Lý Tĩnh Huấn sinh năm 599 ở Long Tây, nay là tỉnh Cam Túc, tây bắc Trung Quốc. Cô bé là con cháu thế gia, có bà ngoại là Dương Lệ Hoa – hoàng hậu của Bắc Chu Tuyên đế và là trưởng nữ của hoàng đế khai quốc nhà Tùy Dương Kiên.
Cô bé sinh ra khi nhà Tùy (581-618) hoàn thành thống nhất đất nước sau thời kỳ Nam – Bắc triều (386-581) chia cắt, đóng vai trò là tiền đề quan trọng cho thời đại nhà Đường (618-907) rực rỡ.
Cô bé được bà ngoại nuôi dưỡng và dạy dỗ, tính tình ngoan ngoãn, hiếu thuận. Dù không còn bức chân dung nào tồn tại, các bản phục dựng hiện đại đều khắc họa chân dung cô bé là một tiểu thư cao quý, tóc búi kép tròn, da trắng mịn như sứ.
Năm 608, Lý Tĩnh Huấn lâm bệnh và qua đời khi mới 9 tuổi tại hành cung Phần Nguyên, nơi nghỉ mát mùa hè của hoàng gia nhà Tùy tại tỉnh Sơn Tây.
Hoàng đế đương thời Tùy Dạng đế, ông cậu của cô bé, đã ra lệnh đưa linh cữu về kinh đô bằng nghi thức cao nhất, ngừng ca múa trong cung và ăn chay để tang.
Bà ngoại thương xót Lý Tĩnh Huấn, đã vi phạm lệnh cấm đương triều là “người chết phải chôn cách xa kinh thành 3,5 km”, khi ra lệnh chôn cất cô bé tại chùa Vạn Thiện trong kinh thành và cho xây một tòa bảo tháp nhiều tầng lộng lẫy phía trên. Theo quan niệm truyền thống của Trung Quốc, xây chùa nhằm xoa dịu linh hồn của những đứa trẻ yểu mệnh.
Năm 1957, các nhà khảo cổ Trung Quốc đã khai quật mộ của Lý Tĩnh Huấn tại Tây An, thuộc tỉnh Thiểm Tây, miền trung bắc Trung Quốc. Đây là ngôi mộ thời Tùy còn nguyên vẹn nhất và có cấp bậc cao nhất được bảo tồn.
Lý Tĩnh Huấn nằm trong quan quách bằng đá hình cung điện ba gian khắc chữ cảnh báo: “Kẻ nào mở quan tài này sẽ chết”. Quách chạm khắc thị vệ nam, người hầu, hoa sen, rồng và chim chu tước tô điểm cho cánh cửa, cửa sổ và cột trụ.
Văn bia trong mộ khắc danh tính, ngày sinh, ngày mất, dòng dõi gia tộc và các nghi thức tang lễ của Lý Tĩnh Huấn cùng lời thương tiếc của bà ngoại: “Như nhành lan bị ngắt quá sớm, vẻ đẹp và tương lai héo tàn trước khi kịp nở rộ”.
Trong mộ có hơn 240 đồ tùy táng bao gồm các món đồ thủy tinh, trang sức vàng bạc, cũng như những vật dụng sinh hoạt hàng ngày mà cô bé có thể đã sử dụng khi còn sống, từ đồ chơi, chén, đến quần áo, các món đồ dệt lụa. Những bức tượng nhỏ tinh xảo hình người và động vật có thể được bà ngoại cho đặt vào để bầu bạn với cháu gái ở thế giới bên kia. Do đó, truyền thông Trung Quốc gọi Lý Tĩnh Huấn là “đứa trẻ được cưng chiều nhất Trung Quốc”.
Trong số những cổ vật đáng chú ý nhất là chiếc mão chế tác từ dây vàng, lá vàng, ngọc trai và đá quý, tạo hình như một cụm hoa với một con ngài bay lượn phía trên. Mộ cũng có những món đồ từ nước ngoài như vòng tay vàng Ba Tư, nước hoa.
Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc tại Bắc Kinh hồi tháng 4 đã mở cửa triển lãm các cổ vật của Lý Tĩnh Huấn, thu hút hàng triệu khách tham quan.
“Tôi có thể cảm nhận được sợi dây liên kết giữa bà và cháu xuyên qua hàng nghìn năm. Sau khi xem triển lãm, tôi càng nhớ người bà đã khuất của mình hơn”, một người bày tỏ.
“Những người được yêu thương sẽ không bao giờ thực sự biến mất, bất kể thời gian có trôi qua bao lâu”, một người khác nhận xét.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 8.5 (giờ Việt Nam) cho biết lực lượng Mỹ đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở quân sự của Iran chịu trách nhiệm thực hiện một loạt các cuộc tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ "không có lý do" nhằm vào các tàu chiến Mỹ đang di chuyển qua eo biển Hormuz.
"Lực lượng Mỹ đã đánh chặn các cuộc tấn công không có lý do của Iran và đáp trả bằng các cuộc tấn công tự vệ khi các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz đến vịnh Oman vào ngày 7.5", CENTCOM cho biết trong một thông cáo báo chí.
Các cơ sở của Iran bị lực lượng Mỹ nhắm mục tiêu bao gồm "các địa điểm phóng tên lửa và máy bay không người lái, các địa điểm chỉ huy và kiểm soát, và các trung tâm tình báo, giám sát và trinh sát", theo CENTCOM.
CENTCOM cáo buộc lực lượng Iran đã phóng nhiều tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ khi tàu USS Truxtun (DDG 103), USS Rafael Peralta (DDG 115) và USS Mason (DDG 87) di chuyển qua tuyến đường biển quốc tế. Không có tài sản nào của Mỹ bị tấn công, tuyên bố của CENTCOM cho biết thêm.
Trong tuyên bố của mình, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết lực lượng Mỹ "không tìm cách leo thang" nhưng quân đội "sẵn sàng bảo vệ lực lượng Mỹ".
Trong khi đó, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ra tuyên bố cho rằng Mỹ đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, IRGC cho biết quân đội Mỹ đã tấn công một tàu chở dầu của Iran gần cảng Jask. Hải quân Iran đã đáp trả bằng "các đầu đạn nổ mạnh" và "tình báo giám sát cho thấy thiệt hại đáng kể đối với kẻ thù Mỹ, và 3 tàu của đối phương đã nhanh chóng bỏ chạy khỏi khu vực eo biển Hormuz", theo tuyên bố trên X.
Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran đưa tin nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy gần thành phố Bandar Abbas của Iran. Hãng này cho biết nguồn gốc và vị trí chính xác của các tiếng nổ vẫn chưa được xác định.
Fars cho biết thêm rằng các cuộc điều tra của họ cho thấy đã có cuộc đấu hỏa lực giữa lực lượng vũ trang Iran và "kẻ thù", trong đó các khu thương mại của một bến tàu ở Qeshm (hòn đảo lớn nhất ở vịnh Ba Tư) bị nhắm mục tiêu.
Trong khi đó, hãng thông tấn Tasnim cho biết nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy gần đảo Qeshm và Bandar Abbas. Hãng này cũng cho biết vẫn chưa có thông tin chính xác, nhưng nói thêm rằng một số nguồn tin cho rằng các tiếng nổ có liên quan đến hoạt động của Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran "nhằm cảnh báo một số tàu thuyền về việc đi qua trái phép eo biển Hormuz".
Ngày 19-4, Iran cho biết lực lượng vũ trang nước này đã tiến hành các đòn tấn công bằng máy bay không người lái (drone) nhằm vào tàu chiến Mỹ để đáp trả việc tàu chở hàng của Iran bị nổ súng và kiểm soát.
Theo Hãng tin Tasnim và truyền hình nhà nước Iran, các drone đã được phóng về phía tàu chiến Mỹ ngay sau khi Tehran cáo buộc Washington có hành động "cướp biển có vũ trang".
Thông tin này nhanh chóng được Hãng thông tấn Tass của Nga đăng tải, với dòng tít nổi bật: "Quân đội Iran tiến hành các cuộc tấn công bằng drone nhằm vào các tàu chiến của Mỹ để đáp trả việc tàu của họ bị bắt giữ".
Trước đó khoảng một giờ, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo tàu khu trục Mỹ đã nổ súng và kiểm soát một tàu chở hàng treo cờ Iran tại Vịnh Oman. Phía Mỹ cho rằng con tàu này tìm cách né tránh lệnh phong tỏa.
Iran xác nhận tàu bị chặn đang trên hành trình từ Trung Quốc về nước. Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời cho biết hệ thống điều hướng của tàu đã bị vô hiệu hóa.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance đã chặn tàu M/V Touska khi di chuyển ở phía bắc Biển Ả Rập.
CENTCOM cáo buộc tàu Iran không tuân thủ cảnh báo trong suốt 6 giờ. Tàu chiến Mỹ sau đó bắn pháo MK 45 vào khoang máy, vô hiệu hóa hệ thống đẩy trước khi lực lượng lính thủy đánh bộ lên boong và kiểm soát con tàu.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại khu vực. Iran trước đó mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngắn sau khi Israel và Lebanon đạt được thỏa thuận ngừng bắn, nhưng nhanh chóng đóng cửa trở lại để đáp trả việc Mỹ tiếp tục phong tỏa các tàu ra vào cảng của nước này.
