Tại hội thảo với chủ đề “Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh” do báo Tuổi Trẻ, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cùng Thuế TP.HCM tổ chức chiều 17-4, các chuyên gia, nhà quản lý thuế đã giải đáp hàng loạt thắc mắc, đồng thời khuyến nghị hộ kinh doanh sớm chuẩn bị chứng từ, tách doanh thu rõ ràng để tránh rủi ro khi quyết toán.
Hộ kinh doanh Hà Trọng Tèo (332P Phan Văn Trị, phường Bình Lợi Trung, TP.HCM), kinh doanh nhà thuốc thuộc nhóm 2, đăng ký phương pháp tính thuế theo doanh thu – chi phí hợp lý.
Tuy nhiên các chi phí đầu tư ban đầu cho cửa hàng như tủ thuốc, hệ thống bảng hiệu… không lấy hóa đơn.
Hộ kinh doanh đặt câu hỏi bây giờ có hợp đồng và biên bản nghiệm thu thì có được tính chi phí hợp lý hay không? Các hóa đơn, hợp đồng điện nước không đúng địa chỉ giấy phép kinh doanh, nhưng được thanh toán online thì có được trừ chi phí trước khi tính thuế hay không?
Theo ông Nguyễn Hoàng Sơn – Phó chủ tịch Hội Tư vấn và đại lý thuế TP.HCM, hộ kinh doanh có thể chọn phương pháp tính thuế trực tiếp, hoặc tính thuế trên thu nhập doanh thu – chi phí nhân với thuế suất 15%. Để có thời gian chuẩn bị, hộ nên chọn tính thuế theo tỉ lệ doanh thu.
Để các chi phí đầu tư ban đầu được trừ trước khi tính thuế thì phải đảm bảo hóa đơn, chứng từ và thanh toán không tiền mặt.
Một hộ kinh doanh gửi câu hỏi bày tỏ lo ngại việc chậm lập hóa đơn sau khi đã phát sinh doanh thu. Giải đáp vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thu Hà – chuyên viên chính Ban Chính sách, Thuế quốc tế – cho biết theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở lên thuộc diện bắt buộc phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử với cơ quan thuế.
Kể từ thời điểm hoàn tất đăng ký, hộ kinh doanh có trách nhiệm lập hóa đơn cho các hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phát sinh.
Đối với các giao dịch phát sinh trước thời điểm đăng ký nhưng chưa lập hóa đơn, nếu người mua có nhu cầu, hộ kinh doanh vẫn có thể xuất điều chỉnh với giao dịch đó.
Bên cạnh vấn đề thời điểm, bà Lê Thị Chinh – Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế – cho biết với những sai sót không liên quan đến tên hàng hóa hoặc số tiền giao dịch, người bán có thể thông báo điều chỉnh thông tin cho người mua, đồng thời gửi thông tin điều chỉnh đến cơ quan thuế mà không cần lập lại hóa đơn.
Ngược lại, nếu sai sót liên quan trực tiếp đến các nội dung cốt lõi (tên hàng hóa, số tiền), bắt buộc phải lập hóa đơn điều chỉnh để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của chứng từ kế toán.
Trả lời thắc mắc của hộ kinh doanh nha khoa về việc đóng thuế khi hoạt động ở nhiều mảng (thăm khám, lấy vôi răng, làm răng, dịch vụ thẩm mỹ…), bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết cần phân biệt giữa dịch vụ khám, chữa bệnh và dịch vụ làm đẹp.
Căn cứ quy định pháp luật (Luật Thuế giá trị gia tăng số 48, cùng Nghị định 181 hướng dẫn thi hành), các dịch vụ nha khoa mang tính khám, chữa bệnh như chẩn đoán, điều trị răng miệng, lấy vôi răng, phục vụ chức năng ăn nhai… thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng.
Trong khi đó các dịch vụ mang tính thẩm mỹ, làm đẹp, không nhằm mục đích khám chữa bệnh thì vẫn thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng. Vì vậy hộ kinh doanh cần tách riêng doanh thu giữa hai nhóm dịch vụ để kê khai phù hợp.
Bà Hà khuyến nghị các hộ kinh doanh nha khoa nên liên hệ cơ quan thuế cơ sở để được hướng dẫn cụ thể về cách phân loại và kê khai.
Ông Đức – đại diện Hộ kinh doanh Nguyễn Thị Hồng (kinh doanh phụ tùng, phụ kiện ô tô, xe máy) – cho biết năm 2025 hộ đạt doanh thu trên 3 tỉ đồng. Tuy nhiên do trước đây hàng hóa chưa đầy đủ hóa đơn, bộ máy kế toán chưa hoàn thiện nên gặp khó khi kê khai theo phương pháp tính trên lợi nhuận.
Từ thực tế này, ông đặt câu hỏi liệu năm 2026 hộ có thể tiếp tục kê khai thuế theo doanh thu, sau đó đến năm 2027, khi đã hoàn thiện sổ sách, chuyển sang kê khai theo lợi nhuận nếu doanh thu vẫn duy trì trên 3 tỉ đồng hay không.
Giải đáp băn khoăn, bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết nguyên tắc cốt lõi là doanh thu phát sinh năm nào sẽ được tính thuế trong năm đó. Với năm 2026, nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh được xác định dựa trên doanh thu thực tế, không áp dụng cơ chế ước tính, kể cả trong trường hợp hoạt động kinh doanh gặp khó khăn ở một số thời điểm.
Theo đó, hộ kinh doanh vẫn thực hiện kê khai theo quý và tính thuế theo tỉ lệ phần trăm trên doanh thu.
Qua ghi nhận, tồn tại thực trạng nhiều hộ kinh doanh đang có lượng hàng “tồn kho” (không hóa đơn chứng từ, nhập ở giai đoạn trước), tạo nên những thắc mắc trong kê khai.
Giải đáp vướng mắc này, bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết trong quá trình xây dựng Nghị định 68, cơ quan soạn thảo đã nhận được nhiều phản ánh của hộ kinh doanh liên quan đến hàng hóa, máy móc, thiết bị mua từ trước nhưng không có hóa đơn, chứng từ.
Theo bà Hà, khi thực hiện kê khai, trên hệ thống sẽ hiển thị bảng kê để hộ kinh doanh tự khai số lượng và giá trị hàng hóa, sản phẩm tồn kho. Bảng kê này được nộp kèm tờ khai thuế và sẽ là căn cứ để xác định thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân trong năm 2026.
Lưu ý đối với hàng hóa tồn kho phát sinh trước ngày 31-12-2025, hộ kinh doanh không bắt buộc phải có hóa đơn, chứng từ để làm căn cứ đầu vào.
Cơ quan Khí tượng và Đại dương Mỹ (NOOA) cập nhật cảnh báo về hiện tượng El Nino giữa tuần, trong đó xác suất diễn ra cường độ "siêu mạnh" là 25%. Siêu El Nino là hiện tượng hiếm gặp, đã diễn ra ba lần trong bốn thập kỷ qua. Về thời điểm, giới khí tượng cho rằng hiện tượng này sẽ rõ nét trong các tháng 5-7, với xác suất 61%, sớm hơn dự báo trước đó.
Phân tích tổng hợp từ Hệ thống Dự báo theo mùa Bắc Mỹ (gồm NOOA, NASA cùng các mô hình khu vực) và Trung tâm dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF), trang tin Severe Weather nhận định Trái Đất chuẩn bị đón siêu El Nino mạnh nhất trong nhiều thập kỷ.
Siêu El Nino là gì?
El Nino là pha ấm trong chu kỳ ENSO (Dao động nam El Nino), hiện tượng biến động khí hậu tự nhiên ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương, bên cạnh pha lạnh La Nina và pha trung tính (chuyển tiếp giữa nóng và lạnh). Nó thường xảy ra chu kỳ 2-7 năm một lần, kéo dài khoảng 9-12 tháng.
Siêu El Nino thường được dùng để chỉ hiện tượng El Nino cường độ rất mạnh, với bề mặt đại dương tăng ít nhất 2 độ C so với mức trung bình. Theo CNN, hiện tượng này được ghi nhận trong các năm 1982-1983, 1997-1998 và 2015-2016. Giới khoa học lưu ý rằng, hiện tượng El Nino gần nhất chưa ở cường độ "siêu", nhưng đã đưa 2024 trở thành năm Trái Đất nóng kỷ lục.
Ảnh hưởng đến hành tinh ra sao?
Nếu hình thành, CNN nhận định siêu El Nino lần này sẽ vẽ lại bản đồ thời tiết toàn cầu, gây lũ lụt, hạn hán, cháy rừng ở những vùng khác nhau, đồng thời đẩy nhanh tốc độ nóng lên toàn cầu.
Trong giai đoạn 2015-2016, hiện tượng này kéo theo mùa bão kỷ lục ở trung tâm Bắc Thái Bình Dương, gây tình trạng thiếu nước ở Puerto Rico và hạn hán ở Ethiopia. Năm 2016 cũng ghi nhận mức nhiệt độ toàn cầu cao nhất trong lịch sử, trước khi kỷ lục này bị phá vỡ vào các năm 2023, 2024 và 2025.
Bên cạnh đó, nước ấm hơn ở khu vực trung tâm và phía đông vùng biển nhiệt đới Thái Bình Dương có thể hình thành những cơn bão dữ dội hơn. Trong quá khứ, một số nơi như miền đông nam nước Mỹ và Texas đón nhiều mưa hơn, trong khi miền nam châu Phi lại trải qua những đợt nắng nóng và hạn hán nghiêm trọng, gây thiệt hại mùa màng, kéo theo nạn đói. Trong khi đó, lượng mưa ít và nhiệt độ cao hơn tại Indonesia và Australia làm tăng các vụ cháy rừng.
Ảnh hưởng của El Nino cũng có thể gây ra tác động domino đến quần thể động vật hoang dã. Theo một nghiên cứu năm 2006 trên tạp chí Biological Conservation, quần thể chim cánh cụt trên quần đảo Galápagos (Ecuador) đã suy giảm nghiêm trọng sau hai hiện tượng El Nino mạnh vào những năm 80 và 90. Đại dương ấm lên cũng làm giảm lượng chất dinh dưỡng và cá trong nước, khiến một bộ phận chim cánh cụt chết đói.
Về mặt khí hậu, hiện tượng này có xu hướng giải phóng lượng nhiệt khổng lồ tích trữ trong đại dương trở lại khí quyển, làm tăng nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu. Nếu một hiện tượng El Nino mạnh hình thành và kéo dài suốt mùa đông, 2026 và 2027 sẽ là năm hành tinh lập kỷ lục nhiệt độ mới.
Giới khí tượng ví von nếu biến đổi khí hậu gây hiện tượng nóng lên toàn cầu, với nhiệt độ tăng dần như đi thang cuốn, một năm El Nino tương đương với việc "nhảy cóc" lên hoặc xuống khi đi trên thang cuốn đó. Điều này khiến khí hậu đạt những kỷ lục mới chỉ trong thời gian ngắn.
Nat Johnson, nhà khí tượng học tại NOAA, cho biết vẫn còn xác suất quanh hiện tượng El Nino sắp tới, gồm nhiều kết quả dự báo khác nhau, đặc biệt về cường độ. Bởi lẽ, các dự báo mô hình máy tính được thực hiện vào mùa xuân thường có độ chính xác thấp hơn so với các thời điểm khác trong năm. Trong thông báo mới nhất, NOOA cho biết họ sẽ cập nhật dự báo về chu kỳ ENSO trong tháng tới.
Đầu tháng này, Ngân hàng Trung ương Israel giảm dự báo GDP 2026, với lý do ảnh hưởng cuộc xung đột ở Trung Đông. Tuy vậy, kinh tế nước này vẫn được kỳ vọng tăng trưởng đến 3,8%, sau khi điều chỉnh hạ 1,4 điểm phần trăm.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng dự báo kinh tế Israel tăng ở mức 3,5% năm nay, so với 2,3% của Mỹ và EU là 1,3%. Tốc độ này cũng có nghĩa GDP Israel sẽ tăng vượt trội hơn các nước G7 năm nay.
Năm 2027, IMF dự báo Israel tăng trưởng 4,4%, tiếp tục cao hơn nhiều nền kinh tế phát triển. Còn theo Thống đốc Ngân hàng Trung ương Israel Amir Yaron, nếu các cuộc xung đột kết thúc, kinh tế nước này có thể phục hồi lên 5,5%.
Israel đang trong vòng xoáy xung đột từ tháng 10/2023 với Hamas, Hezbollah và nhiều lực lượng tại Trung Đông. Keren Uziyel, nhà phân tích cấp cao tại Economist Intelligence Unit (EIU), nhận định kinh tế Israel đã tăng trưởng dưới mức tiềm năng sau nhiều năm chiến tranh, nhưng tốc độ vẫn cao nhờ lạm phát thấp, lao động tay nghề cao và chống chọi kiên cường của khu vực tư nhân.
"Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ công nghệ cao là yếu tố chính đằng sau hai thập kỷ tăng trưởng mạnh mẽ và tạo ra của cải", bà nhận định.
Năm ngoái, hai thương vụ đầu tư nước ngoài kỷ lục vào quốc gia này đều thuộc lĩnh vực an ninh mạng, gồm thỏa thuận Google mua lại Wiz trị giá 32 tỷ USD và Palo Alto Networks chi 25 tỷ USD thâu tóm CyberArk.
Bà Keren Uziyel lưu ý Israel còn tăng trưởng nhờ phát triển tài nguyên khí đốt và xuất khẩu quốc phòng. "Ngành năng lượng sẽ chứng kiến dòng vốn đầu tư đáng kể giai đoạn 2026-2027, cả năng lượng tái tạo trong nước và mở rộng năng lực sản xuất, xuất khẩu khí đốt tự nhiên", bà nói.
Cơ cấu dân số với tốc độ tăng bình quân gần 2% mỗi năm trong khoảng hai thập kỷ qua cũng là lợi thế của Israel. Theo tiêu chuẩn của các nước phát triển, dân số nước này tương đối trẻ. Nếu các thỏa thuận ngừng bắn được duy trì, dù yếu ớt, bà Uziyel dự báo kinh tế phục hồi khá mạnh vào giữa năm và đạt khoảng 3% năm nay.
Cùng với đó, dòng tiền vẫn đổ vào thị trường vốn Israel, theo bà Karen Schwok, nhà sáng lập kiêm CEO của văn phòng đầu tư gia đình Lucid Investments tại Tel Aviv. Tính từ đầu năm đến nay, chỉ số Tel Aviv 35 (gồm 35 công ty lớn nhất niêm yết trên sàn chứng khoán Tel Aviv, TASE) tăng 20%, tiếp nối đà đi lên 51,6% trong năm ngoái. Mức này vượt xa nhiều thị trường phát triển lớn, gồm ba chỉ số chính của Phố Wall (DJIA, S&P 500 và Nasdaq Composite).
"Dòng vốn ngoại đang quay trở lại, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ, tài chính và quốc phòng", bà nhận định. Chỉ số Tel Aviv 125 - gồm 125 công ty lớn nhất - tăng 17% từ đầu năm đến nay.
Bà Schwok cũng chỉ ra động lực thu hút dòng tiền đến từ nền kinh tế mạnh, yếu tố dân số và các thương vụ lớn. Đồng thời, công nghiệp quốc phòng Israel dự báo tiếp tục bùng nổ nhờ giành được các hợp đồng quốc tế.
Đồng shekel của Israel tăng khoảng 4% so với USD trong hơn hai tháng chiến sự và gần 7% từ đầu năm đến nay. Theo bà Schwok, dòng vốn ngoại quay lại cho thấy niềm tin của nhà đầu tư, giúp đồng shekel tăng giá. "Đã có sự chuyển biến rõ rệt từ trạng thái 'sốc' sang 'bình thường hóa'", bà nói.
Tuy nhiên, Joao Gomes - Giáo sư tài chính tại trường kinh doanh Wharton, Đại học Pennsylvania (Mỹ) - nói kinh tế Israel bắt đầu ngấm đòn xung đột. Lực lượng lao động thiếu hụt do bị huy động tham gia chiến sự, và chi tiêu tiêu dùng suy giảm vì lo ngại an ninh.
Ngành du lịch cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, làm suy yếu tăng trưởng và thu ngân sách. Theo ông, nợ công đã tăng đáng kể nhưng vẫn có thể kiểm soát nếu quốc gia Trung Đông đạt được một thỏa thuận hòa bình. Bởi điều này giúp họ giảm đáng kể và bền vững chi tiêu quốc phòng, duy trì niềm tin nhà đầu tư nước ngoài và nhân lực chất lượng cao. "Nếu không, kinh tế Israel sẽ khó khăn hơn khi đối mặt rủi ro đồng nội tệ suy yếu, lạm phát tăng và vốn ngoại rút khỏi thị trường", ông nói.
Chuyên gia Keren Uziyel tại EIU nhận định dù nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn mạnh, xung đột dự báo gây tổn hại đến nhiều khía cạnh của kinh tế Israel. Gần đây, chính phủ nước này phải dỡ bỏ lệnh đóng cửa các dịch vụ không thiết yếu vì lo ngại sụt giảm tăng trưởng và thu ngân sách. "Chúng tôi vẫn dự báo tiêu dùng suy giảm đáng kể trong tháng 3-4, mùa du lịch cao điểm trong năm", bà nói.
Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc họp, thời gian qua dự án đã hoàn thành được khối lượng công việc rất lớn, nhiều hạng mục công trình đã hoàn thành có thể vận hành.
Tuy nhiên dự án đang gặp khó khăn, vướng mắc. Đặc biệt đã xảy ra vi phạm pháp luật của một số tổ chức, cá nhân, ảnh hưởng lớn đến việc thi công (hầu như đang bị ngừng trệ). Thực tế này dẫn tới nguy cơ cao không hoàn thành dự án đúng tiến độ.
Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của chủ đầu tư, nhà thầu trên công trường bị gián đoạn. Cùng đó là vướng mắc trong công tác thanh toán, thiếu hụt nhân lực, thiếu nguyên, nhiên, vật liệu và giá cả biến động.
Kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định quan điểm kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định của pháp luật, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Tuy nhiên phải có ngay giải pháp phù hợp để tháo gỡ, không để chậm trễ, đình trệ, gián đoạn công việc.
Trong quá trình xử lý, cần quán triệt tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
Nguyên tắc là cho phép xem xét, xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đồng thời với quá trình xử lý trách nhiệm các tập thể, cá nhân vi phạm, bảo đảm không hợp pháp hóa các sai phạm, không làm phát sinh sai phạm mới và có phương án khắc phục thiệt hại.
Thủ tướng hoan nghênh, ghi nhận tinh thần chủ động, cố gắng của các cơ quan, đơn vị liên quan.
Đặc biệt ngay trong kỳ nghỉ vừa qua, cơ quan chức năng của Bộ Công an đã trực tiếp làm việc với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và các nhà thầu để bàn, thống nhất giải pháp xử lý, tháo gỡ vướng mắc liên quan công tác thanh toán.
Thủ tướng đánh giá, đến nay khối lượng thực hiện của dự án đạt khoảng 76%, tương đương khoảng 70.000 tỉ đồng. Trường hợp để dự án bị đình trệ sẽ gây lãng phí và thiệt hại rất lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả đầu tư, niềm tin của người dân và doanh nghiệp.
Người đứng đầu Chính phủ nêu rõ, mục tiêu hoàn thành, đưa dự án vào khai thác thương mại trong năm 2026 là nhiệm vụ bắt buộc. Do đó các bộ, ngành, địa phương, chủ đầu tư và các đơn vị liên quan phải quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc, bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả, tuyệt đối không để xảy ra chậm trễ, lãng phí, thất thoát.
Để dự án thực hiện đúng tiến độ, chất lượng, Thủ tướng yêu cầu ưu tiên giải quyết ngay và dứt điểm việc kiện toàn vị trí chủ tịch HĐQT và tổng giám đốc ACV để tăng cường trách nhiệm, hiệu quả, hiệu lực, tháo gỡ vướng mắc, thanh toán ngay cho các nhà thầu.
Cùng đó, Bộ Công an được giao chỉ đạo Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) khẩn trương đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý các vi phạm, sai phạm trong quá trình triển khai dự án sân bay Long Thành, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và tạo điều kiện để các gói thầu thuộc dự án triển khai đúng tiến độ.
Bộ Tài chính chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thanh toán, thông qua chủ trương về nhân sự của ACV trước ngày 7-5 và trên cơ sở chủ trương của Bộ Tài chính, ACV khẩn trương thực hiện việc kiện toàn nhân sự.
Bộ Xây dựng chỉ đạo tổ công tác tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến vật liệu xây dựng, phối hợp với TP Đồng Nai để xử lý vướng mắc liên quan. ACV chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ và chất lượng dự án thành phần 3 và các nhiệm vụ khác.
Đặc biệt các khó khăn, vướng mắc hiện nay đều thuộc thẩm quyền của nhà đầu tư, do đó ACV phải chủ động phối hợp với các bộ ngành, địa phương và nhà thầu để có phương án xử lý phù hợp, không để ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.
Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán ngay các gói thầu, hạng mục công việc, hỗ trợ các chủ đầu tư, nhà thầu chủ động phòng ngừa, có giải pháp xử lý các sai sót. Chủ tịch UBND TP Đồng Nai chịu trách nhiệm, chủ động có giải pháp bảo đảm nguồn cung nhiên liệu, vật liệu cho dự án với giá cả hợp lý, chỉ đạo các nhà đầu tư tuyến ống dẫn nhiên liệu khẩn trương hoàn thiện thủ tục, triển khai thi công bảo đảm tiến độ.
