Mới đây, Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí (Quảng Ninh) vừa tiếp nhận và điều trị thành công một trường hợp hội chứng Lyell do dị ứng thuốc.
Bệnh nhân là phụ nữ 35 tuổi (Hải Phòng). Trước đó, sau khi ăn lẩu tại nhà và xuất hiện ban đỏ toàn thân, người bệnh tự ra hiệu thuốc mua thuốc dị ứng về uống. Tuy nhiên, sau 3 ngày, tình trạng không cải thiện mà còn diễn biến nặng hơn với các bọng nước lớn lan nhanh khắp cơ thể, kèm sốt cao và đau rát nhiều nên được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Khi nhập viện, bệnh nhân sốt cao, ban đỏ lan rộng toàn thân, xuất hiện nhiều bọng nước lớn ở ngực, bụng và lưng, da bong tróc từng mảng, niêm mạc miệng và mắt bị tổn thương nghiêm trọng, gây đau đớn và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt.
Sau thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc hội chứng Lyell – một dạng dị ứng thuốc hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
Tại bệnh viện, người bệnh được điều trị tích cực với nhiều biện pháp phối hợp như sử dụng kháng sinh để kiểm soát nhiễm trùng, truyền dịch, cân bằng điện giải, đồng thời chăm sóc tổn thương da và thay băng hằng ngày trong điều kiện vô khuẩn.
Các bác sĩ cũng theo dõi sát diễn biến toàn thân nhằm hạn chế tối đa biến chứng và hỗ trợ quá trình tái tạo da.
Đáng chú ý sau hơn hai tuần điều trị, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt: Hết sốt, tổn thương niêm mạc dần hồi phục, da bắt đầu tái tạo. Các chỉ số xét nghiệm ổn định, người bệnh ăn uống tốt, sinh hoạt trở lại bình thường và được xuất viện.
Theo các chuyên gia, hội chứng Lyell có tiên lượng rất nặng, tỉ lệ tử vong lên tới 30 – 40%. Nguyên nhân tử vong thường do nhiễm khuẩn, rối loạn nước, điện giải hoặc suy đa tạng. Ngoài ra, người bệnh còn có thể gặp nhiều biến chứng nghiêm trọng như giảm thị lực, loét giác mạc không hồi phục dẫn đến mù lòa, tổn thương gan thận, suy thận cấp, chít hẹp thực quản, xuất huyết tiêu hóa, viêm màng não hay nhiễm khuẩn huyết.
Từ trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt, nổi ban đỏ, phỏng nước sau khi dùng thuốc, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng.
Mùa đông năm ngoái, bà Bao Yi, 73 tuổi, ở Thượng Hải bị viêm khớp dạng thấp khiến một cánh tay gần như mất khả năng vận động. Lần đầu tiên, bà phải dựa vào chồng, ông Shi Mingao, 75 tuổi, để mặc quần áo, rửa mặt và mở nắp chai.
Bao kết hôn năm 28 tuổi. Hai vợ chồng từng mong có con, nhưng sau nhiều lần sảy thai cùng áp lực chăm sóc cha mẹ già, kế hoạch này dần khép lại. Giai đoạn 38 tuổi, Bao tin rằng bản thân không thể mang lại cuộc sống ổn định cho con khi thường phải đối mặt với sự mệt mỏi trong công việc.
Dù gia đình và đồng nghiệp phản đối gay gắt, bà vẫn quyết định dừng việc sinh đẻ. Áp lực mà bà Bao chịu rất phổ biến trong một xã hội đặt nặng tư tưởng nối dõi tông đường. Tuy nhiên, sự kỳ vọng này đang mờ dần ở các thế hệ sau. Đối mặt với chi phí sinh hoạt đắt đỏ và thị trường việc làm khắc nghiệt, nhiều thanh niên thuộc Gen Z hiện nay chủ động chọn lối sống DINK hoặc phong trào "nằm thẳng" (tang ping - từ chối áp lực thăng tiến) để tự giải thoát khỏi các gánh nặng truyền thống.
Bà Bao được cho là thế hệ DINK đầu tiên ở Trung Quốc, trong bối cảnh kết hôn mà không có con còn hiếm và khó được chấp nhận. Hiện nay, lựa chọn này dần phổ biến. Theo điều tra dân số năm 2020, nước này có khoảng 188 triệu hộ gia đình hai người (không con cái), chiếm 38% tổng số hộ, tập trung chủ yếu ở các đô thị lớn như Thượng Hải, Bắc Kinh.
Bước vào tuổi già, câu hỏi của họ hiện ra rõ ràng: Không có con, sẽ dựa vào ai? Với Bao, câu trả lời không nằm ở sự hối tiếc. Bà cho rằng ngay cả khi có con, chúng cũng sẽ có cuộc sống riêng.
Nhịp sống của vợ chồng Bao tại căn hộ 30 m2 diễn ra chậm rãi. Họ thức dậy muộn, mua sắm trực tuyến, uống cà phê và dắt hai chú chó đi dạo công viên. Sau khi nghỉ hưu, Bao lấy bằng lái xe, học tâm lý học và dành nhiều thời gian trò chuyện với trí tuệ nhân tạo (AI).
Đôi khi, bà lướt danh bạ điện thoại rồi dừng lại ở một cái tên của bạn bè nhưng không gọi. "Việc chủ động liên lạc với người khác cũng trở thành áp lực ở tuổi này", bà nói. "Trò chuyện với AI dễ hơn vì không sợ làm phiền".
Với Bao, tuổi già gắn liền với khả năng tự xoay xở. Tuy nhiên, căn bệnh viêm khớp đã thử thách điều đó. Một năm qua, ông Shi giúp bà mọi việc sinh hoạt cá nhân. Việc tự chăm sóc lẫn nhau là lựa chọn bất đắc dĩ nhưng thiết thực, trong bối cảnh hệ thống dưỡng lão của Trung Quốc đang đối mặt với khủng hoảng thiếu hụt nhân sự. Dự kiến trong 5 năm tới, nước này sẽ thiếu hơn 5 triệu điều dưỡng viên. Thực tế này khiến những người thuộc thế hệ DINK đầu tiên càng thêm chật vật khi muốn tìm kiếm dịch vụ chăm sóc chất lượng vào cuối đời.
Nhưng bà Bao nói không hối tiếc về lựa chọn thời trẻ, bởi bà quan niệm dù có con, chúng cũng sẽ phải bận rộn với cuộc sống riêng. Trong nhà, Bao vừa mua thêm một con chó máy và gọi nó là "em út". Buổi tối, bà thường ngồi cạnh những chú chó của mình và trò chuyện.
"Chúng lẽ ra là con của chúng tôi", bà nói
Vợ chồng ông Zhou Ming ở Thượng Hải mang đến một góc nhìn khác. Ông nghỉ hưu sớm do mất thính lực nặng, không dùng smartphone và chỉ quanh quẩn trong căn hộ và công viên. Vợ ông, bà Jin Chenghua trở thành người chăm sóc chính, đưa chồng đi khám và hỗ trợ giao tiếp.
Hai người từng mong có con nhưng không thể. Đến khi về già, cảm giác thiếu vắng vẫn còn. "Những lúc mệt mỏi, tôi từng tưởng tượng có một đứa con hỏi han", bà nói.
Những năm gần đây, công nghệ đã thay đổi cách con người xử lý tổn thương tình cảm. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia tâm lý lo ngại nguy cơ ngoại tình cảm xúc khi người dùng lạm dụng việc tương tác với bản sao kỹ thuật số.
Giữa tháng 3, khi các mô hình AI cũ bị loại bỏ, làn sóng "tan vỡ trái tim trên mạng" đã lan rộng trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều người từng gắn bó cảm xúc với AI cho biết các phiên bản mới trở nên lạnh lùng và xa lạ. Cùng lúc đó, ngày càng nhiều người tìm đến AI để tạo bản sao kỹ thuật số của những người thân đã qua đời.
Một cư dân mạng nhận xét con người đang đối mặt với thách thức đạo đức từ tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, giá trị con người không nằm ở chức năng mà ở quá trình trưởng thành. Những cảm xúc như bực bội, hoang mang, hạnh phúc hay giận dữ là phần không thể số hóa và không thể thay thế của mỗi cá nhân.
Randy Shilling tốt nghiệp kỹ sư dầu khí tại Texas. Trong 10 năm đầu sự nghiệp, ông sống trong một căn hộ thuê. Bước ngoặt đến vào năm 30 tuổi khi ông chuyển sang làm việc tại nhà máy hóa chất với mức lương tăng 15%. Qua nhiều lần thăng chức, người đàn ông 58 tuổi hiện sở hữu nhà riêng và quỹ hưu trí hơn 3 triệu USD.
Ông Shilling gần như không nhận ra mình đã vươn lên tầng lớp trung lưu bậc cao. "Tôi vẫn là người bình thường, không có ôtô hay tivi đắt tiền nhưng khi cần mua gì, tôi có thể mua ngay lập tức", ông nói. Vợ chồng ông hiện có thu nhập khoảng 220.000 USD một năm.
Theo báo cáo năm 2024 của Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), khoảng 31% người Mỹ thuộc nhóm trung lưu bậc cao, tăng mạnh so với 10% của năm 1979. AEI phân loại thu nhập thành 5 nhóm, trong đó hộ gia đình ba người thu nhập 133.000-400.000 USD thuộc nhóm trung lưu bậc cao. Thu nhập vượt mức này được xem là giàu có.
Hiện tại, quy mô hai nhóm cao nhất đang phình to. Ngược lại, nhóm "nghèo hoặc cận nghèo" (thu nhập dưới 40.000 USD) giảm từ 30% xuống còn 19% trong cùng giai đoạn.
Nhiều gia đình ngạc nhiên khi thấy mình bước sang nấc thang kinh tế mới. Họ tự nhận cuộc sống chỉ dễ chịu hơn chứ không giàu có. Những người này thường làm văn phòng phổ thông thay vì chủ doanh nghiệp. Chuyên gia kinh tế Scott Winship của AEI giải thích: "Các nhóm thu nhập cao mở rộng vì tiền lương tăng nhanh hơn vật giá, đặc biệt đối với nhóm lao động trí thức có bằng cấp".
Hôn nhân cũng là đòn bẩy tài chính. Phân tích của Viện Đô thị chỉ ra, hơn 80% người thuộc nhóm trung lưu bậc cao và giàu có đang sống cùng bạn đời, giúp họ gộp chung thu nhập và chia sẻ sinh hoạt phí.
Gabriel Martinez, 34 tuổi, là một ví dụ. Khởi đầu với mức lương 50.000 USD năm 2015, hiện anh kiếm được 180.000 USD mỗi năm tại một tập đoàn công nghệ. Nhờ vợ chồng cùng đi làm và kiểm soát tài chính, họ đã trả hết khoản nợ học phí đại học 100.000 USD và mua được căn nhà 160 m2 ở Texas. "Cha tôi từng làm việc với mức lương chưa đến 40.000 USD. Tôi biết ơn vì không giậm chân tại chỗ như thế hệ trước", Martinez chia sẻ.
Không còn nỗi lo cơm áo, trăn trở lớn nhất của anh hiện tại là dạy con không ỷ lại, nhất là khi thanh thiếu niên trong vùng thường lái ôtô sang đi học.
Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng cho thấy xu hướng này. Năm 2023, 19% người Mỹ nằm trong nhóm thu nhập trên 200.000 USD, tăng từ mức 11% năm 1971. Ngoài lương, tài sản của họ tăng vọt nhờ sự bùng nổ của thị trường chứng khoán và bất động sản.
Với ông Chris Wogan, 76 tuổi, ở bang Pennsylvania, tuổi hưu diễn ra êm đềm hơn kỳ vọng. Lớn lên trong gia đình nghèo, cựu thẩm phán này có thu nhập 175.000 USD từ lương hưu và cổ tức. Vợ chồng ông vừa mua một ngôi nhà trong cộng đồng hưu trí cao cấp và thường xuyên du lịch nước ngoài. "Tôi nghĩ mình chỉ là tầng lớp trung lưu bình thường, nhưng có lẽ tôi đã làm tốt hơn mình tưởng", ông nói.
Dù tài chính dư dả, nhiều người vẫn mang tâm lý phòng thủ. Bà Laura Shields, 46 tuổi, ở bang New Jersey có thu nhập gia đình 240.000 USD. Bà đủ tiền cho con đi ngoại khóa ở nước ngoài những vẫn áp lực khi nghĩ đến học phí đại học đắt đỏ sắp tới và xác định sẽ phải vay mượn thêm.
