Thực tế gần đây, xuất hiện nhiều bài viết trên mạng xã hội người đăng hay đặt câu hỏi chung chung là quán ăn đắt hay rẻ, không đưa ra khẳng định hay kết luận mà để cộng đồng mạng tự nhận xét.
Đầu tiên là vụ ghẹ đỏ ở phường Sầm Sơn (Thanh Hóa) giá 1,7 triệu đồng/kg, rồi kế đến là đĩa cơm 35.000 đồng ở xã Tuyên Quang (thành phố Phan Thiết cũ, nay là tỉnh Lâm Đồng), và mới đây là vụ ly chè thập cẩm 170.000 đồng ở Huế.
Thế rồi, mạng xã hội chia phe bình luận, người khen thì nói giá bình thường, hợp lý với dịp lễ, quán ăn ở khu du lịch; còn người chê thì so sánh với nơi khác, thời điểm khác và cho rằng giá đắt.
Điểm chung sau những lời khen – chê đó, chính quyền địa phương phải vào cuộc xác minh, làm rõ ai đúng, ai sai. Qua đó, hoặc bảo vệ người tiêu dùng; hoặc bảo vệ ngành du lịch, bởi đằng sau những lời khen chê trên mạng là sinh kế của hàng ngàn người lao động.
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Phạm Thị Kim Trương, Công ty luật LTT & Lawyers cho biết đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ ăn uống, các tổ chức, cá nhân kinh doanh phải niêm yết giá, công khai thông tin về giá bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của luật Giá năm 2023.
Khi ăn uống, chủ quán và khách hàng rất hiếm khi ký hợp đồng mà thường trao đổi thực đơn, hỏi giá trước khi ăn, giao dịch mua bán được xác lập nhanh chóng, chủ yếu bằng lời nói.
Theo quy định, các mặt hàng này không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ cần phải kê khai, đăng ký giá mà do tổ chức, cá nhân kinh doanh tự quyết định. Giá bán hàng hóa dựa vào nhiều yếu tố như nguyên liệu, nhân công, vị trí kinh doanh, thời điểm lễ, tết, thuế, phí… Do đó, giá bán có thể được điều chỉnh, thay đổi hợp lý.
Trên cơ sở trao đổi và thông tin về giá, khách có quyền đồng ý sử dụng hoặc không sử dụng. Nếu một trong các bên có xung đột về giá cả, pháp luật luôn ưu tiên sự thỏa thuận, thương lượng, đối thoại. Trường hợp không đạt được sự thống nhất, một bên có quyền phản ánh, khiếu nại.
Theo luật sư Trương, nếu có bằng chứng chứng minh việc các bên đã thỏa thuận, trao đổi về giá trước khi sử dụng hoặc đã hoàn tất thanh toán sau khi sử dụng mà không có bất kỳ khiếu nại nào ngay tại thời điểm đó về giá đối với bên bán thì hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin không đúng sự thật có thể bị coi là vi phạm pháp luật.
Luật sư Phạm Thị Kim Trương cho biết mọi người có quyền chia sẻ ý kiến và trải nghiệm của mình nhưng cần dựa trên thông tin có căn cứ, trung thực và đúng quy định.
Ranh giới giữa việc nêu cảm nhận cá nhân và “nói xấu” khác biệt ở chỗ thông tin được đưa ra có đầy đủ, đúng sự thật, có căn cứ và có làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân hay không. Nếu thông tin có nội dung xuyên tạc, bịa đặt, vu cáo làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân thì có thể bị xử lý.
Cụ thể, việc quay phim, chụp ảnh, đăng tải hình ảnh, địa chỉ cơ sở kinh doanh mà không được sự đồng thuận của bên bán và lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân có thể bị phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng.
Ngoài xử phạt hành chính, nếu có căn cứ chứng minh tổn thất thực tế thì bên bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại.
Đặc biệt, nếu cá nhân bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định tại điều 156 bộ luật Hình sự.
“Pháp luật có thể điều chỉnh hành vi, nhưng để xây dựng một môi trường văn minh, điều quan trọng hơn là ý thức của mỗi cá nhân khi tham gia không gian mạng. Một câu hỏi, một bài đăng chia sẻ cảm nhận cá nhân tưởng như vô hại nhưng nếu thiếu trách nhiệm, hoàn toàn có thể trở thành nguồn khởi phát cho những tổn hại không đáng có đối với người khác và cả cộng đồng”, luật sư Trương nhìn nhận.
Ngày 5/4, Trạm Cảnh sát giao thông Phú Lộc cho biết đã liên hệ biểu dương tài xế Lý Văn Tố, 31 tuổi, trú Đà Nẵng, sau khi video ghi lại hành động cứu bé gái lan truyền trên mạng xã hội. Đơn vị cũng thông tin tài xế không bị xử phạt nguội do dừng xe trong tình huống khẩn cấp để cứu người.
Khoảng 15h35 ngày 4/4, khi lái ôtô trên Quốc lộ 1A hướng từ TP Huế vào Đà Nẵng, đến khu vực xã Phú Lộc, tài xế Tố phát hiện bé gái khoảng 2 tuổi đang chập chững băng qua đường. Anh giảm tốc, liên tục bấm còi để cảnh báo các phương tiện xung quanh.
Ngày 17.4, Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đã gửi thông tin, báo cáo Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) về vụ tai nạn khiến nam sinh lớp 12 tử vong trên quốc lộ 29.
Theo đó, vào khoảng 11 giờ 29 ngày 15.4, trên quốc lộ 29, đoạn qua xã Cư Pơng (Đắk Lắk) xảy ra vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Nạn nhân được xác định là cháu V.Đ.Q (18 tuổi, ở xã Cư Pơng), điều khiển xe máy biển số 47AB - 325.78 lưu thông trên quốc lộ 29, theo hướng từ quốc lộ 14 đi xã Ea Kiết (Đắk Lắk).
Khi đến địa điểm trên, xe máy lao xuống mương thoát nước ở bên trái theo hướng ngược lại, V.Đ.Q tử vong tại bệnh viện.
Sau vụ việc, lãnh đạo Công an tỉnh Đắk Lắk đã chỉ đạo các đơn vị có liên quan phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk khẩn trương tiến hành điều tra, xác minh theo quy định của pháp luật.
Đồng thời, phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức thăm hỏi, động viên gia đình có nạn nhân tử vong do tai nạn giao thông. Nguyên nhân vụ tai nạn giao thông đang được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk thụ lý điều tra, xác minh theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, khi có kết quả Công an tỉnh Đắk Lắk sẽ tổ chức họp báo công khai về kết quả điều tra, xác minh để thông báo rộng rãi đến các cơ quan thông tấn báo chí và quần chúng nhân dân.
Như Thanh Niên đã thông tin, ngày 15.4, vụ tai nạn khiến nam sinh lớp 12 tử vong đã được ghi lại bởi camera an ninh của người dân và được đăng tải lên mạng xã hội. Theo nội dung clip, nam sinh điều khiển xe máy chạy với tốc độ cao, lao xuống mương nước.
Theo hình ảnh clip ghi lại, vào thời điểm xảy ra vụ việc, có một chiếc xe mô tô chạy phía sau xe nam sinh lớp 12 nói trên, đã quay đầu rời khỏi hiện trường và 1 người đàn ông khác lái xe máy chạy ở chiều ngược lại cũng không dừng phương tiện ứng cứu nạn nhân.
Các ca ghép được triển khai từ ngày 16 đến 18-4, bao gồm ghép tim, gan, thận và giác mạc, với sự tham gia của gần 200 y bác sĩ thuộc nhiều chuyên khoa. Đây là một trong những ca ghép đa tạng có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện năng lực chuyên môn cao cũng như lan tỏa giá trị nhân văn của nghĩa cử hiến tạng.
Ngày 15-4, Trung tâm Ghép tạng của bệnh viện tiếp nhận đề nghị hiến tạng từ gia đình bệnh nhân M.Đ.T. (44 tuổi, trú tại Huế).
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng chấn thương sọ não nặng do tai nạn, hôn mê sâu, tiên lượng không qua khỏi.
Sau quá trình điều trị tích cực nhưng không cải thiện, ngày 16-4, hội đồng chuyên môn xác nhận bệnh nhân đã chết não. Gia đình bệnh nhân đã đồng ý hiến tạng để cứu người.
Ngay sau đó bệnh viện phối hợp Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia để lựa chọn các bệnh nhân phù hợp trong danh sách chờ ghép.
"Ở thời điểm một sự sống buộc phải dừng lại, chúng tôi nỗ lực để những sự sống khác được mở ra trọn vẹn nhất", GS.TS Phạm Như Hiệp, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, chia sẻ về ca ghép tạng đặc biệt này.
Đúng 20h45 ngày 16-4, sau lễ mặc niệm tri ân người hiến tạng, các ê kíp đồng loạt triển khai phẫu thuật tại 5 phòng mổ. Hàng trăm y bác sĩ làm việc xuyên đêm với yêu cầu chính xác cao nhất.
Đến ngày 27-4, sức khỏe các bệnh nhân ghép tạng đều tiến triển tốt. Bệnh nhân ghép tim đã tỉnh táo, ăn uống bình thường, chức năng tim ổn định. Bệnh nhân ghép gan phục hồi tốt, các chỉ số sinh hóa trở về bình thường. Hai bệnh nhân ghép thận có chức năng thận cải thiện rõ rệt. Hai trường hợp ghép giác mạc đã phục hồi một phần thị lực và được xuất viện.
Chỉ trong vòng một tuần, Bệnh viện Trung ương Huế đã thực hiện thành công 14 ca ghép mô, tạng, bao gồm ghép tim, gan, thận và giác mạc.
Đại diện bệnh viện cho biết thành công này không chỉ đến từ trình độ chuyên môn mà còn là sự phối hợp nhịp nhàng giữa các ê kíp, cùng tinh thần tận tâm của đội ngũ y tế.
Bệnh viện cũng bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới người hiến tạng và gia đình. Từ sự mất mát lớn lao, một nghĩa cử cao đẹp đã giúp nhiều bệnh nhân có cơ hội được sống tiếp, viết tiếp những hành trình còn dang dở.
