“Đây là hình ảnh một vận tải cơ C-130 Hercules tham gia chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn ở tây nam Iran đã bị mắc kẹt, không thể di chuyển. Sau cùng, máy bay này đã bị bỏ lại rồi phá hủy bởi lực lượng Delta”, OSINTWarfare, tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở, cho biết ngày 5/4.
Tài khoản này đăng kèm ảnh một cột khói đen bốc lên từ khu vực trống trải, phía sau là đồi núi.
Jack Murphy, đồng sáng lập trang tin về an ninh quốc gia Mỹ The High Side, mô tả địa điểm xảy ra sự việc là “một điểm tiếp nhiên liệu tiền phương (FARP)” và bánh xe của chiếc C-130 mắc kẹt trong cát. “Một nhóm đặc nhiệm Delta buộc phải vào phá hủy tại chỗ. Toàn bộ chiến dịch cực kỳ mạo hiểm, nhưng họ vẫn hoàn thành”, Murphy viết trên X.
Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Trong khi đó, hãng tin Iran Fars News đưa tin khi Mỹ mở chiến dịch giải cứu, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và Lực lượng Thực thi Pháp luật (FARAJA) “đã phối hợp tấn công, phá hủy một máy bay địch, khiến Washington chịu thêm một thất bại ê chề”.
Mỹ hôm nay thông báo lực lượng nước này đã giải cứu được phi công còn lại trong vụ tiêm kích F-15 bị bắn hạ tại Iran. Chiến dịch giải cứu diễn ra trong đêm 4/4, huy động hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác.
Một quan chức quân sự Mỹ trả lời New York Times rằng sau khi phi công được giải cứu, hai máy bay vận tải dùng để đưa lực lượng đặc nhiệm và phi công đến nơi an toàn đã bị mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran.
Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay mới tới để đưa toàn bộ binh sĩ Mỹ và phi công rời đi, đồng thời phá hủy hai chiếc máy bay gặp sự cố nhằm tránh để chúng rơi vào tay Iran.
C-130 Hercules là vận tải cơ được tập đoàn Lockheed phát triển trên cơ sở máy bay Fairchild C-123 Provider, biên chế cho không quân Mỹ từ năm 1956. C-130 được đánh giá là xương sống trong các chiến dịch của quân đội Mỹ nhờ lợi thế hậu cần, có thể hoạt động trên các đường băng dã chiến và không đòi hỏi hạ tầng hỗ trợ phức tạp. Máy bay sử dụng 4 động cơ tua-bin cánh quạt để tăng hiệu quả hoạt động và công suất vận tải.
Vận tải cơ C-130 có tổ bay 5 người, tầm bay 3.800 km, tốc độ tối đa 590 km/h, trần bay 10.000 m khi không chở hàng và 7.000 m khi đầy tải. Máy bay có thể chở tối đa 19 tấn hàng, 92 binh sĩ hoặc 64 lính dù, 6 pallet hàng, 2-3 thiết giáp Humvee, hai thiết giáp M113 hoặc một pháo tự hành CAESAR 155 mm.
Mỹ đã liên tục nâng cấp dòng C-130 để đáp ứng thay đổi về hoạt động trên toàn thế giới. Trong số này, biến thể HC-130J Combat King II, với tầm bay hơn 6.400 km, là loại máy bay cánh cố định chuyên dụng duy nhất của Không quân Mỹ cho nhiệm vụ tìm kiếm – cứu nạn nhân sự. Chi phí sản xuất một chiếc HC-130J năm 2010 là 66 triệu USD, tương đương hơn 98 triệu USD theo tỷ giá hiện tại.
Giới chức Ukraine ngày 25.4 cho biết đợt tấn công của Nga trong tối 24, rạng sáng 25.4 đã khiến 5 người thiệt mạng và 46 người khác bị thương. Trong đó, lực lượng cứu hộ Ukraine ghi nhận 3 trường hợp thiệt mạng tại thành phố Dnipro, tỉnh Dnipropetrovsk, Ukrainska Pravda đưa tin.
Giới chức tỉnh Dnipropetrovsk cho biết Dnipro đã hứng chịu 2 đợt tấn công lớn, khiến một tòa chung cư hư hại và một số ô tô bị phá hủy.
Viết trên mạng xã hội X ngày 25.4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết: “Chiến thuật của Nga vẫn không thay đổi khi sử dụng máy bay không người lái (UAV) tấn công, tên lửa hành trình và một số lượng đáng kể tên lửa đạn đạo. Mỗi cuộc tấn công như vậy nhắc nhở các đối tác của chúng tôi rằng tình hình đòi hỏi hành động ngay lập tức và quyết đoán. Chúng tôi cần tăng cường nhanh chóng khả năng phòng không”.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng nhấn mạnh yêu cầu Liên minh châu Âu (EU) sớm thông qua gói cấm vận thứ 21 nhằm vào Nga. Trong ngày 23.4, EU đã phê duyệt gói cấm vận thứ 20 đối với Moscow, cũng như duyệt khoản vay 90 tỉ euro cho Ukraine.
Không quân Ukraine tuyên bố Nga đã sử dụng 666 UAV và tên lửa trong đợt tấn công rạng sáng 25.4 và Ukraine đã đánh chặn được 610 UAV và tên lửa.
Trong thông báo ngày 25.4, Bộ Quốc phòng Nga nêu rằng quân đội nước này đã phát động cuộc tấn công quy mô lớn bằng các loại vũ khí tầm xa chính xác, cùng với UAV tập kích nhằm vào ngành công nghiệp quốc phòng, cơ sở dầu khí và hạ tầng cảng được dùng để hỗ trợ quân đội Ukraine.
Moscow cũng tuyên bố thêm đã kiểm soát khu định cư Bochkovo ở tỉnh Kharkiv. Giới chức Nga nêu rằng quân đội Ukraine đã pháo kích vào những khu vực do Nga kiểm soát ở Donetsk làm 4 người bị thương. Lực lượng Nga ngày 25.4 cho biết đã ngăn chặn 256 UAV Ukraine, theo TASS.
Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine tuyên bố lực lượng Kyiv đã đánh trúng các nhà kho hậu cần do Nga kiểm soát ở tỉnh Donetsk và Zaporizhzhia trong ngày 25.4, ngoài ra còn tấn công thêm kho đạn của Nga tại tỉnh Kursk.
Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng thường phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Trong chuyến thăm Azerbaijan ngày 25.4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu rằng Kyiv sẵn sàng tham gia đàm phán hòa bình với Nga theo thể thức 3 bên, diễn ra tại Azerbaijan. Ông Zelensky cho biết Ukraine và Nga từng đàm phán 3 bên, với một nước thứ 3 làm trung gian, trong các cuộc gặp tại Thổ Nhĩ Kỳ và Thụy Sĩ trước đây.
Tiến trình ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine bị đình trệ sau khi xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2. Vào đầu tháng 3, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết Ankara sẵn sàng tổ chức vòng đàm phán tiếp theo giữa Kyiv và Moscow.
Kyiv Post đưa tin cũng trong chuyến thăm đầu tiên đến Azerbaijan kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022, ông Zelensky tiết lộ hai bên đang xúc tiến hoàn tất 5 thỏa thuận song phương. Trong đó, hợp tác quốc phòng, đặc biệt là phát triển công nghệ UAV, sẽ là trọng tâm trong cuộc gặp giữa ông Zelensky và Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev.
Chuyến thăm của lãnh đạo Ukraine cũng trùng khớp với một điểm sáng ngoại giao quan trọng đối với Baku. Theo đó, vào ngày 23.4, khi EU công bố gói cấm vận thứ 20 nhằm vào Nga, 5 tàu chở dầu của Azerbaijan cùng một công ty vận tải biển nước này đã được loại khỏi danh sách cấm vận.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã ủng hộ việc Ukraine tham gia sâu hơn vào các tiến trình của Liên minh châu Âu, đồng thời nhấn mạnh rằng việc gia nhập nhanh chóng là không khả thi.
“Ai cũng hiểu rõ rằng việc Ukraine gia nhập EU ngay lập tức là điều không thể”, Ukrainska Pravda ngày 24.4 dẫn lời ông Merz nói, lưu ý phương án trước mắt là đảm bảo Ukraine có thể hội nhập sâu hơn vào các thể chế của EU.
Ông Merz nêu ví dụ là EU sẽ để Tổng thống Ukraine Zelensky tham gia các cuộc họp của Hội đồng châu Âu, dù không có quyền bỏ phiếu. Thủ tướng Đức cho rằng cần có quá trình từng bước hội nhập, rồi sau đó mới đến việc để Ukraine gia nhập EU.
Trong khi đó, Tổng thống Zelensky từ chối ý tưởng về việc trở thành thành viên EU nhưng chỉ mang “tính biểu tượng”. Ông cho rằng Ukraine đã chiến đấu để bảo vệ châu Âu và xứng đáng trở thành thành viên, hưởng các quyền và nghĩa vụ tương đương thành viên chính thức trong khối.
Kyiv Post đưa tin quân đội Ukraine đã thực hiện đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào kho dầu ở thành phố Tuapse, tỉnh Krasnodar Krai của Nga trong ngày 1.5. Đây là lần thứ 4 trong vòng 2 tuần kho dầu này bị Ukraine tập kích.
Theo lực lượng đặc nhiệm ở tỉnh Krasnodar của Nga, vụ không kích ngày 1.5 đã gây hỏa hoạn nhưng không có thương vong. Đài truyền hình RTVI của Nga đưa tin ít nhất hai bể chứa tại nhà máy lọc dầu Tuapse đã bốc cháy. Hình ảnh và video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy khói đen dày đặc bốc lên từ khu vực này.
Cũng theo RTVI, khu vực cầu cảng bốc dỡ dầu đã mất điện trong vài giờ. Các blogger quân sự người Nga cũng đăng tải về tình trạng mất điện diện rộng và gián đoạn internet ở trung tâm thành phố Tuapse.
Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) của Ukraine Robert “Madyar” Brovdi đã xác nhận một cuộc tấn công mới. USF tuyên bố vụ tấn công đã làm giảm sản lượng tại nhà máy Tuapse.
Thống đốc Krasnodar Veniamin Kondratyev không bình luận về vụ hỏa hoạn mới nhất ở Tuapse. Trước đó, đợt tấn công gần nhất vào nhà máy dầu Tuapse là vào ngày 28.4 và ông Kondratyev cho biết đã xảy ra vụ cháy lớn.
Trong ngày 30.4, Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergei Tsivilev đã đến thăm Tuapse, cho biết vụ hỏa hoạn tại nhà máy lọc dầu đã được dập tắt.
Về phía Nga, Bộ Quốc phòng nước này ngày 1.5 tuyên bố trong 1 tuần giao tranh (từ ngày 25.4 - 1.5), Nga đã kiểm soát 4 khu định cư ở Ukraine, mới nhất là khu Pokalyanoye tại tỉnh Kharkiv hôm 30.4. Moscow cũng tuyên bố đánh chặn hơn 2.600 UAV Ukraine trong 1 tuần.
Quân đội Ukraine ngày 1.5 cho biết Nga đã phóng 210 UAV trong đợt tấn công tối 30.4, rạng sáng 1.5 và Ukraine đã đánh chặn 190 UAV.
Theo tổng hợp của AFP ngày 1.5, Nga đã phóng một số lượng kỷ lục UAV vào lãnh thổ Ukraine.
Nga đã phóng tổng cộng 6.583 UAV tầm xa trong tháng 4, cao hơn 2% so với số UAV tháng 3 - vốn cũng là kỷ lục thời điểm đó. Ukraine tuyên bố đã bắn hạ thành công 88% tổng số UAV và tên lửa bay tới.
Các chuyên gia phương Tây nhận định Nga trước đây gần như chỉ phóng UAV vào ban đêm, song những tuần gần đây tăng cường tần suất tập kích vào ban ngày và dường như nhằm gây ra thêm nhiều thiệt hại cho Ukraine.
Nga chưa bình luận về thông tin trên. Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng thường phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ban hành quyết định tăng lương đáng kể cho các quân nhân Ukraine, dựa trên nguyên tắc công bằng.
“Chúng tôi đang tiến hành một cuộc cải cách quân đội. Trong suốt tháng 4, các lĩnh vực trọng tâm của cuộc cải cách đã được thống nhất. Hiện tại, trong tháng 5, tất cả các chi tiết then chốt sẽ được hoàn thiện. Vào tháng 6, cuộc cải cách sẽ bắt đầu”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X ngày 1.5.
Lãnh đạo Ukraine đề nghị cải cách cần mang lại kết quả tức thời trong tháng 6, đặc biệt trong việc hỗ trợ tài chính cho quân nhân.
Ông Zelensky cho biết đã đặt ra nhiệm vụ tăng lương dựa trên nguyên tắc công bằng. Theo đó, lương cho các vị trí không chiến đấu ít nhất phải đạt 30.000 UAH (khoảng 18 triệu đồng) mỗi tháng và cao hơn nhiều lần ở các vị trí chiến đấu.
Tổng thống Ukraine yêu cầu chú trọng vào mức lương cho bộ binh. Ông yêu cầu mức lương dao động 250.000 - 400.000 UAH (từ 150 triệu - 240 triệu đồng) cho những quân nhân bộ binh, tùy vào loại hình nhiệm vụ.
"Hamideh Soleimani Afshar và con gái của bà đang bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) tạm giữ" - Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo.
Trước đó Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã ra quyết định thu hồi thẻ xanh của hai mẹ con. Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội, ông cho biết họ hiện "đang chờ bị trục xuất".
Giới chức Mỹ cáo buộc bà Hamideh từng công khai ủng hộ các cuộc tấn công nhằm vào binh sĩ Mỹ, ca ngợi lãnh tụ tối cao mới của Iran và gọi Mỹ là "kẻ thù".
Ngoài ra bà cũng bị cho là thể hiện sự ủng hộ "kiên định” đối với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Theo Hãng tin Reuters, chồng của bà cũng đã bị cấm nhập cảnh vào Mỹ.
Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ không để nước Mỹ trở thành nơi trú ngụ của những người nước ngoài ủng hộ các chế độ bị coi là tài trợ khủng bố chống Mỹ".
Tuy nhiên bà Zeinab Soleimani - con gái của tướng Qassem Soleimani - sau đó đã bác bỏ thông tin này: "Đây là thông báo sai sự thật. Những người đó không có bất kỳ liên hệ nào với gia đình chúng tôi".
Một người con gái khác của ông Soleimani, bà Narjes Soleimani, hiện là thành viên Hội đồng Thành phố Tehran, cũng nhấn mạnh không có bất kỳ người thân nào trong gia đình đang sinh sống tại Mỹ.
Truyền thông Iran dẫn lời bà Narjes cho biết tướng Qassem Soleimani chỉ có cháu trai, không có cháu gái.
Tướng Qassem Soleimani từng là chỉ huy lực lượng tinh nhuệ Quds thuộc IRGC. Ông thiệt mạng tại Baghdad (Iraq) vào tháng 1-2020 trong một cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Mỹ.
Ông được xem là một trong những nhân vật quyền lực và có ảnh hưởng hàng đầu tại Iran thời điểm đó. Sau cái chết của ông, nhiều lãnh đạo Iran đã tuyên bố sẽ trả đũa.
