Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai có hiệu lực kể từ 30-4.
Thời điểm trên Đồng Nai cũng chính thức vận hành mô hình chính quyền đô thị thành phố Đồng Nai và chuyển đổi mô hình 10 xã lên phường (Long Thành, Trảng Bom, Nhơn Trạch, Trị An, Dầu Giây, Tân Phú, Xuân Lộc, Lộc Ninh, Tân Khai, Đồng Phú).
Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND TP Đồng Nai, yêu cầu từ 0h ngày 30-4, các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan vận hành theo trạng thái mới. Khi chuyển đổi mô hình quản trị từ cấp tỉnh lên thành phố, từ xã lên phường phải bảo đảm hoạt động thông suốt, liên tục, hiệu quả.
Trong ngày lên thành phố, Đồng Nai có kế hoạch tổ chức nhiều hoạt động văn hóa – văn nghệ và bắn pháo hoa và chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975 – 30-4-2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 – 19-5-2026).
Theo UBND thành phố Đồng Nai, sáng nay 30-4, các lãnh đạo Thành ủy, UBND và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc thành phố Đồng Nai được phân công đến 10 xã (Đồng Phú, Tân Phú, Lộc Ninh, Tân Khai, Trị An, Xuân Lộc, Dầu Giây, Long Thành, Trảng Bom, Nhơn Trạch) dự lễ công bố nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thành phường ở các địa phương này.
Tối cùng ngày, thành phố Đồng Nai tổ chức các chương trình nghệ thuật diễn ra tại phường Trấn Biên, phường Bình Phước chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và chào mừng thành lập thành phố Đồng Nai.
Ngoài ra lúc 21h cùng ngày, thành phố Đồng Nai tổ chức thực hiện bắn pháo hoa nổ tầm cao chào mừng các hoạt động kỷ niệm tại phường Trấn Biên, phường Bình Phước và xã Đại Phước.
Đồng thời vào thời điểm trên, tại 10 phường mới của thành phố Đồng Nai (Đồng Phú, Tân Phú, Lộc Ninh, Tân Khai, Trị An, Xuân Lộc, Dầu Giây, Long Thành, Trảng Bom, Nhơn Trạch) đồng loạt tổ chức bắn pháo hoa nổ tầm thấp.
Thời gian bắn pháo hoa trong thời gian 15 phút.
Những ngày này, khắp các địa phương rực rỡ cờ hoa chào đón Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mừng cột mốc quan trọng khi Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Ghi nhận tại các tuyến đường đô thị trung tâm đến các khu dân cư, trường học, công sở, quán ăn uống… đều trang hoàng rực rỡ, cờ đỏ sao vàng.
Trên đường Dương Tử Giang (phường Tam Hiệp), hàng ngàn lá cờ giăng ngang đường tạo thành “mái vòm” rực rỡ. Con đường như bừng sáng trong chiếc áo đỏ rực khiến người đi đường thích thú.
Hàng loạt chung cư như Amber Court, Nam Cao hay các trụ sở Ban Tuyên giáo và Dân vận, Hội Nông dân, Tỉnh Đoàn Đồng Nai… cũng phủ kín lá cờ Đảng, cờ Tổ quốc ở các cửa sổ.
Phía trước và bên trong hàng loạt hàng quán cũng trang hoàng rực rỡ, có quán còn treo bảng lớn chào mừng Ngày Giải phóng miền Nam và Quốc tế Lao động.
Ở điểm bắn pháo hoa tại phường Trấn Biên, đội ngũ kỹ thuật cũng đang lên kế hoạch phân luồng giao thông. Tại đây, ban tổ chức dựng khu vực sân khấu tại đường ven sông Đồng Nai để chuẩn bị phục vụ người dân xem văn hóa – văn nghệ trong đêm mừng Đồng Nai lên thành phố và xem bắn pháo hoa.
Ngoài các hoạt động vui chơi văn hóa – văn nghệ, tại các phường xã, chính quyền cũng đang gấp rút và tất bật với bảng tên cơ quan, đơn vị, cổng chào… và cập nhật thông tin trên các hệ thống (website, phần mềm, văn bản điện tử…).
Việc đổi tên, cập nhật thông tin để bảo đảm thống nhất, đồng bộ với tên gọi thành phố Đồng Nai và đưa vào sử dụng ngay sau khi nghị quyết của Quốc hội có hiệu lực thi hành.
Tại 10 xã chuyển mô hình lên phường, chính quyền cũng cho biết đang hoàn tất lập danh sách các thôn, ấp cần chuyển đổi thành khu phố trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định ngay sau khi nghị quyết Quốc hội có hiệu lực. Đồng thời điều chỉnh quyết định công nhận các chức danh sau khi chuyển từ thôn, ấp thành khu phố.
Theo ghi nhận, do khối lượng công việc rất nhiều, UBND tỉnh Đồng Nai yêu cầu sở ngành và địa phương tập trung vào các nhóm việc chính như bàn giao, cấp đổi con dấu cũ và tiếp nhận con dấu mới; hoàn thành thay đổi bảng tên, biển hiệu; chuyển dữ liệu lên Cổng dịch vụ công; công bố, công khai thủ tục hành chính; cập nhật cơ quan, chức danh có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính.
Tối 10.4, Công an tỉnh Gia Lai tiếp tục phong tỏa hiện trường vụ phát hiện nhiều thi thể cháy xém trong ngôi nhà ở xã Cát Tiến để phục vụ công tác điều tra.
Theo thông tin ban đầu, căn nhà xảy ra vụ việc là của bà Trần Thị Đức (67 tuổi, ở thôn Chánh Hóa, xã Cát Tiến, tỉnh Gia Lai; trước đây thuộc huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định).
Nhà bà Đức có 4 người sinh sống gồm bà Đức, chị Trần Thị Cao (37 tuổi) và 2 cháu ngoại của bà Đức (đang học lớp 9).
Sáng cùng ngày, ở khu vực thôn Chánh Hóa, người dân nghe thấy tiếng nổ lớn. Đến 14 giờ cùng ngày, người thân của bà Đức (67 tuổi) ghé thăm nhà thì phát hiện nhiều thi thể tử vong trong nhà.
Phát hiện vụ việc, người dân xung quanh nhanh chóng báo tin cho cơ quan chức năng. Nhận được tin báo, lực lượng công an đã khẩn trương có mặt tại hiện trường, điều tra làm rõ.
Nhiều giờ sau khi vụ việc xảy ra, người dân thôn Chánh Hóa vẫn chưa hết bàng hoàng, xót xa khi kể về sự việc. Căn nhà của bà Đức nằm giữa cánh đồng, cách nhà hàng xóm từ khoảng trên 50 m.
Ông Trương Duy Minh (em họ của bà Đức) cho biết gia đình bà Đức vốn có hoàn cảnh khó khăn. Bà sống cùng con gái và 2 đứa cháu ngoại sinh đôi trong một căn nhà nhỏ.
Căn nhà này do người em trai bà Đức nhường lại để mẹ con, bà cháu có chỗ nương tựa. Chị Cao là công nhân nhà máy hạt điều.
Chị từng bước qua một cuộc hôn nhân không trọn vẹn. Khi hai con còn đỏ hỏn, gia đình tan vỡ, chị một mình gồng gánh mưu sinh, nuôi con khôn lớn và chăm sóc mẹ già.
Theo ông Minh, bà Đức là người sống rất tốt bụng, chất phác và được lòng hàng xóm láng giềng. Ông Minh cũng xác nhận, ông Trần Quốc Thiện (em ruột của bà Đức) là người đầu tiên tiếp cận hiện trường và phát hiện nhiều thi thể trong căn nhà trên.
Cách nhà bà Đức không xa, bà Mai Thị Liên (70 tuổi, ở thôn Chánh Hòa) đã chia sẻ những thông tin đầy xót xa về gia đình nạn nhân.
Theo lời bà Liên, gia đình bà Đức thuộc diện hộ nghèo, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; bản thân bà Đức là người hiền lành, sống tình cảm nên rất được bà con lối xóm thương mến. Vụ việc đã cướp đi sinh mạng của cả gia đình nạn nhân khiến ai cũng xót xa.
Theo lời bà Liên và một số người dân sống gần hiện trường, trước khi vụ việc được phát hiện, họ có nghe thấy nhiều tiếng nổ lớn. Dù xuất hiện nghi vấn liên quan đến sự cố điện, nhưng đến thời điểm này, nguyên nhân cụ thể vẫn chưa được xác định.
Hiện cơ quan chức năng địa phương vẫn đang phong tỏa hiện trường phối hợp các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Gia Lai tiến hành khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi. Nguyên nhân vụ cháy nhà tại xã Cát Tiến đang tiếp tục được điều tra, làm rõ.
Theo Phó thủ tướng Phan Văn Giang, tỉnh Đồng Nai hiện hành đáp ứng cả 7 tiêu chuẩn để trở thành thành phố trực thuộc trung ương, trong đó có những tiêu chí rất quan trọng như thu nhập, dân số, diện tích và vị trí địa lý.
Đặc biệt về vị trí, tỉnh Đồng Nai (cũ) không có biên giới, nhưng sau khi sáp nhập thì tỉnh Đồng Nai (mới) gồm cả phần kết nối với Bình Phước, tạo nên những vị trí rất đắc địa, nhất là với lĩnh vực quốc phòng, an ninh.
Đại tướng Phan Văn Giang dẫn chứng là khu vực Lộc Ninh (Bình Phước) từng là nơi giải phóng đầu tiên ở miền Nam. Đây là địa chỉ tập kết nhân tài, vật lực và vũ khí trang bị để chuẩn bị cho chiến dịch giải phóng hoàn toàn miền Nam.
Cùng với đó, Đồng Nai còn có sân bay Long Thành. Trước đây, sân bay Long Thành được tính toán đến yếu tố lưỡng dụng. Tuy nhiên, hiện nay, sân bay Biên Hòa được dành nguồn lực để phát huy vai trò này.
Vẫn theo đại tướng, Đồng Nai có khu cư xá Long Bình rất lớn, cùng với hồ Trị An… tạo nên thế trận phòng thủ vững chắc.
Song song với quốc phòng, an ninh, Đồng Nai còn có lợi thế rất lớn về kinh tế. Cùng với Bình Dương cũ (nay là TP.HCM), 2 địa phương phát triển mạnh các khu công nghiệp, khu chế xuất, từ đó tạo công ăn việc làm cho người dân từ miền Tây vốn chỉ làm nông nghiệp đã di cư tới vùng này.
Với những yếu tố trên, đại tướng Phan Văn Giang cho rằng Đồng Nai đã đủ điều kiện trở thành thành phố, rất mong các đại biểu ủng hộ.
Ông nhấn mạnh, nếu Quốc hội thông qua, Đồng Nai sẽ là thành phố thứ 7 trực thuộc trung ương sau Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế.
Mới đây, Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc trung ương. Vì vậy, việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương trước sẽ là động lực, kinh nghiệm cho sau này.
Cần "chiếc áo mới" đặc biệt cho Đồng Nai
Đại biểu Nguyễn Trung Kiên (đoàn Đồng Nai), Phó giám đốc Học viện An ninh nhân dân, nhấn mạnh, Đồng Nai là tỉnh lớn có diện tích hơn 12.000 km2 với dân số hơn 4,6 triệu người, có 89 khu công nghiệp được quy hoạch, trong đó 50 khu công nghiệp đang hoạt động với hàng chục nghìn doanh nghiệp, cung cấp việc làm cho hàng triệu người lao động.
Thu ngân sách nhà nước năm 2025 của Đồng Nai đạt gần 110.000 tỉ đồng, đứng thứ 4 toàn quốc chỉ sau TP.HCM, Hà Nội và Hải Phòng.
Cạnh đó, lợi thế lớn của Đồng Nai là trung tâm kết nối vùng giữa TP.HCM, Tây Nam bộ với Tây nguyên, Nam Trung bộ. Nơi đây hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông, trong đó sân bay Long Thành tầm cỡ khu vực và thế giới, khi đưa vào hoạt động sẽ là trung tâm logistics vận chuyển hàng hóa, khách quốc tế đến Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Đồng Nai cũng là điểm kết nối nhiều tuyến đường cao tốc, nhiều tuyến quốc lộ, có kết nối đường bộ Quốc tế với Campuchia qua cửa khẩu quốc tế Hoa Lư, cửa khẩu Hoàng Diệu dọc tuyến quốc lộ 13, có hệ thống đường thủy với nhiều sông lớn, thuận tiện giao thông thủy nội địa và ra biển…
Với những lợi thế trên, việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương là hoàn toàn hợp lý, qua đó tạo thêm động lực, khí thế để địa phương đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong nhiệm kỳ này và những năm tới.
Bên cạnh việc thành lập thành phố, ông Kiên cũng đề nghị Quốc hội có nghị quyết giao cho thành phố Đồng Nai một số cơ chế đặc thù để có thể phát triển mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, KH-CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, văn hóa, môi trường, y tế, giáo dục, quy hoạch đô thị, thu hút đầu tư...
Đồng quan điểm, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) cho rằng, việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương là rất tốt, nhưng tương lai phát triển ra sao cũng là vấn đề rất quan trọng.
Ông kiến nghị phải có các cơ chế đặc thù để thành phố phát triển mạnh mẽ. Nghị quyết cần quy định bên cạnh những chính sách hiện hành áp dụng với tỉnh Đồng Nai thì cần xây dựng thêm các cơ chế đột phá trong thời gian tới, cần một "chiếc áo mới" đặc biệt hơn nữa cho thành phố trong tương lai.
Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 9.4, ông Đỗ Diệp Gia Hợp, Phó trưởng phòng Bảo trì khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TP.HCM), đã thông tin về chủ trương miễn phí xe buýt trên địa bàn.
Theo đại diện Sở Xây dựng, việc miễn phí xe buýt chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ để người dân lựa chọn phương tiện công cộng thay thế xe máy, ô tô cá nhân.
"Để người dân thay đổi hành vi giao thông, ưu tiên sử dụng xe buýt và các phương tiện công cộng, cần đồng bộ nhiều giải pháp đi kèm như nâng cao chất lượng phục vụ, đảm bảo đúng giờ, phương tiện sạch sẽ, an toàn, đội ngũ lái xe và nhân viên phục vụ văn minh, thân thiện", ông Đỗ Diệp Gia Hợp nói.
Bên cạnh đó, hệ thống xe buýt cũng cần được tổ chức lại theo hướng kết nối thuận tiện với metro, buýt sông, xe đạp công cộng, giúp người dân di chuyển liên thông, giảm thời gian chờ đợi và trung chuyển.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, việc định hướng người dân sử dụng giao thông công cộng cũng cần đi liền với các biện pháp quản lý, trong đó có việc hạn chế phương tiện cá nhân tại một số khu vực. Đồng thời, cơ quan chức năng sẽ thường xuyên kiểm tra, đánh giá mức độ hài lòng của hành khách để kịp thời điều chỉnh.
"Miễn phí xe buýt chỉ là chính sách ban đầu nhằm chuyển đổi hành vi sử dụng phương tiện của người dân. Mục tiêu cao nhất là giảm ùn tắc giao thông, giảm ô nhiễm môi trường, để người dân làm quen và gắn bó với giao thông công cộng", ông Hợp nhấn mạnh.
Đại diện Sở Xây dựng cho biết thêm, chủ trương miễn phí xe buýt không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội trong bối cảnh giá xăng tăng cao, mà còn hướng tới cải thiện môi trường và giao thông đô thị, làm tiền đề để TP.HCM triển khai đề án kiểm soát khí thải phương tiện trong thời gian tới.
Từ các chương trình miễn vé đã triển khai thí điểm, Sở Xây dựng TP.HCM ghi nhận sản lượng hành khách đi giao thông công cộng tăng từ 20 - 34%, tùy từng tuyến và thời điểm.
Do đó, dự báo khi áp dụng miễn vé trên diện rộng thì nhiều người dân sẽ chuyển dịch từ xe máy, ô tô cá nhân sang xe buýt, đặc biệt là các chuyến đi ngắn và trung bình. Qua đó, giảm số lượt xe cá nhân lưu thông mỗi ngày trên địa bàn.
Sau khi chính sách được triển khai, Sở Xây dựng sẽ tiến hành quản lý, thống kê lượng hành khách trên từng tuyến để tối ưu, điều chỉnh luồng tuyến cho phù hợp với nhu cầu thực tế. Đồng thời, thành phố sẽ mở thêm các mô hình xe buýt mới, bổ sung điểm dừng, nhà chờ tại khu dân cư đông đúc, khu công nghiệp, trường học… nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu đi lại của người dân.
TP.HCM hiện có 1.367/2.432 xe sử dụng năng lượng sạch (điện, CNG), việc tăng thị phần xe buýt sẽ góp phần giảm đáng kể phát thải khí CO2, NOx và bụi mịn từ giao thông đô thị.
Theo Sở Xây dựng, hiệu quả môi trường của chính sách không chỉ đo bằng con số tuyệt đối trong thời gian ngắn hạn, mà quan trọng hơn là tạo ra sự thay đổi bền vững về thói quen đi lại, từ đó giảm phát thải lâu dài cho thành phố.
Về lộ trình, UBND TP.HCM đã có tờ trình gửi HĐND thành phố về việc xây dựng nghị quyết theo thủ tục rút gọn. Hiện dự thảo nghị quyết đang được lấy ý kiến các sở, ngành và địa phương.
Dự kiến, chính sách miễn phí xe buýt trên toàn địa bàn TP.HCM sẽ được trình HĐND thành phố xem xét trong tháng 4.
