Bệnh viện Radboudumc hôm 12/5 thông báo cách ly phòng ngừa 12 nhân viên y tế sau khi các mẫu máu và nước tiểu của một bệnh nhân nhiễm Hantavirus được xử lý không đúng quy trình nghiêm ngặt, theo Reuters. Sự cố xảy ra trong bối cảnh các cơ quan y tế toàn cầu đang nỗ lực ngăn chặn sự lây lan của đợt bùng phát dịch bệnh liên quan đến tàu du lịch MV Hondius.
Trong thông cáo báo chí, bệnh viện Radboudumc cho biết các nhân viên sẽ phải cách ly trong 6 tuần. Cơ sở y tế này khẳng định nguy cơ lây nhiễm là rất thấp và việc chăm sóc bệnh nhân vẫn diễn ra bình thường. Bệnh nhân trên nhập viện vào ngày 7/5.
Phát biểu trước quốc hội, Bộ trưởng Y tế Hà Lan Sophie Hermans cho biết bệnh viện đã tuân thủ các quy trình thông thường nhưng chưa áp dụng mức độ kiểm soát cao nhất dành riêng cho chủng Hantavirus này. “Khả năng nhân viên y tế bị lây nhiễm là rất thấp nhưng vì biết đây là một loại virus nguy hiểm, phía bệnh viện đã quyết định chọn giải pháp an toàn nhất”, bà nói, cho biết tình hình hiện tại thực sự khác biệt so với thời điểm dịch Covid-19. “Với những hiểu biết hiện có cùng các biện pháp đang triển khai, chúng tôi tin tưởng rằng có thể kiểm soát hoàn toàn loại virus này”.
Đến nay, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xác nhận tổng cộng 9 ca nhiễm trong đợt bùng phát này, tăng 2 ca so với ngày trước đó. Ngoài ra, WHO cũng ghi nhận 2 ca nghi nhiễm, gồm một người tử vong trước khi được xét nghiệm và một trường hợp tại đảo Tristan da Cunha, vùng đảo hẻo lánh ở Nam Đại Tây Dương vốn không có sẵn thiết bị xét nghiệm.
Hiện tất cả ca bệnh đều được xác định có nguồn gốc lây nhiễm từ chuyến hải trình trên tàu Hondius. Tổng giám đốc WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, cảnh báo số ca nhiễm có thể tiếp tục tăng do thời gian ủ bệnh của Hantavirus kéo dài và sự tiếp xúc gần giữa các hành khách trước khi dịch bệnh được phát hiện. Tuy nhiên, ông khẳng định đây không phải là một đại dịch. Loại virus này có nguy cơ tử vong cao nhưng chúng không dễ lây từ người sang người.
Dịch tễ học cho thấy Hantavirus thường lây truyền qua động vật gặm nhấm hoang dã, việc lây truyền từ người sang người là rất hiếm và chỉ xảy ra khi có tiếp xúc gần. Kể từ khi dịch bùng phát, đã có 3 trường hợp tử vong bao gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức. Hiện tàu Hondius trên hải trình trở về Hà Lan với 25 thủy thủ đoàn cùng đội ngũ y tế, dự kiến cập cảng vào ngày 17/5 sau khi các hành khách khác đã rời tàu tại quần đảo Canary (Tây Ban Nha) hôm 10/5.
Sự việc cũng đang đặt hệ thống điều phối quốc tế vào tình trạng báo động. Tại Italy, các chuyên gia đang xét nghiệm mẫu sinh học của một người đàn ông từng tiếp xúc với nạn nhân người Hà Lan đã tử vong. Tại Tây Ban Nha, một trường hợp dương tính đã được xác nhận trong khi 13 người khác đang cách ly tại Madrid có kết quả âm tính.
Tại Mỹ, 18 hành khách trở về từ tàu Hondius đã được cách ly, trong đó một trường hợp có kết quả dương tính yếu đang được theo dõi tại đơn vị cách ly sinh học ở bang Nebraska. Các chuyên gia dịch tễ từ Viện Pasteur (Pháp) nhận định dù quá trình truy vết có thể kéo dài nhiều tháng do thời gian ủ bệnh lên đến 6 tuần, với đặc tính khó lây lan, số lượng ca nhiễm dự kiến sẽ không tăng quá mạnh.
TS.BS.CK2. Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, cho biết khi quyết định "thả", nhiều cặp đôi dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, người thì canh ngày quá kỹ, người lại lo quan hệ nhiều sẽ làm "yếu" tinh trùng. Thực tế, điều quan trọng không phải dồn vào một thời điểm, mà là duy trì tần suất phù hợp, đều đặn và đúng nhịp sinh học.
Theo bác sĩ Duy, cơ hội có thai phụ thuộc lớn vào việc quan hệ có rơi vào "cửa sổ thụ thai" hay không. Khoảng thời gian này kéo dài khoảng 6 ngày, kết thúc vào ngày rụng trứng.
Tinh trùng có thể sống trong cơ thể người nữ 3-5 ngày, trong khi trứng chỉ tồn tại 12-24 giờ sau khi rụng. Vì vậy, quan hệ trước rụng trứng vài ngày vẫn có thể dẫn đến thụ thai. Chiến lược hiệu quả là đảm bảo luôn có tinh trùng "chờ sẵn" trong những ngày này, thay vì chỉ tập trung vào một thời điểm.
Về tần suất, các khuyến cáo y khoa cho thấy tối ưu là quan hệ mỗi ngày hoặc cách ngày trong cửa sổ thụ thai. Thực tế, việc quan hệ đều 2-3 lần mỗi tuần vẫn cho hiệu quả gần tương đương với nhiều cặp đôi. Điểm mấu chốt là chọn nhịp độ có thể duy trì lâu dài, không tạo áp lực.
Trong thực hành, có hai cách tiếp cận đơn giản, dễ áp dụng mà vẫn bám sát khuyến cáo chuyên môn. Cách thứ nhất là quan hệ đều 2-3 lần mỗi tuần, phù hợp với người bận rộn hoặc chu kỳ không đều. Cách hai là gần ngày rụng trứng, tăng lên mỗi ngày hoặc cách ngày trong 5-6 ngày. Cả hai cách đều giúp "phủ" được giai đoạn dễ thụ thai mà không cần canh quá chi li.
Một số người có tâm lý kiêng để "tinh trùng dày" rồi mới quan hệ. Đây là hiểu lầm rất phổ biến. Kiêng vài ngày có thể làm tăng lượng tinh dịch, nhưng không đồng nghĩa tăng khả năng có thai. Ngược lại, việc "kiêng dài rồi dồn một lần" dễ khiến lệch thời điểm rụng trứng, tăng áp lực tâm lý, giảm cơ hội nếu lỡ nhịp.
Khi quan hệ trở thành "nhiệm vụ", áp lực dễ khiến nam giới lo lắng, ảnh hưởng khả năng cương; nữ giới căng thẳng, khó chịu khi quan hệ. Hệ quả là tần suất giảm hoặc chất lượng quan hệ không tốt. Do đó, duy trì sự thoải mái và tự nhiên mới là yếu tố giúp duy trì đều đặn.
Trên thực tế, nhiều cặp đôi có thói quen kiêng dài ngày, chỉ quan hệ khi que thử rụng trứng báo đậm. Điều này vô tình tạo áp lực lớn và dễ "trượt" cơ hội nếu lệch thời điểm. Bác sĩ thường khuyên chuyển sang nhịp ổn định hơn, duy trì 2-3 lần mỗi tuần, tăng tần suất nhẹ vào giai đoạn nghi ngờ rụng trứng, đồng thời điều chỉnh lối sống.
Nếu hai vợ chồng quan hệ đều, không tránh thai mà sau 12 tháng chưa có thai, nên đi khám. Người vợ trên 35 tuổi hoặc chu kỳ không đều, thường nên đi sớm hơn. Ngoài ra, nếu nam giới có rối loạn cương, xuất tinh kéo dài, đau nặng bìu, tiền sử quai bị biến chứng tinh hoàn, tinh hoàn ẩn... thì việc "tối ưu tần suất" chỉ là một phần; cần kiểm tra nguyên nhân để không mất thời gian.
Hiệp hội Tiêu hóa Mỹ (AGA) vừa công bố các hướng dẫn cập nhật nhằm vào thói quen đi vệ sinh hiện đại và xu hướng ăn uống có thể làm trầm trọng thêm bệnh trĩ và táo bón.
Để ngăn ngừa bệnh trĩ cần duy trì thói quen đi vệ sinh đều đặn, điều này đòi hỏi lượng chất xơ đáng kể. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nam giới nên đặt mục tiêu 38 gram chất xơ mỗi ngày, và phụ nữ là 25 gram, theo trang tin sức khỏe Health Day.
Các bác sĩ tiêu hóa khuyên mọi người đừng nên quá tập trung vào chế độ ăn giàu protein, đặc biệt là thịt đỏ - mà quên đi chất xơ. Vì thịt không chứa chất xơ, ăn nhiều thịt có thể dẫn đến tắc nghẽn đường ruột và rặn mạnh gây ra các đợt bùng phát trĩ.
Tiến sĩ - bác sĩ Trisha Pasricha, chuyên khoa tiêu hóa tại Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess thuộc Trường Y Harvard (Mỹ), giải thích: Protein không phải là vấn đề. Vấn đề là bạn sẽ thiếu chất xơ nếu chỉ tập trung vào protein. Hãy thêm vào các bữa ăn các loại thực phẩm như đậu, hạt, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau củ cung cấp các vitamin và chất xơ cần thiết để giữ cho hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru.
Bên cạnh chế độ ăn, thời gian đi vệ sinh là yếu tố nguy cơ lớn. Khi ngồi trên bồn cầu, mông không được nâng đỡ, khiến trọng lực làm tăng huyết áp ở vùng hậu môn. Tiến sĩ Waqar Qureshi, bác sĩ tiêu hóa tại Đại học Y Baylor (Mỹ), nhấn mạnh: Bạn không nên ngồi trên bồn cầu quá 5 phút. Nếu không thể hoàn thành việc đi vệ sinh trong thời gian đó, bạn nên đứng dậy và thử lại sau, theo Health Day.
Ngoài ra, sử dụng ghế kê chân để mô phỏng tư thế ngồi xổm có thể giúp việc đi tiêu dễ dàng hơn, ngăn ngừa việc rặn.
Đối với việc điều trị trĩ, AGA cũng khuyến nghị các loại kem như hydrocortisone có thể giúp giảm đau trong khoảng một tuần. Bệnh trĩ dai dẳng có thể cần đến thủ thuật thắt búi trĩ hoặc sử dụng nhiệt và ánh sáng hồng ngoại để làm đông máu trong búi trĩ, gây xơ hóa và co lại. Các chuyên gia cũng gợi ý ngâm mình trong nước ấm cũng có thể giảm bớt sự khó chịu.
Quan trọng nhất, các bác sĩ khuyến cáo nếu thấy chảy máu trực tràng không nên cho rằng đó chỉ là trĩ, vì đó có thể là dấu hiệu của ung thư đại tràng đang gia tăng ở người trẻ tuổi.
Tháng hành động kéo dài từ 15-4 đến 15-5, với chủ đề "Chung tay bảo đảm an toàn thực phẩm trong dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, chợ đêm và khu ẩm thực tập trung".
Theo ông Nguyễn Tấn Hải, Phó giám đốc Sở Y tế TP Đà Nẵng, an toàn thực phẩm không chỉ là câu chuyện bảo vệ sức khỏe mà còn gắn với hình ảnh một thành phố an toàn, thân thiện trong mắt du khách. Đây cũng là yếu tố quan trọng trong chất lượng sống và phát triển đô thị.
Song thực tế cho thấy các vi phạm vẫn tồn tại, đặc biệt ở nhóm dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố - nơi khó kiểm soát đồng bộ nhưng lại phục vụ số đông mỗi ngày.
Là địa bàn tập trung đông công nhân, sinh viên và hàng loạt quán ăn, bà Dương Thị Thanh Thủy, Phó chủ tịch UBND phường Hòa Khánh, cho biết địa phương xác định việc kiểm soát an toàn thực phẩm không chỉ là nhiệm vụ quản lý mà là "cuộc chiến" bảo vệ sức khỏe người dân.
Phường này cho biết sẽ tăng cường giám sát bếp ăn tập thể, nhà hàng, quán ăn; yêu cầu các hộ kinh doanh, đặc biệt là thức ăn đường phố, phải kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu là yếu tố then chốt để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, nhìn nhận dù công tác quản lý có chuyển biến, ý thức chấp hành pháp luật của nhiều cơ sở đã cải thiện, nhưng nguy cơ vẫn còn hiện hữu nếu thiếu kiểm soát chặt.
Theo bà Thi, các loại hình như hàng quán vỉa hè, chợ đêm hay khu ẩm thực là những điểm "nóng" vì tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và hình ảnh du lịch của thành phố. Do đó cần sự vào cuộc đồng bộ từ cơ quan quản lý, sự tuân thủ của người bán và cả sự chủ động lựa chọn của người tiêu dùng.
Thành phố yêu cầu các đơn vị tăng cường thanh kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm; chủ động nhận diện nguy cơ ngộ độc thực phẩm để phòng ngừa. Mục tiêu không chỉ là xử lý theo đợt mà hướng tới chuyển biến bền vững.
Với doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra không dừng ở "đủ điều kiện" mà còn là trách nhiệm lâu dài. Đại diện Công ty CP Peco Food - ông Trương Dương Bá Tùng cho biết doanh nghiệp cam kết kiểm soát chặt nguyên liệu đầu vào, đảm bảo truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ trong sản xuất để nâng cao chất lượng thực phẩm.
Đồng thời, doanh nghiệp cũng mong muốn cơ quan quản lý tăng cường giám sát minh bạch, công bằng và hỗ trợ tiếp cận công nghệ mới nhằm phòng ngừa rủi ro.
