý để lắp đặt thiết bị giám sát phát thải đối với một số loại phương tiện, đồng thời cho phép địa phương điều tiết phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại một số khu vực, thời điểm phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội.
Cơ quan soạn thảo cũng rà soát quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật đối với phương tiện giao thông nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp để phù hợp với mô hình quản lý mới.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi được xây dựng nhằm khắc phục các bất cập phát sinh trong quá trình thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2020, bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật có liên quan và phù hợp hơn với thực tiễn quản lý môi trường hiện nay.
Việc sửa đổi tập trung hoàn thiện các công cụ quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch, tăng cường phân cấp, phân quyền và nâng cao tính khả thi trong tổ chức thực hiện, đồng thời đáp ứng yêu cầu kiểm soát ô nhiễm và thúc đẩy phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
