Mới đây, UBND TP.HCM vừa công bố danh sách phân loại đơn vị hành chính cấp xã đợt 1 bao gồm 126 xã phường. Trong khi TP.HCM mới sau sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu có 168 xã phường, đặc khu.
Liên quan vấn đề này, đại diện Sở Nội vụ TP.HCM cho biết hiện thành phố mới công bố danh sách phân loại đợt 1 nên một số địa phương vẫn đang tiếp tục rà soát thủ tục, hồ sơ. Đồng thời, có xã dự kiến nộp hồ sơ để xét trình thành chính quyền đô thị (tức chuyển từ xã lên phường - PV).
Theo Nghị định 307/2025/NĐ-CP, hệ thống đơn vị hành chính được phân loại theo từng cấp. Trong đó, TP.HCM cùng Hà Nội là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt, các tỉnh được phân thành ba loại gồm loại 1, 2 và 3. Ở cấp cơ sở, xã được chia thành ba loại 1, 2, 3, còn phường và đặc khu được phân thành bốn loại gồm loại đặc biệt, loại 1, 2 và 3.
Việc phân loại đơn vị hành chính để đánh giá quy mô, trình độ phát triển cũng như mức độ đáp ứng của bộ máy chính quyền địa phương trên từng địa bàn.
Đây là cơ sở để hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy, xác định biên chế và chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức phù hợp với từng loại đơn vị hành chính.
Theo quy định, việc phân loại được làm bằng phương pháp tính điểm, với tổng điểm tối đa 100 điểm, kèm điểm ưu tiên nếu có. Các tiêu chí chấm điểm gồm quy mô dân số, diện tích tự nhiên, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và các yếu tố đặc thù.
Cụ thể, tiêu chí dân số và diện tích được tính theo quy mô, mức tăng thêm được quy đổi thành điểm nhưng có giới hạn tối đa. Nhóm tiêu chí kinh tế - xã hội đánh giá khả năng cân đối ngân sách, cơ cấu kinh tế, tốc độ tăng trưởng, tỉ lệ lao động phi nông nghiệp, thu nhập và các chỉ số liên quan.
Ví dụ, một xã có quy mô dân số trên 16.000 người sẽ được tính từ mức cơ bản 10 điểm, cứ thêm 1.000 người được cộng 0,5 điểm nhưng tối đa không quá 25 điểm. Tương tự, phường thuộc thành phố trực thuộc trung ương từ 21.000 người trở xuống được tính 10 điểm, trên 21.000 người thì cứ thêm 1.000 người được tính thêm 0,5 điểm, cũng tối đa không quá 25 điểm…
Ngoài ra, một số yếu tố đặc thù như vị trí chiến lược đặc biệt, vai trò trung tâm, di sản, hay đặc điểm dân cư cũng được tính điểm.
Trên cơ sở tổng điểm, đơn vị hành chính được xếp loại 1 khi đạt từ 75 điểm trở lên, loại 2 từ 60 đến dưới 75 điểm và loại 3 dưới 60 điểm. Riêng phường và đặc khu có thể được xếp loại đặc biệt khi đạt từ 90 điểm trở lên và đáp ứng các tiêu chí ưu tiên theo quy định.
Theo lộ trình, TP.HCM sẽ tiếp tục công bố các đợt phân loại tiếp theo sau khi hoàn tất việc rà soát, thẩm định hồ sơ tại các địa phương còn lại.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
