Hiện tại của ‘đầu bếp nhăn nhó’ sau cơn sốt lẩu

Rau má còn gọi là tích tuyết thảo, phanok (Vientian), rachiek kranh (Campuchia). Tên khoa học Centella asiatica (L.) Urb., (Hydrocotyle asiatica L. Trisanthus cochinchinensis Lour.); thuộc họ Hoa tán Apiaceae (Umbelliferae).

Trong Đông y, rau má có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, có công dụng chính là thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, tiêu viêm, sát trùng, cầm máu và hoạt huyết. Y học hiện đại cũng đã có những nghiên cứu về rau má và phát hiện các lợi ích tiềm năng của loại thảo dược này với sức khỏe.

-Rau má hỗ trợ trí nhớ và chức năng nhận thức

Tác dụng tiềm năng của rau má đối với sức khỏe não bộ đã được khám phá trong các nghiên cứu trên động vật và trong ống nghiệm. Trong các nghiên cứu này, các hợp chất hoạt tính trong rau má, đặc biệt là triterpenoid, đã chứng minh đặc tính chống oxy hóa, có thể giúp kiểm soát stress oxy hóa trong não. Stress oxy hóa là một yếu tố trong sự phát triển và tiến triển của các tình trạng thoái hóa thần kinh.

Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy chiết xuất rau má có thể hỗ trợ sức khỏe não bộ bằng cách bảo vệ chống lại độc tính kích thích do glutamate gây ra và tăng cường kết nối thần kinh. Những tác dụng này cho thấy tiềm năng của loại thảo mộc này trong việc thúc đẩy sức khỏe não bộ. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu trên người đã khám phá tác động của rau má có thể hỗ trợ trí nhớ và khả năng nhận thức ở người.

-Hỗ trợ sức khỏe làn da

Lợi ích tiềm năng của rau má đối với sức khỏe làn da có thể là do hàm lượng triterpenoid, đặc biệt là asiaticoside và axit asiatic. Khi da bị tổn thương hoặc căng thẳng, tình trạng viêm và stress oxy hóa là những thách thức phổ biến. Triterpenoid trong rau má hoạt động như chất chống oxy hóa, có thể giúp kiểm soát stress oxy hóa và hỗ trợ quá trình chữa lành tự nhiên của cơ thể.

Collagen - một loại protein cấu trúc dồi dào trong da, rất cần thiết cho sức mạnh và độ đàn hồi của da. Triterpenoid có thể hỗ trợ sản xuất collagen loại I, hỗ trợ hình thành mô da mới và thúc đẩy sức khỏe làn da.

-Hỗ trợ quản lý căng thẳng

Một số nghiên cứu cho thấy rau má có thể có tác dụng làm dịu bằng cách ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp GABA. GABA là một chất dẫn truyền thần kinh ức chế liên quan đến tác dụng làm dịu hệ thần kinh.

Nhiều loại thuốc điều trị lo âu, căng thẳng và mất ngủ hoạt động bằng cách tăng tác dụng của GABA lên não. Một nghiên cứu, bao gồm 40 người tham gia, cho thấy liều cao rau má giúp cải thiện phản ứng giật mình, một phản ứng thường gặp khi bị căng thẳng và lo âu.

-Hỗ trợ tuần hoàn

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng Triterpenoid trong rau má có thể hỗ trợ sức khỏe mạch máu và giảm tính thấm mao mạch. Những tác dụng này có thể góp phần cải thiện trương lực tĩnh mạch, giảm rò rỉ máu, dịch vào các mô xung quanh, giải quyết các vấn đề chính trong suy tĩnh mạch và tuần hoàn.

-Hỗ trợ lão hóa khỏe mạnh

Viêm mạn tính và stress oxy hóa là những yếu tố gây lão hóa sớm và không lành mạnh. Rau má chứa chất chống oxy hóa và chống viêm, có thể giúp kiểm soát các gốc tự do gây tổn thương tế bào bằng cách giảm stress oxy hóa và viêm da.

Vai trò của rau má trong việc thúc đẩy tổng hợp collagen và vi tuần hoàn cũng mang lại những lợi ích tiềm năng cho quá trình lão hóa. Collagen và lưu lượng máu khỏe mạnh duy trì độ săn chắc và đàn hồi của da, đảm bảo các tế bào da nhận được nguồn cung cấp oxy, dưỡng chất đầy đủ, đồng thời ngăn ngừa tình trạng sưng tấy.

-Hỗ trợ tăng cường sức mạnh cho khớp và cơ

Các đặc tính chống viêm của rau má có thể giúp hỗ trợ sự thoải mái của khớp và cơ. Các mô hình động vật thí nghiệm đã chứng minh khả năng của loại thảo mộc này trong việc tác động đến các cytokine tiền viêm và các đường dẫn truyền đau. Những phát hiện này cho thấy tiềm năng của việc sử dụng rau má trong việc hỗ trợ các tình trạng liên quan đến sự thoải mái của khớp và cơ.

Mặc dù rau má có nhiều lợi ích cho sức khỏe, một số trường hợp dưới đây nên tránh hoặc hạn chế uống loại nước này:

-Phụ nữ mang thai và cho con bú

Phụ nữ mang thai không nên tùy tiện uống nước rau má thường xuyên, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ. Một số hoạt chất trong rau má có thể ảnh hưởng đến tử cung, làm tăng nguy cơ co bóp hoặc tác động không mong muốn đến nội tiết tố. Với phụ nữ sau sinh, việc uống nhiều nước rau má cũng có thể ảnh hưởng tiêu hóa hoặc gây lạnh bụng.

-Người mắc bệnh gan

Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng rau má kéo dài hoặc liều cao có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ độc tính ở một số trường hợp nhạy cảm. Với những người đang bị viêm gan, men gan cao hoặc có tiền sử bệnh lý gan mật, việc tự ý uống nước rau má thường xuyên có thể phản tác dụng. Thay vì hỗ trợ giải độc, cơ thể có thể phải làm việc nhiều hơn để xử lý các hoạt chất sinh học trong rau má.

-Người chuẩn bị phẫu thuật

Theo Healthline, rau má có khả năng gây buồn ngủ nhẹ và ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, đặc biệt khi kết hợp với một số loại thuốc an thần hoặc thuốc mê. Vì vậy, những người chuẩn bị phẫu thuật thường được khuyến cáo ngừng sử dụng rau má ít nhất 2 tuần trước khi tiến hành.

-Người huyết áp thấp

Rau má có tính mát mạnh, giúp hạ nhiệt nhưng đồng thời cũng có thể khiến người huyết áp thấp cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt hoặc suy nhược hơn nếu dùng nhiều.

-Người có cơ địa lạnh

Với những người có cơ địa lạnh, hệ tiêu hóa yếu hoặc hay bị lạnh bụng, nước rau má dễ gây tiêu chảy, đầy bụng, khó tiêu. Việc uống thường xuyên, đặc biệt là uống lạnh, có thể làm mất cân bằng cơ thể và khiến tình trạng mệt mỏi kéo dài.

Nhiều phụ huynh cho rằng rau má lành tính nên có thể cho trẻ uống thay nước mát. Tuy nhiên, hệ tiêu hóa và miễn dịch của trẻ nhỏ còn non yếu, nên việc sử dụng rau má liên tục có thể gây lạnh bụng, tiêu chảy hoặc ảnh hưởng đến việc hấp thu dinh dưỡng. Đặc biệt, nếu rau má không được sơ chế kỹ, nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc tồn dư hóa chất cũng là vấn đề đáng lo ngại.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Trước diễn biến phức tạp của thời tiết nắng nóng, nguy cơ ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền qua thực phẩm có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại các bếp ăn tập thể trường học, các cơ quan chức năng tại Tp.Huế đã chủ động tăng cường công tác kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Theo đó, nội dung kiểm tra tập trung vào điều kiện cơ sở vật chất khu vực bếp, nguồn gốc nguyên liệu đầu vào, quy trình sơ chế, chế biến, lưu mẫu thức ăn, hồ sơ sức khỏe của nhân viên nấu ăn và các điều kiện bảo đảm vệ sinh trong quá trình tổ chức bữa ăn bán trú.

Cụ thể, tại phường Thuận Hoá, Tp.Huế, đoàn kiểm tra liên ngành của phường do ông Nguyễn Bá Vương, Phó Trưởng phòng Văn hoá - Xã hội UBND phường làm Trưởng đoàn, cùng thành viên các phòng, ban, trạm Y tế, Công an phường đã tiến hành kiểm tra đột xuất tại các Trường tiểu học Trường An ở 177 Phan Bội Châu và Trường mầm non Vĩnh Ninh ở 62 Nguyễn Huệ.

Qua kiểm tra, đoàn ghi nhận cả hai đơn vị đã có nhiều nỗ lực trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm. Trong đó, khu vực bếp ăn thông thoáng, sạch sẽ, trang bị đầy đủ bảo hộ cho nhân viên, nguyên liệu thực phẩm có hợp đồng, hóa đơn chứng từ rõ ràng, thực hiện lưu mẫu thức ăn đúng quy định.

Bên cạnh đó, đoàn kiểm tra đề nghị Ban giám hiệu hai nhà trường nghiêm túc tiếp thu, khắc phục các hạn chế và tiếp tục duy trì tốt các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền đến phụ huynh, học sinh về việc lựa chọn thực phẩm an toàn, nói không với hàng rong không rõ nguồn gốc trước cổng trường.

Trong khi đó, tại phường Vỹ Dạ, Tp.Huế, đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm phường do bà Trần Thị Ngọc, Phó chủ tịch UBND phường làm Trưởng đoàn đã tổ triển khai đợt kiểm tra đầu tiên tại Trường mầm non Xuân Phú và mầm non Thủy Vân.

Quá trình kiểm tra, đoàn kiểm tra đã tập trung kiểm tra việc rà soát hồ sơ, sổ sách theo quy định như: Sổ kiểm thực 3 bước, hồ sơ khám sức khỏe của nhân viên, sổ theo dõi phòng chống ngộ độc thực phẩm, hợp đồng cung ứng nguyên liệu… Đồng thời, đoàn tiến hành kiểm tra thực tế tại khu vực bếp ăn, tiến hành test nhanh bằng dung dịch lugol các dụng cụ ăn uống như chén, bát, muỗng, kiểm tra điều kiện vệ sinh môi trường, nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến và bảo quản thực phẩm.

Kết quả kiểm tra cho thấy, các trường cơ bản thực hiện nghiêm túc các quy định về an toàn thực phẩm, bếp ăn được bố trí gọn gàng, sạch sẽ, cách xa nguồn ô nhiễm, nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, quy trình chế biến đảm bảo theo quy định. Bên cạnh đó, đoàn cũng kịp thời hướng dẫn, nhắc nhở một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trong trường học.

Chị Hoàng Thị Ái N., một phụ huynh ở Tp.Huế chia sẻ, là một phụ huynh, chị cảm thấy rất mừng và ủng hộ việc các cơ quan chức năng vào cuộc quyết liệt để kiểm tra về an toàn thực phẩm tại các bếp ăn của các trường học.

"Hầu như các cháu đều dành thời gian trong ngày ở trường và bữa ăn học đường đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe cũng như sự phát triển của các cháu. Chính vì vậy, vấn đề về đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho các cháu là điều rất cần được quan tâm", chị N. thông tin.

Trao đổi với PV, bà Trần Thị Ngọc, Phó chủ tịch UBND phường Vỹ Dạ cho biết, hiện nay, UBND phường Vỹ Dạ đang trực tiếp quản lý số lượng lớn các cơ sở liên quan đến thực phẩm, bao gồm 105 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, 131 cơ sở thức ăn đường phố, 25 bếp ăn tập thể tại trường học và 4 cơ sở nấu ăn lưu động. Đây là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được quản lý chặt chẽ, đặc biệt là đối với các bếp ăn tập thể, căng tin trường học – nơi phục vụ đối tượng trẻ em.

Theo bà Ngọc, trong thời gian tới, nhằm tiếp tục duy trì và nâng cao hiệu quả công tác đảm bảo an toàn thực phẩm, đặc biệt là phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong trường học, UBND phường Vỹ Dạ sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát theo hướng thường xuyên, liên tục và có trọng tâm, trọng điểm; trong đó chú trọng hậu kiểm đối với các cơ sở chưa đảm bảo các quy định về ATTP. Việc giám sát sẽ bám sát theo phân cấp quản lý tại Quyết định số 82/2025/QĐ-UBND của UBND thành phố, nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không để xảy ra các sự cố mất an toàn thực phẩm.

Thứ hai, đẩy mạnh công tác tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về an toàn thực phẩm cho đội ngũ quản lý, nhân viên trực tiếp chế biến tại các bếp ăn tập thể, căn tin trường học cũng như các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Qua đó, nâng cao nhận thức, kỹ năng thực hành và ý thức trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm.

Thứ ba, tăng cường công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng đối tượng nhằm nâng cao nhận thức của các cơ sở kinh doanh, nhà trường, phụ huynh và cộng đồng về tầm quan trọng của an toàn thực phẩm, từ đó tạo sự chuyển biến tích cực trong việc chấp hành các quy định pháp luật.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Của để dành không được đo bằng tiền bạc, cũng chẳng thể đong đếm bằng những lời hoa mỹ, nhưng lại đủ sức sưởi ấm những ngày khó khăn nhất.

Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều mối quan hệ trở nên lỏng lẻo, tình làng nghĩa xóm càng hiện lên như một của để dành quý giá - thứ tài sản tinh thần mà người Việt vẫn âm thầm gìn giữ.

Ở nhiều vùng quê, hình ảnh quen thuộc là những mái nhà không khóa cửa ban ngày, những tiếng gọi nhau í ới qua hàng rào, hay bát canh nóng được mang sang khi nhà bên có việc. Tình làng nghĩa xóm hiện diện trong những điều giản dị như vậy.

Khi một gia đình có việc hiếu hỉ, hàng xóm không cần mời vẫn tự nguyện đến giúp. Người lo nấu nướng, người dựng rạp, người chạy việc lặt vặt. Không ai tính toán hơn thiệt, bởi ai cũng hiểu: hôm nay giúp người, mai người sẽ giúp lại.

Những hành động ấy, nhìn qua có vẻ nhỏ nhặt, nhưng lại là nền tảng của sự gắn kết cộng đồng. Nó tạo nên cảm giác an tâm - rằng mỗi người không đơn độc, rằng luôn có những cánh tay sẵn sàng chìa ra khi cần.

Bước vào đô thị, bức tranh ấy có phần thay đổi. Những cánh cửa đóng kín hơn, những lời chào thưa dần. Nhiều người sống cạnh nhau nhiều năm nhưng không biết tên nhau. Sự riêng tư được đề cao, nhưng đôi khi lại kéo theo khoảng cách.

Cuộc sống hiện đại với nhịp độ nhanh khiến con người ít có thời gian giao tiếp. Công việc, học hành, những mối bận tâm cá nhân chiếm phần lớn quỹ thời gian. Việc kết nối với hàng xóm, vì thế, trở thành điều “có cũng được, không có cũng không sao”.

Nhưng chính trong bối cảnh ấy, khi một sự cố bất ngờ xảy ra, một cơn hoạn nạn, một tình huống khẩn cấp, người ta mới nhận ra giá trị của sự gần gũi. Không phải lúc nào người thân cũng ở cạnh, nhưng hàng xóm thì luôn ở đó, chỉ cách một bức tường.

Những câu chuyện về tình làng nghĩa xóm có thể không xuất hiện trong những ngày bình yên, mà hiện rõ nhất khi có biến cố. Đó là khi một gia đình gặp hoạn nạn, cả xóm cùng chung tay giúp đỡ. Là khi một người bệnh nặng, hàng xóm thay nhau chăm nom. Là khi thiên tai ập đến, người dân cùng nhau vượt qua.

Những nghĩa cử ấy không cần lời khen, cũng không đòi hỏi sự ghi nhận. Nó xuất phát từ sự thấu hiểu: ai rồi cũng có lúc cần đến người khác. Và khi giúp đỡ nhau, cộng đồng trở nên vững vàng hơn.

Trong những khoảnh khắc ấy, tình làng nghĩa xóm giống như một “kho dự trữ” tinh thần. Bình thường có thể không để ý, nhưng khi cần, nó trở thành điểm tựa.

Tình làng nghĩa xóm không phải điều gì xa xôi, mà bắt đầu từ những hành động rất nhỏ. Một lời chào khi gặp nhau, một nụ cười thân thiện, hay đơn giản là sự quan tâm đúng lúc.

Đôi khi, chỉ cần hỏi thăm khi thấy nhà bên có việc, hay giúp đỡ một việc nhỏ, cũng đủ để tạo nên sự kết nối. Những mối quan hệ lớn không tự nhiên hình thành, mà được xây dựng từ những tương tác nhỏ như thế.

Điều quan trọng là sự chủ động. Trong một xã hội ngày càng đề cao cá nhân, việc mở lòng với người xung quanh cần một chút nỗ lực. Nhưng chính sự nỗ lực ấy sẽ mang lại những giá trị lâu dài.

Một thực tế đáng suy ngẫm là trong khi nhiều người trân trọng những giá trị vật chất, những giá trị tinh thần như tình làng nghĩa xóm lại dễ bị xem nhẹ. Khi cuộc sống đủ đầy hơn, con người có xu hướng tự giải quyết mọi vấn đề, ít cần đến sự hỗ trợ từ cộng đồng.

Nhưng sự đủ đầy vật chất không thể thay thế cảm giác được sẻ chia. Một khu phố có thể hiện đại, tiện nghi, nhưng nếu thiếu đi sự gắn kết, vẫn sẽ lạnh lẽo.

Giữ gìn tình làng nghĩa xóm không phải là quay lại hoàn toàn với lối sống cũ, mà là biết điều chỉnh để phù hợp với hoàn cảnh mới. Có thể không còn những buổi tụ họp thường xuyên, nhưng vẫn có thể duy trì sự quan tâm, sự kết nối.

Tình làng nghĩa xóm - “của để dành” quý giá của người Việt không nằm ở những điều lớn lao, mà ở những cử chỉ giản dị hàng ngày. Trong bối cảnh thay đổi nhanh, giá trị ấy càng cần được gìn giữ.

Bởi đến một lúc nào đó, khi đối diện với khó khăn, người ta sẽ nhận ra: điều quý giá nhất không phải là những gì mình có, mà là những người sẵn sàng ở bên. Và rất có thể, trong số đó có những người hàng xóm - gần gũi mà đôi khi ta đã vô tình lãng quên.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ