Bác sĩ Dương Nguyên Hiền, làm việc tại Bệnh viện Columbia Asia Bình Dương (P.Thuận Giao, TP.HCM), cho biết việc người trẻ có tuổi sinh học (thước đo sức khỏe của cơ thể ở cấp độ tế bào, phản ánh tốc độ lão hóa thực tế) cao hơn tuổi thật (tuổi khai sinh) là thực tế về lão hóa sớm ở người trẻ và đã được ghi nhận trong nhiều dữ liệu lâm sàng.
Theo ông Hiền, ngày càng nhiều người trẻ đến khám với các dấu hiệu lão hóa sớm như: da sạm, nổi mụn, giảm đàn hồi, suy giảm collagen, rối loạn chuyển hóa, thể lực giảm. Không ít trường hợp bị rụng tóc, mất ngủ, ngủ không sâu hoặc tăng cân, tích mỡ vùng bụng.
Bác sĩ Hiền nhấn mạnh, lão hóa không còn là vấn đề của tuổi trung niên mà có thể bắt đầu sớm, nhất là khi bị kích hoạt bởi lối sống thiếu lành mạnh. “Thức khuya, căng thẳng kéo dài, ăn uống thiếu cân bằng, ít vận động… đều góp phần đẩy nhanh quá trình này. Khi đồng hồ sinh học bị đảo lộn, hệ nội tiết rối loạn, hormone cortisol tăng cao, làm gia tăng stress và khiến cơ thể lão hóa nhanh hơn”, ông nói.
Chuyên gia tâm lý Phan Thị Hải Dương, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý Balance Hub (P.Tân Thuận, TP.HCM), cho biết trung tâm ghi nhận ngày càng có nhiều người trẻ tìm đến xin tư vấn trong trạng thái kiệt sức, mất năng lượng và “cảm thấy mình già đi” dù chưa bước qua tuổi 30.
Bà Dương kể: “Phần lớn khách hàng trẻ đến tham vấn đều gặp tình trạng căng thẳng kéo dài, rối loạn giấc ngủ, suy giảm động lực sống… những biểu hiện thường thấy ở người trung niên. Đáng chú ý, không ít người thừa nhận họ gặp cảm giác mệt mỏi tích tụ vì những áp lực trong cuộc sống và già đi trông thấy khi chỉ mới 26, 27 tuổi”.
Chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Ái Nhi, Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng tâm lý Hướng Dương (P.Bình Lợi Trung, TP.HCM), cho biết: “Một khảo sát của chúng tôi với 300 người trẻ ở TP.HCM cho thấy cảm nhận “già đi sớm” không phải là câu chuyện cá biệt. Tôi và cộng sự khá bất ngờ khi 60% người trẻ được phỏng vấn đã thừa nhận họ thường xuyên cảm thấy mình già đi nhanh hơn so với tuổi thật. Có 25% cho biết cảm giác mệt mỏi, xuống sức xuất hiện gần như mỗi ngày. Hơn 40% người được hỏi nói rằng họ không còn cảm nhận mình trẻ nữa, dù chỉ 25, 26 tuổi”.
Trần Kim Hoa (26 tuổi, ngụ đường Lê Văn Chí, P.Linh Xuân, TP.HCM) cho biết mình thường xuyên thấy cơ thể già đi: da xám, tóc rụng, mắt thâm quầng vì thiếu ngủ. Dù làm việc giờ hành chính, nhưng buổi tối Hoa vẫn phải tiếp tục chạy deadline đến 2 – 3 giờ sáng, khiến cơ thể mệt mỏi, da sạm và nổi mụn.
Đặng Quốc Huy (28 tuổi, ngụ đường 36, P.Hiệp Bình, TP.HCM) cho biết sau vài năm làm freelancer với giờ giấc đảo lộn, anh rơi vào tình trạng mất ngủ kéo dài, tăng mỡ bụng, đau lưng và rụng tóc.
Trong khi đó, nhóm lao động làm ca đêm lại đối mặt với kiểu “lão hóa âm thầm”. Phan Thị Thu (24 tuổi, ngụ đường số 12, P.Bình Hưng Hòa, TP.HCM) cho biết sau một năm làm việc từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau, cơ thể bắt đầu thay đổi rõ rệt: da sạm, mệt mỏi kéo dài, tăng cân.
Tương tự, Đỗ Minh Thư (25 tuổi, ngụ đường Lê Thị Chợ, P.Phú Thuận, TP.HCM) cho biết lối sống tự do nhưng thiếu kiểm soát khiến nhịp sinh học của mình đảo lộn, có khi ngủ lúc 5 giờ sáng, dậy vào đầu giờ chiều. “Có lẽ việc dùng nhiều đồ ngọt, cà phê và thức ăn nhanh cũng góp phần khiến cơ thể già đi nhanh hơn”, Thư nói.
Bà Lê Thị Kim Liên, chuyên gia nghiên cứu và phát triển sản phẩm dinh dưỡng, Công ty HealthPlus (xã Đông Thạnh, TP.HCM), cho biết: “Lão hóa không chỉ là da nhăn hay tóc rụng, mà còn liên quan đến chuyển hóa, tim mạch, gan, nội tiết. Nhiều người trẻ đã có dấu hiệu gan nhiễm mỡ, mỡ máu cao, kháng insulin từ rất sớm. Điều đáng lo là những vấn đề này thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Người trẻ có thể vẫn đi làm, vẫn sinh hoạt bình thường, nhưng bên trong cơ thể đã bắt đầu già đi nhanh hơn tuổi thật”.
Theo các chuyên gia, lão hóa sớm ở người trẻ không phải là điều không thể đảo ngược, nhưng cũng không thể cứu vãn chỉ bằng mỹ phẩm hay các liệu trình làm đẹp bên ngoài. Điều cốt lõi vẫn nằm ở việc điều chỉnh lại lối sống, yếu tố đang âm thầm quyết định tốc độ già đi của cơ thể mỗi ngày.
Bác sĩ Dương Nguyên Hiền khuyến cáo người trẻ cần bắt đầu từ những thay đổi căn bản nhất: duy trì chế độ ăn uống cân bằng, đầy đủ dưỡng chất; hạn chế thức ăn nhanh, đồ uống nhiều đường và caffeine. “Việc ngủ đủ giấc, đặc biệt là ngủ trước 23 giờ, đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định nội tiết và giúp cơ thể phục hồi. Bên cạnh đó, cần duy trì thói quen vận động mỗi ngày, ít nhất 30 phút, tránh ngồi quá lâu và học cách kiểm soát căng thẳng thay vì để stress tích tụ kéo dài”, ông Hiền khuyên.
Cùng quan điểm, bà Lê Thị Kim Liên cho rằng việc trẻ hóa không nằm ở những sản phẩm mỹ phẩm đắt tiền mà ở cách mỗi người chăm sóc cơ thể từ bên trong. Bà Liên nói: “Người trẻ nên giảm lượng đường tiêu thụ, tăng cường rau xanh, trái cây, bổ sung đủ protein và chất béo lành mạnh để hỗ trợ chuyển hóa và bảo vệ sức khỏe tim mạch. Đây cũng là nền tảng giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định và làm chậm quá trình lão hóa”.
Ông Hiền cũng nhấn mạnh: “Nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, việc này cần được xem như một thói quen, giúp phát hiện sớm các vấn đề về chuyển hóa, nội tiết hay tim mạch… những dấu hiệu lão hóa đang diễn ra âm thầm bên trong”.
Tại địa chỉ 36/55 Lê Thị Hồng, P.Gò Vấp, TP.HCM, 2 bạn trẻ Lã Thị Huy Thanh (29 tuổi) và Lư Nguyễn Bảo Minh (27 tuổi) cùng sáng lập và vận hành không gian nhuộm mang tên Xanh Chàm Indigo Studio.
Hành trình đến với nghề bắt đầu từ chuyến đi du lịch Hà Giang (nay là Tuyên Quang) vào tháng 12.2024. Sau khi trải nghiệm vẽ sáp ong và nhuộm chàm trên vải gai dầu của người Mông, màu xanh tự nhiên đã khiến cả hai bị thu hút.
Trở về TP.HCM, Huy Thanh, từng làm marketing trong lĩnh vực F&B, không quay lại ngay với guồng công việc mà dành thời gian tìm hiểu về nhuộm chàm. Từ những thử nghiệm nhỏ trên vải, tự học qua tài liệu và kết nối với người làm nghề, Thanh dần nhận ra mình muốn theo đuổi nghiêm túc với lĩnh vực này.
Và Bảo Minh (từng là chuyên viên phân tích tài chính trong lĩnh vực logistics và F&B) cũng thế. Minh kể: "Ngày đi làm 10 tiếng đồng hồ, đối diện với con số và áp lực tiến độ, cộng thêm kẹt xe, về đến nhà là kiệt sức. Mình vốn thích cái đẹp, nên khi tìm được chất liệu chàm, mình như tìm được thế giới của riêng mình".
Làm công việc này, đôi tay của 2 bạn trẻ ngày nào cũng lấm lem
Thế là cả hai cùng đồng hành theo đuổi hướng đi mới với Xanh Chàm. Dù thế, hành trình theo đuổi nhuộm chàm tại TP.HCM không hề đơn giản. Khác với vùng núi phía bắc, nơi nguyên liệu có sẵn, toàn bộ chàm phải vận chuyển từ Sa Pa vào, kéo theo chi phí cao và nhiều rủi ro.
Quy trình nhuộm cũng đòi hỏi nhiều thời gian. Một sản phẩm có thể mất từ 3 - 7 ngày, thậm chí cả tháng với những mẫu phức tạp, phải trải qua nhiều lần nhúng để đạt độ màu mong muốn. Ngoài kỹ thuật nhuộm, hai bạn trẻ còn áp dụng phương pháp tạo hoa văn bằng cách may, buộc vải để tạo ra những sản phẩm mang dấu ấn riêng.
Giờ đây mỗi ngày đôi tay đều lấm lem màu nhưng cả hai đều thấy vui. "Có những hôm tay dính màu cả ngày không sạch, nhưng tụi mình lại thấy vui", Minh chia sẻ.
Một số sản phẩm nhuộm chàm được thực hiện thủ công với hoa văn mang dấu ấn riêng
Trong bối cảnh thời trang nhanh phát triển, Xanh Chàm lựa chọn hướng đi khác: sử dụng nguyên liệu tự nhiên, hạn chế hóa chất và đề cao tính cá nhân hóa. Từ những món đồ trang trí nhỏ, Xanh Chàm dần mở rộng sang các sản phẩm như túi, khăn choàng… Các sản phẩm có mức giá dao động từ khoảng 80.000 đồng với những món nhỏ đến vài triệu đồng đối với sản phẩm cầu kỳ, tùy vào chất liệu và thời gian thực hiện.
Ka Thúy (29 tuổi, ngụ tại P.Tân Bình, TP.HCM), một khách hàng của Xanh Chàm, cho biết điều khiến cô sẵn sàng chi trả không chỉ là sản phẩm mà còn là quá trình làm ra nó. "Với mình, giá trị lớn nhất nằm ở cảm giác rất thật khi cầm trên tay. Mỗi món đồ đều đi qua một quá trình với nhiều công sức. Mỗi món lại có độ loang màu khác nhau, gần như không có cái thứ hai giống hệt", Thúy cho biết.
Chiều 24.4, tại Hà Nội, Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc các đoàn thể T.Ư tổ chức Hội nghị tổng kết Tháng Thanh niên năm 2026, đánh giá kết quả đợt thi đua cao điểm đầu tiên trong năm của tuổi trẻ khối.
Tham dự hội nghị có đại diện Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể T.Ư và lãnh đạo Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể T.Ư cùng đông đảo cán bộ Đoàn, đoàn viên tiêu biểu.
Theo ban tổ chức, trong Tháng Thanh niên, tuổi trẻ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể T.Ư triển khai 185 hoạt động, thu hút hơn 12.000 lượt đoàn viên, thanh niên tham gia. Các hoạt động tập trung vào công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng; phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của thanh niên; tham gia chuyển đổi số; đảm bảo an sinh xã hội và xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh.
Các chỉ tiêu trọng tâm đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Trong đó, 2.300 lượt đoàn viên, thanh niên tham gia hoạt động tình nguyện, đạt 150% chỉ tiêu; 20/20 sáng kiến được triển khai; 600 cây xanh được trồng mới, đạt 120%.
Công tác hỗ trợ thanh niên cũng đạt kết quả tích cực với 160 thanh niên được giới thiệu việc làm, đạt 200% chỉ tiêu; 220 thanh thiếu nhi tham gia hoạt động nâng cao năng lực ngoại ngữ, đạt 110% .
Trong lĩnh vực chuyển đổi số, các cơ sở đoàn đã thành lập 22 tổ công nghệ số cộng đồng với 380 đoàn viên tham gia, tổ chức 20 hoạt động tập huấn kỹ năng số cho người dân. Tỷ lệ thanh niên tiếp cận các hoạt động nâng cao năng lực số đạt 85%, nhiều chỉ số về sử dụng dịch vụ công trực tuyến và thanh toán điện tử vượt kế hoạch đề ra.
Hoạt động an sinh xã hội được triển khai rộng khắp, đặc biệt tại các địa bàn khó khăn. Riêng chương trình ra quân tại Thanh Hóa đã huy động nguồn lực hơn 400 triệu đồng với nhiều công trình, phần việc thiết thực. Tính chung toàn đợt, tổng nguồn lực huy động cho các hoạt động cộng đồng ước đạt gần 1 tỉ đồng.
Ban tổ chức cũng cho biết, trong Tháng Thanh niên, công tác xây dựng Đoàn được chú trọng với nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng cán bộ, giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng.
Trong Tháng Thanh niên, có 30 đoàn viên ưu tú được giới thiệu học lớp cảm tình Đảng, 20 đoàn viên được giới thiệu kết nạp và đã có 20 đoàn viên được đứng trong hàng ngũ của Đảng.
Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh trên các nền tảng số với nhiều sản phẩm truyền thông đa dạng như infographic, video clip, góp phần lan tỏa các hoạt động và nâng cao nhận thức chính trị trong đoàn viên, thanh niên. Nội dung tuyên truyền gắn với các sự kiện chính trị quan trọng, trong đó có cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Phát biểu tại hội nghị, anh Nguyễn Nhất Linh, Bí thư Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể T.Ư, khẳng định Tháng Thanh niên 2026 đã tạo khí thế thi đua sôi nổi, thể hiện tinh thần xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ trong bối cảnh chuyển đổi số.
Đặc biệt, các hoạt động được nâng cao chất lượng, chú trọng hiệu quả thực chất, gắn với nhu cầu của đoàn viên và nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị.
Trong khuôn khổ hội nghị, Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể T.Ư đã khen thưởng 3 tập thể và 9 cá nhân nhận bằng khen của T.Ư Đoàn; 7 đơn vị nhận bằng khen cấp Đoàn khối.
Đồng thời, ban tổ chức trao giải các hoạt động đồng hành như giải chạy "Run For Youth 95" và cuộc thi truyền thông số, thu hút đông đảo đoàn viên tham gia với tổng quãng đường chạy đạt hàng chục nghìn km.
Cơ duyên đưa Lê Tuấn Anh đến với Tiếp sức mùa thi bắt đầu từ chính kỳ thi đại học của anh. Hình ảnh những anh chị sinh viên tình nguyện đội nắng, dầm mưa hướng dẫn thí sinh tại cụm thi đã in sâu vào tâm trí cậu học trò năm ấy. Để rồi, ngay khi trở thành sinh viên Trường đại học Kinh tế Quốc dân (năm 2010), anh lập tức đăng ký tham gia đội sinh viên tình nguyện của trường, chính thức khoác lên mình màu áo xanh.
Giai đoạn 2010 - 2014 mang đậm dấu ấn của các hoạt động tiếp sức truyền thống. Khi đó, kỳ thi đại học thi theo hình thức "3 chung", hàng vạn thí sinh từ các tỉnh, thành đổ về Hà Nội khiến giao thông luôn trong tình trạng quá tải. Nhớ lại những năm tháng ấy, anh Tuấn Anh không khỏi bồi hồi kể về những kỷ niệm "có một không hai".
Đó là buổi sáng cả đội lên một xe buýt đi làm nhiệm vụ, bác tài xế tốt bụng đã miễn phí toàn bộ vé xe cho các tình nguyện viên để tri ân những đóng góp của các bạn.
Đó là kỷ niệm vào một buổi trưa nắng gắt, khi đang chốt trực tại điểm thi Trường tiểu học Lĩnh Nam, nhận được tin báo tắc đường nghiêm trọng tại phố Minh Khai, cả đội đã không ngần ngại chạy bộ ròng rã 5 km đến hiện trường.
Tại đây, các bạn sinh viên đã nắm chặt tay nhau, tạo thành những "hàng rào sống" giữa dòng xe cộ đông đúc để phân làn, mở đường cho thí sinh kịp giờ thi. Những giọt mồ hôi rơi xuống, nhưng nụ cười luôn rạng rỡ trên môi.
Không chỉ có mồ hôi và những bước chân vội vã, tiếp sức mùa thi trong trái tim anh Lê Tuấn Anh còn là những giai điệu rộn rã, gắn bó như máu thịt. Gần đây, trên trang Facebook cá nhân, anh đã chia sẻ một đoạn clip tự gảy đàn guitar và hát vang bài ca truyền thống của chương trình. Đoạn clip giản dị nhưng đã chạm đến trái tim của rất nhiều thế hệ sinh viên tình nguyện.
Anh chia sẻ, bài hát này vốn là một ca khúc truyền miệng trong các đội sinh viên tình nguyện Trường đại học Kinh tế quốc dân. Cứ mỗi độ hè về, trước kỳ thi khoảng 1 tuần, các đội lại tập trung sinh hoạt chung tại ký túc xá. Trong những đêm quây quần ấy, tiếng đàn guitar lại cất lên cùng những ca từ mộc mạc nhưng đầy nhiệt huyết.
"Bài hát chỉ có vài câu lặp đi lặp lại, không rõ ai là tác giả, nhưng ai từng là sinh viên tình nguyện tiếp sức mùa thi cũng đều thuộc lòng", anh kể.
Cho đến tận bây giờ, dù đã ra trường nhiều năm và giữ cương vị quản lý, cứ mỗi mùa thi đến, anh lại mang cây đàn ra hát. Âm nhạc đã trở thành sợi dây vô hình kết nối các thế hệ, cổ vũ tinh thần cho cả tình nguyện viên lẫn các sĩ tử.
Từ năm 2017, anh Lê Tuấn Anh chuyển công tác lên Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam, tham gia công tác chỉ đạo và triển khai Tiếp sức mùa thi trên quy mô toàn quốc. Đứng ở góc độ quản lý, anh đã chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ của chương trình.
Đáng nhớ nhất phải kể đến kỳ thi năm 2021 - thời điểm đại dịch Covid-19 bùng phát dữ dội. Không còn những tiếng vỗ tay, không còn những cái ôm hay lời ca tiếng hát rộn ràng trước cổng trường cổ vũ động viên các thí sinh, không còn những câu hỏi thăm, chia sẻ với các bác phụ huynh thí sinh…
Thay vào đó là một "mùa thi im lặng". Tình nguyện viên phải hạn chế số lượng trước cổng trường, ai nấy đều đeo khẩu trang kín mít, thực hiện phân luồng, đo thân nhiệt, xịt khuẩn. Đó là một mùa tiếp sức đầy áp lực nhưng cũng chứng minh được sự kiên cường, linh hoạt của tuổi trẻ Việt Nam.
"Đó cũng là năm kỷ niệm 20 năm ra đời chương trình Tiếp sức mùa thi, việc tổ chức kỷ niệm vô cùng khó khăn nhưng ban tổ chức vẫn quyết tâm thực hiện, để lại dấu ấn đáng nhớ trong hành trình đồng hành cùng thí sinh", anh Lê Tuấn Anh chia sẻ.
Giờ đây, trong thời đại chuyển đổi số, Tiếp sức mùa thi không chỉ dừng lại ở việc phát chai nước, vẫy cờ phân làn. Dưới sự định hướng của Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam, chương trình đã mở rộng sang các nền tảng trực tuyến: hỗ trợ ôn tập online, tư vấn tâm lý, định hướng nghề nghiệp, giải đáp thắc mắc trên mạng xã hội.
13 năm nhìn lại, 4 năm trực tiếp "đội nắng" tại điểm thi và 9 năm ở vai trò chỉ đạo, anh Lê Tuấn Anh vẫn giữ nguyên vẹn ngọn lửa nhiệt huyết ngày đầu. Giống như những lời ca mộc mạc anh vẫn thường hát mỗi dịp hè về: "Này bạn thí sinh ơi/Chúng tôi đi cùng bạn/Này bạn thí sinh ơi/Trong mùa thi đang tới/Chào đón những thí sinh/Chúng tôi luôn hết mình/Mùa thi đến rồi/Tiếp sức cùng thí sinh".
