Thông tin được bà Nguyễn Thị Nga – Phó cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế – chia sẻ tại lễ hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 diễn ra ngày 15-5 tại Hà Nội.
Theo bà Nga, trong quý 1-2026, lực lượng chức năng đã khởi tố, điều tra 518 vụ với 649 đối tượng xâm hại 535 trẻ em, tăng 25 vụ, tương đương 5,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong số này, xâm hại tình dục trẻ em tiếp tục chiếm tỉ lệ lớn nhất – chiếm khoảng 89% tổng số vụ việc.
“Có những vụ việc đối tượng sử dụng hung khí để cưỡng ép các bé gái hoặc dùng lợi ích vật chất nhằm thực hiện hành vi xâm hại nhiều lần đối với nạn nhân”, bà Nga cho biết.
Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng không gian mạng để dụ dỗ, xâm hại tình dục và lừa đảo chiếm đoạt tài sản của trẻ em tiếp tục gia tăng.
Ngoài các vụ xâm hại tình dục, cơ quan chức năng còn ghi nhận 50 vụ dâm ô với trẻ em, 21 vụ cố ý gây thương tích, 8 vụ giết trẻ em và 4 vụ mua bán người dưới 16 tuổi.
Liên quan các vụ bạo hành trẻ em gây bức xúc dư luận thời gian qua, bà Nga cho hay xâm hại trẻ em là một dạng “tội phạm ẩn”, nhiều vụ việc diễn ra trong thời gian dài nhưng không được phát hiện hoặc không được thông báo kịp thời cho cơ quan chức năng.
“Các vụ bạo hành trẻ em nghiêm trọng thời gian qua cho thấy không ít trường hợp trẻ bị bạo lực kéo dài bởi cha dượng, người tình của mẹ hoặc chính người thân trong gia đình. Không phải chỉ xảy ra một lần rồi dẫn đến hậu quả nghiêm trọng ngay.
Có những trường hợp kéo dài nhiều ngày, nhiều tuần nhưng các thành viên trong gia đình không lên tiếng, không can thiệp”, bà Nga nói và cho rằng đây là vấn đề rất đáng báo động.
Theo bà, ở Việt Nam hiện nay, kiến thức về bảo vệ trẻ em và kỹ năng làm cha mẹ vẫn còn thiếu.
Nhiều tài liệu chuyên môn trước đây chủ yếu do các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ hỗ trợ xây dựng, trong khi hệ thống tài liệu chuẩn hóa của cơ quan quản lý nhà nước chưa nhiều.
Dự kiến trong tháng 6 hoặc đầu quý 3 năm nay, Cục Bà mẹ và Trẻ em sẽ hoàn thiện và ban hành bộ tài liệu truyền thông về bảo vệ trẻ em và phòng chống xâm hại trẻ em để phục vụ công tác tuyên truyền.
Bên cạnh đó, bà cũng nhận định một trong những khó khăn lớn trong bảo vệ trẻ em hiện nay là thiếu nhân lực làm công tác bảo vệ trẻ em ở cơ sở.
Luật Trẻ em quy định trách nhiệm của cán bộ bảo vệ trẻ em cấp xã từ năm 2017, tuy nhiên thực tế nhiều nơi vẫn chưa bố trí đủ nhân lực. Điều này dẫn đến tình trạng địa phương không nắm được danh sách trẻ có nguy cơ cao để theo dõi, hỗ trợ kịp thời.
Đặc biệt, nhóm trẻ sống trong gia đình có cha mẹ ly thân, ly hôn hoặc sống cùng cha dượng, mẹ kế được đánh giá là nhóm nguy cơ cao dễ bị bạo lực, xâm hại.
“Khi không có nhân lực để rà soát, thăm hộ gia đình hay tư vấn hỗ trợ thì đến lúc sự việc xảy ra nghiêm trọng chính quyền mới biết và vào cuộc”, bà Nga nói.
Lãnh đạo Cục Bà mẹ và Trẻ em cho hay để công tác bảo vệ trẻ em hiệu quả hơn, cần đồng thời bảo đảm ba trụ cột gồm hoàn thiện thể chế, phát triển hệ thống dịch vụ và tăng nguồn lực con người.
Hiện Bộ Y tế đang sửa đổi Luật Trẻ em cùng nhiều văn bản liên quan nhằm tháo gỡ các khó khăn trong thực tiễn. Dự thảo sửa đổi luật dự kiến được đưa ra Quốc hội thảo luận trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đang xây dựng chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định pháp luật. Theo định hướng được nêu trong Nghị quyết 263, đến năm 2027, 100% cấp xã phải bố trí người làm công tác bảo vệ trẻ em và thiết lập mạng lưới hoạt động 24/7.
Hiện cả nước có hơn 500 cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, gồm cả công lập và ngoài công lập. Tuy nhiên, hệ thống này vẫn cần tiếp tục được mở rộng và nâng cao chất lượng để trẻ em và gia đình có thể tiếp cận hỗ trợ thuận lợi hơn.
Báo Khaosod đưa tin, ngày 15-5, Ủy ban Quốc gia về bệnh truyền nhiễm (NCDC) của Thái Lan đã phê duyệt xếp loại "bệnh do vi rút Hanta" vào nhóm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Quyết định trên đi kèm các biện pháp giám sát nghiêm ngặt, yêu cầu điều tra dịch tễ trong vòng 12 giờ và cách ly bắt buộc 42 ngày đối với những người tiếp xúc có nguy cơ cao.
Trước đó, vào ngày 8-5, Cục Kiểm soát bệnh tật Thái Lan (DDC) đã được giao nghiên cứu định danh chính thức căn bệnh này theo Đạo luật Bệnh truyền nhiễm năm 2015.
Ngày 12-5, một hội đồng chuyên gia kết luận cần nâng mức cảnh báo đối với bệnh do vi rút Hanta do mức độ nghiêm trọng cao và khả năng lây truyền qua giọt bắn đường hô hấp.
Quyết định trên bao gồm Hội chứng phổi do vi rút Hanta (HPS) và Sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS). Bệnh do vi rút Hanta sẽ trở thành căn bệnh thứ 14 trong danh sách cảnh báo cao của Thái Lan. Theo đó, các nhân viên kiểm soát dịch bệnh có thẩm quyền rộng rãi để thực thi việc cách ly.
Theo tiến sĩ Somruek, Thư ký thường trực Bộ Y tế Công cộng Thái Lan, bệnh do vi rút Hanta gây ra các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi và các vấn đề tiêu hóa (đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy). Ca bệnh nặng có thể bị ho, khó thở, viêm phổi, tràn dịch màng phổi, sốc, hạ huyết áp, xuất huyết, suy thận cấp, suy hô hấp và tử vong.
Ông giải thích các tiêu chí lâm sàng để chẩn đoán mắc bệnh do vi rút Hanta áp dụng cho những người bị sốt trên 38 độ C kèm theo ít nhất một trong các triệu chứng sau: ớn lạnh, đau cơ, đau đầu, đau bụng, buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy, đồng thời phát hiện dấu hiệu bất thường thuộc nhóm HFRS (xuất huyết bất thường, huyết áp thấp, suy thận cấp) hoặc thuộc nhóm HPS.
Thái Lan quy định các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh phải được báo cáo trong vòng 3 giờ và kích hoạt điều tra dịch tễ trong vòng 12 giờ.
Người tiếp xúc có nguy cơ cao phải cách ly 42 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối cùng với người bệnh. Nếu phát triển triệu chứng trong lúc cách ly, họ sẽ được xử lý như ca nghi nhiễm và tách riêng để xét nghiệm.
Bộ Y tế Thái Lan cũng tăng cường giám sát tại các cửa khẩu quốc tế, nâng cấp hệ thống phòng thí nghiệm để tăng tốc độ xét nghiệm, chuẩn bị phác đồ điều trị cho các bệnh viện toàn quốc và đẩy mạnh giám sát tại địa phương.
Tiến sĩ Somruek khuyến cáo người dân tin tưởng vào hệ thống giám sát của quốc gia, đồng thời lưu ý bất kỳ ai có tiền sử tiếp xúc với loài gặm nhấm hoặc từng đến vùng có nguy cơ cao và bị sốt cao hoặc khó thở cần đi khám ngay lập tức và khai báo thông tin đi lại.
Người uống rượu thường đi tiểu nhiều hơn bình thường. Nếu không bổ sung đủ nước, cơ thể dễ bị mất nước, ảnh hưởng đến hoạt động của thận do cơ quan này cần đủ dịch và điện giải để duy trì chức năng bình thường.
Mất nước nghiêm trọng có thể làm giảm lượng máu đến thận, khiến cơ quan này phải hoạt động nhiều hơn để lọc chất thải và duy trì cân bằng điện giải. Về lâu dài, mất nước mạn tính làm tăng nguy cơ tổn thương thận và hình thành sỏi thận. Người thường xuyên uống nhiều rượu nhưng không uống đủ nước có nguy cơ mắc sỏi thận cao hơn.
Suy giảm chức năng thận
Khi uống nhiều rượu bia, thận phải hoạt động nhiều hơn để duy trì cân bằng nước, điện giải và thải các sản phẩm chuyển hóa của rượu. Uống quá nhiều trong thời gian ngắn có thể gây suy giảm chức năng thận đột ngột, còn gọi là tổn thương thận cấp.
Tình trạng này xảy ra khi cơ thể mất nước, rối loạn điện giải và các sản phẩm chuyển hóa của rượu tích tụ quá nhanh, khiến thận không kịp duy trì cân bằng chất lỏng cần thiết. Dù có thể hồi phục nếu được điều trị kịp thời, tổn thương thận cấp vẫn làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn về sau.
Huyết áp cao và tiểu đường type 2
Uống quá nhiều rượu làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và tiểu đường type 2 - hai nguyên nhân phổ biến gây bệnh thận mạn tính (CKD). Cả hai tình trạng này đều có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, ảnh hưởng đến khả năng lọc chất thải và dịch dư thừa của cơ quan này. Theo thời gian, tổn thương tích tụ có thể khiến chức năng thận suy giảm dần.
Viêm và stress oxy hóa
Tiêu thụ nhiều rượu, dù là uống quá chén trong thời gian ngắn hay kéo dài, đều có thể làm tăng stress oxy hóa và phản ứng viêm trong cơ thể. Theo thời gian, tình trạng này góp phần gây tổn thương mô, hình thành sẹo thận (xơ hóa thận), suy giảm chức năng thận và tăng nguy cơ bệnh thận mạn tính.
Uống rượu kéo dài là một trong những nguyên nhân phổ biến gây bệnh gan. Khi chức năng gan suy giảm, lưu lượng máu đến thận cũng có thể bị ảnh hưởng, làm tăng nguy cơ tổn thương thận. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, chán ăn, vàng da, vàng mắt, cổ trướng (bụng to do tích dịch), phù, tiểu ít và nước tiểu sẫm màu.
Để bảo vệ sức khỏe, mỗi người nên hạn chế uống rượu bia. Một đơn vị cồn tương đương khoảng 330 ml bia, 150 ml rượu vang hoặc 45 ml rượu mạnh. Các chuyên gia khuyến cáo nam giới không nên uống quá 2 đơn vị cồn/ngày, nữ giới không quá một đơn vị/ngày và nên có những ngày không uống rượu trong tuần.
Ngày 16/4, các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội nói sản phụ mang thai lần đầu, thai thụ tinh nhân tạo, một trai và một gái. Trong thai kỳ, bệnh nhân có tiền sử sinh non, từ tuần 20 bắt đầu có dấu hiệu cổ tử cung ngắn.
Từ tuần 22, bệnh nhân xuất hiện đau bụng, ra dịch, cơn co tử cung, cổ tử cung mở. Khoảng một tuần sau, bệnh nhân cấp cứu tại Khoa sản bệnh A4, cổ tử cung mở 2-3 cm.
"Lúc này, thai thứ nhất tụt thấp, chân thò ra ngoài trong bọc ối, tiên lượng rất nặng, nguy cơ sinh non và nhiễm trùng cao", bác sĩ Trương Minh Phương, người điều trị chính, nói.
TS.BS Mai Trọng Hưng, Giám đốc Bệnh viện và bác sĩ Phương nhận định khả năng giữ thai khó, nguy cơ nhiễm trùng đe dọa mẹ và thai còn lại. Tuần 26, sản phụ chuyển dạ, bé gái sinh non, nặng 650g, chuyển Bệnh viện Nhi Trung ương điều trị. Trẻ bị biến chứng chảy máu não, nhiễm trùng.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng giữa nguy cơ của mẹ, thai còn lại và cơ hội sống của thai nếu nuôi thêm trong bụng, các bác sĩ đã quyết định điều trị cắt cơn chuyển dạ để giữ lại thai nhi thứ hai trong tử cung mẹ.
"Thông thường, thai thứ hai sẽ sinh ngay sau thai một. Đây là lựa chọn mang tính bước ngoặt, mở ra cơ hội sống cao hơn cho em bé", bác sĩ Hưng nói.
Quá trình giữ thai 12 tuần với phác đồ điều trị nghiêm ngặt, điều chỉnh liên tục. Bệnh nhân phải kiểm soát nhiễm trùng chặt chẽ. Thai phát triển, tăng cân đều nhưng chậm.
Sáng 15/4, thai được 38 tuần, bác sĩ hội chẩn quyết định mổ lấy thai. Bé trai chào đời nặng 2,4 kg. Tình trạng ổn định. Bé gái nặng 1,8 kg, tự thở, tự ăn, phản xạ tốt.
Theo bác sĩ, thai thứ hai được giữ thêm 12 tuần sau khi thai một đã sinh là khoảng thời gian rất dài, hiếm gặp, bước tiến quan trọng trong sản khoa, mở ra cơ hội cho các ca song thai nguy cơ cao.
Bác sĩ khuyến cáo sản phụ cần theo dõi thai kỳ chặt chẽ bằng siêu âm 4D, doppler màu, đo tim thai... để phát hiện sớm bất thường. Nhờ đó, bác sĩ khám, siêu âm thai định kỳ mới đưa ra hướng xử trí phù hợp, an toàn cho mẹ và bé.
