Trong cuộc phỏng vấn với Đài CNN ngày 22-4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng dù các cuộc trao đổi kỹ thuật giữa Ukraine và Mỹ vẫn đang diễn ra, song ông chưa thấy cơ hội cho các cuộc gặp cấp cao, trong bối cảnh trọng tâm hiện nay của Washington đang dồn vào chiến sự Iran.
Ông nhận định việc nhóm đàm phán Mỹ – do đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Tổng thống Trump là Jared Kushner dẫn dắt – cùng lúc phụ trách cả hai vấn đề Iran và Ukraine là một “thách thức”.
Nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh không thể trì hoãn vấn đề Ukraine với lý do ưu tiên các cuộc khủng hoảng khác.
“Ukraine không phải là chuyện để sau. Chúng tôi đang đối mặt với một thảm kịch lớn và cần được xử lý song song”, ông nói và cho biết mình hiểu việc Mỹ đang tập trung vào cuộc chiến với Iran, nhưng vẫn không nên quên những gì đang xảy ra ở Kiev.
Theo ông, việc chiến sự Trung Đông kéo dài đã ảnh hưởng đến nguồn cung một số loại vũ khí then chốt cho Ukraine, đặc biệt là các hệ thống đánh chặn tên lửa đạn đạo, khiến Kiev đang không nhận đủ số lượng cần thiết do năng lực sản xuất hạn chế từ phía Mỹ.
Phát biểu của nhà lãnh đạo Kiev được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Liên minh châu Âu (EU) đạt đồng thuận sơ bộ về khoản vay trị giá 90 tỉ euro (106 tỉ USD) dành cho Ukraine, gói hỗ trợ vốn đã bị trì hoãn trong nhiều tháng.
Trước đó Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã chặn kế hoạch này, yêu cầu Kiev khôi phục dòng chảy dầu Nga sang châu Âu.
Tuy nhiên sau thất bại của ông Orban trong cuộc bầu cử Quốc hội gần đây, tiến trình đã được nối lại, cùng với việc trung chuyển dầu qua đường ống Druzhba trên lãnh thổ Ukraine.
Tổng thống Ukraine nhấn mạnh khoản vay trên có ý nghĩa then chốt đối với khả năng phòng vệ của nước này.
Ông cho biết Ukraine hiện chỉ có thể sản xuất khoảng 1.000 thiết bị đánh chặn drone mỗi ngày, trong khi công suất tối đa có thể đạt 2.000 chiếc, do bị hạn chế vì thiếu nguồn tài chính.
“Đây là vấn đề sống còn. Để tồn tại và tự vệ, chúng tôi rất cần nguồn lực này”, ông nói.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 9-4 (giờ địa phương), Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov đã tuyên bố Matxcơva sẽ không bỏ rơi Cuba, nhất là về mặt năng lượng.
Phát biểu tại La Habana trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cuba, ông Ryabkov khẳng định Nga không có ý định từ bỏ các lợi ích của mình ở khu vực Tây bán cầu, bất chấp những cảnh báo từ Washington.
Ông đặc biệt nhấn mạnh sự hỗ trợ của Nga dành cho Cuba sẽ không chỉ dừng lại ở chuyến tàu chở đầy dầu vừa cập cảng hồi cuối tháng 3.
Thứ trưởng Nga tuyên bố: "Tôi tin chắc rằng những bước tiến trong quan hệ song phương vài tuần qua sẽ tạo đà để chúng ta cùng nhau tìm ra giải pháp cho những bài toán cam go nhất, vốn xuất phát từ cuộc phong tỏa phi pháp và hoàn toàn không thể chấp nhận được của Mỹ nhằm vào Cuba".
Ông cũng khẳng định đanh thép: "Chúng tôi không thể phản bội Cuba. Đó là điều chắc chắn. Chúng tôi sẽ không để họ phải đơn độc chống chọi".
Theo ông Ryabkov, Nga xem việc giải quyết nhu cầu năng lượng của Cuba là ưu tiên hàng đầu. Dù còn sớm để nói chi tiết về các bước đi tiếp theo, nhưng ông cam kết nguồn cung từ Nga sẽ không dừng lại ở chuyến tàu Anatoly Kolodkin hồi tháng 3.
Bình luận về thái độ của Mỹ, nhà ngoại giao Nga thẳng thắn: "Nga không có kế hoạch rút khỏi Tây bán cầu, mặc kệ Washington nói gì đi chăng nữa. Họ đang bị ám ảnh với việc phải đẩy Nga và Trung Quốc ra khỏi khu vực này".
Ông cũng viện dẫn các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran gần đây như một minh chứng rõ ràng cho thấy "việc lạm dụng vũ lực, các đòn trừng phạt và sự áp đặt chính trị sẽ không mang lại kết quả như mong muốn".
Trước đó, hồi tháng 3, tàu chở dầu Anatoly Kolodkin mang cờ Nga đã cập cảng Cuba, mang theo khoảng 700.000 thùng dầu. Đây là đợt giao dầu thô quy mô lớn đầu tiên kể từ khi Washington siết chặt các biện pháp nhằm cắt đứt nguồn cung nhiên liệu của quốc đảo này.
Phát biểu trên được đưa ra sau khi truyền thông Nga đề nghị ông Peskov bình luận về nhận định của Phó tổng thống Mỹ JD Vance rằng cuộc xung đột Ukraine "chẳng còn mấy ý nghĩa" và hai bên đang "mặc cả từng km lãnh thổ".
Ông Peskov cho hay một khi quân đội Nga hoàn tất mục tiêu kiểm soát Donbass, tiến trình đàm phán với Ukraine sẽ bắt đầu, nhưng dự đoán quá trình này sẽ diễn ra "phức tạp, tốn công sức và không thể đẩy nhanh được".
Kyiv chưa bình luận về thông tin trên. Trong khi đó, vài ngày trước, Bộ Quốc phòng Nga thông báo đã kiểm soát làng Dibrova thuộc Donetsk và Miropolskoye ở tỉnh Sumy.
Moscow tiếp tục kêu gọi Kyiv rút quân "một cách hòa bình" khỏi các vùng lãnh thổ mà Nga tuyên bố sáp nhập từ năm 2022, đồng thời khẳng định sẽ kiểm soát Donbass "bằng mọi cách".
Phía Ukraine bác bỏ các yêu cầu trên. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho rằng việc Ukraine rút khỏi Donbass sẽ đe dọa an ninh châu Âu và từ chối mọi nhượng bộ lãnh thổ trong quá trình đàm phán với Nga.
TASS hôm 14.4 dẫn thông báo của Bộ Quốc phòng Nga cho biết trong 24 giờ qua, lực lượng nước này đã tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông phục vụ quân đội Ukraine, cũng như 142 điểm tập kết quân sự của đối phương.
Cũng theo số liệu mới nhất từ phía Nga, quân đội Ukraine cùng thời gian đã tổn thất khoảng 1.180 binh sĩ trên toàn bộ các mặt trận.
Ukraine chưa bình luận về thông tin trên, nhưng quân đội chính quyền Kyiv cho hay đã tấn công các cơ sở chứa máy bay không người lái (UAV) của Nga tại khu vực Donetsk hiện do Nga kiểm soát. Vũ khí được sử dụng trong những đợt tấn công này là tên lửa hành trình SCALP và bom dẫn đường.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cũng thông báo UAV tấn công đã bắn trúng các kho đạn của Nga tại Zaporizhzhia và Donetsk. Moscow chưa bình luận về thông tin này.
Cũng trong ngày 14.4, trong khuôn khổ chuyến thăm Berlin của Tổng thống Zelensky, Đức cam kết tài trợ cung cấp "hàng trăm" tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất cho Ukraine. Đồng thời hai nước ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng, nâng cấp quan hệ song phương lên đối tác chiến lược, Reuters đưa tin.
Thỏa thuận hướng đến mở rộng hợp tác quân sự trên nhiều lĩnh vực then chốt như phòng không, vũ khí tầm xa, UAV và đạn dược.
Phát biểu tại cuộc họp báo chung diễn ra cùng ngày, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho hay hơn bao giờ hết, hai nước càng muốn học hỏi lẫn nhau nhiều hơn. Nhà lãnh đạo thêm rằng cả hai nước đều nhất trí triển khai nhiều lĩnh vực hợp tác, trong đó có sản xuất UAV chung.
Thỏa thuận còn bao gồm bản ghi nhớ giữa hai bộ quốc phòng về trao đổi dữ liệu quân sự điện tử. Ông Merz cũng cho hay một số thỏa thuận hợp tác khác đã được ký trong cùng ngày.
Bên cạnh đó, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cũng có cuộc làm việc với người đồng cấp Ukraine Mykhailo Fedorov, nhân vật được cho có vai trò thúc đẩy phát triển công nghệ UAV quân sự của Ukraine.
Theo trang tin Axios (Mỹ), ông Pete Hegseth - Bộ trưởng Chiến tranh của Mỹ - đang trở thành mục tiêu hàng đầu mà Đảng Dân chủ nhắm đến bên trong nội các của Tổng thống Donald Trump, sau khi Bộ trưởng An ninh nội địa Kristi Noem và Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi bị sa thải.
Các cuộc thăm dò cho thấy ông Hegseth là một trong những thành viên nội các có mức độ ủng hộ thấp nhất, trong bối cảnh chi phí leo thang của cuộc xung đột với Iran tiếp tục ảnh hưởng xấu tới hình ảnh của ông.
Ngày 6-4, bà Yassamin Ansari, dân biểu Đảng Dân chủ đến từ bang Arizona, cho biết bà sẽ đệ trình các điều khoản luận tội nhằm vào ông Hegseth vào tuần tới vì cho rằng vị bộ trưởng này "liên tục vi phạm lời tuyên thệ nhậm chức và nghĩa vụ đối với Hiến pháp".
"Việc ông Hegseth liều lĩnh gây nguy hiểm cho các binh sĩ Mỹ và liên tục phạm tội ác chiến tranh là cơ sở để luận tội và bãi nhiệm" - nữ nghị sĩ tại Hạ viện Mỹ cáo buộc.
Bà Ansari - người Mỹ gốc Iran - cũng kêu gọi nội các kích hoạt Tu chính án thứ 25 trong Hiến pháp Mỹ để loại ông Trump khỏi chiếc ghế quyền lực hiện tại do "những tuyên bố điên rồ" của ông về cuộc chiến.
Bà dẫn lại một bài đăng của ông Trump trên nền tảng Truth Social vào cuối tuần qua. "Thứ Ba (ngày 7-4) sẽ là ngày của nhà máy điện và ngày của cầu, gộp lại thành một, tại Iran. Sẽ không gì sánh bằng! Hãy mở cái eo biển chết tiệt đó đi, nếu không các người sẽ phải sống trong địa ngục. Cứ chờ xem!" - ông Trump viết bằng những ngôn từ nặng nề trên nền tảng Truth Social hôm 5-4.
"Tu chính án thứ 25 tồn tại là có lý do. Nội các của ông ấy nên sử dụng nó. Số phận của binh sĩ Mỹ, người dân Iran và chính nền tảng trong hệ thống toàn cầu của chúng ta đều đang bị đe dọa" - bà Ansari nói.
Với việc Đảng Cộng hòa đang kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ, nỗ lực luận tội của bà Ansari khó có thể thành công. Việc kết tội và phế truất tổng thống hoặc quan chức liên bang cấp cao đòi hỏi ít nhất 2/3 số thượng nghị sĩ có mặt bỏ phiếu thuận.
Ngoài ra hầu như không có khả năng nội các của Tổng thống Trump - vốn gồm nhiều người trung thành với ông - kích hoạt Tu chính án thứ 25.
Bà Ansari không phải là thành viên Đảng Dân chủ đầu tiên đề xuất luận tội ông Hegseth. Dân biểu Shri Thanedar đến từ bang Michigan từng đệ trình các điều khoản luận tội nhằm vào người đứng đầu Lầu Năm Góc hồi năm ngoái, nhưng đến nay vẫn chưa được đem ra bỏ phiếu.
