Du khách Hàn trả ơn cô gái Việt sau hai năm gặp nạn ở Đà Nẵng

Đường hoa loa kèn hút khách ở ngoại thành Hà Nội

Mai Anh

Tin Gốc: https://vnexpress.net/nang-tho-chen-chan-chup-anh-o-duong-hoa-loa-ken-no-ro-5058378.html

Tuấn Anh

Tin Gốc: https://vnexpress.net/bo-xuong-ca-voi-lon-nhat-dong-nam-a-o-tinh-nao-5061213.html

Cái “về” ấy là trở về cội nguồn - về với gia đình, quê hương, là dịp tưởng nhớ tổ tiên. Người ta đón tết lúc nông nhàn, khi đã giải quyết hết các công việc liên quan đến nhà nông. Tết còn là làm mới về mặt tâm linh, người ta dọn nhà, trả nợ, gác lại chuyện buồn, chúc nhau “vạn sự như ý”. Tết cũng là bản sắc văn hóa Á Đông, lịch âm, mâm ngũ quả, bánh chưng, câu đối đỏ, pháo hoa… vừa mang yếu tố tâm linh gắn với nông nghiệp lúa nước, vừa thể hiện triết lý âm dương ngũ hành.

Những năm gần đây, có một số nhà nghiên cứu hoặc doanh nhân đề xuất bỏ tết âm lịch hoặc gộp hai tết âm - dương lại làm một cho phù hợp với hội nhập và tiết kiệm chi phí xã hội.

Họ dẫn chứng Nhật Bản từ thời Minh Trị Thiên Hoàng 1873 đã bỏ tết âm lịch, chuyển sang tết dương lịch với mục tiêu hiện đại hóa đất nước. Thế nhưng, ở Việt Nam đề xuất này bị phản ứng dữ dội, bởi vì bỏ tết âm chẳng khác nào cắt bỏ hiện tại với truyền thống bao đời.

Để dung hòa, một số người đề nghị không bỏ tết âm mà cải cách nghỉ tết. Ví dụ, rút ngắn thời gian nghỉ để tránh đình trệ kinh tế, hay tổ chức một số hoạt động văn hóa tết dương cho giới trẻ đô thị. Cái này thì ít nhiều ta đã làm, lễ Giáng sinh không chỉ người theo đạo mà giới trẻ ở các thành phố lớn nô nức đến nhà thờ, dù họ không phải là tín đồ công giáo.

Lại nói, năm 1868, Thiên Hoàng Minh Trị tiến hành cuộc duy tân từ lịch âm chuyển sang lịch dương để đồng bộ với phương Tây trong thương mại, ngoại giao và hành chính. Ngày 9.11.1872, Nhật Bản chính thức áp dụng lịch dương, chỉ hơn một tháng sau, tết dương đầu tiên đã diễn ra (1.1.1873), tết âm bị bãi bỏ hoàn toàn.

Vì sao họ làm được gọn nhẹ như vậy? Có ba lý do: một là nhà nước tập trung quyền lực tuyệt đối, hai là tinh thần vì nước và khát vọng hiện đại hóa, văn hóa Nhật vốn là thực dụng và kỷ luật cao. Tết dương họ vẫn làm bánh mochi, gửi thiệp năm mới… Lúc đầu, dân cũng tiếc nuối, nhất là nông dân, nhưng bị thuyết phục ăn tết cùng thế giới để Nhật không bị tụt hậu. Kết quả, Nhật hiện là nước duy nhất Đông Á hoàn toàn bỏ tết âm, trong khi Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc, Singapore… đều giữ.

Có người cho rằng, vì Nhật có vua, ai mà dám chống lệnh vua. Đúng vậy, vua Minh Trị là biểu tượng tuyệt đối của quốc gia, và sau lưng vua là một thế lực gồm các đại thần trẻ, canh tân, họ từng đi du học phương Tây và thấy rõ sự tụt hậu của Nhật. Trong thế kỷ 19, xã hội Nhật có một tâm lý đặc biệt, nếu việc gì giúp Nhật mạnh hơn thì dù đau cũng phải làm. Chính tinh thần kỷ luật tin vua và đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích cá nhân đã khiến họ bỏ tết âm lịch một cách gọn nhẹ.

Liệu trong tương lai gần ta có bỏ được tết âm lịch không, đây là một câu hỏi rất khó trả lời. Có một lý do cần nhấn mạnh là tết âm lịch gắn liền với văn hóa lúa nước, việc thay đổi này sẽ làm đảo lộn rất nhiều, không chỉ thời gian mà cả công nghệ điều khiển cây trồng. Để đào, mai nở hoa là cả một kỹ thuật khó khăn phức tạp đối với nông dân như tuốt lá, hãm hoa theo thời tiết, nếu nở lệch nhịp thì coi như tết đến mà không có tết. Các gia đình không đủ thời gian để thăm họ hàng hai bên, bạn bè xa, hoặc đưa con cái đi chơi. Nói gọn lại thì rút tết âm là động đến truyền thống sum họp, một thứ giá trị không thể tính bằng GDP. Ta giữ Tết Nguyên đán không chỉ để hàng triệu Việt kiều trên thế giới có dịp về quê ăn tết, sum vầy. Và lại có cái lạ thì khách quốc tế cũng tìm đến, du lịch nước ta phát triển và hàng năm đem lại nguồn thu lớn, dân lại có công ăn việc làm, nhà nhà ấm no hạnh phúc trong kỷ nguyên vươn mình này.

Tin Gốc: Thanh Niên