Nắng nóng tại Khánh Hòa, có nơi gần 39 độ C

Có một nghịch lý đang diễn ra tại các cổng dự án nhà ở xã hội phía bắc. Cùng một bộ hồ sơ mua nhà, nếu người lao động tự đi làm thì mất nhiều tháng và thường bị trả lại vì thiếu giấy tờ. Nhưng nếu trao cho nhóm môi giới đứng ngay trước dự án thì chỉ mất 4 - 7 triệu đồng và vài ngày là xong.

Con số này không phải giả thuyết mà là mức giá xử lý hồ sơ được Công an tỉnh Bắc Ninh công bố ngày 17.3 khi khởi tố 5 bị can về tội "làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức" tại dự án Thống Nhất Smart City.

Trước đó 3 tháng, Công an tỉnh Thái Nguyên cũng đã khởi tố một nhóm tương tự tại dự án khu dân cư Đại Thắng.

Khi việc làm sai lại nhanh và chắc chắn hơn việc làm đúng thì lỗi không nằm ở người chọn đường tắt mà nằm ở chính con đường chính ngạch.

Về mặt pháp lý, hành vi làm giả giấy xác nhận đối tượng, giấy xác nhận điều kiện thu nhập, đơn xác nhận tiền lương rồi hợp thức hóa hồ sơ mua nhà ở xã hội cấu thành tội "làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức" theo điều 341 bộ luật Hình sự năm 2015.

Khung cơ bản tại khoản 1 quy định phạt tiền từ 30 - 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 2 năm.

Khung tại khoản 2 nâng lên từ 2 đến 5 năm tù nếu thuộc một trong các trường hợp định khung tăng nặng như làm giả từ 2 đến 5 tài liệu, thu lợi bất chính từ 10 đến dưới 50 triệu đồng.

Khung tại khoản 3 là 3 đến 7 năm tù nếu làm giả từ 6 tài liệu trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên. Công an tỉnh Thái Nguyên đã khởi tố theo khoản 3 điều 341.

Vấn đề là khi người mua ký vào bộ hồ sơ do môi giới lập khống, biết rõ mình không đủ điều kiện mà vẫn nộp cho chủ đầu tư, họ cũng đã đồng phạm với vai trò người sử dụng tài liệu giả để thực hiện hành vi trái pháp luật.

Đây không phải là suy đoán mà là hệ quả trực tiếp từ cấu trúc tội danh ghép của điều 341. Giấc mơ an cư trong trường hợp này có thể kết thúc bằng một bản án treo hoặc một bản án tù giam tùy vào mức độ hiểu biết và sự thành khẩn khi bị phát hiện.

Nhưng tập trung toàn bộ sự chú ý vào người mua và nhóm môi giới sẽ là cách tiếp cận sai. Hồ sơ mua nhà ở xã hội không phải thứ người ta tự lập rồi tự phê duyệt.

Theo quy trình được quy định tại Nghị định 100/2024/NĐ-CP, đã được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 261/2025/NĐ-CP và Nghị định 54/2026/NĐ-CP, bộ hồ sơ phải đi qua ít nhất 3 lớp kiểm tra, gồm: chủ đầu tư tiếp nhận và đối chiếu điều kiện, Sở Xây dựng địa phương kiểm tra nhằm loại trừ việc một đối tượng được hỗ trợ nhiều lần và công an cấp xã phối hợp hậu kiểm thông tin thu nhập theo quy định mới tại Nghị định 54/2026.

Ba lớp kiểm tra đó, trên lý thuyết, đủ để một bộ hồ sơ khống không thể lọt qua. Thực tế lại cho thấy hàng trăm bộ đã lọt qua tại dự án Thống Nhất Smart City và dự án khu dân cư Đại Thắng.

Khi một cơ chế 3 lớp không chặn được hành vi được thực hiện công khai thì cơ chế đó chỉ tồn tại trên văn bản hoặc là có người ở một trong 3 lớp đã "nhắm mắt cho qua".

Cả hai khả năng đều đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của cơ quan chức năng chứ không chỉ của nhóm môi giới bị khởi tố.

Chỉ thị số 34/CT-TTg ngày 11.12.2025 của Thủ tướng Chính phủ đã xác định rất rõ nguyên tắc trách nhiệm. UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện chính sách phát triển, bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn.

Bộ Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn, hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụ hậu kiểm trên phạm vi cả nước và tổ chức kiểm tra chuyên đề. Bộ Công an có trách nhiệm chỉ đạo công an cấp xã xác nhận điều kiện thu nhập và điều tra các hành vi môi giới trái phép.

Cả 3 cấp đều được giao nhiệm vụ cụ thể. Thế nhưng từ tháng 12.2025 đến nay, chưa có địa phương nào công khai danh tính cán bộ Sở Xây dựng hoặc công an cấp xã đã ký xác nhận trên các bộ hồ sơ bị làm giả mà hàng trăm căn hộ đã được bán. Chưa có chủ đầu tư nào bị xử lý hành chính với lý do tiếp nhận hồ sơ không đủ điều kiện.

Một chính sách an sinh xã hội không thể chỉ được bảo vệ bằng việc khởi tố nhóm môi giới ở vòng ngoài. Nghị định 54/2026/NĐ-CP đã bổ sung cơ chế công khai danh sách người mua sau khi ký hợp đồng lên hệ thống thông tin quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản. Đồng thời giao công an cấp xã phối hợp hậu kiểm thu nhập trong các trường hợp cần thiết. Nhưng cơ chế hậu kiểm chỉ có ý nghĩa khi đi kèm một cơ chế truy trách nhiệm rõ ràng đối với người đã ký xác nhận sai.

Nếu một cán bộ xã ký xác nhận tình trạng nhà ở hoặc xác nhận thu nhập cho người không đủ điều kiện, hành vi đó có thể cấu thành tội "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" theo điều 360 bộ luật Hình sự, hoặc tội "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" theo điều 356 nếu có yếu tố vụ lợi.

Niềm tin vào chính sách an sinh xã hội không bị xói mòn bởi vài nhóm môi giới. Nó bị xói mòn khi người lao động thu nhập thấp sau khi tuân thủ đầy đủ quy định, vẫn nhìn thấy những căn hộ đáng lẽ dành cho mình được sang tay công khai với giá chênh lệch hàng trăm triệu đồng.

Một chính sách lớn không thể vận hành bằng những cú hích từ trên xuống mỗi khi có vụ việc nổi cộm. Nó phải vận hành bằng một cơ chế chịu trách nhiệm thường trực tại chính nơi bộ hồ sơ được ký xác nhận.

Từ 2 vụ án tại Bắc Ninh và Thái Nguyên, điều cần làm không phải là ban hành thêm chỉ thị hay thông tư. Cần làm ngay 3 việc cụ thể để thay đổi tình hình.

Thứ nhất là công khai trên cổng thông tin Sở Xây dựng danh tính đầy đủ của cán bộ đã ký xác nhận đối tượng và điều kiện thu nhập trên mỗi bộ hồ sơ được duyệt, kèm theo cơ chế khiếu nại của người dân.

Thứ hai là mở rộng điều tra các vụ án đã khởi tố theo hướng xem xét trách nhiệm hình sự của người ký xác nhận sai theo điều 360 hoặc điều 356 bộ luật Hình sự, không để dừng lại ở nhóm môi giới trung gian.

Thứ ba là bổ sung vào luật Nhà ở một điều khoản về trách nhiệm liên đới của chủ đầu tư khi tiếp nhận hồ sơ không đủ điều kiện, thay vì chỉ buộc người mua phải trả lại căn hộ.

Khi chịu trách nhiệm được phân bổ đều trên toàn bộ chuỗi xét duyệt, hành vi hợp thức hóa sẽ không còn chỗ để hình thành mặt bằng giá công khai như đã xảy ra.

Mục tiêu một triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030 không thể đạt được bằng những con số tiến độ trên báo cáo. Nó chỉ có ý nghĩa khi người công nhân thu nhập 8 triệu đồng/tháng tin rằng nếu mình tuân thủ đúng quy trình, mình sẽ có cơ hội.

Niềm tin một khi đã mất thì không thể khôi phục bằng cách khởi tố thêm vài nhóm môi giới mà chỉ có thể khôi phục bằng việc để người thu nhập thấp nhìn thấy cán bộ nào đã ký xác nhận sai phải chịu trách nhiệm hình sự tương xứng với hậu quả họ gây ra.

Đó không phải là một yêu cầu khắt khe mà là điều kiện tối thiểu để một chính sách an sinh xã hội giữ được tính chính danh.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tại điểm khám tại phường Bình Phú, hàng trăm người dân TP.HCM háo hức chờ khám sức khỏe miễn phí.

Bà Lê Thị Thu Trang (54 tuổi) đưa người em trai 45 tuổi, bị liệt nửa người sau tai biến, đến khám sức khỏe miễn phí. Từ ngày người em phát bệnh vào năm 2005, bà nghỉ hẳn việc buôn bán nhỏ để ở nhà chăm nom. Cuộc sống gia đình vì thế càng thêm chật vật, mọi chi phí sinh hoạt chủ yếu trông vào người em gái của bà.

“Hành trình điều trị kéo dài khiến gia đình tôi nhiều lúc rơi vào khủng hoảng vì tiền bạc. Hôm nay em trai được khám miễn phí, tôi mừng lắm. Với gia đình tôi lúc này, đây là điều quý giá vô cùng", bà Trang cho hay.

Bà Lại Thị Hạnh (60 tuổi) đến điểm khám tại phường Bình Phú từ sớm và phát hiện mắc đái tháo đường. “Bác sĩ dặn tôi phải giảm cân, điều chỉnh chế độ ăn, hạn chế đồ ngọt, đồ béo, tinh bột và tái khám để theo dõi”, bà nói.

Theo bà Hạnh, điều khiến bà ấm lòng nhất là các y bác sĩ thăm khám rất tận tình, quan tâm “như người nhà”, dặn dò kỹ lưỡng. Sau buổi khám, bà rất vui vì còn được tặng thêm gạo.

Bà Trần Thị Hiền (67 tuổi) ngồi chờ đến lượt khám, chậm rãi kể mình mang “đủ thứ bệnh của tuổi già”: tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh tim, lại mới gãy xương đòn nên lúc nào cũng mệt mỏi, đi đứng không vững.

Vợ chồng bà Hiền đang ở trọ, mỗi tháng chắt chiu 2 triệu đồng đóng tiền phòng, lại gồng gánh nuôi đứa cháu ngoại. Để lo cuộc sống qua ngày, ông bà vẫn bán cà phê quanh xóm.

“Tiền ăn uống hằng ngày còn không đủ nên tôi không dám nghỉ đi bệnh viện, chỉ ráng nhịn cho qua. Nay được khám mà không tốn tiền, tôi vui lắm”, bà Hiền bày tỏ.

Tại Trạm Y tế xã Hòa Hiệp, bà Nguyễn Thị Thưởn (84 tuổi) được y bác sĩ Viện Y dược học dân tộc TP.HCM thăm khám. “Tôi hay bị xây xẩm mặt mày mà không biết do đâu. Nay được các bác sĩ khám, đo huyết áp mới biết mình bị tăng huyết áp. Bác sĩ dặn tôi phải uống thuốc đều, ăn nhạt hơn, theo dõi huyết áp thường xuyên và tái khám đúng hẹn”, bà kể.

Ngày 17.4, hàng trăm y, bác sĩ của hơn 100 bệnh viện trên địa bàn TP.HCM đã đồng loạt có mặt tại 168 trạm y tế phường, xã, đặc khu để khám sức khỏe, tầm soát miễn phí cho người dân.

Tại điểm khám ở phường Bình Phú, bác sĩ Ngô Thị Cẩm Hoa, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 cho biết bệnh viện tổ chức khám sức khỏe, tầm soát miễn phí tại 3 điểm gồm phường Bình Phú, phường Phước Thắng và phường Vũng Tàu cho hơn 1.000 người dân.

Đợt khám tập trung vào 2 nhóm bệnh mạn tính không lây đang gia tăng: tim mạch và đái tháo đường. Để phục vụ tầm soát chuyên sâu, bệnh viện còn đưa thiết bị xuống tận nơi để thực hiện điện tim, siêu âm tim, siêu âm bụng cho người dân.

Nhiều bệnh viện lớn, bệnh viện đầu ngành cũng đồng loạt tham gia. Bệnh viện Chợ Rẫy tổ chức tầm soát tim mạch, đái tháo đường tại các phường An Đông, Chợ Lớn, Phú Lâm. Bệnh viện Ung bướu TP.HCM khám, tầm soát ung thư miễn phí tại xã Phú Hòa Đông. Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM tầm soát bệnh tuyến giáp, tim mạch, đái tháo đường cho người cao tuổi.

Bệnh viện Quân y 175 phụ trách các điểm An Nhơn, Gò Vấp, Hạnh Thông với nội dung tầm soát các bệnh cơ xương khớp, tim mạch, nội tiết, ung bướu và tuyến giáp. Bệnh viện Thống Nhất tham gia tại các phường Bảy Hiền, Tân Hòa, Tân Sơn, tập trung vào nhóm bệnh tim mạch, đái tháo đường.

Bệnh viện Nhi đồng 1 thăm khám, tầm soát cho trẻ nhỏ

Bệnh viện Nhân dân Gia Định triển khai khám sức khỏe, sàng lọc miễn phí tại 3 phường Gia Định, Tân Sơn Nhì và Bình Quới. Người dân được đo huyết áp, kiểm tra đường huyết, tầm soát bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường.

Bên cạnh đó, Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi đồng 2... cũng tham gia khám, sàng lọc miễn phí cho người dân.

PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết thành phố đặt mục tiêu triển khai khám sức khỏe cho khoảng 15 triệu người dân. Để thực hiện mục tiêu này, ngành y tế thành phố xác định một số giải pháp trọng tâm.

Trước hết, đẩy mạnh triển khai tại cộng đồng, giao trạm y tế phường, xã làm đầu mối, phối hợp lực lượng y tế cơ sở và các tổ chăm sóc sức khỏe cộng đồng tiếp cận từng hộ dân, ưu tiên người cao tuổi, người có bệnh nền và nhóm yếu thế.

Song song đó, TP.HCM huy động tổng lực toàn hệ thống y tế, gồm bệnh viện công lập và ngoài công lập tham gia các đợt khám, sàng lọc quy mô lớn để người dân được tiếp cận dịch vụ kỹ thuật phù hợp ngay từ tuyến cơ sở.

Theo ông Thượng, sàng lọc chỉ có ý nghĩa khi được điều trị kịp thời. Do đó, ngành y tế thành phố đã xây dựng quy trình chuyển người dân có dấu hiệu bất thường sau sàng lọc đến cơ sở y tế phù hợp để chẩn đoán, theo dõi và điều trị sớm.

Để đáp ứng nhu cầu khám, điều trị có thể gia tăng sau các đợt sàng lọc diện rộng, TP.HCM cũng yêu cầu các bệnh viện chủ động bố trí thêm khu tư vấn, khám sàng lọc và điều phối người bệnh phù hợp.

Về lâu dài, khi bệnh được phát hiện sớm và quản lý tốt ngay từ y tế cơ sở, áp lực điều trị tại tuyến bệnh viện sẽ từng bước giảm xuống. Ông Thượng kỳ vọng với cách làm này, chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu và sức khỏe cộng đồng tại TP.HCM sẽ được cải thiện rõ rệt trong thời gian tới.

Tin Gốc: Thanh Niên

Đầu tháng 4, ông Đỗ Xuân Trường, 61 tuổi, ở thôn Phú Hữu 2, xã Phú Nghĩa, phải lách qua hai ngôi mộ đi vào mảnh ruộng nằm ở khu Sau Đình. Không thể đưa phương tiện cơ giới vào làm đất, đi lại khó khăn nên ruộng gần như bỏ hoang.

"Không thể sản xuất trên chính mảnh đất của mình đã ảnh hưởng đến thu nhập của gia đình tôi", ông Trường bức xúc nói và cho biết đã nhiều lần phản ánh với chính quyền nhưng chưa đạt kết quả.

Hai ngôi mộ mới xây là của gia đình ông Nguyễn Văn Huệ. Theo kết luận của UBND huyện Chương Mỹ cũ, ông Huệ được cấp hơn 2.000 m2 đất nông nghiệp, trong đó có 504 m2 đất 5% ở khu Sau Đình. Tuy nhiên, từ năm 2005, ông đã tự ý xây dựng nhà ở, công trình phụ, sân bêtông, trụ cổng... trên diện tích khoảng 715 m2, bao gồm cả đất nông nghiệp và đất công.

Chính quyền kết luận ông Huệ đã lấn chiếm khoảng 211 m2 đất công do UBND xã quản lý, chắn lối đi vào khu đất sản xuất của 5 hộ dân, trong đó có hộ của ông Đỗ Xuân Trường.

Tháng 12/2025, UBND xã Phú Nghĩa tổ chức cưỡng chế mở lối đi vào khu đất nông nghiệp của 5 hộ dân tại khu Sau Đình, thôn Phú Hữu 2. Tuyến đường được mở rộng 3,5 m, dài gần 200 m, nằm trên diện tích đất công do xã quản lý giáp ranh 504 m2 đất 5% của hộ ông Nguyễn Văn Huệ.

Trong quá trình cưỡng chế, chính quyền đã xác định ranh giới giữa đất công và đất của hộ ông Huệ bằng việc đóng cọc mốc và quây rào B40. Tuy nhiên, khoảng một tháng sau, trên đoạn đường này xuất hiện hai ngôi mộ, một hình chữ nhật, một hình tròn, dựng bằng gạch án ngữ gần hết lối đi, khiến các hộ dân có đất phía trong rất khó vào canh tác.

Trước phản ánh của các hộ dân, UBND xã Phú Nghĩa đã làm việc với ông Nguyễn Văn Huệ. Tại buổi làm việc, ông Huệ cho biết gia đình từng có hai phần mộ bị thất lạc từ trước năm 1977, sau khi cưỡng chế làm lộ vị trí nên đã xây dựng lại.

Tuy nhiên, theo đại diện Phòng Kinh tế xã Phú Nghĩa, tại thời điểm cưỡng chế, khu vực này chỉ có một chuồng vịt rộng khoảng 10 m2 và một cây mít, không ghi nhận dấu hiệu mộ phần. Khu đất trước đây là gò cao, từng được người dân sử dụng để chôn cất, song chủ yếu là các nấm mộ đơn sơ, không có công trình kiên cố, qua thời gian dài, nhiều phần mộ đã bị vùi lấp, mất dấu.

"Do đó, hiện chưa có cơ sở khẳng định hai ngôi mộ mới xây là mộ cũ tồn tại từ trước hay được dựng lên sau này", đại diện Phòng Kinh tế xã Phú Nghĩa nói.

UBND xã Phú Nghĩa cho biết sẽ tiếp tục mời các bên liên quan để làm việc, hòa giải và làm rõ nguồn gốc hai ngôi mộ. Trường hợp vụ việc kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh trật tự, toàn bộ hồ sơ sẽ được chuyển cơ quan công an để xử lý theo quy định pháp luật.

Phong Vân

Nguồn: https://vnexpress.net/tu-y-xay-mo-chan-loi-vao-dat-san-xuat-cua-5-ho-dan-5058478.html