Làm gì để tránh chờ đợi khi đi đăng kiểm ô tô?

Quá trình chuyển đổi sang xe điện tại Ấn Độ đang thể hiện hai hình ảnh trái chiều, khi nhu cầu tăng nhanh, nhưng hạ tầng trạm sạc lại chưa theo kịp đà phát triển này. Doanh số xe thuần điện (EV) tại quốc gia này, bao gồm xe hai bánh, ôtô cá nhân và xe thương mại, đã vượt mốc 2,3 triệu chiếc trong năm 2025, nâng tổng số xe điện lưu hành lên gần 5,9 triệu chiếc.

Tuy nhiên, với khoảng 26.000 trạm sạc công cộng trên toàn quốc, Ấn Độ hiện chỉ có khoảng một trạm sạc cho mỗi 225 xe điện, kém xa các tiêu chuẩn toàn cầu như Trung Quốc, nơi tỷ lệ này gần 1 trạm trên 7 xe.

Sự chênh lệch này phản ánh bài toán con gà và quả trứng, khi hạ tầng sạc phụ thuộc vào mức độ phổ cập xe điện để đảm bảo hiệu quả đầu tư, trong khi người dùng lại cần mạng lưới sạc đủ tin cậy để chuyển sang xe điện. Theo các doanh nghiệp trong ngành, vấn đề hiện nay không còn nằm ở số lượng mà là cách triển khai trạm sạc hợp lý theo nhu cầu thực tế.

Ông Vivek Srivatsa, Giám đốc thương mại của Tata Passenger Electric Mobility, cho biết hệ sinh thái này vẫn đang trong giai đoạn liên tục tiến hóa, nơi việc mở rộng được dẫn dắt bởi dữ liệu, và sự phối hợp giữa các hãng xe với đơn vị vận hành trạm sạc nhằm xác định các khu vực có nhu cầu cao.

Trên thực tế, các tuyến cao tốc trọng điểm đang dần được trang bị trạm sạc, giúp việc di chuyển đường dài bằng xe điện, từng bị coi là khó thực hiện, trở nên khả thi hơn. Dữ liệu từ Tata Motors cho thấy xe điện của hãng đã phủ tới 95% mạng lưới đường bộ Ấn Độ, với gần một nửa khách hàng thực hiện các hành trình dài trên 500 km, cho thấy nỗi lo về quãng đường di chuyển của xe điện (range anxiety) đang dần giảm bớt. Tuy nhiên, thách thức không biến mất mà chỉ chuyển dạng, từ việc "có trạm sạc hay không" sang "trạm sạc hoạt động hiệu quả và đáng tin cậy đến đâu".

Điểm nghẽn hiệu suất thấp và bài toán kinh tế trạm sạc

Phần lớn mạng lưới sạc hiện tại ở Ấn Độ vẫn vận hành ở mức 25-30 kW, trong khi các mẫu xe điện mới có thể hỗ trợ công suất 60 kW trở lên. Sự không tương thích này làm hạn chế tốc độ sạc, đặc biệt trên các tuyến cao tốc. Ngoài ra, nhiều trạm sạc đời đầu chỉ có 1-2 điểm sạc, dẫn đến tình trạng quá tải và xếp hàng. Do đó, các trạm sạc nhiều cổng đang dần xuất hiện tại thị trường này giúp tăng thời gian hoạt động và lưu lượng phục vụ.

Với Tata Power, một trong những đơn vị vận hành mạng lưới sạc lớn nhất Ấn Độ, giai đoạn tiếp theo không chỉ là mở rộng mà còn là tối ưu hiệu suất sử dụng. Ông Vijender Goyal, phụ trách phát triển kinh doanh mảng sạc EV, cho biết tỷ lệ sử dụng trạm sạc trung bình trên toàn quốc hiện chỉ ở mức 4-5%. Tỷ lệ sử dụng trạm sạc (charger utilization) được hiểu là mức độ một trạm sạc xe điện được sử dụng so với thời gian nhàn rỗi, thường tính theo phần trăm thời gian hoạt động hoặc sản lượng điện cung cấp.

Công ty đã xây dựng hơn 5.600 điểm sạc công cộng và trạm riêng tại hơn 630 thành phố, bao gồm hơn 450 vị trí trên cao tốc, cùng hơn 200.000 bộ sạc tại nhà. Chiến lược hiện nay tập trung vào triển khai theo nhu cầu thực tế, dựa trên dữ liệu và hợp tác. Các trạm sạc công suất cao đóng vai trò then chốt. Chẳng hạn, các trạm 180 kW trên tuyến Mumbai-Ahmedabad có thể sạc từ 20% lên 80% chỉ trong 15-30 phút, cải thiện đáng kể trải nghiệm người dùng cũng như hiệu quả khai thác.

Dù vậy, mức độ sử dụng vẫn không đồng đều. Ông Maxson Lewis, CEO Magenta Mobility, cho rằng nhiều trạm sạc chưa được khai thác hiệu quả do vị trí chưa tối ưu, trong khi sạc tại nhà và nơi làm việc vẫn chiếm ưu thế. Tương tự, ông Kartikey Hariyani, CEO ChargeZone, cho biết tỷ lệ sử dụng dao động từ 5-35%, trung bình khoảng 12%, làm dấy lên lo ngại về hiệu quả tài chính lâu dài.

Bài toán chi phí cũng là một rào cản lớn. Một trạm sạc nhanh DC 60 kW có thể có giá trên 800.000 rupee (8.600 USD), chưa kể chi phí hạ tầng bổ sung từ 500.000-1.500.000 rupee (5.400-16.000 USD). Các dự án quy mô lớn có thể tiêu tốn tới hàng chục triệu rupee, khiến việc triển khai hiệu quả trở nên cực kỳ quan trọng.

Trong tương lai, quá trình phát triển trạm sạc ở Ấn Độ sẽ không đồng đều. Khu vực đô thị vẫn sẽ phụ thuộc nhiều vào sạc chậm AC do thói quen sạc tại nhà, trong khi các tuyến cao tốc cần mạng lưới dày đặc các trạm sạc nhanh DC. Yếu tố địa điểm cũng quan trọng, tại các thành phố như Mumbai, nơi đỗ xe trên đường phổ biến, trạm sạc công cộng là thiết yếu cho người sử dụng xe điện.

Tin Gốc: Vnexpress

Tại dự thảo cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh đang được xây dựng, Bộ Tài chính đề xuất loại bỏ hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô khỏi danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên nhiều doanh nghiệp đề nghị cần cân nhắc kỹ lưỡng và nên giữ nguyên các quy định.

Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 6-5, nhiều doanh nghiệp ô tô ủng hộ quan điểm đơn giản hóa thủ tục hành chính, nhưng cho rằng không nên bỏ toàn bộ điều kiện đối với hoạt động nhập khẩu, sản xuất và lắp ráp ô tô.

Một nhà nhập khẩu ô tô quy mô lớn tại Việt Nam cho rằng ô tô là ngành đặc thù vì liên quan trực tiếp đến an toàn giao thông, môi trường, trách nhiệm bảo hành, triệu hồi và xử lý pin xe điện sau sử dụng.

Do đó có ba điều kiện "cốt lõi" cần giữ lại gồm cam kết bảo hành bảo dưỡng, trách nhiệm triệu hồi và cam kết cung cấp phụ tùng dài hạn. "Nếu không có các điều kiện này, Việt Nam sẽ thành bãi đáp của xe nhập khẩu trôi nổi", vị này nói và cho rằng các cam kết trên phải đến trực tiếp từ hãng xe, bởi "doanh nghiệp nhập khẩu ở Việt Nam có thể đóng cửa bất cứ lúc nào, nhưng hãng xe ở nước ngoài vẫn tồn tại và phải chịu trách nhiệm".

Dẫn trường hợp Hãng xe máy KTM rút khỏi Việt Nam, vị này cho rằng nhiều khách hàng lỡ mua xe của KTM muốn sửa chữa, bảo hành đều chẳng biết tìm ai.

Trong thực tế, doanh nghiệp nhập khẩu muốn bán xe cần có giấy xác nhận chính thức từ hãng về việc được ủy quyền bảo hành, triệu hồi và cung cấp phụ tùng tại Việt Nam. Đây cũng là cách để bảo vệ người tiêu dùng nếu doanh nghiệp trong nước ngừng hoạt động.

Một chuyên gia trong lĩnh vực ô tô cho rằng việc bỏ các thủ tục nhập khẩu là chưa phù hợp khi đây là những thủ tục tiền kiểm quan trọng để xác định doanh nghiệp có đáp ứng đủ điều kiện quy định pháp luật hay không.

"Nếu bỏ thủ tục này và quản lý ở khâu hậu kiểm, nhiều nguy cơ để lọt sản phẩm không đáp ứng các điều kiện, tiềm ẩn rủi ro cho người tiêu dùng", vị này khuyến cáo.

Theo đại diện Công ty CP Tập đoàn Thành Công (TC Group), ô tô là loại hàng hóa có giá trị cao, kỹ thuật và công nghệ phức tạp, có yêu cầu tuân thủ chặt chẽ và tiêu chuẩn bảo vệ môi trường đòi hỏi quy trình bảo hành, bảo dưỡng nghiêm ngặt.

Trong khi đó ô tô là nguồn nguy hiểm cao độ và theo nguyên tắc chung, chủ sở hữu phải bồi thường thiệt hại do ô tô gây ra. "Do vậy việc kiểm soát với ngành này là cần thiết, thay vì dựa hoàn toàn vào hậu kiểm", vị này nói.

Một chuyên gia trong lĩnh vực ô tô cảnh báo nguy cơ xe nhập khẩu không chính thức tràn vào thị trường nếu bỏ quá nhiều điều kiện.

Theo vị này, Việt Nam hoàn toàn có thể mở cửa thị trường nhưng cần giữ hàng rào kỹ thuật để bảo vệ người tiêu dùng. Muốn nhập khẩu phải có giấy cam kết của hãng về bảo hành, triệu hồi và phụ tùng. Nhiều thủ tục hành chính hiện nay có thể cắt giảm để giảm chi phí cho doanh nghiệp nhưng trách nhiệm hậu mãi và an toàn sản phẩm thì không thể buông lỏng.

"Ô tô là tài sản lớn, liên quan trực tiếp đến tính mạng con người, nên câu chuyện này không hề đơn giản", vị này nhấn mạnh.

Ông Võ Minh Lực, Giám đốc điều hành BYD Auto Việt Nam, cũng cho rằng ô tô là sản phẩm đặc thù, cần có điều kiện quản lý. Nếu không, thị trường có thể rơi vào tình trạng "mạnh ai nấy nhập", xe không được hãng chính thức xác nhận, thiếu hệ thống sửa chữa, bảo hành và hậu mãi.

Theo ông Lực, khác với nhiều mặt hàng tiêu dùng thông thường, một chiếc ô tô sau khi bán ra còn gắn với trách nhiệm dài hạn của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và đại lý phân phối. Xe có thể phát sinh lỗi kỹ thuật sau nhiều năm vận hành. "Khi đó, doanh nghiệp phải có năng lực thông báo, triệu hồi, sửa chữa, thay thế linh kiện và chịu trách nhiệm với khách hàng", ông Lực nói.

Đại diện Công ty CP Tập đoàn Trường Hải (Thaco) cũng cho rằng ngành ô tô không chỉ là một ngành kinh doanh thương mại đơn thuần mà là một ngành công nghiệp nền tảng, có tác động lan tỏa đến nhiều ngành phụ trợ. Đây cũng là ngành có khả năng gây ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội và sức khỏe của cộng đồng, sức khỏe và tính mạng của người tiêu dùng nên cần đảm bảo về chất lượng sản phẩm.

Ngoài ra, theo vị này, ô tô có khả năng gây ảnh hưởng đến môi trường khi vừa phát thải trong vận hành, vừa là phế liệu, rác thải khi hết niên hạn sử dụng. Việc phải xử lý các phế liệu, chất thải gây tốn nhiều chi phí trong khi đây cũng là sản phẩm thuộc danh mục cần thu hồi, xử lý và thuộc trách nhiệm của nhà sản xuất.

"Ô tô cũng có vòng đời sử dụng lâu dài nên cần gắn với trách nhiệm bảo đảm chất lượng rất cao với nhà sản xuất, nhằm đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng. Nếu doanh nghiệp không cần đáp ứng điều kiện sẽ rất khó khăn hoặc gần như bất khả thi trong triệu hồi sản phẩm lỗi và người tiêu dùng có thể bị thiệt hại kép, vừa có nguy cơ mất an toàn, vừa không thể yêu cầu bồi thường, sửa chữa", người này khuyến cáo.

Theo đại diện TC Group, việc bãi bỏ các điều kiện kinh doanh có thể tạo ra sự không công bằng giữa doanh nghiệp sản xuất lắp ráp và doanh nghiệp nhập khẩu. Bởi nhiều doanh nghiệp đã đầu tư rất lớn vào hệ thống nhà xưởng, dây chuyền công nghệ, nhân lực, nên việc duy trì sản lượng tối thiểu và tỉ lệ nội địa hóa cũng đang được thực hiện để hưởng các chính sách ưu đãi thuế.

Vì vậy nếu điều kiện kinh doanh bị bãi bỏ hoàn toàn sẽ tạo ra sự thiếu cân bằng trong môi trường cạnh tranh, khi doanh nghiệp vẫn phải duy trì nghĩa vụ đầu tư, vận hành, sản lượng đủ để đáp ứng chương trình ưu đãi thuế, trong khi doanh nghiệp nhập khẩu có thể tham gia thị trường với rào cản thấp hơn. Điều này gây bất lợi cho doanh nghiệp đầu tư lâu dài, tác động tiêu cực đến chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô và quyền lợi người tiêu dùng.

"Khi rào cản kỹ thuật và điều kiện kinh doanh bị gỡ bỏ, xe nhập khẩu tràn vào Việt Nam thiếu kiểm soát, sẽ gia tăng nguy cơ các dòng xe chất lượng kém, không phù hợp với hạ tầng Việt Nam thâm nhập, đe dọa nghiêm trọng tới quyền lợi người tiêu dùng.

Điều này về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến định hướng phát triển bền vững ngành công nghiệp ô tô. Do đó, cần tiếp tục giữ nguyên quy định và duy trì các điều kiện kinh doanh tại luật hiện hành", vị này đề nghị.

Trong khi đó đại diện Thaco cho rằng các quy định được đặt ra phù hợp với tiêu chuẩn, yêu cầu phát triển ngành ô tô của các nước trên thế giới. Những tiêu chuẩn này thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp ô tô, công nghiệp hỗ trợ. Nếu không có các điều kiện trên, các doanh nghiệp không cần đầu tư bài bản và ngành công nghiệp ô tô sẽ mất đi động lực nội địa hóa, trực tiếp ảnh hưởng tới chuỗi sản xuất.

"Chưa kể các điều kiện này đã ngày càng đơn giản hóa để phù hợp với năng lực sản xuất thực tế và được các doanh nghiệp áp dụng ổn định mà không tạo ra rào cản bất hợp lý nào. Việc duy trì các điều kiện này nhằm đảm bảo cạnh tranh công bằng, bình đẳng giữa các doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường cạnh tranh khốc liệt", vị này nói.

Đại diện Công ty CP sản xuất và kinh doanh VinFast cũng cho rằng việc cắt giảm một số điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trong lĩnh vực ô tô như bỏ điều kiện cấp giấy chứng nhận sản xuất, lắp ráp ô tô... là chưa phù hợp, khó kiểm soát chất lượng của hoạt động sản xuất, lắp ráp ô tô.

"Trong khi đó các quy định về nhà xưởng, dây chuyền công nghệ... là những cơ sở vật chất, kỹ thuật quan trọng thể hiện năng lực của doanh nghiệp, cho thấy sự đầu tư nghiêm túc và dài hạn", vị này khẳng định.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tại Triển lãm Ô tô Bắc Kinh 2026 (diễn ra tại thủ đô Trung Quốc từ 24-4 đến 3-5), Geely Auto chính thức ra mắt nguyên mẫu robotaxi tự hành đầu tiên do hãng tự phát triển hoàn toàn, mang tên Geely EVA Cab. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm tham gia cuộc đua robotaxi - lĩnh vực vốn đang do các công ty công nghệ chi phối.

Khác với nhiều đối thủ sử dụng xe thương mại rồi nâng cấp thành xe tự lái, robotaxi của Geely được phát triển hoàn toàn từ đầu, phục vụ riêng mục đích vận hành không người lái. Theo hãng, cách tiếp cận này giúp tối ưu đồng bộ từ cấu trúc, phần mềm đến trải nghiệm sử dụng.

Về thiết kế, khoang nội thất được bố trí theo phong cách "phòng khách tương lai", không có vị trí lái. Xe sử dụng cửa trượt điện mở ngược, trần kính toàn cảnh và bệ tì tay lấy cảm hứng từ điển tích "Lan đình - khúc thủy lưu thương", gắn với buổi hội thơ của Vương Hi Chi tại Lan Đình năm 353.

Điểm nhấn lớn nhất của EVA Cab nằm ở công nghệ. Mẫu xe sở hữu loạt trang bị tiên phong như kiến trúc điện - điện tử AI cấp độ "lượng tử" (EEA 4.0), hệ thống LiDAR kỹ thuật số 2.160 dòng có khả năng quét 25,92 triệu điểm mỗi giây với tầm phát hiện lên tới 600m, cùng phần mềm tự hành cấp độ L4 sẵn sàng cho sản xuất hàng loạt.

Nền tảng EEA 4.0 tích hợp công nghệ mã hóa lượng tử, cho phép bảo mật toàn bộ dữ liệu trao đổi giữa xe và đám mây trong các tác vụ như khóa Bluetooth, điều khiển từ xa hay cập nhật OTA. Xe đồng thời được trang bị hệ thống chẩn đoán SOVD nhằm giám sát và bảo vệ toàn bộ vòng đời vận hành.

Về phần cứng, EVA Cab được trang bị nền tảng tính toán được Geely tuyên bố mạnh nhất ngành hiện nay, kết hợp các chip NVIDIA SuperChip, NVIDIA Thor U và Qualcomm Snapdragon 8397, cho tổng hiệu năng vượt 3.000 TOPS. Nhờ đó mô hình AI trung tâm WAM (World Action Model) có thể tăng số lượng tham số gấp 7 lần và tốc độ suy luận gấp 3 lần, đủ khả năng xử lý các tình huống phức tạp trong vận hành tự hành cấp độ L4.

Thông qua mô hình WAM - được ví như "bộ não", EVA Cab có thể điều phối các hệ thống như lái xe, buồng lái, khung gầm và truyền động theo kiến trúc "1+2+N". Trong đó trợ lý Super Eva đóng vai trò trung tâm, giúp xe hiểu, suy luận và thực thi mệnh lệnh theo ngữ cảnh, mở ra trải nghiệm điều khiển bằng giọng nói.

Song song với phần cứng, Geely phát triển phần mềm AFARI G-ASD L4 - giải pháp tự hành cấp độ cao hướng tới thương mại hóa. Kết hợp với hệ thống cảm biến, EVA Cab có thể vận hành hoàn toàn không người lái trên đường công cộng.

Geely cho biết sẽ đưa phiên bản thương mại ra thị trường vào năm 2027 dưới thương hiệu CaoCao Mobility, đồng thời đẩy nhanh tiến trình thương mại hóa robotaxi. Trước đó hãng đã triển khai thử nghiệm dịch vụ trong hơn một năm tại Hàng Châu và Tô Châu, nhằm tích lũy dữ liệu vận hành thực tế.

Trong tương lai, EVA Cab được định hướng phát triển thành một "robot di chuyển" với khả năng nhận thức, suy nghĩ, ra quyết định và hành động độc lập.

Thị trường robotaxi tại Trung Quốc đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quy mô lớn. Baidu Apollo Go đặt mục tiêu triển khai hơn 3.000 xe trong năm 2026, Pony.ai hướng tới quy mô tương tự, trong khi WeRide dự kiến đạt hơn 2.600 xe trên toàn cầu.

So với các công ty công nghệ thuần túy, Geely sở hữu lợi thế từ mô hình tích hợp dọc, bao gồm sản xuất xe, phát triển phần mềm, vận hành dịch vụ gọi xe và hệ thống trạm đổi pin quy mô lớn với thời gian nạp năng lượng khoảng 60 giây.

Tuy vậy hãng không chỉ phải cạnh tranh với các nhà sản xuất ô tô khác, mà còn phải theo kịp tốc độ phát triển phần mềm của các doanh nghiệp chuyên về công nghệ tự hành.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ