Những ngày qua, trên một diễn đàn về liêm chính khoa học liên tục phản ánh thông tin về một số dự án đạt giải nhất Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025-2026.
Trong đó có dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” của nhóm học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình được cho là đã “đạo văn”.
Nội dung và khối lượng của dự án tương đương một phần luận án tiến sĩ và sâu hơn một phần luận văn thạc sĩ của hai người khác.
Sau quá trình xác minh, ngày 10-4, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức có thông tin phản hồi.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau khi có ý kiến phản ánh trên mạng xã hội về dự án đạt giải nhất của cuộc thi (dự án của học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình), Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo đơn vị tham gia cuộc thi xác minh phản ánh.
Theo báo cáo, Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy đã thực hiện nghiêm túc công tác lựa chọn ý tưởng, phê duyệt kế hoạch và tuyển chọn dự án tham gia cấp tỉnh theo đúng quy chế, hướng dẫn; quy trình, thời gian và đối tượng nghiên cứu thực hiện theo đúng quy định.
Ngày 3-4, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quyết định thành lập tổ tư vấn đánh giá dự án đạt giải cuộc thi để tư vấn đánh giá dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” của 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình.
Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu có uy tín đã nghiên cứu dự án đạt giải.
Tổ tư vấn đã tiến hành nghiên cứu thẩm định, đánh giá sự trùng lặp nội dung đề tài, xem xét tính khả thi quá trình thí nghiệm, thực nghiệm của dự án.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau quá trình nghiên cứu, tổ tư vấn thống nhất:
Thứ nhất, với sự hướng dẫn của giáo viên và người hướng dẫn khoa học, căn cứ hồ sơ dự thi của học sinh, các em học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống”.
Việc phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR học sinh có thể hiểu và tiến hành được, bởi những kiến thức này có trong chương trình phổ thông mà các em được học.
“Các trang thiết bị để thực hiện các thí nghiệm từ việc chế tạo đến khảo sát các tính chất của vật liệu đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu của Việt Nam, như: Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia, Đại học Bách khoa Hà Nội… nên việc thu thập dữ liệu từ các phép đo ở trong nước hoàn toàn có thể đáp ứng được mục tiêu và nội dung nghiên cứu của dự án”, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.
Thứ hai, với kế hoạch nghiên cứu được đề ra, việc thực hiện các công việc dựa trên những quy trình đã được kiểm chứng và có độ lặp lại cao hoàn toàn khả thi dưới sự hướng dẫn của giáo viên và tư vấn của các nhà khoa học.
Thứ ba, dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn và những công bố, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn với các công trình đã công bố trước đó (kết quả check turnitin với độ trùng lặp nằm trong quy định cho phép với các công trình công bố).
Thứ tư, đây không phải là nghiên cứu khoa học có tính mới tuyệt đối mà chỉ có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và giá trị trong thực tiễn, phù hợp với năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông.
Khác với các nghiên cứu trước thường tập trung chuyên sâu vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng đồng thời giữa chống cháy – cách nhiệt – kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào.
Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao, đồng thời có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh – sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.
“Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu đã đề ra.
Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn”, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.
Về tính khả thi, bộ cho rằng nội dung nghiên cứu đã được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị có thể tiếp cận trong điều kiện phòng thí nghiệm hiện có.
Kế hoạch thực hiện theo các giai đoạn rõ ràng cho thấy đề tài hoàn toàn có thể triển khai và hoàn thành trong thời gian đã đề ra.
Tính đến ngày 5-5, đã có gần 30 trường đại học trên cả nước đào tạo ngành y khoa công bố tổ hợp xét tuyển đại học năm 2026.
Hiện chỉ có 4 trường đại học tuyển duy nhất tổ hợp B00 (toán, hóa, sinh) cho ngành y khoa. Các trường gồm: Trường đại học Y Hà Nội, Trường đại học Y Dược TP.HCM, Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Trường đại học Y Dược Cần Thơ.
Các trường còn lại, đa số sử dụng từ 3 tổ hợp xét tuyển trở lên, cao nhất 12 tổ hợp.
Bên cạnh tổ hợp truyền thống B00, tổ hợp A00 (toán, lý, hóa), D08 (toán, sinh, tiếng Anh) được nhiều trường sử dụng xét tuyển.
Đáng chú ý có nhiều trường sử dụng các tổ hợp có môn văn, sử, giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học, công nghệ để xét tuyển vào ngành y khoa.
Theo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường khi xây dựng tổ hợp xét tuyển phải có tối đa 3 bài thi, trong đó buộc có môn toán hoặc ngữ văn.
Mùa tuyển sinh năm ngoái đã ghi nhận thực trạng có nhiều trường đại học công bố tổ hợp xét tuyển lạ, không có môn chính, môn chủ chốt liên quan ngành đào tạo, nhận nhiều ý kiến trái chiều. Trong đó có trường tuyển ngành y khoa với tổ hợp D01 (toán, văn, tiếng Anh) - không có môn hóa, sinh, có trường tuyển ngành sư phạm lịch sử nhưng tổ hợp xét tuyển lại không có môn lịch sử...
Sau phản ánh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu các trường phải chịu trách nhiệm giải trình về căn cứ khoa học và thực tiễn khi lựa chọn tổ hợp xét tuyển. Việc lựa chọn tổ hợp môn xét tuyển bảo đảm phải dựa trên yêu cầu kiến thức nền tảng và năng lực cốt lõi mà thí sinh có thể theo học.
27 trường đại học công bố tổ hợp xét tuyển ngành y khoa như sau:
10 chuyên đề ôn tập môn ngữ văn thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Đỗ Đức Anh, Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=Bdv4HWzzHQw
Trong chuyên đề 5: Bí kíp đọc hiểu văn bản thơ siêu nhanh, giáo viên hướng dẫn cách đọc thơ đúng "chìa khóa" để hiểu nhanh, trả lời đúng - trúng đáp án. Cung cấp công thức xác định cảm xúc – chủ đề – hình ảnh thơ - tình cảm. Nhận diện nhanh biện pháp tu từ và tác dụng. Rèn kỹ năng cảm thụ thơ sâu nhưng trả lời ngắn gọn. Giúp học sinh tự tin xử lý mọi dạng câu hỏi khó trong đề thi.
Trước đó, vào ngày 2.5, Báo Thanh Niên đã phát sóng chuyên đề 4 – Trạm văn thực chiến- Đọc hiểu văn bản nghị luận, giáo viên Đỗ Đức Anh giúp học sinh vận dụng lý thuyết đã học ở chuyên đề 3 để thực hành giải đề đọc hiểu một cách thành thạo, đúng hướng và đạt điểm tối đa. Rèn luyện kỹ năng đọc hiểu văn bản nghị luận qua các đề thực tiễn.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 4 đến 9.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo nghị định quy định về tự chủ, cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ.
Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất cho phép các trường đại học tự phê duyệt chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài mà không cần xin phép trước từ cơ quan quản lý.
Theo dự thảo, các trường đại học, cao đẳng trong nước được chủ động thực hiện liên kết đào tạo với cơ sở giáo dục hợp pháp, có uy tín của nước ngoài.
Hình thức đào tạo gồm: liên kết đào tạo cấp văn bằng của nước ngoài, cấp văn bằng của Việt Nam, hoặc cấp song bằng của cả hai bên.
Phương thức đào tạo trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp phù hợp với quy định về công nghệ thông tin và chất lượng đào tạo.
Đáng chú ý, bộ tính cho phép các trường được quyền tự chủ phê duyệt đề án liên kết đào tạo trình độ cao đẳng, đại học, thạc sĩ, tiến sĩ với trường nước ngoài mà không phải xin phép (tiền kiểm) từ cơ quan quản lý nhà nước. Tuy nhiên các trường cần đáp ứng 2 điều kiện.
Thứ nhất, cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp của nước ngoài được thành lập hợp pháp và được cơ quan có thẩm quyền nước sở tại công nhận về hoạt động đào tạo.
Thứ hai, chương trình đào tạo của nước ngoài đã được kiểm định hoặc được cơ quan có thẩm quyền nước sở tại cho phép cấp văn bằng.
Về ngôn ngữ giảng dạy, bộ cho phép trường tự quyết định ngôn ngữ giảng dạy nhưng phải đảm bảo người học đạt chuẩn đầu ra về ngoại ngữ để tiếp thu chương trình.
Các trường phải công khai minh bạch trên trang thông tin điện tử về tình trạng pháp lý của đối tác, nội dung chương trình, đội ngũ giảng viên, học phí và giá trị của văn bằng.
Đồng thời phải thực hiện đăng ký hoạt động liên kết với cơ quan quản lý nhà nước để phục vụ công tác hậu kiểm.
Về tự chủ tài chính, tài sản, đầu tư, theo dự thảo, người đứng đầu cơ sở giáo dục được toàn quyền quyết định việc sử dụng các nguồn tài chính đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ để hoàn thành nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển cơ sở giáo dục.
Các khoản chi này bao gồm: chi trả tiền lương, thuê chuyên gia, chi hoạt động chuyên môn, quản lý, dịch vụ, trả lãi vay (đối với phần chi từ vốn vay hợp pháp) và các khoản chi cần thiết khác phục vụ trực tiếp việc thực hiện nhiệm vụ. Việc chi tiêu phải tuân thủ nguyên tắc gắn với hiệu quả hoạt động, bảo đảm tiến độ, chất lượng, được thực hiện công khai, minh bạch và được quy định trong quy chế chi tiêu nội bộ.
Bên cạnh đó cơ sở giáo dục được phân loại "bảo đảm chi thường xuyên" hoặc "chưa tự bảo đảm chi thường xuyên" để đảm bảo nguồn lực đầu tư phát triển, đặc biệt đối với các ngành, lĩnh vực chiến lược, khoa học cơ bản và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đồng thời dự thảo nghị định quy định trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục với người học và xã hội trong thực hiện các quyền tự chủ nêu trên.
