Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế có hiệu lực từ ngày 15/5, thay thế, bổ sung và cập nhật nhiều nội dung so với Nghị định 117/2020/NĐ-CP.
Trong nhóm các hành vi vi phạm hành chính về khám bệnh, chữa bệnh, một số hành vi có thể bị phạt tới 30-40 triệu đồng.
Cụ thể gồm các hành vi như khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép, chứng chỉ hành nghề hoặc đang trong thời gian bị thu hồi giấy phép, chứng chỉ hoặc bị đình chỉ hành nghề; thuê, mượn giấy phép, chứng chỉ hành nghề; từ chối hoặc cố ý chậm cấp cứu cho người bệnh trừ trường hợp được quyền từ chối theo quy định của pháp luật…
Mức phạt này cũng áp dụng cho hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người hành nghề và người khác làm việc tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc phá hoại, hủy hoại tài sản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Đáng chú ý việc đăng tải các thông tin mang tính quy kết về trách nhiệm của người hành nghề, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi xảy ra sự cố y khoa mà chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền cũng bị phạt 30-40 triệu đồng.
Nghị định này cũng bổ sung một số hành vi vi phạm mới như không đăng ký hành nghề hoặc hành nghề ngoài thời gian, địa điểm đã đăng ký, với mức phạt 3-5 triệu đồng.
Tại Nghị định 90 bổ sung, làm rõ và cụ thể hóa nhiều hành vi vi phạm. Chẳng hạn, phạt 5-10 triệu đồng với một các hành vi như:
– Kê đơn thuốc, chỉ định sử dụng các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh hoặc gợi ý chuyển người bệnh tới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác nhằm trục lợi.
– Tẩy xóa, sửa chữa hồ sơ bệnh án nhằm sai lệch thông tin về khám bệnh, chữa bệnh.
– Người hành nghề chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật từ hai cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trở lên, trừ người hành nghề là người chịu trách nhiệm chuyên môn của trạm y tế cấp xã.
– Làm người phụ trách từ hai viện hoặc trung tâm hoặc khoa hoặc đơn nguyên trở lên trong cùng một cơ sở y tế hoặc trong cùng một thời gian hành nghề đồng thời làm người phụ trách của cơ sở khác.
– Từ chối tham gia hoạt động khám bệnh, chữa bệnh khi có thiên tai, thảm họa, dịch bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A hoặc tình trạng khẩn cấp theo quyết định huy động, điều động của cơ quan, người có thẩm quyền, trừ trường hợp người hành nghề thuộc nhóm nguy cơ cao đối với các bệnh dịch và trường hợp khác theo quy định của pháp luật…
Về hình thức xử phạt bổ sung, Nghị định 90 tiếp tục duy trì các biện pháp: Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, buộc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp song phạm vi áp dụng rõ hơn, cụ thể hơn so với Nghị định 117.
Theo Healthline, dù đang "hot" trên TikTok gần đây, đặc biệt ở các tài khoản của người dùng phương Tây, cà phê trứng không phải là món mới. Nhiều phiên bản đã tồn tại từ lâu như cà phê trứng Việt Nam, cà phê trứng Thụy Điển hay các món trứng pha cà phê của Ý.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo về những rủi ro sức khỏe tiềm ẩn liên quan đến loại đồ uống này, chủ yếu nằm ở cách chế biến, đặc biệt là việc sử dụng lòng đỏ trứng sống hoặc chưa được nấu chín kỹ.
Trứng sống có thể chứa vi khuẩn Salmonella - tác nhân gây ngộ độc thực phẩm. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc tiêu thụ cà phê trứng làm từ lòng đỏ sống hoặc chỉ được làm nóng nhẹ có thể dẫn đến nguy cơ nhiễm khuẩn.
Nhiều người cho rằng cà phê nóng có thể "làm chín" trứng và giúp an toàn hơn, nhưng thực tế nhiệt độ của cà phê thường không đủ cao để tiêu diệt vi khuẩn. Vì vậy, nguy cơ vẫn tồn tại nếu trứng không được xử lý đúng cách.
Nhiễm khuẩn Salmonella có thể gây ra các triệu chứng như tiêu chảy, sốt, đau quặn bụng, xuất hiện từ vài giờ đến vài ngày sau khi ăn phải thực phẩm nhiễm khuẩn. Đối với người khỏe mạnh, tình trạng này thường tự khỏi, nhưng ở người lớn tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có hệ miễn dịch yếu, bệnh có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
Dù nguy cơ từ từng quả trứng riêng lẻ không cao, các khuyến nghị an toàn thực phẩm vẫn nhấn mạnh nên tránh sử dụng trứng sống hoặc chưa chín kỹ khi có thể.
Bên cạnh vấn đề an toàn thực phẩm, cà phê trứng còn có những điểm cần lưu ý về dinh dưỡng. Công thức phổ biến của thức uống này thường sử dụng sữa đặc có đường và thêm đường, làm tăng đáng kể lượng calo và đường nạp vào cơ thể.
Khi kết hợp với lòng đỏ trứng, thức uống cũng chứa lượng chất béo bão hòa đáng kể. Các chuyên gia cảnh báo rằng việc tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng mức cholesterol LDL và protein apoB - những yếu tố liên quan đến nguy cơ bệnh tim.
Mặc dù việc uống cà phê trứng thỉnh thoảng khó gây ảnh hưởng lớn, nhưng nếu dùng thường xuyên, đặc biệt trong chế độ ăn vốn đã nhiều đường và chất béo, không phải là lựa chọn có lợi cho sức khỏe lâu dài.
Một trong những khuyến nghị quan trọng là tránh sử dụng lòng đỏ trứng sống. Thay vào đó, có thể dùng sữa đánh nóng hoặc các loại sữa thực vật như sữa yến mạch để tạo độ béo mịn và lớp bọt tương tự mà không cần trứng. Những lựa chọn này giúp giữ được cảm giác "kem mịn" đặc trưng nhưng không kèm theo nguy cơ nhiễm khuẩn.
Một phương án khác là sử dụng aquafaba - phần nước từ đậu gà đóng hộp - có thể đánh bông thành lớp bọt nhẹ, ổn định và dùng làm lớp phủ cho cà phê. Cách này tạo hiệu ứng bọt mịn giống như lòng trắng trứng nhưng không có nguy cơ liên quan đến Salmonella. Nếu vẫn muốn dùng trứng, lựa chọn trứng đã tiệt trùng có thể giúp giảm nguy cơ, tuy nhiên vẫn cần xử lý cẩn thận.
Ngoài ra, việc điều chỉnh nguyên liệu cũng giúp giảm bớt tác động tiêu cực về dinh dưỡng. Thay sữa đặc có đường bằng các loại sữa ít đường hoặc không đường có thể giảm lượng đường nạp vào mà vẫn giữ được kết cấu. Sử dụng sữa ít béo hoặc sữa thực vật như sữa hạnh nhân, sữa yến mạch cũng giúp hạn chế chất béo bão hòa so với công thức truyền thống.
Bên cạnh đó, kiểm soát khẩu phần hoặc chỉ xem cà phê trứng như một món để thưởng thức thỉnh thoảng thay vì thói quen hằng ngày cũng là cách giúp giảm ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.
Các cuộc khảo sát cho thấy gần một nửa số người trưởng thành tại Anh thường xuyên gặp khó khăn để đi vào giấc ngủ. Đáng chú ý, cụm từ tìm kiếm "làm thế nào để ngủ được" trên Google đạt mức trung bình lên tới 135.000 lượt mỗi tháng.
Theo tờ Daily Mail, để đổi lấy một đêm ngon giấc, nhiều người đã phải chật vật thực hiện đủ mọi biện pháp: từ việc cắt bỏ hoàn toàn caffeine, mua kính bảo vệ mắt chống ánh sáng đỏ, cho đến việc dành cả tiếng đồng hồ để thiền định.
Thế nhưng, dù là do suy nghĩ miên man, lo lắng về công việc, hay áp lực từ tiếng chuông báo thức phải dậy sớm vào sáng hôm sau, không ít người vẫn thấy mình tỉnh cú vọ, trân trân nhìn lên trần nhà lúc 3 giờ sáng dù cơ thể đã kiệt sức. Đây cũng có thể là dấu hiệu cho thấy "hệ thống glymphatic" - cơ chế đào thải chất thải chuyển hóa của não bộ khi ngủ - đang hoạt động không bình thường.
Một giấc ngủ ngon đóng vai trò sống còn đối với sức khỏe. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là chỉ có khoảng 1/4 số người trưởng thành đạt được mức ngủ 8 tiếng theo khuyến nghị. Việc thiếu ngủ có liên quan đến hàng loạt căn bệnh nguy hiểm, bao gồm cả chứng sa sút trí tuệ (mất trí nhớ), và cảm giác trằn trọc suốt nhiều giờ đồng hồ trên giường thực sự là một trải nghiệm cực kỳ khổ sở.
Tiến sĩ Deborah Lee, một nhà tâm lý học lâm sàng, cho biết thực tế có một số phương pháp đơn giản giúp kéo dài thời gian ngủ và đẩy nhanh tốc độ vào giấc mà không cần đến việc "đếm cừu".
Dù ngay cả những chuyên gia giấc ngủ hàng đầu thế giới đôi khi cũng không tránh khỏi chứng mất ngủ, Tiến sĩ Deborah Lee đã phát hiện ra một phương pháp nghe có vẻ ngược đời nhưng lại giúp con người chìm vào giấc ngủ nhanh hơn.
Bà cho biết kỹ thuật này có thể coi là đỉnh cao của "tâm lý học nghịch đảo" (reverse psychology). Nếu bạn liên tục ép bản thân phải ngủ, việc không ngủ được sẽ phản tác dụng, kích hoạt cảm giác lo âu và bực bội. Ngược lại, nếu làm hoàn toàn ngược lại - tự nhủ phải giữ cho bản thân tỉnh táo - bạn sẽ dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Theo tiến sĩ Lee, bạn chỉ cần liên tục lặp đi lặp lại câu nói "Đừng ngủ, phải thức" trong đầu. Sau một lúc, các cơ vùng mắt sẽ bắt đầu cảm thấy mệt mỏi, và bạn sẽ chìm vào giấc ngủ từ lúc nào không hay.
Hiện tượng tưởng chừng kỳ lạ này thực chất đã được chứng minh bởi các lý thuyết nghiên cứu. Từ những năm 1930, "liệu pháp ý định nghịch lý" (paradoxical intention) đã được áp dụng rộng rãi trong điều trị các chứng rối loạn lo âu.
Các chuyên gia về giấc ngủ giải thích rằng phương pháp này hiệu quả vì nó cắt đứt sự "lo lắng về hiệu suất" (performance anxiety) liên quan đến giấc ngủ. Đó chính là cái vòng lặp luẩn quẩn đầy ức chế: Bạn càng cố gắng ngủ, não bộ lại càng trở nên tỉnh táo và lo âu hơn.
Tất nhiên, mẹo nhỏ này không phải là phép màu có tác dụng với tất cả mọi người. Các chuyên gia chỉ ra rằng, "liệu pháp ý định nghịch lý" đạt hiệu quả tốt nhất đối với những người mất ngủ do tâm trí căng thẳng, suy nghĩ quá mức hoặc do chính nỗi sợ mất ngủ gây ra, chứ không áp dụng cho những trường hợp mất ngủ bắt nguồn từ các bệnh lý tiềm ẩn.
Tuy nhiên, đúng như tiến sĩ Deborah Lee đã đúc kết: Khi việc tìm kiếm giấc ngủ bắt đầu trở thành một cuộc chiến, đôi khi giải pháp khôn ngoan nhất lại là ngừng phản kháng hoàn toàn.
Thạc sĩ - bác sĩ Lê Tiểu Nhật, giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết, trà xanh (Camellia sinensis) là thức uống quen thuộc, đặc biệt phổ biến trong văn hóa châu Á. Thành phần hoạt tính chính của trà xanh là polyphenol, chủ yếu thuộc nhóm catechin. Trong đó, EGCG là catechin chiếm ưu thế và được nghiên cứu nhiều nhất, nhờ đặc tính chống oxy hóa mạnh.
Trong khi đó, ung thư khởi nguồn từ sự tăng sinh quá mức của các tế bào bất thường, vốn liên hệ mật thiết với các tổn thương do quá trình oxy hóa kéo dài.
Các nghiên cứu trên động vật và trong ống nghiệm cho thấy flavonoid trong trà xanh, đặc biệt là EGCG, có khả năng chống ung thư thông qua nhiều cơ chế phức tạp, không chỉ dừng ở tác dụng chống oxy hóa. Hợp chất này có thể ức chế quá trình hình thành mạch máu nuôi khối u, đồng thời các catechin còn giúp kìm hãm sự phát triển, xâm lấn và di căn của tế bào ung thư, cũng như điều hòa quá trình tăng sinh tế bào. Một số phân tích gộp gần đây cũng ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ trà xanh hoặc các chế phẩm từ trà xanh với nguy cơ ung thư thấp hơn.
Phần lớn bằng chứng hiện nay đến từ các nghiên cứu dùng flavonoid nguyên chất (chưa qua chuyển hóa) nên chưa phản ánh đầy đủ tác dụng của trà xanh khi uống thực tế. Kết quả từ nghiên cứu trên động vật cũng khó suy rộng cho người do khác biệt về chuyển hóa và hệ vi sinh.
Các phân tích gộp cho thấy kết quả còn trái chiều, nhiều nghiên cứu cỡ mẫu nhỏ. Trà xanh chỉ có thể giúp phòng ngừa một số loại ung thư nhất định và hiệu quả còn phụ thuộc vào loại trà, cách chế biến. Ngoài ra, người uống trà xanh thường có lối sống lành mạnh hơn, dễ gây nhiễu kết quả.
Trà xanh cũng có thể gây tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, mất ngủ, bồn chồn, tăng huyết áp nhẹ, độc gan nhẹ hoặc dị ứng da đặc biệt với dạng chiết xuất. Uống trà quá nóng (>65°C) còn làm tăng nguy cơ ung thư thực quản.
Theo bác sĩ Lê Tiểu Nhật, mặc dù các nghiên cứu hiện tại chưa cung cấp đủ bằng chứng xác thực để khẳng định trà xanh là "chìa khóa" tuyệt đối trong việc phòng ngừa ung thư, nhưng chúng ta không thể phủ nhận những tiềm năng sinh học và lợi ích sức khỏe mà loại thức uống này mang lại.
Thay vì xem trà xanh như một phương thuốc đặc trị, người dùng nên tiếp cận uống trà xanh như một phần của lối sống lành mạnh. Để tối ưu hóa lợi ích và hạn chế tối đa các tác dụng không mong muốn, hãy duy trì thói quen tiêu thụ trà ở mức độ vừa phải, lưu ý nhiệt độ sử dụng dưới 65 độ C, đồng thời kết hợp đồng bộ với chế độ dinh dưỡng khoa học và tầm soát sức khỏe định kỳ.
