Nội dung trên được ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), nói tại tọa đàm Giải pháp giảm áp lực cung ứng điện giai đoạn 2026 – 2030, do báo Công Thương phối hợp EVN, EVNSPC tổ chức, sáng 21/4.
Theo Quy hoạch điện VIII, mục tiêu đến năm 2030, khoảng 50% mái nhà công sở và hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu (tức phục vụ nhu cầu tại chỗ, không bán vào hệ thống điện quốc gia), với quy mô khoảng 26.000 MW, tương đương công suất 13 nhà máy thủy điện Hòa Bình. Theo lãnh đạo EVNSPC, để hiện thực hóa mục tiêu này, đòi hỏi cơ chế đủ mạnh và giải pháp triển khai đồng bộ trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh.
Yêu cầu lắp điện mặt trời mái nhà càng cấp thiết trong bối cảnh nhu cầu điện sắp tới dự báo tăng cao, còn nguồn cung gặp nhiều áp lực. Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó tổng giám đốc Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), cho biết hệ thống điện đang chịu áp lực lớn khi nhu cầu tăng nhanh chưa từng có.
Ngày 31/3, tiêu thụ điện toàn quốc đã đạt 1 tỷ kWh/ngày, sớm hơn nhiều so với các năm trước; riêng ngày 8/4 đạt 1,092 tỷ kWh, công suất cực đại 52.225 MW. Dự báo mốc 1,1 tỷ kWh/ngày có thể xuất hiện ngay sau kỳ nghỉ 30/4. “Chỉ cần nhiệt độ tăng thêm 1-2 độ C, hệ thống phải gánh thêm công suất tương đương một nhà máy thủy điện Hòa Bình”, ông Trung nói.
Trong khi đó, về nguồn cung, ông Trung cho biết thủy điện suy giảm do thiếu nước, chỉ đáp ứng khoảng 70 triệu kWh/ngày; nhiệt điện than và khí cũng đối mặt rủi ro do biến động nguồn nhiên liệu và thị trường năng lượng toàn cầu.
Lãnh đạo NSMO cho rằng điện mặt trời mái nhà là nguồn bổ sung quan trọng. Hiện công suất loại hình này đạt khoảng 8.400 MW, cung cấp 5-7% sản lượng điện mỗi ngày. Ưu điểm của điện mặt trời mái nhà là triển khai nhanh, ít phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu và tiềm năng lớn khoảng 963.000 MW.
Tuy nhiên dù nhiều ưu điểm song việc lắp đặt vẫn gặp không ít rào cản khiến mục tiêu gặp thách thức.
Ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP HCM, cho rằng người dân vẫn còn tâm lý nghi ngại khi đầu tư điện mặt trời mái nhà. Nguyên nhân chủ yếu do chi phí ban đầu lớn và lo ngại về hiệu quả.
Theo ông, với hộ gia đình, thủ tục lắp đặt hiện đã được đơn giản hóa. Người dân chỉ cần thông báo cho ngành điện qua tổng đài, cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng chăm sóc khách hàng để cập nhật vào cơ sở dữ liệu và sẽ được phản hồi, hỗ trợ.
Ngành điện cũng sẵn sàng phối hợp, tư vấn kỹ thuật cho khách hàng trong quá trình lắp đặt. Người dân khi lắp điện mặt trời áp mái chỉ cần thông báo với sở Công Thương hoặc ngành điện qua Cổng dịch vụ công, tổng đài chăm sóc khách hàng và sẽ được ngành điện liên hệ lại ngay.
“Thủ tục rất đơn giản”, ông Kiên nói. Tuy nhiên, theo ông chi phí đầu tư phổ biến từ 100-200 triệu đồng khiến nhiều hộ cân nhắc. Ngoài ra, với các gia đình cần sử dụng điện nhiều vào ban đêm cần hệ thống lưu trữ điện nhưng chi phí đầu tư cho công nghệ này vẫn là thách thức.
Từ thực tế đó, ông Kiên đề xuất cần có chính sách hỗ trợ tài chính để khuyến khích người dân. Kinh nghiệm một số nước là áp dụng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Thượng Quân, Tổng giám đốc Công ty cổ phần công nghệ tích hợp Sao Nam, nhận định rào cản lớn nhất là niềm tin vào hiệu quả đầu tư. “Người dân vẫn lo ngại chi phí và thời gian hoàn vốn, dù hiện nay chỉ còn khoảng 2-3,5 năm”, ông nói.
Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó cục trưởng Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết Bộ đang xây dựng cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà trình Thủ tướng, kỳ vọng tạo động lực mới cho thị trường.
Dẫn ví dụ giai đoạn trước, ông Vũ nói khi áp dụng cơ chế giá mua điện ưu đãi (FiT), Việt Nam đã nhanh chóng phát triển hơn 19.000 MW điện mặt trời. “Thời điểm năm 2017, dù giá bán lẻ điện bình quân chỉ khoảng 1.732 đồng/kWh, nhưng chúng ta vẫn chấp nhận mua điện mặt trời với giá tương đương hơn 2.000 đồng/kWh, cho thấy quyết tâm rất lớn”, ông nói.
Ngày nay, nhờ tiến bộ công nghệ, chi phí điện mặt trời, cả quy mô lớn và mái nhà, đã giảm đáng kể, trong khi giá bán lẻ điện tăng lên khoảng 2.204 đồng/kWh. Điều này tạo điều kiện thuận lợi hơn để phát triển nguồn điện mặt trời.
Ông Vũ cũng cho rằng giá điện truyền thống có thể tiếp tục biến động do phụ thuộc nhiên liệu đầu vào, trong khi điện mặt trời mái nhà có chi phí ổn định hơn và hiệu quả rõ ràng. Vì vậy, người dân và doanh nghiệp cần nhận diện đầy đủ lợi ích để mạnh dạn đầu tư thời gian tới.
- Giá dầu thế giới tiếp tục đi lên trong phiên sáng 10-4 (theo giờ Việt Nam). Hợp đồng dầu WTI tăng gần 4% so với cùng thời điểm hôm qua, lên 98,51 USD/thùng. Dầu Brent tăng hơn 2% lên 96,69 USD/thùng.
- Khép phiên 9-4, thị trường chứng khoán Mỹ đồng loạt tăng điểm. Chỉ số S&P 500 tăng 0,62% lên 6.824,66 điểm, Nasdaq Composite tăng 0,83% lên 22.822,42 điểm.
Dow Jones tăng 275,88 điểm (0,58%) lên 48.185,80 điểm, qua đó chuyển sang tăng 0,25% từ đầu năm 2026.
Đà tăng diễn ra trong bối cảnh Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết Israel đồng ý mở đàm phán trực tiếp với Lebanon.
Ở chiều ngược lại, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
- Trong nước, sau phiên tăng mạnh nhờ thông tin tích cực, thị trường quay đầu chịu áp lực điều chỉnh khi VN-Index tiếp cận vùng kháng cự mạnh.
Đầu phiên, chỉ số tăng nhẹ, hướng lên vùng 1.750 điểm - mức cao nhất của phiên giảm sâu ngày 9-3-2026 nhưng nhanh chóng gặp lực bán. Kết phiên, VN-Index giảm 19,87 điểm (-1,13%) xuống 1.736,56 điểm, vẫn giữ trên ngưỡng hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm.
Tương tự, VN30 giảm 16 điểm (-0,83%) còn 1.915,01 điểm, duy trì trên vùng hỗ trợ 1.900 điểm.
- Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, trong phiên giao dịch ngày 8-4, thị trường tiền tệ liên ngân hàng ghi nhận diễn biến hạ nhiệt ở mặt bằng lãi suất VND.
Cụ thể, lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng VND giảm từ 0,1 - 0,8 điểm phần trăm ở các kỳ hạn ngắn so với phiên trước, trong khi giữ nguyên ở kỳ hạn 1 tháng. Mức giao dịch phổ biến ghi nhận: qua đêm (ON) ở 4,7%/năm, 1 tuần ở 5,9%/năm, 2 tuần ở 6,25%/năm và 1 tháng ở 7,3%/năm.
- Công ty CP Vĩnh Hoàn (VHC) vừa công bố kế hoạch mua lại cổ phiếu quỹ nhằm giảm vốn điều lệ, đồng thời gia tăng lợi ích cho cổ đông hiện hữu. Thời gian dự kiến giao dịch từ ngày 20-4 đến 19-5.
Theo đó, doanh nghiệp đăng ký mua lại 15 triệu cổ phiếu, tương đương 6,7% lượng cổ phiếu đang lưu hành. Giao dịch được thực hiện theo phương thức khớp lệnh.
Giá mua không vượt quá giá tham chiếu cộng thêm 50% biên độ dao động. Khối lượng đặt mua mỗi ngày dự kiến từ 3 - 10% tổng khối lượng đăng ký với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Nguồn vốn thực hiện đến từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, theo báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ 2025 đã được soát xét, với số dư đạt 6.842 tỉ đồng.
- Công ty CP Nhựa Bình Minh (BMP) vừa công bố tài liệu cho Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, dự kiến tổ chức trực tiếp tại TP.HCM vào ngày 28-4.
Theo tờ trình, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu năm 2026 đạt 6.053 tỉ đồng, tăng gần 8% so với năm 2025. Lợi nhuận sau thuế dự kiến 1.278 tỉ đồng, tăng 4% và có thể lập mức cao kỷ lục nếu hoàn thành kế hoạch.
- Trong báo cáo mới công bố, Chứng khoán VNDirect nhận định việc nâng hạng thị trường được kỳ vọng sẽ trở thành cú hích quan trọng, thúc đẩy dòng vốn ngoại quay lại trong thời gian tới.
Theo ước tính, sau khi được FTSE nâng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, Việt Nam có thể thu hút khoảng 1-1,5 tỉ USD từ các quỹ ETF và quỹ mở theo dõi chỉ số. Tổng dòng vốn ngoại, bao gồm cả các quỹ chủ động, có thể đạt 3,4-6 tỉ USD.
VNDirect cũng cho rằng việc FTSE xác nhận lộ trình nâng hạng sẽ tạo động lực thúc đẩy cải cách thị trường trong chu kỳ phát triển mới. Qua đó mở ra khả năng Việt Nam được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi trong giai đoạn 2028-2030, với dòng vốn ngoại tiềm năng ước khoảng 2-5 tỉ USD từ các quỹ ETF và quỹ mở theo dõi chỉ số MSCI.
Ngày 11-5, bà Phạm Thị Mùi - chủ vườn sầu riêng ở Cửa Cạn (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) - cho biết khoảng 2ha đất của gia đình, bà Mùi thời gian qua trồng dừa, chôm chôm và sầu riêng.
Sầu riêng của gia đình bà hiện cho trái và chín rộ. Khách du lịch quốc tế rất thích đến tham quan rồi mua trái chín ăn tại vườn.
"Khách du lịch tới đây tham quan, vô tự do và khi mua sầu riêng rụng tại vườn ăn, tôi bán với giá khoảng 120.000 đồng/kg. Giá sầu riêng này cũng giống như các nhà vườn khác trên đảo bán", bà Mùi nói.
Với 280 gốc sầu riêng (diện tích trồng khoảng 1ha), năng suất đạt khoảng 3 tấn trái. Sản lượng trái này không đạt bằng mọi năm.
Theo nhà vườn trồng sầu riêng trên đảo Phú Quốc, sầu riêng Phú Quốc mang hương vị rất riêng là nhờ thổ nhưỡng đất đỏ pha cát. Sầu riêng khi chín có vị ngọt thanh, cơm vàng, béo ngậy và mùi thơm dịu nhẹ, khách du lịch quốc tế rất thích ăn.
"Lúc đầu đến Phú Quốc, tôi không biết trên đảo có trồng sầu riêng ngon như vậy. Sầu riêng ở đây rất ngon, vị béo và ngọt thanh", chị Pan Shiting - du khách Trung Quốc - vui vẻ nói.
Anh Hà Tuấn Minh - đại diện Công ty TNHH Lữ hành quốc tế Việt Nam Winner ở Phú Quốc - cho biết khách quốc tế hiện đến Phú Quốc đông. Do đó ngoài các điểm vui chơi nổi tiếng ở Phú Quốc, du khách rất thích đến tham quan các điểm du lịch sinh thái vườn chôm chôm, sầu riêng... trên đảo.
"Khách du lịch Trung Quốc rất thích ăn sầu riêng. Chúng tôi vẫn thường giới thiệu tour du lịch đến các nhà vườn trồng tiêu, chôm chôm và sầu riêng. Du khách lựa chọn đi trải nghiệm và ăn sầu riêng tại vườn", anh Minh thông tin.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cho biết diện tích trồng cây ăn quả trên địa bàn tỉnh khoảng 44.873ha. Trong đó người dân địa phương trồng xoài khoảng 14.372ha, cây có múi khoảng 1.000ha và sầu riêng khoảng 2.000ha (sầu riêng ở Phú Quốc khoảng 40ha)...
Cuộc xung đột tại Trung Đông đã kéo dài hơn 2 tháng, gây ra nhiều thương vong và thiệt hại kinh tế, khiến tác động lan truyền ra toàn thế giới. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng thế giới có thể sẽ trải qua một số thay đổi cần thiết và mang tính cấu trúc vì cuộc xung đột này.
Eo biển Hormuz sẽ không còn trở thành điểm nghẽn của kinh tế toàn cầu và Iran khó có thể gây gián đoạn cho thị trường dầu thế giới. Kinh tế càng sụt giảm mạnh, động lực thực hiện các thay đổi cần thiết càng lớn.
Hiện chưa rõ các bên có thể đạt thỏa thuận nào để chấm dứt chiến sự. Dù vậy, các nhà kinh tế học và chuyên gia quân sự đều nhận định rằng cuộc xung đột vẫn có thể mang đến một số kết quả tích cực trong dài hạn.
Cuộc chiến đã phơi bày những điểm yếu cấu trúc lớn trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu - một hệ thống phức tạp đòi hỏi cân bằng giữa hiệu quả và sự dư thừa. Việc Iran làm gián đoạn 20% nguồn cung dầu toàn cầu bằng thủy lôi, drone tự chế và xuồng cao tốc cho thấy thế giới sẽ phải đánh giá lại nghiêm túc và thực hiện các thay đổi lâu dài.
Kịch bản khả thi nhất là Trung Đông xây thêm các đường ống dẫn dầu và khí đốt qua Arab Saudi và UAE để tránh hoàn toàn eo biển Hormuz. "Các nước sẽ phát triển đường ống và tăng mạnh công suất vận chuyển. Khi đó, không còn ai đặt toàn bộ tương lai của mình vào eo biển này nữa. Đây là điều rất tích cực", Jay Hatfield - nhà phân tích tại Infrastructure Capital Advisors cho biết trên CNN.
Việc này cũng đồng nghĩa chuỗi cung ứng năng lượng có thể an toàn và rẻ hơn trong dài hạn. Thế giới đang phải trả phí bảo hiểm rất cao cho việc vận chuyển hàng hóa qua những vùng biển căng thẳng.
"Nếu không có cuộc chiến, cú sốc như vừa qua, người ta khó nhận ra mọi thứ cần thay đổi", Ross Mayfield - chiến lược gia đầu tư tại Baird nhận định.
Các nền kinh tế chuyển dịch để thích ứng từng xảy ra vài lần trong thập kỷ qua. Sau đại dịch, chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy, nhưng đã được củng cố lại đáng kể. Xung đột Nga - Ukraine thay đổi cách châu Âu mua khí đốt tự nhiên. Thuế nhập khẩu của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tạo ra các thay đổi lớn trong việc mua nguyên liệu thô.
Khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng năng lượng càng cần thiết trong thời điểm nhu cầu nhiên liệu toàn cầu ngày càng tăng mạnh. Nhiều hãng công nghệ đang xây dựng trung tâm dữ liệu AI, vốn tiêu thụ lượng điện khổng lồ với tốc độ chóng mặt.
Nếu thế giới giảm phụ thuộc vào năng lượng Trung Đông, Mỹ có thể hưởng lợi. Khí tự nhiên hiện vẫn là nguồn năng lượng lớn nhất để sản xuất điện. Mỹ sở hữu trữ lượng khí rất lớn cùng năng lực xuất khẩu ngày càng tăng.
Theo Joe Brusuelas - kinh tế trưởng tại RSM, tác động từ những thay đổi của kinh tế toàn cầu chỉ có thể nhìn rõ sau 10-20 năm nữa.
Thực tế, OPEC - đối thủ lớn nhất của Mỹ trong lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch - đã có dấu hiệu rạn nứt. UAE, nước sản xuất dầu lớn thứ hai trong nhóm rời liên minh này. Điều này làm suy yếu khả năng tác động lên giá dầu thế giới thông qua hạn ngạch sản xuất của OPEC.
"Đa dạng hóa nguồn cung khỏi OPEC và chuyển sang các nhà cung cấp đáng tin cậy hơn, đặc biệt là Mỹ, giúp cải thiện an ninh năng lượng toàn cầu và ổn định giá", Rob Thummel - Giám đốc Danh mục Đầu tư tại quỹ Tortoise Capital cho biết.
Bên cạnh đó, quá trình chuyển sang năng lượng mặt trời cũng đang tăng tốc tại nhiều khu vực do cú sốc giá dầu. Xuất khẩu công nghệ năng lượng mặt trời, pin và xe điện của Trung Quốc đều lập kỷ lục trong tháng 3, theo hãng nghiên cứu năng lượng Ember. "Một nền kinh tế ít phụ thuộc vào nguồn năng lượng sẽ là điều tích cực", Mayfield đánh giá.
Dù vậy, các kịch bản tích cực này chưa chắc sẽ xảy ra. Chính quyền mới tại Iran có thể còn cứng rắn hơn hiện tại. Chiến sự cho thấy Iran biết cách gây sức ép với kinh tế toàn cầu. Heather Long - kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union cho rằng nếu eo biển Hormuz không còn quá quan trọng, nước này và các lực lượng đồng minh có thể chuyển sang đe dọa những tuyến vận tải khác trong tương lai.
Bên cạnh đó, OPEC gần đây lại tăng sản lượng dầu. Việc liên minh này biến mất vì thế cũng có thể làm giảm khả năng thế giới phối hợp hành động trong các cuộc khủng hoảng năng lượng sau này.
Cuối cùng, các thay đổi từ chiến sự có thể mang lại lợi ích cho bên này nhưng gây thiệt hại cho bên khác. Ví dụ, quá trình chuyển sang năng lượng tái tạo, đặc biệt tại châu Á và châu Âu, có thể ảnh hưởng tiêu cực tới các khu vực khai thác dầu đá phiến tại bang Texas (Mỹ). Nếu nhu cầu dầu giảm về dài hạn, giá dầu có thể xuống thấp hơn giai đoạn trước chiến sự, gây thiệt hại cho ngành này.
"Rất nhiều điều còn phụ thuộc vào yếu tố nào mang tính dài hạn, và đâu chỉ là tạm thời", Brusuelas kết luận.
