Theo báo South China Morning Post, một cụ ông 71 tuổi tại bang Johor (Malaysia) đã bị bắt giữ sau khi nổ súng khiến ba người thiệt mạng hôm 19-4, gây chấn động dư luận địa phương khi nghi phạm vốn được hàng xóm nhận xét là hiền lành, thân thiện.
Theo cảnh sát bang Johor, vụ việc xảy ra vào khoảng 13h30 hôm 19-4 (giờ địa phương) tại khu dân cư Taman Kota Jaya. Nghi phạm đã dùng một khẩu súng săn và bắn chết các nạn nhân ngay tại hiện trường.
Ba nạn nhân được xác định tử vong tại chỗ, gồm hai người đàn ông địa phương và một phụ nữ người Việt Nam, trong độ tuổi từ 37 đến 63.
Ngay sau khi nhận tin báo, cảnh sát triển khai chiến dịch phối hợp giữa Cục Điều tra hình sự Malaysia (CID) và đơn vị đặc nhiệm D9.
Khoảng 30 phút sau, nghi phạm bị bắt tại một quán ăn cách hiện trường khoảng 200m. Theo nhân chứng, cụ ông này vẫn bình tĩnh, thậm chí ngồi uống nước trước khi bị khống chế.
Giám đốc cảnh sát bang Johor, ông Ab Rahaman Arsad, cho biết hung khí trong vụ án – khẩu súng săn Benelli M/Super – đã bị thu giữ.
Đáng chú ý, đây là vũ khí được cấp phép hợp pháp cho mục đích nông nghiệp, do nghi phạm sở hữu trang trại, kinh doanh thịt và chăn nuôi heo.
Tuy nhiên, giới chức nhấn mạnh giấy phép này chỉ nhằm bảo vệ cây trồng khỏi sâu bệnh, không cho phép sử dụng ở nơi công cộng.
Hiện nghi phạm đã bị tạm giam 7 ngày từ 20-4 theo lệnh của Tòa án Kota Tinggi để phục vụ điều tra.
Vụ việc đang được xử lý theo Điều 302 Bộ luật Hình sự Malaysia về tội giết người, với mức án có thể là tử hình hoặc tù từ 30 đến 40 năm, kèm theo đánh roi.
Đặc biệt, điều gây sốc cho cộng đồng địa phương là nghi phạm lâu nay được xem là “người chú hiền lành”, thân thiện, thường mang trái cây, rau củ từ vườn chia cho hàng xóm. “Không ai nghĩ ông ấy có thể gây ra chuyện như vậy”, một người dân cho biết.
Đồng thời, một chủ tiệm tạp hóa gần nơi bắt giữ nghi phạm cho biết ông đã rất bất ngờ khi thấy người đàn ông bị còng tay, bởi trước đó trông cụ ông rất “vô hại”, và thậm chí đi lại còn khó khăn.
Hiện động cơ vụ xả súng vẫn đang được làm rõ. Cảnh sát cho biết chưa có dấu hiệu liên quan đến tội phạm có tổ chức hay khủng bố, nhưng không loại trừ khả năng xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân hoặc tài chính.
Khi được hỏi liệu Trung Quốc có can dự vào tiến trình hòa giải hay không, Tổng thống Trump ngày 8.4 trả lời: "Tôi nghe nói là có", đồng thời cho rằng Trung Quốc đã góp phần thuyết phục và đưa Tehran trở lại bàn đàm phán.
Ông chủ Nhà Trắng dự kiến sẽ thăm Bắc Kinh vào giữa tháng 5 để gặp Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh được đánh giá là quan trọng giữa 2 cường quốc, theo AFP.
Trung Quốc là đối tác thân thiết của Iran và cũng là khách hàng lớn mua dầu của nước này, phần lớn được vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đang chịu tác động lớn từ xung đột ở Trung Đông.
Cũng trong ngày 8.4, Trung Quốc hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran - Mỹ, song không xác nhận việc trực tiếp tham gia đàm phán hòa giải. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết nước này "đã và đang kêu gọi các bên đối thoại và ngừng bắn", đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục đóng vai trò xây dựng trong nỗ lực thúc đẩy hòa bình.
Theo bà Mao, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã tiến hành 26 cuộc điện đàm với các đối tác liên quan, trong khi Đặc phái viên Trung Đông của Trung Quốc cũng liên tục di chuyển trong khu vực để vận động ủng hộ sáng kiến hòa bình 5 điểm do Trung Quốc và Pakistan đề xuất.
Kế hoạch này bao gồm chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, sớm khởi động đàm phán, bảo vệ các mục tiêu dân sự, đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz và tôn trọng Hiến chương Liên Hiệp Quốc, theo ABC News.
Về phần mình, phát biểu tại Bắc Kinh ngày 8.4, Đại sứ Iran tại Trung Quốc Abdolreza Rahmani Fazli bày tỏ kỳ vọng Bắc Kinh có thể đóng vai trò bảo đảm an ninh cho tiến trình hòa bình khu vực. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo Iran sẽ có "phản ứng mạnh mẽ" nếu Mỹ "phản bội lòng tin".
"Chúng tôi hy vọng các bên khác nhau có thể đảm bảo rằng Mỹ sẽ không tái khởi động tấn công, chúng tôi hy vọng Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, các cường quốc như Trung Quốc và Nga, cũng như các nước trung gian hòa giải như Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cùng nhau hợp tác để đảm bảo hòa bình trong khu vực", theo South China Morning Post dẫn lời ông Fazli.
"Eo biển Hormuz đại diện cho cơ hội quý giá như bom nguyên tử. Thật vậy, nắm trong tay vị thế có thể tác động tới nền kinh tế toàn cầu chỉ bằng một quyết định duy nhất chính là cơ hội lớn", Mohammad Mokhber, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei, phát biểu ngày 8/5.
Ông Mokhber khẳng định Iran sẽ không từ bỏ "những thành quả của cuộc xung đột", thêm rằng Tehran sẽ "thay đổi cơ chế pháp lý" của eo biển Hormuz thông qua luật pháp quốc tế trong trường hợp khả thi, nhưng cũng sẵn sàng hành động "đơn phương" nếu cần thiết.
Quan chức Iran không đề cập cụ thể việc thu phí tàu hàng đi qua eo biển Hormuz, nhưng tạp chí hàng hải Lloyd's List cùng ngày đưa tin rằng Tehran đã thành lập một cơ quan để phê duyệt hoạt động quá cảnh cũng như thu phí khi đi qua tuyến đường biển này.
Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh, các tàu thương mại được tự do đi qua theo quy định của luật pháp quốc tế.
Kể từ khi chiến sự nổ ra, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia "thân thiện" đi qua, với lý do nhằm đảm bảo an ninh cho nước này.
Để vượt eo biển Hormuz, hãng vận hành tàu phải tìm đến bên trung gian có thể liên hệ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và cung cấp đầy đủ thông tin về phương tiện. Nếu hồ sơ vượt qua quá trình thẩm tra, IRGC sẽ cấp một mã phê duyệt và hướng dẫn cụ thể về tuyến đường mà tàu phải đi để qua eo biển Hormuz.
Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4, vài ngày sau khi cuộc đàm phán giữa hai bên ở Pakistan không mang lại bước đột phá để chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, Iran vẫn tỏ ra cứng rắn về lập trường đàm phán và siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz trong những ngày qua, bất chấp áp lực từ Mỹ.
Cuộc đấu hỏa lực giữa hai nước ở eo biển Hormuz ngày 7/5 khiến triển vọng hòa bình thêm xa vời.
Theo The Guardian ngày 7.5, công tố viên Pháp Paul-Edouard Lallois cho biết ông Montaclair hiện bị điều tra về các tội danh làm giả tài liệu, mạo danh và lừa đảo.
Khởi nguồn của vụ việc là vào năm 2016, tại buổi lễ trao giải ở trụ sở quốc hội Pháp, trước sự chứng kiến của nhiều quan chức và học giả, bao gồm những người đoạt giải Nobel, ông Florent Montaclair đã lên bục nhận “Huy chương Vàng Ngữ văn” từ tổ chức học thuật mang tên “Hiệp hội Quốc tế về Ngữ văn”.
Thế nhưng, thực tế hiệp hội nói trên không hề tồn tại. Ngôi trường đại học ở Mỹ được cho là cơ quan chủ quản của hiệp hội này cũng là một trang web ảo.
Giải thưởng danh giá được ví tương tự “giải Nobel” mà ông Montaclair nhận năm 2016 thực chất do chính ông tự phong. Vị giáo sư đã bỏ 250 euro để mua một tấm huy chương tại tiệm kim hoàn ở Paris và "tự biên tự diễn" lễ trao giải cho chính mình.
Sau lần trót lọt ban đầu, ông Montaclair tiếp tục trao “giải thưởng ảo" này cho triết gia nổi tiếng người Mỹ Noam Chomsky vào năm 2017. Vị học giả này thậm chí đã lặn lội tới Paris để nhận giải. Sau đó, giải thưởng do ông Montaclair bịa ra được trao cho học giả người Romania Eugen Simion vào năm 2018.
Đó là lúc vụ việc vỡ lở khi các nhà báo Romania điều tra giải thưởng do đồng hương nhận được và phát hiện toàn bộ tổ chức học thuật đứng sau thực tế đều là các trang web do ông Montaclair lập ra.
Trọng tâm vụ điều tra hiện nay là làm rõ liệu vị giáo sư thuộc Đại học Marie và Louis Pasteur (Pháp) có dùng tấm huy chương "tự phong" và một "bằng tiến sĩ" giả mạo từ Mỹ để xin thăng chức và tăng lương vào năm 2018 hay không.
Công tố viên Lallois gọi đây là “trò lừa bịp khổng lồ có thể dựng thành phim".
Về phần mình, ông Montaclair thừa nhận đã đặt làm huy chương nhưng phủ nhận mọi hành vi lừa đảo. Luật sư của ông lập luận rằng việc tự tạo ra một giải thưởng quốc tế không phải là tội hình sự.
Nếu bị kết tội, ông Montaclair có thể đối mặt mức án lên đến 5 năm tù. Ông cũng đã nhận được thông báo đình chỉ công tác từ phía Đại học Marie và Louis Pasteur nhưng cho biết sẽ tiến hành kháng cáo.
