Ngày 10.4, dinh dưỡng viên Đoàn Thị Lương (Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn) cho biết tình trạng trên thường gặp trong mùa nắng nóng và nhiều người dễ nhầm lẫn. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ, say nắng (sốc nhiệt) và ngộ độc thực phẩm có cách khởi phát và biểu hiện khác nhau.
Với say nắng, yếu tố quan trọng nhất là tiếp xúc với môi trường nhiệt độ cao trong thời gian dài. Sau khi đi ngoài trời nắng về, người bệnh thường có biểu hiện đau đầu, choáng váng, mệt lả, da nóng, có thể đỏ, đôi khi khô, nhiệt độ cơ thể tăng cao, trường hợp nặng có thể lú lẫn, thậm chí ngất.
Trong khi đó, ngộ độc thực phẩm lại liên quan rõ hơn đến bữa ăn trước đó, đặc biệt là ăn tại các quán không an toàn vệ sinh thực phẩm. Các dấu hiệu thường gặp là buồn nôn, nôn nhiều, đau bụng quặn, tiêu chảy, có thể kèm sốt nhẹ.
Ngộ độc thực phẩm gần như luôn có triệu chứng tiêu hóa rõ ràng, còn say nắng thì nổi bật ở tình trạng rối loạn thân nhiệt và thần kinh. Tuy nhiên, trên thực tế cũng có những trường hợp 2 tình trạng này xảy ra cùng lúc, ví dụ vừa đi nắng kéo dài vừa ăn thực phẩm không đảm bảo. Khi đó triệu chứng có thể chồng lấp, khiến việc nhận biết khó hơn.
“Vì vậy, nếu sau khi đi nắng về xuất hiện các biểu hiện như nôn nhiều, không ăn uống được, tiêu chảy liên tục, sốt cao hoặc lơ mơ…, thì không nên tự theo dõi tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được đánh giá sớm”, dinh dưỡng viên Đoàn Thị Lương khuyến cáo.
Tối 30-4, PGS.TS Phạm Văn Quang, Trưởng khoa hồi sức tích cực chống độc Bệnh viện Nhi đồng 1, cho hay các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 1 vừa chạy đua cứu sống một bé gái 10 tuổi bị viêm cơ tim tối cấp.
Cháu bé đã được xuất viện vào ngày 29-4 để kịp chào đón ngày lễ trọng đại của đất nước trong niềm vui hạnh phúc của gia đình và đội ngũ thầy thuốc Bệnh viện Nhi đồng 1.
Bác sĩ Quang cho biết viêm cơ tim tối cấp diễn tiến rất nhanh, có thể tử vong trong vài giờ do rối loạn nhịp tim, trụy tim mạch, ngưng tim. Chỉ các bệnh viện chuyên sâu, thực hiện được kỹ thuật ECMO (kỹ thuật thay thế chức năng tim và phổi) mới có thể cứu sống bệnh nhân. Rất may gia đình bệnh nhi đã đưa bệnh nhi đến Bệnh viện Nhi đồng 1 kịp thời.
Bé gái tên Lê Thị K.L., 10 tuổi, ngụ ở xã Dầu Tiếng, TP.HCM. Trước khi nhập viện một ngày, bé có biểu hiện sốt nhẹ, đau ngực, khó thở và nôn ói. Đến ngày 10-4, bé nhập khoa cấp cứu trong tình trạng môi tím tái, rối loạn nhịp tim nguy hiểm, đe dọa tính mạng.
Các bác sĩ nhanh chóng chẩn đoán bé bị viêm cơ tim tối cấp kèm rối loạn nhịp thất. Bệnh nhi được hỗ trợ hô hấp, dùng thuốc chống loạn nhịp và đặt máy tạo nhịp tạm thời trước khi chuyển đến khoa hồi sức tích cực.
Tuy nhiên tình trạng không cải thiện, tim co bóp rất yếu, xuất hiện trụy tim mạch và nguy cơ ngưng tim. Báo động đỏ được kích hoạt, ê kíp bác sĩ khẩn trương triển khai kỹ thuật ECMO để duy trì sự sống cho bệnh nhi.
Sau khoảng 20 phút thiết lập ECMO, tình trạng tuần hoàn của bé dần ổn định, da hồng hào trở lại. Trong suốt một tuần sau đó, tim bệnh nhi vẫn hoạt động yếu và rối loạn nhịp liên tục, phải phụ thuộc vào thuốc trợ tim và hệ thống ECMO. Đồng thời các bác sĩ áp dụng hạ thân nhiệt và lọc máu liên tục nhằm bảo vệ não, gan và thận.
Sau gần 11 ngày điều trị tích cực, chức năng tim và các cơ quan dần hồi phục. Đến sáng 21-4, bé được cai ECMO thành công, sau đó tiếp tục cai máy thở, tỉnh táo hoàn toàn và hồi phục tốt, không để lại di chứng.
Ngày 24-4, ông Nguyễn Anh Dũng - Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM - có văn bản gửi Công an TP.HCM, UBND các xã, phường, đặc khu, các cơ sở hành nghề y, dược tư nhân trên địa bàn TP về việc cảnh báo những thủ đoạn mạo danh đoàn kiểm tra của Sở Y tế để lừa đảo người dân.
Gần đây, Sở Y tế TP.HCM nhận được một số thông tin phản ánh về việc có người sử dụng các số điện thoại như 0988086271, 0913779554, 0913944202, tự xưng là cán bộ đoàn kiểm tra của Sở Y tế nhằm đe dọa, gây áp lực và thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người dân và các cơ sở hành nghề y, dược tư nhân.
Ngành y tế khẳng định đây là hành vi giả mạo cơ quan quản lý nhà nước, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của ngành y tế và tiềm ẩn nguy cơ thiệt hại tài sản cho người dân nếu không được nhận diện và phòng tránh kịp thời.
Sở Y tế TP.HCM cho biết mọi hoạt động kiểm tra đều được thực hiện đúng quy định. Cụ thể, với kiểm tra theo kế hoạch, Sở Y tế sẽ có văn bản thông báo rõ thời gian, địa điểm.
Trường hợp kiểm tra đột xuất, đoàn kiểm tra phải xuất trình quyết định kiểm tra hợp lệ. Sau kiểm tra, nếu cần làm việc thêm, sở sẽ gửi giấy mời bằng văn bản, không trao đổi hay yêu cầu qua điện thoại.
Trước tình trạng trên, Sở Y tế khuyến cáo người dân và các cơ sở hành nghề cần nâng cao cảnh giác, không thực hiện bất kỳ yêu cầu nào qua điện thoại từ các đối tượng tự xưng là cán bộ ngành y tế; không cung cấp thông tin cá nhân, tài chính hoặc chuyển tiền dưới bất kỳ hình thức nào.
Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân cần liên hệ ngay đường dây nóng của Sở Y tế qua các số 0967.771.010 hoặc 0989.401.155, hoặc trình báo cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ, xử lý.
Sở Y tế TP.HCM đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu và các đơn vị liên quan tăng cường tuyên truyền để người dân nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa, góp phần bảo đảm an ninh trật tự và giữ vững niềm tin đối với hệ thống y tế.
Sở Y tế cũng đề nghị chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan tăng cường tuyên truyền, giúp người dân chủ động nhận diện, phòng tránh thủ đoạn lừa đảo, góp phần đảm bảo an ninh trật tự.
Sở Y tế kiến nghị Công an TP phối hợp thu thập thông tin của các đối tượng mạo danh cán bộ đoàn kiểm tra của Sở Y tế để xử lý theo quy định pháp luật.
Có người ăn đều một ngày ba bữa, xem bữa sáng là bữa ăn quan trọng, nhằm cung cấp năng lượng dự trữ. Tuy nhiên, có người quan niệm không ăn sáng để cơ thể tiêu hóa hết dinh dưỡng buổi tối, giảm tích lũy mỡ. Nhìn chung, đây là sở thích của từng người. Trường hợp nhịn ăn sáng mà mệt mỏi, mất tập trung, giảm hiệu suất thì không nên bỏ. Bỏ ăn sáng thường phù hợp với nhóm thức dậy muộn hoặc đi ngủ buổi tối muộn.
Nhiều trường hợp không ăn sáng, đặc biệt đàn ông dẫn đến không đủ năng lượng. Mỗi ngày cơ thể cần 2.000 - 2.500 calo, trong đó bữa sáng chiếm 400 - 500 calo, giúp tái cung cấp năng lượng sau một giấc ngủ dài. Nhịn bữa sáng có thể gây tăng cân do dễ dàng cảm thấy đói và ăn uống không kiểm soát. Nhịn ăn sáng sau đó tiêu thụ một lượng lớn thức ăn vào buổi trưa dễ gặp vấn đề về tiêu hóa như trào ngược dạ dày hoặc đau bụng, viêm loét dạ dày; kích thích hệ tiêu hóa.
Nghiên cứu đăng trên Tạp chí của Học viện Dinh dưỡng và Ăn kiêng Mỹ, năm 2022, cho rằng việc chỉ ăn một bữa mỗi ngày làm tăng nguy cơ tử vong ở người Mỹ từ 40 tuổi trở lên. Bỏ bữa sáng hoặc bữa tối làm gia tăng khả năng mắc bệnh tim mạch. Người ăn hai hoặc ba bữa cách nhau dưới 4,5 tiếng có tỷ lệ tử vong vì mọi nguyên nhân cao hơn.
Tạp chí Tim mạch Dự phòng châu Âu cũng cho biết người bỏ bữa sáng và ăn tối muộn có nguy cơ tử vong cao gấp 4-5 lần vì bệnh tim mạch, so với người không có thói quen này. Nhịn ăn sáng có thể làm tăng mức cortisol, có khả năng dẫn đến thèm ăn nhiều hơn và chất lượng giấc ngủ kém.
Do đó, bạn nên theo dõi và lắng nghe cơ thể, bổ sung dinh dưỡng phù hợp kết hợp tập luyện để đủ năng lượng hoạt động trong cả ngày.
