Với Weijia Jiang, chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, bữa tiệc dành cho các phóng viên chuyên trách Nhà Trắng tối 25/4 bắt đầu một cách suôn sẻ theo kịch bản. Suốt 8 tháng trước đó, cô đã dồn hết tâm sức cho buổi tiệc, hy vọng nó sẽ giúp khôi phục mối quan hệ với chính quyền Tổng thống Donald Trump và báo giới.
Hơn 2.500 nhà báo và khách mời tham dự sự kiện tại khách sạn Washington Hilton, từ các giám đốc điều hành, người nổi tiếng, đại sứ cho đến các thành viên nội các như Phó tổng thống JD Vance, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio cùng nhiều người khác.
Khách mời quan trọng nhất chính là ông Trump, người đã tẩy chay bữa tiệc thường niên dành cho các phóng viên chuyên trách Nhà Trắng suốt 15 năm qua. Đây là lần đầu tiên ông xuất hiện tại sự kiện với tư cách Tổng thống Mỹ.
Ngồi cạnh Tổng thống tại bàn danh dự trên sân khấu, nhà báo gốc Hoa này vui vẻ trò chuyện với ông Trump. Cô kể rằng tâm trạng của ông Trump lúc đó dường như rất tốt. Những người ngồi xung quanh tán gẫu về lần gần nhất ông Trump tham dự tiệc chiêu đãi phóng viên chuyên trách Nhà Trắng trong nhiệm kỳ của tổng thống Barack Obama.
“Cô biết không, mọi người cứ nghĩ tôi bực mình vì mấy trò đùa của ông Obama. Nhưng thực ra không phải đâu”, Jiang kể lại lời ông Trump nói với cô, vào thời điểm chuyên gia tâm lý Oz Pearlman, người được Jiang mời đến bữa tiệc, đến chào Tổng thống.
Pearlman trình diễn một màn ảo thuật nhỏ với Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt và muốn Tổng thống cùng Jiang chứng kiến. Leavitt dự kiến sinh con trong vài ngày tới và Pearlman khẳng định sẽ đoán được tên đứa bé.
“Không đời nào anh ta làm được. Rất ít người biết cái tên đó. Đó là điều không thể”, Leavitt nói với Jiang.
Tất cả cùng theo dõi màn trình diễn của Pearlman. Đệ nhất phu nhân Melania Trump, ngồi bên trái Leavitt, tỏ ra rất hào hứng. Sau khi Pearlman cho Đệ nhất phu nhân Melania và Leavitt xem tờ giấy có ghi một cái tên, vẻ mặt ngỡ ngàng xen lẫn thích thú của Thư ký báo chí Nhà Trắng là hình ảnh cuối cùng còn đọng lại trong tâm trí của Jiang trước khi mọi thứ trở nên hỗn loạn.
“Đúng khoảnh khắc đó, chúng tôi nghe thấy tiếng huyên náo. Tôi nhìn xuống phía khán phòng và nghĩ có lẽ ai đó đang la ó gây rối. Nhưng tôi không thấy ai như vậy”, Jiang kể.
Đó là lúc Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đến từ thành phố Torrance tại bang California, đấu súng với các mật vụ tại khu vực bên ngoài phòng tiệc, cách bàn của Jiang và ông Trump vài trăm mét. Allen mang theo một khẩu súng săn, một súng ngắn cùng nhiều dao đã lao qua chốt an ninh thứ nhất, trước khi bị mật vụ Mỹ ngăn chặn, khống chế.
Tổng thống Trump nói rằng ông ban đầu tưởng những tiếng súng bên ngoài là “tiếng khay rơi”. Trước khi Jiang có thể hiểu chuyện gì đang xảy ra, các đặc vụ vũ trang lao về phía bàn danh dự. Họ từ mọi hướng chạy lên sân khấu, nhanh chóng thiết lập vòng vây bảo vệ quanh dãy bàn chính. Jiang cùng lúc đó nghe thấy những tiếng hét lớn “nằm xuống, tất cả nằm xuống”.
“Tôi lập tức rời ghế, bám theo ông Trump khi thấy Tổng thống đã nằm rạp xuống sàn. Tôi cũng quỳ rạp, sau đó bò bằng cả tay và đầu gối”, cô cho biết. “Chúng tôi được đưa ra khu vực phía sau sân khấu”.
Jiang tới khu vực chờ, nơi các nhà sản xuất chương trình đang xem các đoạn video trực tiếp tình hình bên trong phòng tiệc. Ngoài các đồng nghiệp, bên trong căn phòng còn có cha mẹ, chồng và con gái 7 tuổi của cô.
“Tôi run rẩy rà soát các màn hình để tìm họ. Tôi hỏi bất cứ ai có thể nghe thấy: Chuyện gì vậy? Có việc gì thế? Có ai bị thương không?”, cô cho hay. “Trong sự nghiệp, tôi từng đưa tin về nhiều vụ xả súng và giết người. Nhưng đây là lần đầu tiên tôi thấy mình ở phía bên kia của họng súng. Không ai có thể chuẩn bị tâm lý cho điều này”.
Tin tức và bài đăng trên mạng xã hội chưa được kiểm chứng lúc đó nói rằng có kẻ nổ súng, nhưng thông tin duy nhất Jiang nhận được là Tổng thống muốn chương trình tiếp tục. Một lúc sau, Jiang trở lại sân khấu để trấn an khách mời. Ngay sau đó, một nhân viên tiền trạm thông báo rằng Tổng thống muốn gặp cô.
Khi thấy Jiang, mọi người hỏi thăm tình hình của cô. Jiang khi đó nghe thấy loáng thoáng ai đó nói rằng “chúng ta sẽ về Nhà Trắng”. Dù ban đầu còn do dự, Tổng thống cuối cùng đã đồng ý chuyển sang tổ chức một buổi họp báo khẩn tại Nhà Trắng sau đó 30 phút.
“Tôi đã thông báo điều này với cả khán phòng. Mọi người bật cười vì tưởng đùa. Tôi phải khẳng định đó không phải trò đùa”, cô kể, trước khi đi cùng đoàn xe của Tổng thống tới Nhà Trắng.
Tổng thống Trump quả quyết rằng sẽ tổ chức lại tiệc tối này trong vòng 30 ngày tới. “Hãy chờ xem sao. Còn về tên con gái của Leavitt, tôi đã nhìn thấy nó rồi. Nhưng tôi vẫn chưa có cơ hội để xác nhận lại”, Jiang nói.
Trước khi gây án, nghi phạm Allen đã gửi email cho người thân, tuyên bố mục tiêu mà anh ta nhắm tới là “các quan chức chính quyền, được ưu tiên theo cấp bậc từ cao xuống thấp”. Trong thư, Allen nói lực lượng thực thi pháp luật, nhân viên khách sạn và khách tham dự không phải là mục tiêu trực tiếp, song vẫn có thể bị tấn công nếu cần thiết để tiếp cận những người anh ta nhắm tới.
Hiệp hội Bảo tồn Động vật Hoang dã Trung Quốc ngày 24/4 thông báo gấu trúc đực Ping Ping và gấu trúc cái Fu Shuang sẽ sinh sống tại vườn thú Atlanta, bang Georgia của Mỹ. Tổ chức này đã ký thỏa thuận nghiên cứu với vườn thú Mỹ từ năm ngoái, tiếp nối "mối gắn kết đặc biệt thông qua gấu trúc giữa người dân hai nước hơn 20 năm qua".
Theo thông báo, cặp gấu trúc này đến từ Trung tâm Nghiên cứu và Nhân giống Gấu trúc Thành Đô thuộc tỉnh Tứ Xuyên, tây nam Trung Quốc.
"Vườn thú Atlanta rất vui mừng và vinh dự khi một lần nữa được tin tưởng giao phó chăm sóc loài vật quý hiếm này. Chúng tôi rất mong chờ được gặp Ping Ping và Fu Shuang", Chủ tịch vườn thú Atlanta Raymond B. King cho hay.
Vườn thú từng đón cặp gấu trúc đầu tiên là Yang Yang và Lun Lun vào năm 1999. Trong khuôn khổ thỏa thuận 25 năm, cặp này đã sinh ra 7 con non và trở về Trung Quốc cùng hai con nhỏ nhất vào năm 2024, khi thỏa thuận hết hạn.
Phía Mỹ đã chuẩn bị đón Ping Ping và Fu Shuang bằng cách cải tạo để khu nuôi trở nên "thoải mái và an toàn hơn", theo giới chức Trung Quốc.
Thông tin được công bố khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào tháng sau. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 24/4 cho biết thỏa thuận mới "sẽ góp phần nâng cao phúc lợi của gấu trúc và thúc đẩy tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước".
Bắc Kinh đã thực hiện "ngoại giao gấu trúc" kể từ năm 1972, khi những con gấu trúc đầu tiên được gửi đến thủ đô Washington như món quà sau chuyến thăm của tổng thống Mỹ Richard Nixon tới Trung Quốc.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng 11/2023 gặp ông Joe Biden, khi đó là tổng thống Mỹ, cho biết Bắc Kinh sẽ gửi những con gấu trúc mới làm "sứ giả hữu nghị giữa nhân dân hai nước". Đến tháng 8/2024, vườn thú San Diego tại bang California đón hai cá thể mới, là những con gấu trúc đầu tiên được Trung Quốc gửi đến Mỹ sau 21 năm.
Tháng 1/2025, Bao Li và Qing Bao, cặp gấu trúc được Trung Quốc gửi cho Mỹ, đã ra mắt người dân ở Vườn thú Quốc gia Smithsonian ở thủ đô Washington và rất được chào đón.
Ngày 25-4, Bộ Quốc phòng Iran cho rằng Mỹ đang tìm cách rút lui trong danh dự khỏi cuộc chiến với Tehran, trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ đến Pakistan để đàm phán hòa bình.
"Sức mạnh quân sự của chúng tôi đang áp đảo. Kẻ thù đang tìm kiếm một lối thoát 'giữ thể diện' khỏi vũng lầy chiến tranh mà họ đã mắc kẹt" - Hãng tin ISNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran nói.
Iran bình luận như vậy trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner lên đường tới Islamabad, dù truyền thông nhà nước Iran cho rằng các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ lúc này chưa nằm trong kế hoạch.
Ngày 25-4, quân đội Iran tuyên bố sẽ đáp trả nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran, đồng thời gọi hành động này là "cướp bóc" và "cướp biển".
Trong tuyên bố được Đài Phát thanh và Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) đăng tải, Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran nói "nếu quân đội Mỹ tiếp tục các hành vi phong tỏa, cướp bóc và cướp biển trong khu vực, chắc chắn họ sẽ đối mặt với phản ứng từ các lực lượng vũ trang hùng mạnh của Iran".
"Chúng tôi sẵn sàng và kiên quyết, đồng thời theo dõi hành vi và động thái của kẻ thù" - tuyên bố nhấn mạnh.
Theo Hãng tin AFP, các đặc phái viên Mỹ dự kiến sẽ có mặt tại thủ đô của Pakistan vào ngày 25-4 nhằm khởi động vòng đàm phán hòa bình mới với Iran, dù truyền thông nhà nước Iran cho biết phái đoàn Iran trước mắt chưa có kế hoạch đàm phán trực tiếp với Mỹ.
Có mặt tại Islamabad, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gặp Thống soái Asim Munir - Tham mưu trưởng quân đội Pakistan và là nhân vật chủ chốt trong các nỗ lực trung gian của Pakistan - cùng Thủ tướng Shehbaz Sharif.
Ông Araghchi cảm ơn Pakistan vì những nỗ lực thiết lập lệnh ngừng bắn, đồng thời "giải thích các lập trường nguyên tắc của đất nước chúng tôi về những diễn biến mới nhất liên quan đến thỏa thuận ngừng bắn và việc chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran”.
Việc đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông vẫn là một bài toán nan giải, ngay cả khi áp lực ngày càng gia tăng nhằm mở lại eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) ra thế giới.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hai ông Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ tới Pakistan vào ngày 25-4 "để tham gia đàm phán với các đại diện của phái đoàn Iran".
"Phía Iran đã liên hệ, theo lời kêu gọi của Tổng thống Trump, và đề nghị cuộc gặp trực tiếp này" - bà Leavitt nói, đồng thời bày tỏ hy vọng cuộc đàm phán sẽ "tạo đà tiến tới một thỏa thuận".
Bà cũng cho biết Phó tổng thống Mỹ JD Vance - người đã dẫn đầu vòng đàm phán đầu tiên tại Islamabad hai tuần trước - sẽ tạm thời chưa tham gia, nhưng đang "trong trạng thái sẵn sàng bay tới Pakistan nếu cần thiết".
Tuy vậy, vẫn chưa rõ phía Iran sẽ gặp trực tiếp các đặc phái viên Mỹ hay không.
Ngày 25-4, Hãng AFP đưa tin Đức sẽ sớm điều một tàu rà phá thủy lôi tới Địa Trung Hải để chuẩn bị cho sứ mệnh có thể diễn ra tại eo biển Hormuz sau khi xung đột giữa Mỹ - Iran kết thúc.
Theo lời một người phát ngôn Bộ Quốc phòng, tàu Fulda của Hải quân Đức sẽ được triển khai "trong những ngày tới". Bà nói mục tiêu là tạo ra "đóng góp đáng kể và rõ ràng cho liên minh quốc tế đang tìm cách bảo vệ quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz".
Một số quốc gia cho biết sẵn sàng tham gia một sứ mệnh "trung lập" nhằm bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz. Tuần trước, Mỹ cho hay họ đang tiến hành rà phá thủy lôi tại khu vực này cùng với Tehran, dù phía Iran chưa xác nhận thông tin này.
Tối 25-4 (theo giờ Việt Nam), Đài Press TV của Iran tường thuật: Bộ Tình báo Iran hôm nay thông báo đã bắt giữ một điệp viên "kỳ cựu" làm việc cho chính quyền Israel, cùng 15 thành viên của các nhóm khủng bố ly khai, sau các chiến dịch truy quét tại nhiều tỉnh.
Điệp viên kỳ cựu từ cơ quan tình báo Mossad đã bị bắt tại tỉnh Ilam, phía tây Iran. Iran cáo buộc người này đã thu thập và chuyển thông tin tình báo cho cơ quan tình báo Israel, sau đó theo chỉ đạo của cấp trên, người này bắt đầu hợp tác với các nhóm ủng hộ chế độ quân chủ.
Những tuần qua, các cơ quan tình báo và lực lượng thực thi pháp luật của Iran đã bắt giữ nhiều phần tử phá hoại trong bối cảnh xung đột với Mỹ và Israel.
Giới chức Iran nhấn mạnh tầm quan trọng của việc công chúng giữ cảnh giác, cho biết việc kịp thời báo cáo các hoạt động đáng ngờ tới trung tâm khẩn cấp của cảnh sát sẽ giúp ngăn chặn các hành vi phá hoại cũng như những hoạt động nhằm gieo rắc bất ổn.
Trả lời phỏng vấn Fox News được phát vào ngày 14.4 (theo giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng cuộc chiến Iran "sắp kết thúc". "Tôi cho rằng cuộc chiến đến gần hồi kết", ông Trump nói.
Trả lời phỏng vấn với phóng viên tờ New York Post qua điện thoại, ông tiết lộ "có thể sẽ có điều gì đó diễn ra" trong 2 ngày tới ở Pakistan. "Điều gì đó" được cho là vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran. Thừa nhận đang có một số cuộc thảo luận, ông Trump nói với phóng viên này - đang tác nghiệp tại Islamabad (Pakistan) - rằng: "Anh nên ở lại đó, thật đấy, bởi vì có thể sẽ có điều gì đó diễn ra trong 2 ngày tới, và chúng tôi muốn đến đó".
Mặc dù có tín hiệu lạc quan cho đàm phán nhưng Washington đang không ngừng gia tăng sức ép quân sự nhằm vào Tehran. Tối qua (15.4, theo giờ VN), tờ The Washington Post dẫn lời một số quan chức Mỹ tiết lộ nước này đang điều động khoảng 10.000 binh sĩ đến vùng vịnh. Cụ thể, khoảng 6.000 binh sĩ trên nhóm tác chiến tàu sân bay USS George H.W. Bush đến vùng Vịnh. Bên cạnh đó, khoảng 4.200 binh sĩ khác trên nhóm tác chiến sẵn sàng đổ bộ được dẫn đầu bởi tàu đổ bộ tấn công USS Boxer và lực lượng đặc nhiệm thuộc Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 11 cũng dự kiến đến Trung Đông vào cuối tháng này.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đang có khoảng 10.000 binh sĩ cùng hơn 10 tàu chiến nước này đang thực thi lệnh phong tỏa đối với các tàu đi hoặc đến Iran, nhằm vào các cảng của nước này ở cả vịnh Ba Tư và vịnh Oman. "Trong 24 giờ
đầu tiên, không có tàu nào vượt qua được sự phong tỏa của Mỹ và 6 tàu buôn đã tuân theo chỉ thị của lực lượng Mỹ để quay trở lại cảng của Iran trên vịnh Oman", CENTCOM thông báo.
Chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii - Thái Bình Dương) đã giải thích cách quân đội Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa trên. Theo đó, tàu sân bay mang theo máy bay giám sát và máy bay chiến đấu để tuần tra chiến đấu trên không. Tàu sân bay cũng là nơi thiết lập trung tâm chỉ huy, kiểm soát, liên lạc và tình báo quan trọng. Tàu đổ bộ tấn công cũng mang theo máy bay giám sát và tấn công, trung tâm chỉ huy, kiểm soát, liên lạc và tình báo khác, và hàng trăm lính thủy đánh bộ có thể lên tàu thương mại để kiểm tra. Tàu vận tải đổ bộ chở binh sĩ thủy quân lục chiến, trực thăng và tàu vận tải Osprey. Các tàu khu trục với ưu thế về tốc độ và vũ khí có thể phát hiện, đánh chặn và nếu cần thì lên tàu, bắt giữ và đưa con tàu vi phạm đi nơi khác.
Nỗ lực này của Mỹ nhằm ngăn chặn việc Iran xuất khẩu dầu thô vốn là một nguồn thu nhập quan trọng của nước này.
Trong khi đó, Hãng tin Tasnim tối qua (giờ VN) dẫn lời thiếu tướng Ali Abdollahi, Tư lệnh Bộ Tư lệnh trung ương Khatam al-Anbiya - bộ chỉ huy thống nhất của các lực lượng vũ trang Iran, chỉ trích việc Mỹ phong tỏa là "bất hợp pháp" và nếu điều này vẫn tiếp diễn thì có thể xem là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Tướng Abdollahi đe dọa Iran "sẽ không cho phép bất kỳ hoạt động xuất khẩu hoặc nhập khẩu nào tiếp tục diễn ra ở vịnh Ba Tư, biển Oman và biển Đỏ trong điều kiện như vậy".
Thực tế, việc Mỹ huy động lực lượng hùng hậu ở khu vực eo biển Hormuz, vịnh Ba Tư khiến cho quân đội nước này nằm gần hơn trong khả năng tấn công của Iran. Ở cự ly gần, Iran có thể triển khai máy bay không người lái (UAV), tàu tấn công không người lái và cả các loại tàu tấn công nhanh để tập kích lực lượng Mỹ.
Những vũ khí này cũng chính là mối đe dọa lớn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Vốn dĩ, eo biển này đã hẹp nhưng còn hẹp hơn vì phải tránh khu vực Iran thả thủy lôi. Nên rủi ro cho các tàu hàng là rất lớn. Các tàu hàng băng qua eo biển thường rất lớn và di chuyển chậm, khiến việc đi qua trở nên vô cùng nguy hiểm khi Iran tấn công. Khi rủi ro vẫn còn lớn, các hãng bảo hiểm hàng hải có thể tiếp tục từ chối trách nhiệm bảo hiểm khiến các tàu khó di chuyển. Tờ The Washington Post dẫn số liệu cho hay đến ngày 14.4, vẫn còn khoảng 800 tàu đang mắc kẹt ở vịnh Ba Tư.
Về việc giải quyết rủi ro thủy lôi, cựu đại tá Schuster chỉ ra rằng các tàu chiến mà Mỹ triển khai ở khu vực đều không có khả năng quét mìn.
Chính vì thế, vẫn chưa có lối thoát cho tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Điều này tiếp tục gây khó cho nguồn cung năng lượng toàn cầu.
