Theo số liệu thống kê, chỉ riêng tại Anh đã có hơn 5,8 triệu người đang sống chung với bệnh tiểu đường, trong đó tiểu đường type 2 chiếm khoảng 90% số ca bệnh. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng những điều chỉnh đơn giản trong chế độ ăn uống và lối sống có thể mang lại hy vọng mới cho người bệnh.
Tiểu đường type 2 thường liên quan đến tình trạng béo phì và lối sống ít vận động. Bệnh xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc sử dụng insulin không hiệu quả, dẫn đến lượng đường trong máu tăng cao. Nếu không được kiểm soát, bệnh có thể gây ra các biến chứng dài hạn. Dù vậy, bên cạnh việc dùng thuốc, thay đổi lối sống đóng vai trò then chốt.
Các bác sĩ tại Trường Y học Lối sống Mỹ (ACLM) đã liệt kê 6 thay đổi quan trọng giúp bệnh nhân có tiềm năng đảo ngược tình trạng bệnh, bao gồm: ăn uống đủ chất, tập thể dục, ngủ đủ giấc và tránh các chất độc hại.
Tiến sĩ Padmaja Patel, Chủ tịch ACLM, nhận định rằng thông thường, các bệnh mãn tính như tiểu đường type 2 được quản lý như một tình trạng mà bệnh nhân phải sống chung suốt đời. “Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng việc đưa bệnh vào trạng thái thuyên giảm (remission) nên là ‘kim chỉ nam’ trong quá trình điều trị”, vị chuyên gia nói.
Bà cho biết thêm, mục tiêu của dự án này là hướng tới việc phục hồi sức khỏe, kéo dài chất lượng cuộc sống và tạo ra một hệ thống y tế bền vững hơn, thay vì chỉ dừng lại ở việc kiểm soát các triệu chứng.
Dưới đây là 6 khuyến nghị chi tiết từ ACLM:
Dinh dưỡng
Chế độ ăn uống là yếu tố sống còn để cải thiện bệnh tiểu đường type 2, giúp kiểm soát cân nặng, điều hòa đường huyết và giảm nguy cơ biến chứng.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy ăn nhiều thực phẩm nguyên bản (whole foods), ưu tiên các bữa ăn và đồ ăn nhẹ từ thực vật, ít chế biến và giàu dinh dưỡng”.
Hoạt động thể chất
Tương tự dinh dưỡng, vận động giúp hạ đường huyết, hỗ trợ giảm cân và hạn chế các biến chứng sức khỏe khác.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy vận động mỗi ngày. Hãy kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh, bài tập linh hoạt (dẻo dai) và các bài tập cardio (aerobic) vào thói quen hàng ngày của bạn”.
Kiểm soát căng thẳng (Stress)
Các chuyên gia cho biết việc quản lý căng thẳng giúp giảm lượng đường trong máu và giảm tình trạng kháng insulin. Khi bị stress, cơ thể tiết ra các hormone như cortisol và adrenaline, gây ra tình trạng tăng đường huyết đột biến rất nguy hiểm.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy rèn luyện các kỹ năng thích nghi lành mạnh để đáp ứng với những thay đổi của cuộc sống và tăng cường khả năng phục hồi tinh thần”.
Giấc ngủ
Người bệnh tiểu đường type 2 được khuyến cáo nên ngủ từ 7 đến 9 tiếng mỗi đêm. Việc thiếu ngủ làm tăng hormone stress và thúc đẩy tăng cân, khiến quá trình kiểm soát glucose trở nên khó khăn hơn.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy tạo điều kiện tốt nhất để có được giấc ngủ chất lượng từ 7-9 tiếng mỗi đêm, giúp cơ thể có thời gian tái tạo và phục hồi”.
Các mối quan hệ xã hội
Các mối quan hệ lành mạnh có liên quan mật thiết đến việc hạ đường huyết và quản lý bệnh tốt hơn. Sự hỗ trợ từ cộng đồng và người thân giúp giảm căng thẳng và thúc đẩy bệnh nhân tự chăm sóc bản thân tốt hơn.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy nuôi dưỡng các mối quan hệ tích cực và xây dựng những kết nối mang lại ý nghĩa, mục đích cho cuộc sống của bạn”.
Tránh xa các chất độc hại
Việc tránh xa rượu bia, ma túy và thuốc lá là điều bắt buộc để quản lý tiểu đường type 2. Những chất này làm suy giảm sức khỏe chuyển hóa và dẫn đến các biến chứng dài hạn trầm trọng hơn.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy tránh xa các hành vi tiêu thụ hoặc tiếp xúc với các chất độc hại cho cơ thể”.
Việc kiểm soát đường huyết không chỉ phụ thuộc vào chế độ ăn uống mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ thói quen sinh hoạt hằng ngày. Trong đó, tập thể dục giữ vai trò quan trọng khi giúp cơ thể sử dụng năng lượng hiệu quả và duy trì sự ổn định chuyển hóa.
Tuy nhiên, không phải cứ tập luyện đều đặn là đủ, bởi hiệu quả còn thay đổi tùy theo cách sắp xếp thời gian trong ngày, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Nhiều người duy trì thói quen tập thể dục từ sáng sớm với kỳ vọng cải thiện sức khỏe, nhưng thực tế cho thấy cơ thể có những thời điểm phản ứng tốt hơn với vận động.
Tổng quan đăng trên tạp chí Trends in Endocrinology & Metabolism cho thấy tập thể dục vào buổi chiều và tối cải thiện kiểm soát đường huyết tốt hơn buổi sáng ở người mắc tiểu đường loại 2.
Hoạt động này còn giúp tăng độ nhạy insulin. Cường độ tập luyện cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả.
Tập luyện tác động đến đồng hồ sinh học của cơ thể. Khi tập đúng thời điểm, cơ thể điều chỉnh lại nhịp sinh học, từ đó hỗ trợ ổn định đường huyết hiệu quả hơn.
Cơ thể vào cuối ngày có mức hormone căng thẳng thấp hơn. Điều này giúp hạn chế tăng đường huyết khi vận động. Cơ bắp lúc này hoạt động hiệu quả hơn nên hấp thu glucose tốt hơn, góp phần ổn định đường huyết.
Tập buổi chiều thường diễn ra sau bữa trưa. Lúc này đường huyết đã tăng tự nhiên và vận động giúp giảm mức đường trong máu. Ngược lại, tập buổi sáng có thể làm đường huyết tăng cao hơn và ít cải thiện chuyển hóa.
Các chỉ số viêm và đường huyết sau khi tập buổi sáng thường cao hơn so với buổi chiều, nhất là ở người mắc tiểu đường loại 2.
Các bài tập cường độ vừa đến cao như đi bộ nhanh, chạy bộ, đạp xe hoặc tập kháng lực mang lại lợi ích tốt.
Người đã quen tập buổi sáng vẫn có thể duy trì nếu cơ thể đáp ứng tốt. Các chuyên gia khuyến nghị nên theo dõi đường huyết trước - sau khi tập để xác định thời điểm phù hợp nhất, thay vì bắt buộc phải đổi sang chiều tối, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Người mắc tiểu đường cần trao đổi với bác sĩ trước khi thay đổi thời gian tập. Việc này ảnh hưởng đến thời điểm ăn uống và dùng thuốc.
Chiều ngày 17.4, tại TP.HCM, Công ty cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail - HoSE: FRT) đã tổ chức thành công Đại hội cổ đông thường niên năm 2026. Đại hội đã thông qua các nội dung quan trọng liên quan đến kết quả kinh doanh năm 2025 và định hướng phát triển trong năm 2026.
Năm 2026, FPT Retail đặt mục tiêu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng với doanh thu thuần dự kiến đạt 59.500 tỉ đồng, tăng 16% so với năm 2025, và lợi nhuận trước thuế đạt 1.550 tỉ đồng, tương ứng mức tăng 27%. Kế hoạch này phản ánh định hướng phát triển theo hướng tăng trưởng đi đôi với nâng cao hiệu quả hoạt động, trong đó tập trung vào 3 trụ cột chính gồm mở rộng hệ sinh thái y tế, tối ưu vận hành toàn hệ thống và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và dữ liệu.
Năm 2026, doanh nghiệp dự kiến mở rộng mạng lưới nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc thêm 450 điểm theo hướng chọn lọc, đảm bảo hiệu quả trên từng điểm bán.
Bên cạnh đó, Long Châu sẽ đẩy mạnh hợp tác chiến lược với các hãng dược hàng đầu thế giới nhằm đưa về Việt Nam các sản phẩm và giải pháp điều trị hiện đại. Đây là nền tảng quan trọng giúp Long Châu nâng cao năng lực cung ứng, đồng thời rút ngắn khoảng cách tiếp cận thuốc thế hệ mới giữa Việt Nam và các quốc gia phát triển.
Đáng chú ý, trong năm 2026, Long Châu dự kiến đưa về Việt Nam hơn 30 loại thuốc thế hệ mới và giải pháp điều trị tiên tiến, tập trung vào các bệnh hiếm và bệnh mạn tính nặng. Thực tế, Long Châu đã cùng với hãng dược hàng đầu Anh quốc giới thiệu tại Việt Nam 3 giải pháp y khoa tiên tiến dành cho hen nặng, lupus ban đỏ hệ thống và hội chứng tan máu tăng ure huyết không điển hình - những bệnh lý có gánh nặng điều trị lớn và nhiều hạn chế trong tiếp cận vào ngày 12.4 vừa qua.
Song song với mở rộng quy mô, Long Châu không ngừng tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ, dữ liệu lớn, chuyển đổi AI để phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe cho người Việt. Theo đó, Long Châu là chuỗi nhà thuốc đầu tiên được tích hợp trên VNeID, đồng thời cũng là hệ thống tiên phong ứng dụng dữ liệu cư trú để phục vụ người dân theo tài khoản gia đình. Trong thời gian tới, Long Châu tiếp tục mở rộng nhiều mô hình dịch vụ chăm sóc sức khỏe mới theo tiêu chí hiện đại, thuận tiện. Cách tiếp cận này góp phần hướng tới mục tiêu lớn “Gia đình mạnh khỏe, Quốc gia hạnh phúc”.
Trong năm 2026, hệ thống FPT Shop tập trung đa dạng hóa danh mục sản phẩm - dịch vụ, đẩy mạnh ngành hàng điện máy, gia dụng có lắp đặt và thiết bị IoT nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng và gia tăng giá trị trên mỗi giao dịch. Song song, FPT Shop mở rộng hệ sinh thái số với SIM FPT và các dịch vụ số, hướng tới mục tiêu đạt khoảng 1,1 triệu thuê bao, đồng thời phát triển các dịch vụ giá trị gia tăng để nâng cao trải nghiệm và mức độ gắn kết khách hàng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp tiếp tục tối ưu mô hình kinh doanh, phát triển kênh online và cải thiện hiệu quả vận hành trên toàn hệ thống, trong đó ứng dụng trí tuệ nhân tạo đóng vai trò quan trọng trong cá nhân hóa trải nghiệm và nâng cao hiệu quả bán hàng.
Với định hướng kết hợp giữa đổi mới mô hình kinh doanh và ứng dụng công nghệ, FPT Shop kỳ vọng duy trì tăng trưởng ổn định, đóng góp tích cực vào kết quả hợp nhất và tạo nền tảng cho phát triển bền vững của FPT Retail trong dài hạn.
Nguy cơ sức khỏe từ thịt cháy xém thường không được mọi người chú ý. Nguyên nhân là do ăn phần thịt này sẽ không gây ảnh hưởng ngay lập tức mà tích lũy dần qua thời gian, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Khi thịt được chiên hay nướng ở nhiệt độ cao, đặc biệt trên 150 - 200°C, các phản ứng hóa học phức tạp sẽ xảy ra giữa protein, đường và chất béo. Từ đó hình thành 2 nhóm chất là heterocyclic amines (HCAs) và polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs).
HCAs được tạo ra khi a xít amin và creatine trong thịt phản ứng với nhau dưới nhiệt độ cao, còn PAHs hình thành khi mỡ từ thịt nhỏ xuống lửa, tạo khói rồi bám ngược lại lên bề mặt thịt. Các hợp chất này tập trung nhiều nhất ở phần thịt bị cháy đen hoặc xém cạnh. Đây cũng chính là phần mà nhiều người thường thích ăn vì giòn, vô tình làm tăng lượng chất có hại đưa vào cơ thể.
Viện Ung thư Quốc gia Mỹ cho biết cả HCAs và PAHs đều có khả năng gây tổn thương ADN, gây đột biến tế bào và tăng nguy cơ ung thư.
Sau khi đi vào cơ thể, HCAs và PAHs không gây hại ngay lập tức. Chúng cần được chuyển hóa qua gan để trở thành dạng có khả năng tác động đến tế bào. Ở dạng này, chúng có thể gắn vào ADN và gây ra những biến đổi trong cấu trúc di truyền.
Nếu các tổn thương ADN này không được sửa chữa hiệu quả, chúng có thể tích lũy theo thời gian và làm rối loạn quá trình kiểm soát tăng trưởng tế bào. Đây là một trong những cơ chế nền tảng dẫn đến ung thư. Các nghiên cứu trên động vật đã chứng minh việc tiếp xúc lâu dài với HCAs và PAHs có thể gây ra nhiều loại khối u khác nhau.
Điều quan trọng là hiểu đúng vấn đề. Ăn thịt cháy xém không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ gây bệnh. Nguy cơ chỉ tăng lên khi việc này trở thành thói quen thường xuyên và kéo dài trong nhiều năm.
Trên thực tế, ung thư là kết quả của sự kết hợp nhiều yếu tố, từ di truyền, môi trường, lối sống đến chế độ ăn. Do đó, giảm tần suất và thay đổi cách chế biến có thể giúp hạn chế rủi ro ung thư mà không cần phải loại bỏ hoàn toàn món ăn yêu thích, theo Healthline.
