Khi được hỏi liệu Trung Quốc có can dự vào tiến trình hòa giải hay không, Tổng thống Trump ngày 8.4 trả lời: “Tôi nghe nói là có”, đồng thời cho rằng Trung Quốc đã góp phần thuyết phục và đưa Tehran trở lại bàn đàm phán.
Ông chủ Nhà Trắng dự kiến sẽ thăm Bắc Kinh vào giữa tháng 5 để gặp Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh được đánh giá là quan trọng giữa 2 cường quốc, theo AFP.
Trung Quốc là đối tác thân thiết của Iran và cũng là khách hàng lớn mua dầu của nước này, phần lớn được vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược đang chịu tác động lớn từ xung đột ở Trung Đông.
Cũng trong ngày 8.4, Trung Quốc hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran – Mỹ, song không xác nhận việc trực tiếp tham gia đàm phán hòa giải. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết nước này “đã và đang kêu gọi các bên đối thoại và ngừng bắn”, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục đóng vai trò xây dựng trong nỗ lực thúc đẩy hòa bình.
Theo bà Mao, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã tiến hành 26 cuộc điện đàm với các đối tác liên quan, trong khi Đặc phái viên Trung Đông của Trung Quốc cũng liên tục di chuyển trong khu vực để vận động ủng hộ sáng kiến hòa bình 5 điểm do Trung Quốc và Pakistan đề xuất.
Kế hoạch này bao gồm chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, sớm khởi động đàm phán, bảo vệ các mục tiêu dân sự, đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz và tôn trọng Hiến chương Liên Hiệp Quốc, theo ABC News.
Về phần mình, phát biểu tại Bắc Kinh ngày 8.4, Đại sứ Iran tại Trung Quốc Abdolreza Rahmani Fazli bày tỏ kỳ vọng Bắc Kinh có thể đóng vai trò bảo đảm an ninh cho tiến trình hòa bình khu vực. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo Iran sẽ có “phản ứng mạnh mẽ” nếu Mỹ “phản bội lòng tin”.
“Chúng tôi hy vọng các bên khác nhau có thể đảm bảo rằng Mỹ sẽ không tái khởi động tấn công, chúng tôi hy vọng Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, các cường quốc như Trung Quốc và Nga, cũng như các nước trung gian hòa giải như Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cùng nhau hợp tác để đảm bảo hòa bình trong khu vực”, theo South China Morning Post dẫn lời ông Fazli.
Ông Fazli cho biết Iran đã duy trì đối thoại và hợp tác chặt chẽ với các nước thân thiện, đặc biệt là Trung Quốc.
Hãng AFP ngày 16.5 đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Nigeria Bola Tinubu đều cho hay nhân vật lãnh đạo số hai của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) vừa bị tiêu diệt tại Nigeria trong chiến dịch phối hợp giữa lực lượng hai nước.
Theo Tổng thống Trump và quân đội Nigeria, ông Abu-Bilal al-Minuki, người bị Mỹ cấm vận từ năm 2023, là phó chỉ huy tối cao của IS trên toàn thế giới.
"Tối nay, theo chỉ thị của tôi, lực lượng Mỹ dũng cảm và Lực lượng Vũ trang Nigeria đã thực hiện một cách hoàn hảo một nhiệm vụ được lên kế hoạch tỉ mỉ và rất phức tạp nhằm loại bỏ tên khủng bố hoạt động mạnh nhất thế giới khỏi chiến trường", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Lực lượng quốc phòng Nigeria cho biết al-Minuki là "một thủ lĩnh cấp cao của IS và là một trong những tên khủng bố hoạt động mạnh nhất thế giới".
Theo đó, đây là "nhân vật có tầm ảnh hưởng về hoạt động và chiến lược, đã hướng dẫn các tổ chức IS bên ngoài Nigeria về các vấn đề liên quan đến hoạt động truyền thông, chiến tranh kinh tế và việc phát triển cũng như sản xuất vũ khí, chất nổ và máy bay không người lái".
"Lực lượng vũ trang Nigeria kiên quyết của chúng ta, phối hợp chặt chẽ với Lực lượng vũ trang Mỹ, đã tiến hành một chiến dịch chung táo bạo, giáng một đòn nặng nề vào hàng ngũ của IS", Tổng thống Nigeria Bola Tinubu cho biết.
Trong thông cáo, Tổng thống Tinubu cho biết al-Minuki, còn được gọi là Abu-Mainok, đã bị giết "cùng với một số thuộc hạ trong một cuộc tấn công vào khu nhà của ông ta ở lưu vực hồ Chad", một khu vực bất ổn trải dài giữa Nigeria, Niger, Chad và Cameroon.
Theo quân đội Nigeria, chiến dịch này là "một cuộc tấn công đường bộ và đường không chính xác, được lên kế hoạch tỉ mỉ và vô cùng phức tạp", được thực hiện vào ngày 16.5, từ nửa đêm đến 4 giờ (giờ địa phương).
Người phát ngôn quân đội Nigeria Sani Uba cho biết chiến dịch này được tiến hành sau khi nhận được thông tin tình báo cho rằng al-Minuki và nhóm của hắn đã thiết lập một "căn cứ bí mật và kiên cố" tại một ngôi làng hẻo lánh ở bang Borno, phía đông bắc Nigeria, tâm điểm của cuộc nổi dậy vũ trang kéo dài 17 năm.
Ngày 27-4, giờ Nga, Tổng thống Vladimir Putin của Nga ca ngợi cuộc chiến "anh hùng và dũng cảm" của Iran và đề cập đến thông điệp từ lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei gửi đến ông tuần trước.
"Hãy chuyển lời cảm ơn của tôi đến lãnh tụ tối cao về thông điệp của ông ấy và những lời chúc tốt đẹp nhất cho sức khỏe và hạnh phúc của ông ấy", ông Putin nói trong cuộc gặp tại St. Petersburg với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, theo thông cáo từ Điện Kremlin.
"Chúng tôi thấy người dân Iran đang chiến đấu một cách dũng cảm và anh hùng vì độc lập và chủ quyền của họ", nhà lãnh đạo Nga nói và nhấn mạnh Matxcơva sẽ giữ vững mối quan hệ đối tác chiến lược với Tehran.
Đến nay, sự vắng mặt của ông Khamenei trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran vẫn tiếp diễn đã đặt ra nhiều nghi vấn về tình trạng sức khỏe của ông.
Đầu tuần này, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết "có dấu hiệu" cho thấy ông Khamenei vẫn còn sống.
Trước đó, Đài CNN đưa tin lãnh tụ tối cao Iran bị gãy chân, bầm tím mắt trái và một số vết rách nhỏ trên mặt trong đợt tấn công của Mỹ và Israel cách đây sáu tuần.
Còn Hãng tin Reuters dẫn các nguồn thạo tin nói rằng ông Khamenei họp với các quan chức cấp cao thông qua hội nghị âm thanh và đang tham gia vào việc ra quyết định về các vấn đề lớn, bao gồm cả chiến sự và các cuộc đàm phán mới với Washington.
Tại cuộc gặp với ông Putin, Ngoại trưởng Iran Araghchi nói rằng hai bên đã thảo luận chi tiết về "chiến tranh và sự xâm lược" của Mỹ và Israel. Ông cho biết Washington đã đề nghị tổ chức vòng đàm phán mới và Tehran đang xem xét.
Theo nhà ngoại giao Iran, Tehran đang đánh giá lại cách thức tiến hành ngoại giao để chấm dứt chiến tranh và đổ lỗi cho tiến trình chậm chạp là do cái mà ông gọi là "thói quen phá hoại" của Washington. Ông nói rằng những thói quen này bao gồm việc khăng khăng đòi hỏi "những yêu cầu vô lý", thường xuyên thay đổi lập trường, sử dụng lời lẽ đe dọa và liên tục vi phạm các cam kết.
Tehran sẽ "đưa ra quyết định thích hợp liên quan đến tiến trình ngoại giao hiện tại" dựa trên những yếu tố đó, ông Araghchi nói với ông Putin.
Về phía Mỹ, Nhà Trắng cũng nói đang cân nhắc đề xuất mới nhất của Iran về việc mở cửa eo biển chiến lược Hormuz. Tuy nhiên, truyền thông Mỹ đưa tin dường như Tổng thống Donald Trump không hài lòng với đề xuất này.
Theo Hãng tin Reuters, Đài Loan ngày 7-5 thông báo đã tiến hành lần phóng thử ngư lôi đầu tiên cho tàu ngầm do nước này tự phát triển.
Động thái này đánh dấu cột mốc quan trọng trong dự án nhằm tăng cường khả năng răn đe của lãnh thổ này trước hải quân Trung Quốc, đồng thời bảo vệ các tuyến hàng hải trọng yếu trong trường hợp xảy ra giao tranh.
Theo đó, tàu ngầm Narwhal - chiếc đầu tiên trong chương trình đóng tàu ngầm nội địa của Đài Loan - đã thực hiện vụ thử ngư lôi hôm 6-5. Tập đoàn đóng tàu CSBC Corp cho biết cuộc thử nghiệm nhằm kiểm tra khả năng vận hành của hệ thống tác chiến, bao gồm phát hiện và theo dõi mục tiêu, điều khiển hỏa lực, phóng và dẫn đường cho ngư lôi.
Đài Loan xem chương trình tàu ngầm nội địa là trọng tâm trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng vũ trang, trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng hoạt động quân sự quanh hòn đảo.
Chương trình này nhận được hỗ trợ công nghệ và chuyên môn từ nhiều nước, trong đó có Mỹ và Anh. Đài Loan đặt mục tiêu đóng tổng cộng tám tàu ngầm và hy vọng triển khai ít nhất hai chiếc vào năm 2027. Các mẫu sau đó thậm chí có thể được trang bị tên lửa.
Chiếc tàu Narwhal đầu tiên này trị giá khoảng 1,57 tỉ USD, sử dụng hệ thống tác chiến của Lockheed Martin và mang ngư lôi hạng nặng Mark 48 do Mỹ sản xuất. Tuy nhiên, CSBC không tiết lộ loại ngư lôi được dùng trong lần thử nghiệm này.
Trước đó hồi tháng 1, Narwhal đã hoàn thành chuyến thử nghiệm lặn dưới biển đầu tiên. Tàu ban đầu dự kiến được bàn giao cho hải quân Đài Loan vào năm 2024 nhưng bị chậm tiến độ.
Theo Reuters, hiện lực lượng quân sự Đài Loan vẫn bị đánh giá lép vế đáng kể trước Trung Quốc - quốc gia sở hữu ba tàu sân bay đang hoạt động, nhiều tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo và đang phát triển tiêm kích tàng hình.
