Thực tế gần đây, xuất hiện nhiều bài viết trên mạng xã hội người đăng hay đặt câu hỏi chung chung là quán ăn đắt hay rẻ, không đưa ra khẳng định hay kết luận mà để cộng đồng mạng tự nhận xét.
Đầu tiên là vụ ghẹ đỏ ở phường Sầm Sơn (Thanh Hóa) giá 1,7 triệu đồng/kg, rồi kế đến là đĩa cơm 35.000 đồng ở xã Tuyên Quang (thành phố Phan Thiết cũ, nay là tỉnh Lâm Đồng), và mới đây là vụ ly chè thập cẩm 170.000 đồng ở Huế.
Thế rồi, mạng xã hội chia phe bình luận, người khen thì nói giá bình thường, hợp lý với dịp lễ, quán ăn ở khu du lịch; còn người chê thì so sánh với nơi khác, thời điểm khác và cho rằng giá đắt.
Điểm chung sau những lời khen – chê đó, chính quyền địa phương phải vào cuộc xác minh, làm rõ ai đúng, ai sai. Qua đó, hoặc bảo vệ người tiêu dùng; hoặc bảo vệ ngành du lịch, bởi đằng sau những lời khen chê trên mạng là sinh kế của hàng ngàn người lao động.
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Phạm Thị Kim Trương, Công ty luật LTT & Lawyers cho biết đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ ăn uống, các tổ chức, cá nhân kinh doanh phải niêm yết giá, công khai thông tin về giá bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của luật Giá năm 2023.
Khi ăn uống, chủ quán và khách hàng rất hiếm khi ký hợp đồng mà thường trao đổi thực đơn, hỏi giá trước khi ăn, giao dịch mua bán được xác lập nhanh chóng, chủ yếu bằng lời nói.
Theo quy định, các mặt hàng này không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ cần phải kê khai, đăng ký giá mà do tổ chức, cá nhân kinh doanh tự quyết định. Giá bán hàng hóa dựa vào nhiều yếu tố như nguyên liệu, nhân công, vị trí kinh doanh, thời điểm lễ, tết, thuế, phí… Do đó, giá bán có thể được điều chỉnh, thay đổi hợp lý.
Trên cơ sở trao đổi và thông tin về giá, khách có quyền đồng ý sử dụng hoặc không sử dụng. Nếu một trong các bên có xung đột về giá cả, pháp luật luôn ưu tiên sự thỏa thuận, thương lượng, đối thoại. Trường hợp không đạt được sự thống nhất, một bên có quyền phản ánh, khiếu nại.
Theo luật sư Trương, nếu có bằng chứng chứng minh việc các bên đã thỏa thuận, trao đổi về giá trước khi sử dụng hoặc đã hoàn tất thanh toán sau khi sử dụng mà không có bất kỳ khiếu nại nào ngay tại thời điểm đó về giá đối với bên bán thì hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin không đúng sự thật có thể bị coi là vi phạm pháp luật.
Luật sư Phạm Thị Kim Trương cho biết mọi người có quyền chia sẻ ý kiến và trải nghiệm của mình nhưng cần dựa trên thông tin có căn cứ, trung thực và đúng quy định.
Ranh giới giữa việc nêu cảm nhận cá nhân và “nói xấu” khác biệt ở chỗ thông tin được đưa ra có đầy đủ, đúng sự thật, có căn cứ và có làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân hay không. Nếu thông tin có nội dung xuyên tạc, bịa đặt, vu cáo làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân thì có thể bị xử lý.
Cụ thể, việc quay phim, chụp ảnh, đăng tải hình ảnh, địa chỉ cơ sở kinh doanh mà không được sự đồng thuận của bên bán và lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân có thể bị phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng.
Ngoài xử phạt hành chính, nếu có căn cứ chứng minh tổn thất thực tế thì bên bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại.
Đặc biệt, nếu cá nhân bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định tại điều 156 bộ luật Hình sự.
“Pháp luật có thể điều chỉnh hành vi, nhưng để xây dựng một môi trường văn minh, điều quan trọng hơn là ý thức của mỗi cá nhân khi tham gia không gian mạng. Một câu hỏi, một bài đăng chia sẻ cảm nhận cá nhân tưởng như vô hại nhưng nếu thiếu trách nhiệm, hoàn toàn có thể trở thành nguồn khởi phát cho những tổn hại không đáng có đối với người khác và cả cộng đồng”, luật sư Trương nhìn nhận.
Ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, ngày 21/4 chủ trì cuộc họp với các nhà nghiên cứu và đơn vị thi công để bàn phương án phục hồi trang trí trần nhà hát Minh Khiêm Đường, đồng thời rà soát kế hoạch trùng tu Ôn Khiêm Đường.
Tranh luận tập trung vào việc các chòm sao trên trần nhà hát sau tu bổ chưa khớp với tư liệu triều Nguyễn và hiện trạng công trình. Đơn vị thi công cho biết trong quá trình hạ giải không tìm thấy các chi tiết tinh tú bằng thủy tinh bọc đồng như mô tả của các nhà nghiên cứu, khiến việc phục hồi gặp khó khăn và phải tạm dừng hạng mục này. Phần thiết kế, thi công trang trí trần sau đó được giao lại cho Ban Quản lý dự án di tích Huế hoàn thiện.
Theo ông Hồ Hữu Hành, Giám đốc Công ty cổ phần Tu bổ di tích Huế, trong quá trình tháo dỡ, đơn vị đã thu thập được một số hiện vật kim loại nghi là chi tiết trang trí chòm sao. Từ tư liệu và ý kiến nghiên cứu về "nhị thập bát tú", đơn vị đã phác thảo phương án bố trí 28 chòm sao trên trần Minh Khiêm Đường và dự kiến điều chỉnh thi công. Một số họa tiết tương tự từng xuất hiện trên chuông ở Ngọ Môn và tường Khâm Thiên Giám được dùng làm cơ sở đối chiếu.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng cần làm rõ bản chất các hiện vật trước khi quyết định phương án phục hồi. Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa nêu vấn đề phải xác định chính xác chất liệu như đồng, chì, thiếc hay thủy tinh, cũng như cấu tạo bề mặt các "ngôi sao" là gương tráng bạc hay kim loại đánh bóng. Theo ông, nhận diện sai vật liệu có thể dẫn đến phục dựng không đúng nguyên gốc.
Nhà nghiên cứu Phạm Đức Thành Dũng cũng cho rằng đến nay chưa thể xác định chính xác số lượng các ngôi sao trên trần. Ông nhận định có thể tồn tại chòm sao Bắc Đẩu, song tổng thể bố cục vẫn cần tiếp tục nghiên cứu.
Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Phước Hải Trung đề nghị rà soát lại toàn bộ vật liệu thu thập được, đồng thời làm rõ cách thể hiện các đường liên kết giữa các chòm sao là hình vẽ hay dây kim loại trước khi hoàn thiện trần trang trí.
Đối với Ôn Khiêm Đường, các ý kiến đề nghị cần đánh giá lại công năng ban đầu của công trình dưới thời vua Tự Đức, trong đó lưu ý giữ nguyên khu vực cất giữ đồ ngự dụng phía sau. Trung tâm sẽ tổ chức một cuộc họp riêng để thống nhất phương án trùng tu hạng mục này.
Dự án tu bổ quần thể lăng vua Tự Đức được triển khai từ tháng 6/2024 với tổng kinh phí hơn 99 tỷ đồng, gồm điện Hòa Khiêm, Minh Khiêm Đường và Ôn Khiêm Đường. Minh Khiêm Đường - được xem là nhà hát cung đình cổ nhất Việt Nam - hiện đã gần hoàn thành, trong khi các hạng mục còn lại đang tiếp tục thực hiện.
Theo Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), một cuộc diễn tập ứng phó sự cố có quy mô lớn chưa từng có vừa được tổ chức ngày 16-4. Cuộc diễn tập lần đầu tiên có sự tham gia của cả ba cấp điều độ, thay vì chỉ một cấp trước đây.
Việc tổ chức diễn tập được thực hiện trong bối cảnh việc cung ứng điện mùa khô gặp nhiều thách thức: nhu cầu điện được dự báo sẽ tăng cao cùng những yếu tố bất thường do thời tiết nắng nóng sẽ diễn ra vào các tháng cao điểm mùa khô.
Tình huống được tổ chức diễn tập là giả định sự cố đường dây 220kV Nha Trang - Krông Buk xảy ra vào thời điểm phụ tải cao. Bên cạnh đó đường dây 220kV Nha Trang - Vân Phong đang cắt điện dài ngày để chuyển đấu nối.
Đây là khu vực có tỉ lệ nguồn năng lượng tái tạo đấu nối lớn, đòi hỏi công tác xử lý nhanh chóng và chính xác để tránh sự cố lan rộng.
Tình huống diễn tập còn tích hợp yếu tố bất thường như cháy rừng ảnh hưởng hành lang tuyến, qua đó nâng cao khả năng ứng phó với các sự cố kết hợp, phức tạp trong thực tế.
Sự cố đường dây diễn ra gây nên quá tải nghiêm trọng, gây mất trục truyền tải, dồn tải và tạo nên nguy cơ domino.
Hiệu ứng domino gây hậu quả làm lan rộng sự cố, nếu không xử lý ngay sẽ xảy ra mất nhiều nguồn điện khu vực nam miền Trung và dẫn đến mất tải diện rộng.
Trực tiếp chỉ đạo công tác diễn tập, ông Nguyễn Quốc Trung - Phó tổng giám đốc NSMO kiêm Giám đốc Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Trung (CSO) - cho hay việc diễn tập xử lý sự cố hệ thống điện được thực hiện trên ứng dụng mô phỏng đào tạo điều độ viên OpenOTS.
Đây là lần đầu tiên huy động cả ba cấp độ điều độ hệ thống điện tham gia, đã đưa ra các kịch bản ứng phó với các tình huống phức tạp, góp phần nâng cao năng lực xử lý trước các sự cố và khả năng phối hợp giữa các đơn vị.
Với mục tiêu là nhằm dập quá tải ngay, tránh lan truyền sự cố, sau khi nhận diện sự cố, các đơn vị đã hạ tải khẩn cấp ngay để cứu hệ thống, bao gồm việc giảm khoảng 240 MW nguồn, chủ yếu là điện mặt trời, cũng như phối hợp với các đơn vị điều độ miền và điện lực địa phương giảm thêm 10-16 MW.
Cùng đó, các đơn vị điều độ hệ thống thực hiện tái cấu trúc lưới, điều chỉnh lưới để sau khi ổn định sẽ huy động lại nguồn đã cắt. Việc này nhằm chuyển trạng thái hệ thống từ "cứu nguy" sang "tối ưu vận hành". Sau đó, các đơn vị vận hành sẽ cô lập và sửa chữa khu vực gặp sự cố.
Đối với khu vực gặp tình huống bất thường là cháy rừng gần đường dây 220kV Quảng Ngãi - Phù Mỹ có nguy cơ gây khói, nhiệt, phóng điện và các sự cố tiếp theo, MSNO sẽ chủ động giảm lượng công suất nhất định và theo dõi thêm tình huống, sẵn sàng cắt khẩn cấp. Việc này nhằm kiểm tra năng lực xử lý đa sự cố chồng lấn.
Sau khi các sự cố được khôi phục, điều độ hệ thống sẽ đóng lại các đường dây, khôi phục lưới về trạng thái ban đầu và huy động nguồn đầy đủ phục vụ cho toàn hệ thống.
Bộ Quốc phòng đã và đang triển khai đợt huấn luyện, thực hành thả và nhảy dù cho các đơn vị đặc biệt tinh nhuệ, phi công quân sự đóng quân ở khu vực phía nam.
Lực lượng nhảy dù của không quân gồm phi công quân sự, sĩ quan nhân viên dù - tìm kiếm cứu nạn đường không của các Trung đoàn Không quân 935, 937, 917 thuộc Sư đoàn Không quân 370; Trung đoàn 920 thuộc Trường Sĩ quan Không quân.
Các đơn vị đặc biệt tham gia nhảy dù là lực lượng đặc nhiệm của Lữ đoàn trinh sát đặc nhiệm 94 (Tổng cục II, Bộ Quốc phòng); Đội chống khủng bố Lữ đoàn đặc công bộ 429 (Binh chủng Đặc công); Tiểu đoàn đặc công 60 (Bộ Tham mưu Quân khu 7)...
Công tác huấn luyện và chỉ đạo chuyên môn do Trung tâm quốc gia Huấn luyện tìm kiếm cứu nạn đường không (thuộc Bộ Tham mưu Quân chủng Phòng không - Không quân) đảm nhiệm.
Nhiệm vụ thả dù được Bộ Quốc phòng và Quân chủng Phòng không - Không quân giao cho Trung đoàn Không quân 917 (Sư đoàn Không quân 370).
Thượng tá Trương Thanh Bình, Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân trực thăng 917 (Sư đoàn Không quân 370, Quân chủng Phòng không - Không quân) cho biết: Ngay sau khi nhận nhiệm vụ, đơn vị đã làm tốt công tác chuẩn bị, tổ chức lực lượng và chuyển 2 máy bay trực thăng Mi-171 số hiệu SAR-02 và Mi-8 số hiệu 7848, từ căn cứ sân bay Cần Thơ về sân bay quân sự Biên Hòa (TP.Đồng Nai) để tập trung làm nhiệm vụ thả dù, đổ bộ đường không.
Lực lượng thả dù (các tổ bay và lực lượng bảo đảm kỹ thuật) của Trung đoàn Không quân 917 tại sân bay Biên Hòa do đại tá Đoàn Hồng Hải (Phó trung đoàn trưởng - tham mưu trưởng) chỉ huy.
Trong Quân đội nhân dân Việt Nam, nhảy dù là một nhiệm vụ huấn luyện và tác chiến đặc biệt nguy hiểm, thường do các lực lượng tinh nhuệ của các lữ đoàn thuộc Binh chủng Đặc công, Đặc công Hải quân, Trinh sát Đặc nhiệm Tổng cục II và các đội đặc nhiệm của Quân khu, Bộ Tư lệnh Thủ đô, Bộ Tư lệnh TP.HCM... đảm nhận.
Đây là kỹ năng cốt lõi của hoạt động đổ bộ đường không, với nhiệm vụ nhảy dù đổ bộ từ máy bay trực thăng hoặc vận tải ở độ cao khoảng 800 - 1.000 mét để bí mật tiếp cận mục tiêu, thực hiện trinh sát, tập kích phía sau phòng tuyến đối phương và thực hiện các nhiệm vụ đặc biệt khác.
Đối với phi công quân sự, nhảy dù là kỹ năng bắt buộc đối với các phi công lái máy bay quân sự nhằm rèn luyện bản lĩnh và kỹ năng thoát hiểm an toàn trong trường hợp máy bay gặp sự cố trên không.
Đặc biệt tại Việt Nam, còn có Trung tâm quốc gia Huấn luyện tìm kiếm cứu nạn đường không (thuộc Bộ Tham mưu Quân chủng Phòng không - Không quân), được Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam ký quyết định thành lập vào ngày 11.1.2006 (trên cơ sở Trung tâm Huấn luyện Dù - Tìm kiếm cứu nạn đường không, đã được thành lập ban đầu vào ngày 1.9.1979).
Bên cạnh nhiệm vụ cốt lõi là tổ chức đào tạo sĩ quan dù, nhân viên kỹ thuật dù - tìm kiếm cứu nạn cho các đơn vị Quân đội và Ủy ban Quốc gia phòng chống sự cố, thiên tai, tìm kiếm cứu nạn..., trung tâm còn huấn luyện nhảy dù cho phi công quân sự, lực lượng công tác trên không, trinh sát đặc nhiệm, chống khủng bố và thực hiện các hoạt động tìm kiếm cứu nạn đường không, ứng cứu lũ lụt...
Về đào tạo, hiện nay Trường Sĩ quan Không quân là cơ sở duy nhất đào tạo sĩ quan dù - tìm kiếm cứu nạn đường không. Đây là lực lượng đặc thù thuộc Quân chủng Phòng không - Không quân, chuyên thực hiện nhiệm vụ nhảy dù tiếp tế, đổ bộ và cứu hộ, cứu nạn trong các tình huống khẩn cấp...
Thiếu tá Phạm Minh Tuấn (Chủ nhiệm Dù - Tìm kiếm cứu nạn đường không, Trung đoàn Không quân 935, Sư đoàn Không quân 370, Quân chủng Phòng không - Không quân) cho biết: Theo quy định của Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, mỗi giáo viên dù phải nhảy dù 8 lần/chuyến trong 1 năm, nhân viên dù phải nhảy 5 lần/chuyến trong 1 năm...
Được biết, độ tuổi nhảy dù của phi công quân sự không quá 35 tuổi. Với lực lượng chuyên trách dù - tìm kiếm cứu nạn, giáo viên - huấn luyện viên dù thì không giới hạn độ tuổi.
Một số hình ảnh nhảy dù giữa tháng 5.2026 của phi công quân sự và lực lượng đặc biệt đóng quân tại phía nam, do phóng viên Thanh Niên ghi lại từ máy bay trực thăng, trên bầu trời Biên Hòa, TP.Đồng Nai.
