Cơ quan Khí tượng và Đại dương Mỹ (NOOA) cập nhật cảnh báo về hiện tượng El Nino giữa tuần, trong đó xác suất diễn ra cường độ “siêu mạnh” là 25%. Siêu El Nino là hiện tượng hiếm gặp, đã diễn ra ba lần trong bốn thập kỷ qua. Về thời điểm, giới khí tượng cho rằng hiện tượng này sẽ rõ nét trong các tháng 5-7, với xác suất 61%, sớm hơn dự báo trước đó.
Phân tích tổng hợp từ Hệ thống Dự báo theo mùa Bắc Mỹ (gồm NOOA, NASA cùng các mô hình khu vực) và Trung tâm dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF), trang tin Severe Weather nhận định Trái Đất chuẩn bị đón siêu El Nino mạnh nhất trong nhiều thập kỷ.
Siêu El Nino là gì?
El Nino là pha ấm trong chu kỳ ENSO (Dao động nam El Nino), hiện tượng biến động khí hậu tự nhiên ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương, bên cạnh pha lạnh La Nina và pha trung tính (chuyển tiếp giữa nóng và lạnh). Nó thường xảy ra chu kỳ 2-7 năm một lần, kéo dài khoảng 9-12 tháng.
Siêu El Nino thường được dùng để chỉ hiện tượng El Nino cường độ rất mạnh, với bề mặt đại dương tăng ít nhất 2 độ C so với mức trung bình. Theo CNN, hiện tượng này được ghi nhận trong các năm 1982-1983, 1997-1998 và 2015-2016. Giới khoa học lưu ý rằng, hiện tượng El Nino gần nhất chưa ở cường độ “siêu”, nhưng đã đưa 2024 trở thành năm Trái Đất nóng kỷ lục.
Ảnh hưởng đến hành tinh ra sao?
Nếu hình thành, CNN nhận định siêu El Nino lần này sẽ vẽ lại bản đồ thời tiết toàn cầu, gây lũ lụt, hạn hán, cháy rừng ở những vùng khác nhau, đồng thời đẩy nhanh tốc độ nóng lên toàn cầu.
Trong giai đoạn 2015-2016, hiện tượng này kéo theo mùa bão kỷ lục ở trung tâm Bắc Thái Bình Dương, gây tình trạng thiếu nước ở Puerto Rico và hạn hán ở Ethiopia. Năm 2016 cũng ghi nhận mức nhiệt độ toàn cầu cao nhất trong lịch sử, trước khi kỷ lục này bị phá vỡ vào các năm 2023, 2024 và 2025.
Bên cạnh đó, nước ấm hơn ở khu vực trung tâm và phía đông vùng biển nhiệt đới Thái Bình Dương có thể hình thành những cơn bão dữ dội hơn. Trong quá khứ, một số nơi như miền đông nam nước Mỹ và Texas đón nhiều mưa hơn, trong khi miền nam châu Phi lại trải qua những đợt nắng nóng và hạn hán nghiêm trọng, gây thiệt hại mùa màng, kéo theo nạn đói. Trong khi đó, lượng mưa ít và nhiệt độ cao hơn tại Indonesia và Australia làm tăng các vụ cháy rừng.
Ảnh hưởng của El Nino cũng có thể gây ra tác động domino đến quần thể động vật hoang dã. Theo một nghiên cứu năm 2006 trên tạp chí Biological Conservation, quần thể chim cánh cụt trên quần đảo Galápagos (Ecuador) đã suy giảm nghiêm trọng sau hai hiện tượng El Nino mạnh vào những năm 80 và 90. Đại dương ấm lên cũng làm giảm lượng chất dinh dưỡng và cá trong nước, khiến một bộ phận chim cánh cụt chết đói.
Về mặt khí hậu, hiện tượng này có xu hướng giải phóng lượng nhiệt khổng lồ tích trữ trong đại dương trở lại khí quyển, làm tăng nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu. Nếu một hiện tượng El Nino mạnh hình thành và kéo dài suốt mùa đông, 2026 và 2027 sẽ là năm hành tinh lập kỷ lục nhiệt độ mới.
Giới khí tượng ví von nếu biến đổi khí hậu gây hiện tượng nóng lên toàn cầu, với nhiệt độ tăng dần như đi thang cuốn, một năm El Nino tương đương với việc “nhảy cóc” lên hoặc xuống khi đi trên thang cuốn đó. Điều này khiến khí hậu đạt những kỷ lục mới chỉ trong thời gian ngắn.
Nat Johnson, nhà khí tượng học tại NOAA, cho biết vẫn còn xác suất quanh hiện tượng El Nino sắp tới, gồm nhiều kết quả dự báo khác nhau, đặc biệt về cường độ. Bởi lẽ, các dự báo mô hình máy tính được thực hiện vào mùa xuân thường có độ chính xác thấp hơn so với các thời điểm khác trong năm. Trong thông báo mới nhất, NOOA cho biết họ sẽ cập nhật dự báo về chu kỳ ENSO trong tháng tới.
Đồ thị VN-Index bị nhuộm đỏ ngay khi mở cửa. Sau phiên ATO, chỉ số này bị đẩy về vùng 1.900 điểm rồi thủng mốc tâm lý quan trọng này. Từ 10h, thị trường cải thiện hơn nhưng chủ yếu vẫn dao động quanh mốc trên.
Sau giờ nghỉ trưa, chứng khoán tăng dựng đứng, nhanh chóng lấy lại sắc xanh. Chỉ số đại diện sàn HoSE có lúc tiến sát 1.922 điểm, tức cách mốc kỷ lục ở phiên hôm qua khoảng 3 điểm. Vùng giá này vẫn là kháng cự mạnh, khiến thị trường điều chỉnh và bị nhuộm đỏ trở lại. Chỉ số chung vượt lên trên tham chiếu trước khi giảm nhẹ ở phiên ATC.
VN-Index chốt phiên ở trên 1.915 điểm, tăng hơn 6 điểm so với hôm qua. Tính theo giá đóng cửa, đây vẫn là mức cao kỷ lục mới của thị trường chứng khoán. Thị trường đã có 4 phiên cải thiện liên tiếp.
Tuy nhiên, tình trạng "xanh vỏ, đỏ lòng" tiếp diễn. Sàn HoSE ghi nhận 213 cổ phiếu giảm, nhiều gấp đôi so với lượng cổ phiếu tăng giá. Điều này cho thấy mức độ đồng thuận trên thị trường không cao.
Du lịch - giải trí, công nghệ, xây dựng - vật liệu và bán lẻ là những nhóm có chỉ số ngành giảm mạnh nhất hôm nay. Trong đó, hai cổ phiếu PC1 và CTD được chú ý hơn khi có lúc nằm sàn cùng thanh khoản tăng mạnh. PC1 chốt phiên giảm 5%, trong khi mã chứng khoán của Coteccons đóng cửa thấp hơn tham chiếu 4,7%. Cả hai đều ghi nhận bên bán chủ động chiếm ưu thế.
Đà tăng của VN-Index tiếp tục được dẫn dắt bởi một số mã nhất định. Bộ đôi "họ" Vin gồm VIC và VHM đóng góp hơn 5 điểm, ngoài ra còn có sự hỗ trợ của BID (góp hơn 2 điểm) và một số mã ngân hàng như VCB, CTG, LPB, MSB.
Trong phiên thị trường phân hóa mạnh, thanh khoản đi lùi. Tổng giá trị giao dịch trên sàn HoSE đạt hơn 28.100 tỷ đồng, giảm khoảng 1.900 tỷ so với hôm qua. Điểm sáng là thanh khoản đã duy trì trên mức tỷ USD trong hai ngày qua.
Chuỗi bán ròng của khối ngoại kéo dài lên phiên thứ 12 liên tiếp. Hôm nay, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 905 tỷ đồng, gấp gần 3 lần hôm qua. Xu hướng xả hàng tập trung ở FPT, VHM, ACB, MSB. Trong khi đó, khối ngoại vẫn mua nhiều MSN, VIX, VIC và BID.
Trong bản tin trước giờ giao dịch sáng nay, Chứng khoán VPBank (VPX) nói việc chỉ số tăng nhờ nhóm vốn hóa lớn cho thấy độ lan tỏa của dòng tiền chưa thực sự đồng đều. Điều này khiến hoạt động giao dịch ngắn hạn gặp nhiều khó khăn dù điểm số thị trường liên tục cải thiện.
Về kỹ thuật, nhóm phân tích này cho rằng xu hướng tăng ngắn hạn vẫn đang được duy trì, nhưng áp lực rung lắc có thể xuất hiện mạnh hơn khi chỉ số tiến sâu vào vùng cản tâm lý 1.900-1.930 điểm. Nhà đầu tư nên ưu tiên quản trị vị thế và tập trung vào các cổ phiếu vẫn duy trì được xu hướng và dòng tiền tích cực.
Thông tin được Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nêu tại Ngày Chuyển đổi xanh 2026, sự kiện do Báo Lao động và UBND TP Hà Nội tổ chức ngày 16/5.
Thứ trưởng nhìn nhận điều kiện để chuyển đổi xanh thành công là phải có dòng vốn xanh, cơ chế khuyến khích chuyển đổi và tiêu chí xanh rõ ràng. Theo đó, thời gian tới, cơ quan này sẽ tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí về môi trường, dự án xanh, đáp ứng tiêu chí kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, họ sẽ thúc đẩy minh bạch hóa dòng vốn xanh, xanh hóa sản xuất và tiêu dùng, ngăn ngừa tình trạng "xanh hóa hình thức".
Theo ông Thành, việc này nhằm tạo điều kiện để các doanh nghiệp thực chất, có trách nhiệm, đổi mới sáng tạo được tiếp cận thuận lợi hơn với các nguồn lực tài chính bền vững.
Năm ngoái, tín dụng xanh chiếm gần 4,2% tổng dư nợ nền kinh tế. Số này gồm các khoản vay lĩnh vực năng lượng tái tạo, nông nghiệp, giao thông, xử lý chất thải... Quy mô tín dụng xanh tăng trưởng lần lượt 9,5% và 14,6% trong hai năm 2024-2025.
Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn tới, để trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045 - nhân dịp 100 năm thành lập nước. Nhà điều hành cũng hướng tới cam kết giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào 2045.
Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường cho rằng chuyển đổi xanh không phải lựa chọn mang tính khuyến khích mà là yêu cầu bắt buộc của phát triển, điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và nâng năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo ông, nhà điều hành xác định rõ yêu cầu xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; thúc đẩy kinh tế số - xanh - tuần hoàn và chuyển đổi năng lượng.
"Muốn có mô hình tăng trưởng mới, Việt Nam phải tăng tốc chuyển đổi xanh", Thứ trưởng Lê Công Thành nói. Ông cũng cho rằng chuyển đổi xanh không phải đích đến cố định mà là hành trình liên tục của đổi mới và sáng tạo. Vì vậy, mỗi ngành, địa phương và doanh nghiệp cần xác định rõ lộ trình với hành động cụ thể, không chờ đợi, đứng ngoài cuộc.
Tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết Chỉ thị 09 của Thủ tướng ban hành tháng 3/2026 đặt ra yêu cầu tăng cường tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện.
Theo bà Giang, chuyển dịch năng lượng sẽ giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, giảm phát thải và mở ra dư địa phát triển cho các ngành công nghiệp mới như điện gió, điện mặt trời, sinh khối hay hydrogen xanh. Trong khi đó, phát triển giao thông xanh sẽ thúc đẩy chuyển đổi từ phương tiện sử dụng xăng dầu sang xe điện, tạo thêm cơ hội cho các ngành pin, trạm sạc và hạ tầng giao thông xanh.
Sau khi Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk, Thuế cơ sở 3 tỉnh Khánh Hòa, Thuế cơ sở 1 tỉnh Quảng Ngãi… phát thông báo yêu cầu hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng ngừng sử dụng hóa đơn, đã có nhiều ý kiến trái chiều.
Về phía hộ kinh doanh, bà Nguyễn Thu Nguyên (phường Gò Vấp, TP.HCM) cho biết bà kinh doanh bún tươi có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm. Nếu không được xuất hóa đơn thì rất nhiều đối tác sẽ ngưng mua hàng vì họ cần hóa đơn chứng từ để đưa vào chi phí đầu vào. "Điều này gây thiệt hại lớn cho tôi", bà Nguyên nói.
Nhiều hộ kinh doanh cho rằng căn cứ để yêu cầu những hộ kinh doanh đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ năm 2025 trở về trước phải ngừng sử dụng hóa đơn điện tử là dựa theo doanh thu năm 2025 và doanh thu quý 1-2026 dưới 500 triệu đồng, điều này liệu có hợp lý?
"Một thời gian dài, hộ kinh doanh rất ám ảnh và sợ làm sổ sách, lập hóa đơn, nay vừa quen thì lại yêu cầu ngưng. Vì sao phải bắt các hộ doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm phải ngưng xuất hóa đơn? Chưa kể chúng tôi đã đầu tư máy móc, thiết bị, ký kết với nhà cung cấp, mua chữ ký số hết một khoản tiền không nhỏ", một hộ kinh doanh tại phường Gia Định bức xúc.
Dẫn quy định tại Nghị định 68, bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam - cho biết hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Về xuất hóa đơn, những hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 1 tỉ đồng/năm thì không phải xuất hóa đơn. Nhóm doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không được đề cập nên mặc nhiên nhóm này không phải xuất hóa đơn.
Gần đây, có thuế cơ sở hướng dẫn rằng trường hợp không thuộc diện phải xuất hóa đơn mà vẫn xuất hóa đơn là hành vi vi phạm pháp luật, và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Theo bà Cúc, quan điểm này không chính xác. Không có lý do gì xử phạt những hộ kinh doanh chủ động xuất hóa đơn, dù không thuộc đối tượng bắt buộc.
"Cách hướng dẫn tại các thuế cơ sở cũng chưa thống nhất. Một số nơi cho rằng xuất hóa đơn trong trường hợp không bắt buộc là vi phạm và có thể bị xử phạt. Nhưng cũng có cơ quan thuế chủ động hướng dẫn hộ, cá nhân liên hệ để được hỗ trợ khi gặp vướng mắc", bà Cúc nói.
Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) cũng vừa có văn bản gửi Cục Thuế, Bộ Tài chính góp ý về vướng mắc của hộ kinh doanh khi thực hiện Nghị định 68, trong đó có đề cập tới việc lập và sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống.
Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký VTCA, cho rằng thông báo của các cơ quan thuế sẽ có thể phát sinh nhiều mâu thuẫn, bất cập.
Cụ thể, doanh thu tính thuế giá trị gia tăng năm trên 500 triệu đồng và dưới 1 tỉ đồng được hiểu là doanh thu thực tế của năm 2026. Việc cơ quan thuế căn cứ vào doanh thu khoán hoặc doanh thu kê khai năm 2025 để ngăn sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh là chưa đảm bảo đúng quy định của Nghị định 68.
Bên cạnh đó, với các hộ khoán chuyển tiếp từ năm 2025, doanh thu khoán có thể chênh lệch đáng kể so với doanh thu thực tế, dẫn đến khả năng nhiều hộ kinh doanh sẽ có doanh thu năm 2026 vượt ngưỡng 500 triệu đồng.
Mặt khác, theo bà Lê Thị Duyên Hải, nếu căn cứ doanh thu thực tế từ 500 triệu đồng trở xuống để ngừng sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, sau đó khi doanh thu vượt 500 triệu đồng lại tiếp tục đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử sẽ làm tăng thủ tục hành chính đối với hộ kinh doanh, và chưa khuyến khích hộ kinh doanh tự nguyện áp dụng hóa đơn điện tử, chuyển đổi số.
Trong khi đó, dự thảo nghị định về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử thay thế Nghị định 123/2020 và Nghị định 70/2021 đã có nhiều giải pháp thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh áp dụng hóa đơn điện tử, như được lập hóa đơn tổng cuối ngày, đồng thời là căn cứ ghi sổ kế toán theo quy định tại Thông tư 152/2025.
"Vì vậy việc không cho hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống được sử dụng hóa đơn điện tử là một bất cập lớn. VTCA kiến nghị Cục Thuế nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền, không hạn chế hộ kinh doanh doanh thu dưới 500 triệu đồng được tự nguyện áp dụng hóa đơn điện tử", bà Lê Thị Duyên Hải nhấn mạnh.
