Du thuyền có ca nhiễm vi rút Hanta sắp cập cảng, 2 người nguy kịch đã được sơ tán

Theo tiến sĩ - bác sĩ Ngô Thị Kim Oanh, Trưởng khoa Châm cứu Dưỡng sinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh, gió lạnh thổi trực tiếp vào vùng mặt - tai - cổ gáy, cộng với điều kiện sức khỏe không ổn định có thể tạo điều kiện thuận lợi cho rối loạn thần kinh mặt ở một số người.

Liệt mặt ngoại biên là tình trạng dây thần kinh mặt (dây thần kinh số 7) bị tổn thương ở ngoại biên, gây yếu hoặc liệt các cơ biểu cảm ở một bên mặt.

Bác sĩ Kim Oanh cho biết, về mặt sinh lý, sau khi tắm nước nóng, mạch máu ngoại vi giãn ra, vùng đầu - mặt - cổ còn ẩm và cơ thể đang tỏa nhiệt. Nếu vào phòng lạnh ngay hoặc để gió điều hòa thổi trực tiếp vào mặt, cơ thể phải thích nghi đột ngột với chênh lệch nhiệt độ. Ở một số người, kích thích lạnh này có thể ảnh hưởng đến phản ứng mạch máu, gây viêm và làm tăng nhạy cảm của dây thần kinh mặt.

“Điều này không có nghĩa cứ tắm nước nóng rồi nằm điều hòa là sẽ bị liệt mặt. Ở một số người có cơ địa nhạy cảm, đang mệt mỏi, thiếu ngủ, nhiễm siêu vi hoặc có bệnh nền, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể trở thành yếu tố thuận lợi làm khởi phát hoặc làm nặng tình trạng rối loạn chức năng dây thần kinh mặt”, bác sĩ Kim Oanh nói.

Khi dây thần kinh số 7 bị tổn thương, người bệnh thường có các dấu hiệu dễ nhận biết như:

Một số trường hợp kèm đau sau tai, khô hoặc chảy nước mắt, thay đổi vị giác ở phần trước lưỡi và nghe âm thanh vang hơn ở bên bị ảnh hưởng.

Theo bác sĩ Kim Oanh, một điểm rất quan trọng là cần phân biệt liệt mặt ngoại biên với đột quỵ.

“Nếu méo miệng đi kèm yếu tay chân, nói khó, nuốt khó, lơ mơ, chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng, nhìn mờ hoặc đau đầu dữ dội đột ngột, người bệnh cần được đưa đến cơ sở cấp cứu ngay. Đây là nhóm dấu hiệu cảnh báo tổn thương thần kinh trung ương (đột quỵ), không nên tự theo dõi tại nhà và không nên tự xử trí bằng các biện pháp dân gian”, bác sĩ Kim Oanh nhấn mạnh.

Để giảm nguy cơ, bác sĩ khuyên:

Người thường xuyên tắm nước nóng và sử dụng điều hòa trong mùa hè nên tránh thay đổi nhiệt độ quá đột ngột.

Sau khi tắm, cần lau khô người và tóc, đặc biệt là vùng đầu, mặt, tai và cổ gáy. Không nên vào ngay phòng quá lạnh hoặc nằm ngay dưới luồng gió điều hòa.

Nên chỉnh hướng gió lệch khỏi mặt, duy trì nhiệt độ phòng ở mức dễ chịu và tránh để phòng ngủ quá lạnh so với môi trường bên ngoài.

Nếu vừa đi ngoài nắng về hoặc đang ra nhiều mồ hôi, nên nghỉ vài phút để cơ thể hạ nhiệt dần rồi mới tắm.

Trong đời sống hằng ngày, người dân nên chú ý nếu buổi sáng ngủ dậy thấy miệng bị lệch, đánh răng nước chảy ra một bên, mắt một bên nhắm không kín, cười méo hoặc không thể nhăn trán đều hai bên. Đây là những dấu hiệu gợi ý tổn thương dây thần kinh mặt và nên đi thăm khám sớm.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo định hướng của đề án, mục tiêu cốt lõi là giúp người dân được tiếp cận ít nhất một lần khám sức khỏe hoặc khám sàng lọc phù hợp mỗi năm, trên cơ sở tuổi, yếu tố nguy cơ và đặc điểm từng nhóm đối tượng.

Với quy mô dân số khoảng 15 triệu người, TP.HCM có mạng lưới y tế rộng, gồm hệ thống bệnh viện trung ương, bệnh viện thành phố, bệnh viện ngoài công lập, trạm y tế, phòng khám tư nhân và mạng lưới cấp cứu ngoại viện.

Đây là nền tảng quan trọng để tổ chức chương trình khám sức khỏe và khám sàng lọc trên quy mô lớn. Tuy nhiên theo đánh giá của ngành y tế, các hoạt động hiện nay vẫn còn phân tán, thiếu đồng bộ, dữ liệu chưa liên thông đầy đủ và chưa có cơ chế tài chính ổn định để duy trì lâu dài.

Một số chương trình đã có kết quả tích cực. Cụ thể, trong giai đoạn 2016 - 2020, hơn 267.000 trẻ sơ sinh trên địa bàn đã được sàng lọc, qua đó phát hiện hơn 1.600 trường hợp mắc bệnh bẩm sinh để can thiệp sớm. Chương trình quản lý dữ liệu sức khỏe học sinh cũng đã ghi nhận hơn 2,33 triệu hồ sơ, đạt trên 90% tổng số học sinh.

Dù vậy vẫn còn nhiều "khoảng trống" trong hệ thống chăm sóc sức khỏe định kỳ. Nhóm trẻ từ 24 tháng đến dưới 18 tuổi không đi học gần như chưa được quản lý sức khỏe định kỳ một cách hệ thống.

Với sinh viên, việc khám sức khỏe định kỳ còn mang tính hình thức ở nhiều nơi. Ở nhóm người lao động, nhất là lao động phi chính thức, khả năng tiếp cận dịch vụ còn hạn chế.

Trong khi đó, với người cao tuổi, chương trình khám đã được triển khai nhưng tỉ lệ tham gia chưa ổn định; kết quả cho thấy mô hình bệnh tật không lây nhiễm khá rõ, với tỉ lệ tăng huyết áp và đái tháo đường ở mức cao.

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, PGS Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết theo dự thảo đề án, TP.HCM sẽ không tổ chức theo cách toàn bộ người dân cùng thực hiện một gói khám giống nhau. Thay vào đó, chương trình được thiết kế theo các lớp dịch vụ khác nhau, gồm khám sức khỏe định kỳ cơ bản, khám sàng lọc nguy cơ và sàng lọc bệnh theo dân số mục tiêu.

Ở lớp đầu tiên, thành phố xây dựng các gói khám sức khỏe cơ bản theo nhóm tuổi và đối tượng.

Trẻ sơ sinh được sàng lọc sớm để phát hiện một số bệnh bẩm sinh. Trẻ nhỏ dưới 24 tháng tuổi được theo dõi tăng trưởng, phát triển và tiêm chủng theo các mốc tuổi.

Trẻ em và học sinh được khám định kỳ, kết hợp đánh giá thể lực, thị lực, răng miệng và một số vấn đề sức khỏe học đường.

Với người trưởng thành, thành phố dự kiến tổ chức các gói phù hợp cho các nhóm như người lao động, sinh viên, phụ nữ mang thai, người chuẩn bị kết hôn và các nhóm dân cư chưa có dữ liệu khám hợp lệ.

Người cao tuổi là nhóm ưu tiên với các nội dung tập trung vào bệnh mạn tính không lây, đánh giá chức năng và theo dõi nguy cơ sức khỏe lâu dài.

Ở lớp thứ hai, thành phố tổ chức các gói khám sàng lọc nguy cơ đối với một số bệnh và tình trạng sức khỏe phổ biến.

Ở lớp thứ ba, một số chương trình tầm soát sẽ được triển khai theo dân số mục tiêu và theo lộ trình, như ung thư cổ tử cung, ung thư đại trực tràng, viêm gan vi rút, lao ở nhóm nguy cơ và từng bước mở rộng thêm một số nội dung khác khi đủ điều kiện chuyên môn và nguồn lực.

Nguyên tắc của chương trình là không làm dàn trải, mà phải có dân số đích, có tuyến chẩn đoán xác định, có theo dõi sau sàng lọc và có dữ liệu quản lý xuyên suốt.

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là chương trình không đặt mục tiêu buộc toàn bộ người dân phải làm lại từ đầu một gói khám mới trong mỗi năm.

Song song đó, TP.HCM định hướng triển khai khám phi địa giới hành chính. Nghĩa là người dân có thể tiếp cận dịch vụ tại cơ sở y tế thuận tiện trong mạng lưới đủ điều kiện, thay vì bị bó buộc theo nơi cư trú.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Khi nhắc đến nguy cơ đột quỵ, chúng ta thường nghĩ ngay đến các yếu tố điển hình như hút thuốc lá, ăn quá mặn hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cảnh báo rằng những lựa chọn nhỏ nhặt trong lối sống hàng ngày cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Nhiều thói quen sinh hoạt đang âm thầm gây ra những thay đổi về huyết áp, sức khỏe mạch máu và thúc đẩy quá trình viêm mà chúng ta không hề hay biết.

Dưới đây là 4 thói quen cần đặc biệt lưu ý và cách bảo vệ sức khỏe não bộ, tim mạch dựa trên cơ sở khoa học.

Ngồi quá lâu trong thời gian dài

Phần lớn chúng ta dành thời gian tỉnh táo trong ngày để ngồi: từ làm việc tại bàn, lái xe đường dài cho đến giải trí bằng cách xem tivi. Ngồi yên một chỗ quá lâu gây áp lực lớn lên hệ tuần hoàn.

"Lối sống ít vận động là một yếu tố nguy cơ độc lập và thường ít được chú ý, ngay cả với những người vẫn duy trì tập thể dục", chuyên gia dinh dưỡng Johanna Katz cho biết.

Bà giải thích ngồi lâu làm suy giảm chức năng mạch máu, giảm lưu thông máu và tăng độ cứng của động mạch. Về mặt cơ chế, việc thiếu vận động kéo dài làm trầm trọng thêm tình trạng kháng insulin, tăng chất béo trung tính (triglycerides) và gây rối loạn điều chỉnh huyết áp, tạo ra môi trường dễ hình thành huyết khối và viêm nhiễm.

Dù bạn có tập thể dục 30 phút mỗi ngày, nhưng nếu 15 tiếng còn lại bạn ngồi liên tục không nghỉ, sức khỏe mạch máu vẫn bị đe dọa.

Để giảm thiểu rủi ro, chuyên gia khuyên sử dụng điện thoại hoặc đồng hồ thông minh để nhắc nhở bản thân đứng dậy sau mỗi 45 đến 60 phút. Đi lại trong nhà hoặc văn phòng, vươn vai hoặc thực hiện vài động tác nhẹ như kiễng chân để kích thích lưu thông máu. Thay đổi luân phiên giữa ngồi và đứng khi làm việc để giảm tổng thời gian tĩnh tại.

Bỏ bữa sáng

Theo chuyên gia dinh dưỡng Whitney Stuart, dữ liệu từ các nghiên cứu theo dõi dài hạn cho thấy việc bỏ bữa sáng liên quan đến nguy cơ đột quỵ cao hơn, đặc biệt là ở những người đang kiểm soát đường huyết hoặc huyết áp.

"Bỏ bữa sáng làm kéo dài thời gian nhịn ăn qua đêm, thúc đẩy sự gia tăng hormone cortisol gây vọt huyết áp và dẫn đến tình trạng ăn bù quá mức vào cuối ngày. Điều này gây áp lực lên quá trình điều tiết đường huyết và lipid máu", bà Stuart chia sẻ. Theo thời gian, những tác động này gây căng thẳng cho hệ tim mạch, làm tăng nguy cơ đột quỵ thông qua huyết áp cao và viêm mạch máu.

Nếu chưa quen ăn sáng, hãy thử các món nhẹ như sữa chua, một lát trái cây hoặc bánh mì nguyên cám. Ưu tiên bữa sáng có protein, chất béo lành mạnh và chất xơ để giữ đường huyết ổn định. Sắp xếp đồ ăn sáng từ tối hôm trước để dễ dàng lựa chọn lành mạnh ngay cả trong những buổi sáng bận rộn.

Không ưu tiên giấc ngủ chất lượng

Giấc ngủ thường là thứ đầu tiên bị hy sinh khi cuộc sống bận rộn. Tuy nhiên, việc thường xuyên ngủ ít hơn 7 tiếng mỗi đêm hoặc ngủ không sâu giấc gây ra nhiều hệ lụy hơn là chỉ cảm giác mệt mỏi. Vệ sinh giấc ngủ kém có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe tim mạch kém.

Trong các giai đoạn ngủ sâu, huyết áp của bạn sẽ giảm xuống một cách tự nhiên, cho phép tim và mạch máu được nghỉ ngơi, phục hồi. Khi bạn thiếu ngủ thường xuyên, huyết áp sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn của chu kỳ 24 giờ. Tình trạng này góp phần gây tổn thương mạch máu và viêm nhiễm.

Một phân tích tổng hợp từ 43 nghiên cứu trên quy mô lớn cho thấy: ngủ ngắn có liên quan đến việc tăng 29% nguy cơ đột quỵ và làm gia tăng tỷ lệ tử vong do đột quỵ.

Hãy đi ngủ và thức dậy vào một giờ cố định mỗi ngày, kể cả cuối tuần, để điều chỉnh nhịp sinh học. Tránh ánh sáng xanh từ điện thoại và tivi ít nhất một giờ trước khi ngủ. Thay vào đó, hãy đọc sách hoặc tập thở sâu.

Nếu bạn ngáy to, thức dậy trong tình trạng hụt hơi hoặc vẫn kiệt sức sau một đêm ngủ đủ, hãy đi khám để loại trừ hội chứng ngưng thở khi ngủ.

Để đường huyết tăng cao kéo dài

"Đường huyết cao liên tục gây tổn thương toàn bộ cơ thể, bao gồm cả não bộ. Theo thời gian, nó khiến các động mạch trở nên xơ cứng và kém linh hoạt hơn", chuyên gia Kimberley Rose-Francis nhận định, thêm rằng khi điều này xảy ra ở não, nó làm giảm lưu lượng máu hoặc dẫn đến tắc nghẽn, gây ra đột quỵ.

Hiệp hội Tim mạch Mỹ nhấn mạnh rằng mối liên hệ giữa tiểu đường và đột quỵ nằm ở cách cơ thể xử lý glucose. Lượng đường trong máu không được kiểm soát sẽ làm tổn thương mạch máu theo thời gian, dẫn đến tích tụ các mảng bám mỡ hoặc hình thành cục máu đông ngăn chặn dòng máu đến não, làm mất nguồn cung cấp oxy và kích hoạt cơn đột quỵ.

Nếu bạn bị tiểu đường hoặc có nguy cơ, hãy kiểm tra các chỉ số theo khuyến nghị của bác sĩ. Cắt giảm nước ngọt, đồ tráng mẻ và đồ ăn nhẹ chế biến sẵn. Tăng cường ngũ cốc nguyên hạt giàu chất xơ, protein nạc và nhiều rau xanh. Tập thể dục giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn và cải thiện chức năng tim mạch tổng thể.

Bên cạnh việc điều chỉnh 4 thói quen trên, lối sống lành mạnh tổng thể là chìa khóa để ngăn ngừa đột quỵ:

Dinh dưỡng giàu dưỡng chất: Ăn nhiều trái cây, rau và ngũ cốc giúp hạ huyết áp và cholesterol.

Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân làm tăng áp lực lên hệ tuần hoàn.

Không hút thuốc: Thuốc lá là tác nhân hàng đầu phá hủy mạch máu.

Hạn chế rượu bia: Không nên quá một đơn vị cồn mỗi ngày đối với phụ nữ và hai đối với nam giới.

Tuân thủ đơn thuốc: Nếu bạn đang điều trị cao huyết áp hay tiểu đường, hãy uống thuốc đúng chỉ định.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Thăm khám thường xuyên giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.

Phòng ngừa đột quỵ không phải là thực hiện một thay đổi khổng lồ chỉ sau một đêm. Thay vào đó, nó đến từ những quyết định nhỏ, tích tụ mỗi ngày. Bằng cách ngắt quãng thời gian ngồi lâu, ưu tiên giấc ngủ và kiểm soát đường huyết, bạn đang tạo cơ hội tốt nhất cho hệ tim mạch phát triển khỏe mạnh. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất để chủ động kiểm soát sức khỏe mạch máu của chính mình.

Tin Gốc: Vnexpress