Zhang Jining đã dùng gần như toàn bộ số tiền tích lũy suốt 6 năm để thanh toán tiền thuê nhà 10 năm. “Tôi có cảm giác vừa lo vừa nhẹ nhõm”, cô nói.
Trước đó, vợ chồng cô dự định mua nhà tại Bắc Kinh, với ngân sách khoảng 4 triệu tệ. Tuy nhiên, với ngân sách đó, họ chỉ có thể mua căn hộ 60 m2, hai phòng ngủ và cách chỗ làm 30 phút di chuyển – một không gian quá chật chội. Bố mẹ hai bên đề nghị hỗ trợ tiền trả trước nhưng Zhang từ chối vì lo giá nhà giảm sẽ ảnh hưởng đến khoản tiết kiệm của cha mẹ, trong khi vẫn phải gánh khoản vay kéo dài nhiều năm.
“Nghĩ đến tiền lãi đủ mua một căn nhà ở thành phố, tôi thấy quá áp lực”, cô nói.
Sau nhiều lần tính toán, họ dừng kế hoạch mua nhà và chuyển sang thuê căn hộ ba phòng ngủ rộng 80 m2 trong khu tập thể trường đại học nơi Zhang làm việc. Giá thị trường khoảng 12.000 tệ mỗi tháng, nhưng khi thanh toán một chỉ còn 8.000 tệ, tương đương gần một triệu tệ cho 10 năm. Hợp đồng được bổ sung điều khoản bồi thường cao để hạn chế chủ nhà đột ngột chấm dứt hợp đồng trước hạn.
Tại Thượng Hải, Ding Yuyuan lại chọn phương án giữ nhà nhỏ và đi thuê nhà lớn. Năm 2020, vợ chồng cô mua căn hộ cũ 36 m2, giá 3 triệu tệ. Khoản trả góp hàng tháng tương đương tiền thuê nhà cùng mức. Kế hoạch đổi nhà rộng hơn của họ trở nên cấp bách khi đứa con sắp chào đời.
Trong khi đó, giá nhà tại Thượng Hải tăng mạnh. Giải pháp của họ là cho thuê căn hộ cũ với giá 5.000 tệ mỗi tháng và bù thêm 2.000 tệ để có không gian sống rộng hơn, điều kiện tốt hơn mà không phải gánh thêm khoản vay.
“Việc thuê nhà mới giúp chúng tôi linh hoạt hơn trong tài chính và không bị ràng buộc bởi biến động giá bất động sản”, Ding nói.
Tại Vô Tích, Shi Qi bán hai căn nhà vào năm 2024 sau khi nhận thấy thị trường giảm. Từ lúc đó, Shi không mua nhà nữa mà thuê biệt thự liền kề rộng 127 m2 với giá 3.500 tệ mỗi tháng. “Căn biệt thự tương tự có giá khoảng 2,8 triệu tệ, trong khi thuê 40 năm vẫn chưa hết 2 triệu tệ”, cô nói.
Nhà mới có phòng khách rộng, nhiều ánh sáng tự nhiên, mùa đông vẫn ấm nhờ nắng chiếu trực tiếp cả ngày. Ban công trở thành nơi cả gia đình uống trà và thư giãn. Hai con trai của Shi thích không gian mới đến mức luôn gọi đây là “căn phòng đẹp nhất từng ở”. Khoản tiền gửi tiết kiệm sau khi bán nhà cũng giúp gia đình giảm áp lực chi tiêu.
Li, môi giới bất động sản tại khu Vọng Kinh, Bắc Kinh, cho biết từ năm 2023 giá nhà tại khu vực này giảm 40-50%, trong khi giá thuê giảm khoảng 20%. Nhiều người có thu nhập 30.000-50.000 tệ mỗi tháng chọn bán nhà nhỏ hoặc không mua nhà mới, chuyển sang thuê căn hộ lớn hơn.
Anh từng hỗ trợ một cặp vợ chồng bán căn hộ hai phòng ngủ giá 5 triệu tệ và thuê căn ba phòng ngủ trong cùng khu với giá 12.000 tệ mỗi tháng, thay vì mua căn mới giá 8 triệu tệ. Họ dùng phần tiền còn lại để đầu tư và chi cho sinh hoạt.
Theo chuyên gia bất động sản, xu hướng “thuê nhà để cải thiện điều kiện sống” đang phổ biến trong nhóm trung lưu thành thị. “Thay vì dồn tiền vào một căn nhà, họ ưu tiên không gian sống và khả năng sử dụng vốn hiệu quả hơn”, cô nói.
Dù nhiều lợi ích, thuê nhà dài hạn vẫn tiềm ẩn rủi ro. Huahua, từng thuê nhà ở Đại Lý nhưng bị chủ nhà chấm dứt hợp đồng sớm khiến cô mất hơn 100.000 tệ tiền cải tạo.
Theo các môi giới, nhiều chủ nhà có quy định cấm nuôi thú cưng, cấm sửa chữa hoặc đặt mức bồi thường (nếu chấm dứt hợp đồng sớm) thấp, khiến người thuê dễ bị thiệt hại. Vì vậy, mọi người thường ưu tiên hợp đồng dài 5-10 năm, điều khoản bồi thường rõ ràng và giao dịch qua môi giới chính quy để đảm bảo quyền lợi.
Với một số người, thuê nhà không chỉ là bài toán tài chính mà còn thay đổi quan niệm sống. Zhang Yue đã bán bốn bất động sản tại nhiều thành phố và chuyển sang thuê biệt thự tại ngoại ô Hàng Châu với chi phí khoảng 200.000 tệ mỗi năm, trong khi giá trị căn nhà tương tự khoảng 15 triệu tệ.
Anh cho rằng việc thuê nhà giúp gia đình linh hoạt hơn trong cuộc sống và không bị ràng buộc. “Nếu sau này con đi học ở nơi khác, chúng tôi có thể chuyển đến đó thuê nhà”, anh nói.
Khoảng sân hơn 100 m2 được gia đình tận dụng trồng rau và nuôi thú cưng. Sau nhiều năm làm việc trong ngành Internet với cường độ cao, Zhang cho biết nhịp sống hiện tại giúp anh cân bằng.
Sự thay đổi này cho thấy quan niệm về nhà ở đang dịch chuyển trong tầng lớp trung lưu Trung Quốc. Thay vì coi nhà là tài sản bắt buộc phải sở hữu, nhiều người xem đó là một dịch vụ có thể sử dụng linh hoạt theo từng giai đoạn cuộc sống.
Thuê nhà không còn đồng nghĩa với tạm bợ, mà trở thành lựa chọn chủ động để tối ưu tài chính, nâng cao chất lượng sống và giảm áp lực dài hạn. Với nhiều người trẻ, căn nhà không còn là đích đến, mà chỉ là nơi để sống thoải mái trong từng giai đoạn của cuộc đời.
Bắt đầu từ cuối tháng 3, "Sắc Lam Tân Thời" là dự án văn hóa - nghệ thuật do nhóm sinh viên khoa truyền thông và văn hóa đối ngoại (Học viện Ngoại giao Hà Nội) khởi xướng, với mục đích tôn vinh pháp lam Huế và đưa loại hình nghệ thuật này trở nên gần gũi.
Sinh viên Hoàng Thị Thanh Trúc - Phó ban tổ chức - cho biết do lựa chọn sản phẩm văn hóa tồn tại cách đây gần 200 năm, nên nhóm gặp nhiều khó khăn trong quá trình tìm kiếm tư liệu.
Để tìm hiểu, nhóm dự án thực hiện chuyến đi thực địa tại Huế, tìm gặp và phỏng vấn các nghệ nhân, chuyên gia, thực hiện nhiều bài đăng truyền thông trên nhiều nền tảng YouTube, Threads, Facebook, TikTok... nhằm quảng bá dự án.
Vừa qua, nhóm tổ chức sự kiện trải nghiệm tương tác về pháp lam tại Hà Nội. Người tham dự được chơi các trò chơi tương tác và tự tay thực hiện các công đoạn chế tác pháp lam, từ vẽ màu lên phôi đồng, nung men, đến đánh bóng và hoàn thiện sản phẩm.
Với ý tưởng kết hợp pháp lam và thổ cẩm, nhóm dự án tổ chức workshop "Sắc Lam Chạm Mây" tại Lào Cai. Lợi nhuận thu được từ workshop được dùng để mua sách vở, đồ dùng học tập cho các em nhỏ tại địa phương.
Sắp tới, đội ngũ dự án "Sắc Lam Tân Thời" tiếp tục thực hiện các bài đăng truyền thông trên mạng xã hội. Đồng thời nhóm mong muốn có thể phối hợp với các đơn vị nhằm tổ chức nhiều buổi workshop khác.
Trong khi đó một nhóm sinh viên khác của khoa truyền thông và văn hóa đối ngoại (Học viện Ngoại giao Hà Nội) thành lập dự án "Họa Sắc Kinh Kỳ", với sự phối hợp của Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội cùng Câu lạc bộ Tinh hoa nghề Việt.
Sinh viên Hà Anh Tuấn - Trưởng ban tổ chức - chia sẻ dự án thực hiện các bài đăng truyền thông trên mạng xã hội, như series phim tài liệu ngắn hoặc video phỏng vấn đường phố.
Vừa qua, đội ngũ thực hiện đã tổ chức sự kiện "Họa Sắc Kinh Kỳ - The Heritage of Hang Trong Art", thu hút hơn 1.000 người tham dự. Tại đây họ được xem tranh, thử in ấn mộc bản, lắng nghe về kỹ thuật "vờn màu"...
Bạn Oskar Nilsson - khách tham quan từ Thụy Điển - chia sẻ: "Bối cảnh ở đây chân thực đến kinh ngạc, là phông nền hoàn hảo để tìm hiểu về tranh Hàng Trống. Bên cạnh những màu sắc rực rỡ, tôi đã thực sự hiểu về di sản Việt Nam và niềm đam mê mà thế hệ trẻ dành cho việc bảo tồn những giá trị này".
Trong thời gian tới, "Họa Sắc Kinh Kỳ" dự định tiếp tục quảng bá thông qua mạng xã hội, đồng thời tổ chức nhiều triển lãm và workshop trải nghiệm ở nhiều tỉnh, thành khác.
"Chúng tôi mong người trẻ cảm nhận rằng tranh Hàng Trống không quá xa vời, để dòng tranh này được lan tỏa nhiều hơn và có cơ hội phát triển", Tuấn nói.
Nhận ra tiềm năng của nhạc cụ dân tộc, nhóm sinh viên khoa thương mại (Trường đại học Văn Lang) thành lập dự án "Âm Sắc Cố Đô".
Bạn Hồ Ngọc Phú - Trưởng ban tổ chức - nhắn nhủ: "Thông qua dự án, chúng tôi hy vọng các bạn trẻ thấy rằng nhạc cụ dân tộc của Việt Nam vẫn có cái hay riêng. Người trẻ cần cho nhạc cụ dân tộc cơ hội để hòa mình vào dòng chảy hiện đại".
Cùng lấy cảm hứng từ nhạc cụ dân tộc như các dự án trước đó, "Âm Sắc Cố Đô" tạo sự khác biệt khi không giới hạn ở việc trưng bày thưởng lãm mà còn cho người trẻ trực tiếp trải nghiệm.
Vừa qua, dự án tổ chức triển lãm "Thanh Âm Ký Ức" và buổi trình diễn nghệ thuật "Dòng Chảy Di Sản", với khoảng 500 khán giả trẻ tham gia. Tại sự kiện, người tham dự được trực tiếp chơi thử một vài nhạc cụ như đàn bầu, đàn tranh... thưởng thức tiết mục hòa tấu nhạc cụ dân tộc từ nghệ nhân.
Bên cạnh đó, khách tham quan còn có cơ hội tham gia minigame lắng nghe và nhận diện từng loại nhạc cụ.
Bạn Nguyễn Duy Thành - khách tham dự sự kiện - đánh giá: "Điểm nổi bật của chương trình là cách dung hòa giữa yếu tố học thuật và trải nghiệm thực tế, giúp người tham gia tiếp cận văn hóa một cách tự nhiên, không gò bó".
Trong thời gian tới, nhóm dự án "Âm Sắc Cố Đô" hy vọng sẽ có cơ hội mở rộng và phát triển. Ngoài ra nhóm mong muốn sẽ có nhiều dự án tương tự được thực hiện, để nhạc cụ dân tộc thực sự chạm đến người trẻ.
“Hôm sau lại lặp lại guồng quay như vậy. Cuối tuần tôi ở nhà nghỉ ngơi để “sạc năng lượng”, nhưng rồi đến thứ hai mọi thứ lại tiếp diễn như cũ”, Thảo Vy (23 tuổi, TP.HCM) kể. Cô tự hỏi mình có đang lãng phí tuổi 23-24 không.
Trúc Linh (24 tuổi, TP.HCM) làm việc theo ca từ 7h30 đến 16h30, những ngày tăng ca có thể kéo dài đến 20h, thậm chí có tuần làm từ 14h đến 22h. Cuối tuần, cô tranh thủ bán thêm trà sữa để tăng thu nhập.
Lịch trình bận rộn, chưa lập gia đình, Trúc Linh vẫn cảm thấy cuộc sống không hề nhàm chán. Ngược lại, chính vòng lặp công việc đó mang lại cho cô niềm vui vì có thể kiếm tiền, chăm lo và dành những điều tốt đẹp cho ba mẹ cũng như người thân.
“Ý nghĩa cuộc sống không nằm ở việc phải khác biệt hay “bứt phá”, mà ở việc sống có mục tiêu và trân trọng những gì mình đang làm”, Linh bày tỏ.
Còn Quỳnh Chi (28 tuổi, Hà Nội) có con nhỏ được ông bà hỗ trợ chăm sóc ở quê. Mỗi ngày cô đi làm từ 8h30, tan làm lúc 17h30 rồi tiếp tục đi học văn bằng hai.
Khoảng 20h45 cô tan học, đến 21h45 về nhà, sau đó ăn uống, tắm rửa và nghỉ ngơi. Lịch học kéo dài 4 buổi tối mỗi tuần, 3 buổi còn lại Chi dành để tập gym và làm gia sư. Thời gian rảnh hiếm hoi, cô tranh thủ gọi điện cho con hoặc bán thêm hàng online. Cuối tuần, cô chủ yếu ôn bài, học tập hoặc sắp xếp về quê thăm con.
“Chỉ cần cố gắng thêm khoảng 3 năm nữa, mọi thứ sẽ dần ổn định hơn. Bản thân tôi đôi lúc vẫn thấy mơ hồ, nhưng vẫn chọn nỗ lực với hy vọng tương lai sẽ nhẹ nhàng hơn”, Chi nói.
Vì mong muốn thay đổi công việc và phát triển bản thân, Chi quyết định đi học và nhận được sự ủng hộ từ cả hai bên gia đình, nhờ ông bà hỗ trợ chăm cháu suốt một năm qua. Chồng cô thường xuyên đi công tác nên phần lớn thời gian cô sống một mình.
Châu An (29 tuổi, TP.HCM) nói nếu không muốn 10 năm nữa bản thân vẫn dậm chân tại chỗ, thì ngay từ bây giờ cần phải nỗ lực hết mình. Đừng chỉ về nhà lúc 18h30 rồi ăn uống, nghỉ ngơi và dọn dẹp đến khuya mới đi ngủ một cách lặp lại mỗi ngày.
“Hãy chủ động học tập để nâng cao kiến thức, mở rộng mối quan hệ và phát triển tư duy. Có thể tăng ca để tích lũy kinh nghiệm nhanh hơn, đồng thời tích cực giao tiếp, kết nối bên ngoài để mở rộng các mối quan hệ”, An nói.
An còn nói hãy dành thời gian đọc sách, nuôi thú cưng, tham gia thiện nguyện, rèn luyện thể thao…
Tương tự Thanh Hằng (27 tuổi, TP.HCM) khuyên nên đi học vì sẽ không có thời gian trách bản thân mình lãng phí thời gian, mà sẽ hận tại sao 1 ngày chỉ có 24 giờ.
“Đi học xong, mình muốn làm gì cũng không được, vì tối nào cũng đi học, lúc rảnh tính kiếm việc làm nhưng phải ôn bài. Từ đó không rảnh để nghĩ linh tinh, bây giờ chỉ mong tuổi già đến chậm cho có sức khỏe để học”, Hằng nói.
Trong đó, Mũi Né, Côn Đảo hay Phú Quốc được đánh giá là những khu vực có điều kiện tự nhiên lý tưởng để tôm mũ ni sinh trưởng, cho chất lượng thơm ngon hàng đầu.
Anh Thành Nam, một ngư dân tại phường Mũi Né, cho biết sở dĩ loài này có tên gọi "tôm mũ ni" là vì phần đầu to, bè rộng, trông giống chiếc mũ ni – loại mũ thường dùng để che kín tai và phần sau gáy.
Tại một số địa phương, chúng còn được gọi là "tôm vỗ" do đặc tính khá thú vị: khi bị bắt lên, phần đuôi tôm xòe ra, thân co lại rồi bất ngờ đập mạnh vào phần bụng phía trước, tạo âm thanh nghe như tiếng vỗ tay.
Theo anh Nam, tôm mũ ni hoàn toàn được khai thác từ tự nhiên, vào mùa cao điểm từ tháng 4 đến tháng 7 hằng năm. Ở Việt Nam hiện có ba loại chính là tôm mũ ni đỏ, đen và trắng. Trong đó, tôm mũ ni trắng phổ biến nhất trên thị trường; tôm mũ ni đen có sản lượng ít hơn, còn quý hiếm và đắt giá nhất là tôm mũ ni đỏ.
Theo ngư dân này, để đánh bắt tôm mũ ni, người ta thường dựa vào đặc tính của chúng. Ban ngày, tôm thường vùi mình vào cát hoặc treo mình trên các vách đá, ẩn náu trong các hang hốc.
Nhưng đêm xuống, chúng rời hang đi tìm thức ăn. Đây cũng là thời điểm lý tưởng để ngư dân ra khơi đánh bắt tôm.
"Tùy kích cỡ và thời điểm, tôm mũ ni trắng và đen được bán với giá dao động từ 750.000 – 950.000 đồng/kg (size 5-6 con). Còn tôm mũ ni đỏ đắt hơn, giá khoảng 1,2 – 1,5 triệu đồng/kg", anh nói thêm.
Chị Bùi Hiền (Hà Nội) từng thưởng thức tôm mũ ni nhiều lần, nhận xét loại tôm này có phần thịt dai, chắc, ăn không bị bở hay tanh.
"Tôm mũ ni có thịt chắc, vị ngọt tự nhiên, khá giống tôm hùm nhưng mềm hơn. Khi ăn chậm và nhai kỹ, tôi còn cảm nhận rõ vị ngọt cùng hương thơm dịu đặc trưng. Theo khẩu vị cá nhân, tôi thích tôm mũ ni hơn", chị Hiền chia sẻ.
Từ kinh nghiệm nấu nướng, chị cho biết, tôm mũ ni có thể chế biến thành nhiều món giống tôm hùm như nấu cháo, nấu lẩu hay hấp, xào cháy tỏi, sốt phô mai… đều hấp dẫn.
Trong đó, chị thích nhất tôm mũ ni hấp, vừa dễ làm lại giữ trọn được hương vị nguyên bản của món ăn.
"Tuy thịt tôm mũ ni chỉ chiếm khoảng 1/3 - 1/2 trọng lượng cơ thể nhưng rất ngon, đáng để thưởng thức", chị nêu cảm nhận.
Tôm mũ ni được xem như sản vật "trời ban" vì ăn ngon, mang lại giá trị kinh tế.
Tôm mũ ni chế biến được nhiều món ngon, điển hình như nướng bơ chanh là món ngon lôi cuốn thực khách. Nguyên liệu cho món ăn gồm có tôm nũ ni, bơ tan chảy, tỏi băm, chanh, ớt. Sau khi rửa sạch, dùng kéo cắt đôi tôm mũ ni. Thoa đều hỗn hợp gồm bơ, nước cốt chanh, tỏi, hạt tiêu, ớt lên mặt tôm.
Kế đến cho tôm vào lò nướng. Khi phần thịt chuyển sang màu trắng, vỏ tôm đổi màu cam là tôm chín. Nếu không có lò nướng thì có thể chuyển qua món tôm mũ ni chiên bơ tỏi. Tôm mua về rửa sạch, chẻ đôi lưng, chiên thật vàng.
Đặt chảo lên bếp, đổ bơ vào, làm bơ tan chảy rồi phi tỏi băm cho vàng. Sau đó cho nước cốt chanh vào khuấy đều. Nêm muối, tiêu cho vừa nước sốt.
Cho tôm đã chiên vàng vào hỗn hợp nước sốt, rưới đều lên mặt để tôm thấm gia vị. Món tôm ngon nhất khi thưởng thức cùng nước chấm tiêu chanh.
Tôm mũ ni hấp mộc nhĩ trắng có màu hồng tươi, thơm phức, dai, mềm và ngọt lịm. Cách làm khá đơn giản. Tôm ướp gia vị, đưa lên hấp tới khi gần chín thì cho mộc nhĩ trắng vào. Đun thêm khoảng 3 phút là được. Và đơn giản nhất là món tôm mũ ni hấp sả ngọt đậm có hương vị tự nhiên thơm ngon nhất.
Tôm mũ ni có lớp vỏ cứng nên khi chế biến với các món cần nêm gia vị, người ta thường cắt tôm làm đôi để phần thịt bên trong dễ thấm vị, ăn đậm đà hơn
Không chỉ được tiêu thụ tại địa phương, tôm mũ ni hiện còn được vận chuyển đến nhiều tỉnh, thành, trở thành đặc sản lạ miệng thu hút thực khách sành ăn trên cả nước.
Nhiều người cho biết, nhờ hệ thống vận chuyển hiện đại cùng quy trình bảo quản nghiêm ngặt, tôm mũ ni dù đưa tới các thành phố lớn như Hà Nội, Tp.HCM… vẫn giữ được độ tươi ngon như khi vừa đánh bắt.
