Theo BBC ngày 11/5, quân đội Anh đã điều động máy bay vận tải A400M của Không quân Hoàng gia (RAF) thả 3,3 tấn vật tư y tế cùng nhóm 8 người xuống đảo Tristan da Cunha. Lực lượng bao gồm 6 lính dù thuộc Lữ đoàn Tấn công Đường không số 16 và hai chuyên gia y tế quân sự. Một bác sĩ hồi sức cấp cứu cùng một điều dưỡng thực hiện nhảy dù đôi cùng các binh sĩ nhằm nhanh chóng bổ sung nhân lực cho trạm y tế chỉ có hai người của địa phương. Trước đó, người bệnh rời tàu biển vào ngày 14/4 để lên đảo, bắt đầu tiêu chảy vào ngày 28/4 và lên cơn sốt hai ngày sau đó.
Lính Anh nhảy dù xuống đảo Tristan da Cunha để cứu chữa ca nghi nhiễm Hantavirus. Video: Minstry of Defence/The Guardian
Tướng Ed Cartwright, chỉ huy Lữ đoàn 16 kiêm người điều phối chiến dịch, quyết định loại bỏ phương án cứu hộ đường thủy do chuyến đi thường kéo dài hơn một tuần, trong khi bệnh nhân đang cạn kiệt nguồn oxy. Ông cho biết toàn bộ quá trình từ lúc nhận yêu cầu đến khi đội ngũ y tế tiếp đất kéo dài khoảng 56 giờ. Vận tải cơ A400M xuất phát từ căn cứ Brize Norton ở Oxfordshire, nhận tiếp nhiên liệu trên không từ máy bay Voyager, bay qua đảo Ascension trước khi tiến thẳng đến Tristan da Cunha.
Quá trình tiếp đất đòi hỏi kỹ thuật phức tạp do hòn đảo núi lửa ở Nam Đại Tây Dương này có diện tích nhỏ, không sở hữu đường băng và sức gió thường xuyên vượt 40 km/h. Từ độ cao 5 km trên đại dương, các binh sĩ bung dù, cẩn trọng điều khiển cánh dù ngược chiều gió để lùi dần vào đất liền và hạ cánh sát rìa đảo. Chuẩn tướng Cartwright nhấn mạnh bất kỳ sai sót tính toán nào cũng khiến lính dù rơi thẳng xuống biển.
Đây là lần đầu tiên quân đội Anh thả nhân viên y tế bằng dù để thực hiện nhiệm vụ nhân đạo. Nhóm chuyên gia không chỉ điều trị ca bệnh mà còn hỗ trợ y tế cho toàn bộ 221 cư dân trên đảo, đặc biệt là những người từng tiếp xúc với ca nghi nhiễm. Hiện tại, giới chức quân đội điều động một số tàu biển và chuẩn bị các biện pháp y tế bổ sung để đón đội cứu hộ trở về an toàn.
Ngoại trưởng Yvette Cooper khẳng định sự an toàn của “mọi thành viên trong cộng đồng Anh” là ưu tiên hàng đầu. Bà cho biết: “Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quốc tế và chính quyền đảo Tristan da Cunha để cập nhật thông tin cho những người bị ảnh hưởng, đồng thời đảm bảo các biện pháp hỗ trợ phù hợp được duy trì tại Anh cũng như trên khắp các lãnh thổ hải ngoại”.
Gần một tháng sau ca tử vong đầu tiên trên tàu MV Hondius, con tàu này đã đến cảng Tenerife, Tây Ban Nha hôm 10/5. Tại đây, giới chức trách đang hỗ trợ hơn 100 hành khách rời tàu để hồi hương. Đợt bùng phát dịch khiến ba người tử vong. Hantavirus là nhóm virus lây truyền qua các loài gặm nhấm. Phần lớn chủng virus này không lây từ người sang người, tuy nhiên chủng Andes, vốn được phát hiện ở một số người trên tàu MV Hondius, lại có khả năng lây nhiễm trực tiếp giữa người với người.
Hiện hai công dân Anh đã được xác nhận nhiễm virus đang điều trị tại Hà Lan và Nam Phi. Cơ quan An ninh Y tế Anh (UKHSA) cho biết không có công dân Anh nào khác trên tàu Hondius báo cáo triệu chứng nhưng tất cả đều đang được giám sát chặt chẽ. Ngoài ra, hai người khác từng rời tàu tại đảo St Helena vào ngày 24/4 cũng đang tự nguyện cách ly tại nhà ở Anh.
22 hành khách người Anh còn lại dự kiến bay từ Tenerife về nước trên một chuyến bay thuê riêng. Họ sẽ được đưa đến bệnh viện Arrowe Park tại Wirral để cách ly trong vòng 72 giờ, sau đó tiếp tục tự cách ly tại nhà thêm 42 ngày để dự phòng. Bộ Quốc phòng khẳng định rủi ro đối với cộng đồng rộng rãi hiện vẫn ở mức rất thấp.
Chiều 20/4, đại diện Sở An toàn thực phẩm TP HCM công bố kết luận như trên về sự cố y tế xảy ra tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây vào ngày 7/4.
Cụ thể, trong tổng số 740 học sinh ăn bán trú hôm đó, có 266 em xuất hiện triệu chứng ngộ độc bao gồm 190 em phải đi viện. Hiện sức khỏe các học sinh này đã ổn.
Điều tra cho thấy hầu hết món ăn trong ngày 7/4 đã bị nhiễm khuẩn chéo, tức vi khuẩn lây lan từ thực phẩm này sang thực phẩm khác. Trong đó, bánh flan và canh bắp cải nấu thịt nguy cơ gây ngộ độc cao nhất.
Kết quả xét nghiệm xác định "thủ phạm" chính gây ngộ độc là vi khuẩn Salmonella. Ngoài ra, mẫu thức ăn còn nhiễm vi khuẩn E.coli và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus).
Nguồn thức ăn nhiễm khuẩn này xuất phát từ Chi nhánh Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Sản xuất Vận chuyển Hữu Phước. Đây là đơn vị cung cấp suất ăn sẵn cho nhà trường.
Ngày 17/4, Sở An toàn thực phẩm yêu cầu những trường học đang dùng suất ăn của công ty trên phải tìm đơn vị thay thế để không làm gián đoạn bữa ăn của học sinh. Đồng thời, nhà trường cần phối hợp với hội phụ huynh và chuyên gia an toàn thực phẩm để giám sát chặt chẽ chất lượng bữa ăn mỗi ngày.
Ngành y tế khuyến cáo người dân chọn thực phẩm rõ nguồn gốc, nấu chín kỹ, không ăn đồ sống. Rửa tay, vệ sinh dụng cụ chế biến; tách riêng thực phẩm sống - chín; ăn ngay sau khi nấu hoặc bảo quản, hâm nóng đúng cách.
Khi có triệu chứng sau ăn như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, cần nghỉ ngơi, bù nước bằng oresol pha đúng hướng dẫn, không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế. Trường hợp nặng như sốt cao trên 39 độ C, tiêu chảy nhiều, phân có máu, mất nước hoặc lơ mơ, mệt lả cần đến cơ sở y tế ngay.
Một bạn đọc thắc mắc: "Tôi năm nay 67 tuổi, có hộ khẩu thường trú tại phường An Lạc, TP.HCM. Tôi đã tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình từ tháng 9-2025 đến tháng 9-2026.
Hiện TP.HCM có chính sách cấp bảo hiểm y tế miễn phí cho người từ 65 đến dưới 75 tuổi, vậy trong thời gian thẻ của tôi còn hiệu lực, tôi có được hoàn trả lại số tiền đã đóng hay không?".
Ông Nguyễn Quốc Thanh, phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM, trả lời: Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 56 ngày 14-11-2025 của HĐND TP.HCM quy định: "Trường hợp, các đối tượng của Nghị quyết này đang có thẻ Bảo hiểm y tế thì mức hỗ trợ được áp dụng kể từ ngày liền kề hết hạn của thẻ Bảo hiểm y tế".
Theo quy định nêu trên, trường hợp ông/bà đã tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình từ tháng 9-2025 và thẻ có giá trị sử dụng đến tháng 9-2026 thì chính sách hỗ trợ của thành phố sẽ được áp dụng kể từ thời điểm thẻ bảo hiểm y tế hiện tại hết hạn.
Do đó, ông/bà không thuộc trường hợp được hoàn trả số tiền đã đóng bảo hiểm y tế cho thời gian còn hiệu lực của thẻ; việc hỗ trợ sẽ được thực hiện từ kỳ tham gia tiếp theo sau khi thẻ hiện tại hết hạn.
Mục tiêu này được Bộ Y tế đặt ra tại Kế hoạch thực hiện Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế vừa được ban hành. Đây là chỉ tiêu định lượng then chốt trong bối cảnh mức sinh tại Việt Nam hiện giảm xuống dưới ngưỡng thay thế.
Tổng tỷ suất sinh (TRF) là số con trung bình mà một người phụ nữ sinh ra trong suốt độ tuổi sinh đẻ. Khái niệm này đo lường mức độ sinh đẻ của một quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ trong một năm nhất định.
Với mức sinh ước tính 1,93 con/phụ nữ trong năm 2025, mức tăng 2% đồng nghĩa cứ 100 phụ nữ sẽ sinh thêm khoảng 4 em bé mỗi năm. Mục tiêu của lộ trình này là từng bước đưa tỷ lệ sinh nhích dần lên và chạm lại mốc thay thế lý tưởng 2,1 con/phụ nữ vào năm 2030 nhằm duy trì quy mô dân số ổn định.
Số liệu cho thấy tỷ suất sinh giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 năm 2024 và nhích nhẹ lên 1,93 năm 2025, với xu hướng giảm rõ rệt tại đô thị và các khu vực phát triển. Số liệu về mức sinh năm 2025 của Cục Thống kê cũng cho thấy 11/34 tỉnh có mức sinh dưới 2,0 con/phụ nữ.
Mới đây, cơ quan này đề xuất ngân sách chi 1.800 tỷ đồng mỗi năm để hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, người dân tộc thiểu số rất ít người và cư dân tại những khu vực có mức sinh thấp. Thực tế, nhiều địa phương đã chủ động áp dụng chính sách thưởng tiền. Điển hình, TP HCM chi 3-5 triệu đồng thưởng cho gần 9.000 bà mẹ sinh đủ hai con trước tuổi 35 nhằm đối phó tình trạng tỷ lệ sinh thấp kỷ lục tại siêu đô thị 14 triệu dân.
Ngành y tế cũng định hướng rà soát và bãi bỏ các quy định hạn chế sinh con thứ ba trước đây. Thay vào đó, nhà nước khuyến khích các gia đình sinh đủ hai con, đồng thời yêu cầu cán bộ, đảng viên gương mẫu thực hiện. Bộ Y tế đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ các tỉnh thành triển khai chính sách hỗ trợ sinh con và 95% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ nắm rõ thông tin về lợi ích của việc duy trì mức sinh.
Thời gian tới, các địa phương sẽ thí điểm và nhân rộng nhiều biện pháp hỗ trợ kinh tế như san sẻ chi phí nuôi dạy con, phát triển dịch vụ trông giữ trẻ, lập ngân hàng sữa mẹ và mở rộng mô hình bác sĩ gia đình. Bộ Y tế cũng khuyến khích thanh niên kết hôn trước 30 tuổi, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công lập cho trẻ nhỏ nhằm giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình.
Bộ Y tế đánh giá Việt Nam cần hành động đồng bộ và kịp thời để tránh rơi vào bẫy mức sinh thấp như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Singapore. Tại những quốc gia này, tỷ lệ sinh không thể phục hồi đáng kể dù chính phủ đổ tiền đầu tư các dịch vụ hỗ trợ tài chính và chăm sóc trẻ em.
