Giấy bạc là “trợ thủ” quen thuộc trong căn bếp từ che phủ gà quay để giữ lớp da giòn cho đến lót khay giúp việc dọn rửa dễ dàng hơn sau bữa tối. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu về những thực phẩm không nên nấu trên khay nhôm, nhiều chuyên gia nhận ra rằng giấy bạc không phải lúc nào cũng là lựa chọn lý tưởng, theo Eating well.
Theo nhà khoa học thực phẩm Abbey Thiel (Mỹ) và chuyên gia phát triển công thức món ăn Emmy Clinton (Mỹ), một số thực phẩm có tính axit hoặc nhiều muối có thể phản ứng với nhôm, làm ảnh hưởng đến chất lượng và hương vị món ăn. Thậm chí, nhôm có thể nhiễm vào thực phẩm nếu dùng không đúng cách.
Dưới đây là 5 loại thực phẩm chuyên gia khuyên không nên bọc bằng giấy bạc.
Cà chua có tính axit khá cao, đủ để làm phá vỡ lớp oxit bảo vệ trên bề mặt giấy bạc. Chuyên gia Abbey Thiel giải thích, giấy bạc được làm từ nhôm kim loại nhưng bên ngoài có một lớp oxit nhôm rất mỏng giúp hạn chế phản ứng hóa học. Khi tiếp xúc với axit hoặc muối, lớp bảo vệ này có thể bị phá hủy, khiến nhôm phản ứng với thực phẩm.
Các món như mì nướng hay món hầm có sốt cà chua nên chế biến trong khay thủy tinh hoặc gốm sứ thay vì bọc giấy bạc.
Chanh, cam, quýt hay nước ép của chúng chứa nhiều axit citric – chất có thể thúc đẩy quá trình nhiễm nhôm. Điều này đặc biệt đáng lưu ý với các loại sốt ướp có nước cốt chanh hoặc cam.
Một nghiên cứu cho thấy thực phẩm được ướp gia vị thường hấp thụ nhiều nhôm hơn so với thực phẩm không ướp. Thay vào đó, nên ướp thực phẩm trong hộp thủy tinh hoặc gốm sứ.
Giấm cũng là nguyên liệu có tính axit mạnh, có thể phá hủy lớp bảo vệ của giấy bạc. Các loại giấm như giấm táo hay giấm gạo đều chứa axit axetic hình thành từ quá trình lên men nguyên liệu tự nhiên. Vì vậy, không nên dùng giấy bạc để đậy nước sốt salad hoặc các loại marinade chứa giấm. Hộp thủy tinh có nắp kín sẽ là lựa chọn phù hợp hơn.
Không chỉ axit, muối cũng có thể làm mất ổn định lớp oxit bảo vệ của nhôm, đặc biệt khi nấu trong thời gian dài. Các món như thịt xông khói, giăm bông muối hoặc gia cầm ngâm nước muối không nên bọc giấy bạc trực tiếp.
Theo chuyên gia Thile, lớp giấy bạc thường được dùng để bảo vệ, nhưng axit và muối sẽ làm mất đi lớp bảo vệ đó, và khi điều đó xảy ra, một lượng rất nhỏ nhôm có thể từ từ hòa tan vào thực phẩm.
Bọc rau củ bằng giấy bạc không nguy hiểm nếu món ăn không quá mặn hay có tính axit. Tuy nhiên, cách này thường khiến món ăn kém ngon hơn.
Cô Clinton cho biết: Nhiều người bọc rau củ muốn chiên vàng trong giấy bạc. Điều này khiến rau bị hấp chín và nhão, trong khi mục tiêu là có được lớp vỏ giòn đẹp mắt.
Nếu muốn rau củ có lớp ngoài giòn và đậm vị, nên nướng trực tiếp trên khay. Để dễ vệ sinh, có thể lót khay bằng giấy nến.
Theo các chuyên gia, giấy bạc vẫn là vật dụng hữu ích trong bếp, nhưng không nên dùng cho mọi món ăn. Hạn chế dùng giấy bạc với thực phẩm nhiều axit hoặc nhiều muối. Thay thế bằng khay thủy tinh, gốm sứ, giấy nến… không chỉ giúp món ăn ngon hơn mà còn hạn chế các phản ứng không mong muốn với nhôm.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan tại lễ phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm 2026 ngày 16/5, cho biết trong 36 vụ ngộ độc thực phẩm, có đến 9 vụ quy mô lớn với hơn 30 người mắc, chiếm 25%. Đây là tỷ lệ cao, đáng báo động, cho thấy tính chất nghiêm trọng và nguy cơ gây hậu quả lâu dài đến sức khỏe cộng đồng. Các vụ ngộ độc chủ yếu tập trung ở bếp ăn tập thể, trường học và thức ăn đường phố do những sai sót trong khâu sơ chế, bảo quản và nguồn gốc nguyên liệu.
Nhấn mạnh tính cấp bách của vấn đề, bà Lan dẫn lại chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm: "Nếu không làm tốt khâu an toàn thực phẩm thì việc xây thêm bệnh viện hay đào tạo thêm bác sĩ cũng không thể đáp ứng đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân".
Theo Bộ trưởng, việc kiểm soát các hộ kinh doanh cá thể, thức ăn đường phố và các sàn thương mại điện tử nhỏ lẻ đang tiềm ẩn nhiều rủi ro do tính chất phân tán, khó truy xuất nguồn gốc, dẫn đến không kịp thời ngăn chặn số người mắc gia tăng.
Để khắc phục, hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm sẽ được củng cố. Dự kiến vào kỳ họp Quốc hội thứ 2 tháng 10 tới, Bộ Y tế sẽ trình Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Trong đó, vấn đề thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể và bếp ăn trường học sẽ được đưa thành một chương riêng biệt để quản lý hiệu quả hơn.
Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM Phạm Khánh Phong Lan đánh giá thức ăn đường phố là mảng "càng nhỏ càng khó quản lý". Dù việc xử phạt trên thực tế gặp khó khăn và chủ yếu dừng ở mức nhắc nhở, bà Phong Lan khẳng định chế tài hiện hành mang tính răn đe rất cao.
"Chỉ cần một hành vi không đeo bao tay, vừa bốc thức ăn vừa cầm tiền thì khi phát hiện sẽ bị xử phạt 3 triệu đồng, một số tiền không nhỏ so với thu nhập một ngày của gánh hàng rong", bà Lan dẫn chứng và kêu gọi cộng đồng cùng chung tay tẩy chay các cơ sở không đảm bảo vệ sinh.
Về vấn đề suất ăn học đường, lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TP HCM cho biết thành phố là đơn vị đi đầu cả nước với việc ký kết liên tịch cùng Sở Giáo dục Đào tạo. Mới đây, 317 cơ sở cung cấp suất ăn trường học đã ký cam kết đảm bảo chất lượng.
Với quy mô hơn 14 triệu dân sau sáp nhập và 168 xã, phường, đặc khu, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường nhìn nhận công tác quản lý an toàn thực phẩm của thành phố đang đối diện với nhiều thách thức, nguy cơ ngộ độc vẫn tiềm ẩn rất lớn. Ông yêu cầu các cơ quan chức năng phải công khai minh bạch thông tin về các tổ chức, cá nhân vi phạm để cảnh báo và răn đe. Thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi tư duy từ quản lý nhỏ lẻ sang kiểm soát theo chuỗi giá trị hàng hóa từ khâu sản xuất đến bàn ăn.
Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm nay diễn ra từ 15/4 đến 15/5 với thông điệp "Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố". Lực lượng chức năng được yêu cầu kiên quyết xử lý nghiêm vi phạm, không có vùng cấm, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng mọi nguồn lực để điều tra truy xuất nguồn gốc và cấp cứu kịp thời nếu xảy ra sự cố.
Bữa sáng được xem là một trong những bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, đặc biệt với người cần kiểm soát huyết áp. Theo các chuyên gia, lựa chọn thực phẩm giàu kali, chất xơ và chất béo lành mạnh có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch tốt hơn.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), chế độ ăn giàu kali và chất béo không bão hòa có thể giúp duy trì huyết áp ổn định và hỗ trợ bảo vệ thành mạch máu.
Tiến sĩ Penny Kris-Etherton, chuyên gia dinh dưỡng tim mạch tại Đại học Penn State (Mỹ), cho biết chất béo không bão hòa trong quả bơ có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch khi thay thế cho chất béo bão hòa từ thực phẩm chế biến sẵn.
Ngoài ra, bơ còn chứa lượng kali đáng kể. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, một quả bơ cỡ trung bình có thể cung cấp nhiều kali hơn cả chuối.
Kali giúp cơ thể cân bằng lượng natri và hỗ trợ thư giãn thành mạch máu - yếu tố quan trọng trong kiểm soát huyết áp.
Chất xơ trong quả bơ cũng giúp làm chậm hấp thu đường và tạo cảm giác no lâu hơn, từ đó hạn chế ăn vặt kém lành mạnh trong ngày, theo chuyên trang sức khỏe Healthline.
Các chuyên gia khuyến nghị nên dùng bơ theo khẩu phần vừa phải vì đây là thực phẩm giàu năng lượng.
Một số gợi ý bữa sáng gồm:
Chuyên gia dinh dưỡng Julia Zumpano làm việc tại Cleveland Clinic (Mỹ) lưu ý người tăng huyết áp nên ưu tiên thực phẩm tươi, hạn chế bữa sáng nhiều muối.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh không có thực phẩm riêng lẻ nào đủ để kiểm soát huyết áp. Hiệu quả chỉ rõ rệt khi duy trì chế độ ăn cân bằng, vận động đều, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng lâu dài.
Húng quế thuộc họ bạc hà, có nguồn gốc chủ yếu từ các vùng nhiệt đới của Ấn Độ, châu Phi và Đông Nam Á. Loại rau thơm này được sử dụng phổ biến trong ẩm thực lẫn y học cổ truyền nhằm hỗ trợ sức khỏe.
Giàu vitamin và chất chống oxy hóa
Một muỗng canh (khoảng 2 g) húng quế cung cấp:
*RDI: Mức tiêu thụ khuyến nghị hằng ngày
Dù thường chỉ được dùng với lượng nhỏ trong món ăn, húng quế vẫn cung cấp nhiều vi chất quan trọng, đặc biệt là vitamin K - dưỡng chất cần thiết cho quá trình đông máu và sức khỏe xương.
Húng quế còn chứa vitamin A, mangan, canxi và sắt. Các hợp chất thực vật như eugenol, linalool, flavonoid trong lá giúp tạo mùi thơm đặc trưng, đồng thời có đặc tính chống oxy hóa và kháng viêm. Những chất chống oxy hóa này có thể giúp trung hòa gốc tự do - yếu tố liên quan đến lão hóa và nhiều bệnh mạn tính.
Chiết xuất húng quế có khả năng hỗ trợ sức khỏe tim mạch thông qua việc giảm huyết áp, cải thiện tuần hoàn và cholesterol.
Loại thảo mộc này cũng có tác dụng hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu, giảm đường huyết ở người mắc bệnh tiểu đường type 2. Các chuyên gia cho rằng lợi ích này có thể liên quan đến hoạt tính chống oxy hóa và chống viêm của các hợp chất thực vật trong húng quế.
Hỗ trợ giảm căng thẳng
Theo y học Ayurveda của Ấn Độ, húng quế được xem là loại thảo mộc giúp cơ thể thích nghi với stress. Chiết xuất húng quế có thể góp phần cải thiện tâm trạng, giảm triệu chứng trầm cảm, căng thẳng, lo âu kéo dài đồng thời hỗ trợ giấc ngủ tốt hơn.
Dù vậy, chuyên gia khuyến cáo mọi người không nên tự ý dùng thực phẩm chức năng chứa húng quế kéo dài mà chưa tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt nếu đang điều trị bệnh mạn tính.
Đặc tính kháng khuẩn
Tinh dầu húng quế chứa nhiều hoạt chất có khả năng ức chế vi khuẩn và nấm. Chiết xuất từ loại cây này có thể giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây sâu răng hoặc một số chủng vi khuẩn kháng thuốc. Nhờ đặc tính này, húng quế còn được nghiên cứu ứng dụng trong bảo quản thực phẩm nhằm hạn chế vi sinh vật gây hại.
Tuy nhiên, hiệu quả kháng khuẩn của húng quế trong đời sống hàng ngày chủ yếu mang tính hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị nhiễm trùng.
Cách dùng húng quế trong bữa ăn
Húng quế có hương thơm nhẹ, dễ kết hợp với nhiều món ăn như salad, mì Ý, súp, thịt nướng hoặc các món cà chua.
Lá tươi thường có hương vị tốt hơn và nên cho vào món ăn ở giai đoạn cuối để tránh nhiệt độ cao làm mất mùi thơm. Trong khi đó, húng quế khô tiện bảo quản hơn nhưng có vị đậm hơn nên chỉ cần dùng lượng nhỏ.
Ngoài nấu ăn, nhiều người còn dùng húng quế để pha trà hoặc xay cùng dầu ô liu, tỏi và phô mai làm sốt pesto.
Dù an toàn khi dùng như rau gia vị thông thường, húng quế vẫn có thể ảnh hưởng đến một số nhóm người nếu sử dụng lượng lớn hoặc dưới dạng chiết xuất.
Người đang dùng thuốc chống đông máu như warfarin cần lưu ý vì húng quế chứa nhiều vitamin K - dưỡng chất có thể ảnh hưởng đến hiệu quả thuốc. Trong khi đó, các thực phẩm bổ sung từ húng quế có thể làm tăng nguy cơ chảy máu ở người rối loạn đông máu.
Ngoài ra, người đang điều trị tăng huyết áp hoặc tiểu đường nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng các sản phẩm chiết xuất từ húng quế vì chúng có thể làm hạ huyết áp hoặc đường huyết quá mức. Phụ nữ mang thai cũng không nên tự ý dùng thực phẩm chức năng chứa húng quế do chưa có đủ dữ liệu an toàn.
